قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی با تبریک ثبتجهانی «قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن» بهعنوان سیامین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو، این موفقیت را حاصل بیش از پنج سال تلاش مستمر ۱۱۰ نفر از پژوهشگران، کارشناسان و مدیران دانست و تاکید کرد: پرونده ثبت شد، اما تازه کار ما آغاز شده است؛ چراکه حفاظت، نگهداری، بهرهبرداری مسئولانه و معرفی این گنجینه تاریخی، مسئولیتی راهبردی برای نظام میراثفرهنگی و جامعه ایرانی است.
به گزارش خبرنگار میراثآریا، علی دارابی در نشست تخصصی «میراث استراتژیک قلعه الموت» که به مناسبت ثبت سیامین میراث جهانی ایران در سالن اجتماعات موزه ملی ایران برگزار شد، ضمن تبریک این رویداد به استادان، پژوهشگران، محققان، مدیران و مسئولان حاضر، ثبت جهانی قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن را دستاوردی مهم در عرصه صیانت و معرفی میراث تاریخی ایران دانست.
او با اشاره به روند بررسی پروندههای میراث جهانی در چهلوهشتمین اجلاس کمیته میراثجهانی یونسکو اظهار کرد: پیش از بررسی پرونده ایران، پروندههایی از کشورهای مختلف از جمله بنگلادش و یونان در دستور کار قرار داشت و درباره هر یک از پروندهها مباحث، اظهارنظرها، پذیرشها و ردهای مختلفی مطرح میشد.
۱۱۰ نفر، برای ثبت جهانی قلعه الموت تلاش کردند
دارابی با اشاره به فرآیند طولانی و تخصصی تدوین پرونده قلعه الموت گفت: بیش از ۱۱۰ نفر در طول سالیان طولانی بهصورت مستمر درگیر این پرونده بودند و برای به سرانجام رسیدن آن تلاش کردند.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی افزود: این تلاش جمعی و مستمر سرانجام به نتیجه رسید و قلعه الموت و استحکامات وابسته به آن بهعنوان سیامین اثر ایران در فهرست میراثجهانی یونسکو به ثبت رسید.
ایران برای بیش از نیم قرن پرونده آماده ثبتجهانی دارد
دارابی با اشاره به ظرفیت کمنظیر ایران در حوزه میراثفرهنگی و تعداد پروندههای در دست بررسی گفت: در نوبت ذخیره پروندهها، ۵۸ پرونده داریم؛ به این معنا که اگر هر سال یک پرونده را برای ثبت جهانی ارائه کنیم، برای ۵۸ سال آینده تکلیف پروندههای ثبتجهانی ایران مشخص است و بیش از نیم قرن پرونده برای ثبت جهانی داریم.
او ادامه داد: یکی از رؤسای هیئتهای نمایندگی کشورهای دیگر به ما میگفت ما مانند ایران نیستیم که میان این همه نفایس و آثار ارزشمند، انتخاب کنیم کدام اثر را برای ثبتجهانی ارائه دهیم. او میگفت آنچه ما داریم، بهترین داشتههای ماست و ممکن است از نظر شما کم و ضعیف باشد، اما شما آنقدر اثر ارزشمند دارید که انتخاب میان آنها دشوار است.
معاون میراثفرهنگی تصریح کرد: این سخن، واقعیتی مهم درباره ظرفیت تمدنی ایران را نشان میدهد؛ کشوری که از ذخیرهای گسترده و متنوع از آثار، محوطهها، بناها، دانشها و سنتهای فرهنگی برخوردار است و باید این ظرفیت را بهدرستی شناخت، صیانت کرد و در تراز شایسته آن به جهان معرفی کرد.
میراثفرهنگی، یکی از ارکان بنیادین ایرانیگری و هویت ملی است
دارابی در ادامه با تشریح فلسفه برگزاری سلسله نشستهای تخصصی میراثفرهنگی گفت: این نشستها را برگزار میکنیم تا بر این نکته تاکید کنیم که ایرانی بودن و بقای ایرانیگری ما بر چند اصل بنیادین استوار است.
او افزود: نخستین مسئله، میراث و بناهایی است که در طول تاریخ ساخته شدهاند. همانگونه که رهبر انقلاب نیز بارها بر آن تاکید کردهاند، بناهایی که امروز میبینیم، ساخته و پرداخته ذهن خلاق هنرمندان ایرانی است. هنر ایرانی در ابعاد مختلف خود جلوهگری میکند و معماریای که ایرانیان و نیاکان ما به وجود آوردهاند، امروز بهعنوان میراث به ما رسیده و ما میراثداران آن هستیم.
معاون میراثفرهنگی زبان فارسی را دومین مؤلفه مهم هویت ایرانی برشمرد و گفت: نکته دوم، زبان فارسی است؛ زبانی که همواره بر اهمیت و پاسداشت آن تاکید شده است. باید به جایی برسیم که اگر دنیا میخواهد با زبان علم و دانش سخن بگوید، زبان فارسی را نیز بشناسد و یاد بگیرد.
او با اشاره به جایگاه هویت ایرانی در اندیشه رهبران انقلاب افزود: من همواره در نوشتهها و سخنرانیهایم بر این نکته تاکید کردهام که امام خمینی(ره) را میتوان از ایرانیترین روحانیون قرن دانست. مؤلفههای هویت ایرانی و توجه به استقلال، فرهنگ و میراث این سرزمین، همواره مورد تاکید ایشان بوده است.
میراثفرهنگی؛ سرمایهای برای همبستگی ملی و انسجام اجتماعی
قائممقام وزیر میراثفرهنگی در ادامه با اشاره به اهمیت مولفههای هویتی در تقویت همبستگی ملی اظهار کرد: در یکی از کتابهایی که اخیرا منتشر شده، به خاطرهای اشاره شده است که در پاریس، آقای سنجابی برای دیدار امام خمینی(ره) رفته بود و درباره نظام آینده کشور بحث شده بود. در آن گفتوگو درباره اسلامیت و جمهوریت سخن گفته شد و بر استقلال نیز تاکید شد.
او ادامه داد: ما در دوران جنگ نیز فهمیدیم که چگونه میتوان با تکیه بر مؤلفههای هویتی و ملی، به همبستگی ملی و انسجام اجتماعی کمک کرد. میراثفرهنگی نیز یکی از همین مؤلفههای مهم است که میتواند در ایجاد، تقویت و بازتولید این انسجام نقشآفرینی کند.
میراث کشاورزی و مهندسی ایرانی؛ روایت تاریخی تابآوری در برابر بحران
دارابی با اشاره به دانش تاریخی ایرانیان در مواجهه با محدودیتهای طبیعی و اقلیمی گفت: یکی دیگر از مؤلفههای بقای ایرانیگری، نظام مهندسی و نظام کشاورزی ایرانی است. نیاکان ما چگونه در دل کویر، تهدید را به فرصت تبدیل کردند؟
او افزود: امروز پروندهای را در دستور کار داریم که مربوط به نظام کشاورزی در سه استان سیستان و بلوچستان، خراسانجنوبی و خراسانرضوی است و البته بخشی از این میراث در افغانستان نیز قرار دارد. این پرونده نشان میدهد که چگونه نیاکان ما توانستهاند یک تهدید طبیعی را به فرصت تبدیل کنند.
معاون میراثفرهنگی ادامه داد: این نظام کشاورزی، نظام اقتصادی، کاروانسراها، قناتها و مجموعهای از دانش و تجربه تاریخی ایرانیان، بخشی از میراث ارزشمند ماست. امروز بسیار درباره تابآوری اجتماعی سخن میگوییم، در حالی که یکی از مصادیق بارز تابآوری اجتماعی را میتوان در همین توانایی ایرانیان برای رام کردن سرزمینهای خشک و بیابانی مشاهده کرد.
او تصریح کرد: ایرانیان در طول تاریخ، در برابر بلاها، بحرانها و ناآرامیهای مختلف توانستهاند تهدیدها را به فرصت تبدیل کنند و این ویژگی، یکی از ارزشهای مهم میراثفرهنگی ایران و بخشی از سرمایه تاریخی و تمدنی کشور است.
ثبت جهانی آغاز یک مسئولیت تاریخی است
دارابی در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر ضرورت تغییر نگاه از «ثبت» به «حفاظت و بهرهبرداری مسئولانه» اظهار کرد: پرونده ثبت شد، اما تازه کار ما آغاز شده است.
او افزود: حفاظت، نگهداری، بهرهبرداری و معرفی این نفایس و گنجینهها، کار بزرگ ماست. باید این آثار را به نسل جوان خود معرفی کنیم تا نسل جوان با این داشتهها و داراییهای تاریخی به خود ببالد و سپس برای آینده مسئولیت بپذیرد.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی با قدردانی از همه کسانی که در طول تاریخ و امروز در حفاظت، مرمت و معرفی آثار تاریخی نقش داشتهاند، گفت: باید از کسانی که در طول تاریخ و امروز و فردا، این نتایج را حفاظت، مرمت، نگهداری، معرفی و برای بهرهبرداری درست آماده میکنند، قدردانی کنیم.
او تاکید کرد: ثبت جهانی یک اثر، مسئولیتی بزرگ برای همه ما ایجاد میکند. باید از این فرصت برای افزایش سواد میراثی جامعه استفاده کنیم.
ارتقای سواد میراثی؛ پیششرط تبدیل میراثفرهنگی به فرهنگ عمومی
دارابی در پایان خاطرنشان کرد: همه ما باید تلاش کنیم سواد میراثی جامعه را آنقدر بالا ببریم که توجه به میراثفرهنگی به یک فرهنگ عمومی در کشور تبدیل شود.
او گفت: اگر جامعه بداند چه داشتههای ارزشمندی در اختیار دارد، نسبت به آنها احساس تعلق و مسئولیت بیشتری خواهد داشت و نسل جوان نیز با شناخت این میراث، هم به گذشته خود افتخار میکند و هم برای حفاظت از آن و ساختن آینده مسئولیت میپذیرد.
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.