به گزارش ایسنا، جدیدترین مدل زبانی بزرگ (LLM) ساخت چین، دانشمندان را با اندازه و توانایی‌های خود تحت تاثیر قرار داده است. هفته گذشته، شرکت مون‌شات مستقر در پکن از هوش مصنوعی کیمی کی۳ رونمایی کرد؛ یک مدل زبانی بزرگ و قدرتمند با قابلیت استدلال که می‌تواند حجم بسیار زیادی از متن را پردازش کند.

به نقل از نیچر، آزمایش‌های خود این شرکت نشان داد که کی ۳ در انجام وظایفی مانند برنامه‌نویسی و کار با صفحات گسترده، می‌تواند با مدل‌های رقیب آمریکایی برابری کند یا حتی عملکرد بهتری از آن‌ها داشته باشد. از زمان معرفی دیپ‌سیک تاکنون، هیچ مدل هوش مصنوعی چینی تا این اندازه سر و صدا به پا نکرده بود.

جوئل پیرسون، عصب‌شناس شناختی دانشگاه سیدنی در استرالیا که درباره تاثیر هوش مصنوعی بر زندگی انسان‌ها پژوهش می‌کند، می‌گوید: این یک نقطه عطف است.  بعضی‌ها از آن به‌عنوان «لحظه اسپوتنیک»  یاد می‌کنند.

سه روز پس از انتشار این مدل، شرکت مون‌شات اعلام کرد ثبت‌نام کاربران جدید برای کی۳ را متوقف کرده است، زیرا میزان تقاضا، سامانه این شرکت را به آستانه ظرفیت پردازشی آن رسانده بود. رونمایی از این مدل در روز ۱۶ ژوئیه، درست پیش از آغاز کنفرانس جهانی هوش مصنوعی ۲۰۲۶ در شانگهای انجام شد.

این مدل تنها چند هفته پس از معرفی Claude Fable ۵ از شرکت آمریکایی آنتروپیک و تنها چند روز پس از انتشار جدیدترین مدل GPT-۵.۶  از سوی اوپن ای‌آیعرضه شد.

کی ۳ مانند نسخه پیشین خود یعنی کیمی کی۲ و همچنین مدل‌های دیپ‌سیک که توسط شرکتی هم‌نام در شهر هانگژو توسعه یافته‌اند، یک مدل با پارامترهای بازاست. این بدان معناست که اجزای اصلی مدل به ‌صورت عمومی در دسترس قرار می‌گیرند و پژوهشگران می‌توانند آن‌ها را به ‌صورت رایگان دانلود و ویرایش کنند، هرچند اطلاعات مربوط به نحوه آموزش مدل محرمانه باقی می‌ماند.

این مدل همچنین از طریق رابط برنامه‌نویسی کاربردی (API) نیز قابل استفاده است؛ قابلیتی که به نرم‌افزارها امکان برقراری ارتباط با مدل را می‌دهد و هزینه استفاده از آن نسبت به مدل‌های اختصاصی متعلق به شرکت‌هایی مانند اوپن‌ای‌آی، گوگل و آنتروپیک کمتر است. این مدل‌های آمریکایی از نوع مدل‌های با پارامترهای بسته هستند؛ یعنی امکان دانلود و تغییر آن‌ها وجود ندارد. شرکت مون شات اعلام کرده است که پارامترهای این مدل را در روز ۲۷ ژوئیه منتشر خواهد کرد.

راهول شومه، پژوهشگر رباتیک و هوش مصنوعی در دانشگاه ملی استرالیا در کانبرا، می‌گوید طی سال‌های اخیر کاربران، توسعه‌دهندگان و پژوهشگران به ‌شدت خواهان عرضه مدل‌های هوش مصنوعی با پارامترهای باز بوده‌اند.

به گفته او، کی ۳ به‌ ویژه از این جهت هیجان‌انگیز است که با ۲.۸ تریلیون پارامتر و حافظه کاری یک میلیون توکنی که واحد متنی مورد استفاده مدل‌های هوش مصنوعی است، بزرگ‌ترین مدل با پارامترهای باز خواهد بود.

با این حال، او اضافه می‌کند که این مدل آن‌قدر بزرگ است که روی دستگاه‌های شخصی قابل اجرا نیست و احتمالا موسسات برای استفاده از آن باید سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی در زیرساخت‌های پردازشی انجام دهند.

به گفته نیوشا شفیع‌آبادی، پژوهشگر هوش محاسباتی در دانشگاه استرالیا در سیدنی، حافظه کاری بسیار بزرگ کی ۳ به این معناست که این مدل می‌تواند محتوای هزاران خط کد یا حتی یک کتاب کامل را به خاطر بسپارد و احتمال تولید اطلاعات ساختگی یا همان توهم (Hallucination) را کاهش دهد. شفیع‌آبادی می‌گوید قصد دارد شخصا کی ۳ را با درخواست خلاصه‌سازی یافته‌های پژوهشی آزمایش کند.

از نظر تاریخی، عملکرد و توانایی مدل‌های دارای پارامترهای باز همواره از مدل‌های اختصاصی آمریکایی عقب‌تر بوده است. اما به گفته آرون اسنوسول، پژوهشگر مسئولیت‌پذیری هوش مصنوعی در آزمایشگاه هوش مصنوعی مولد دانشگاه فناوری کوئینزلند در بریزبن، این فاصله اکنون به کمترین میزان خود رسیده است.

جوئل پیرسون معتقد است مدل‌های متن‌باز چینی در حال تغییر نگاه سرمایه‌گذاران و کاربران نسبت به ارزش مدل‌های پیشرفته آمریکایی هستند. او همچنین می‌گوید کاربران ممکن است در صورت اعمال محدودیت‌های دولتی، دسترسی خود را به مدل‌های آمریکایی از دست بدهند.

ماه گذشته، شرکت آنتروپیک بنا به دستور دولت آمریکا، دسترسی همه کاربران خارجی به پیشرفته‌ترین مدل‌های خود یعنی Fable ۵ و Mythos ۵ را به‌ طور موقت متوقف کرد. اگرچه دسترسی به Fable ۵ در ماه جاری دوباره برقرار شد، اما Mythos ۵ همچنان فقط در اختیار برخی سازمان‌های خاص آمریکایی قرار دارد.

عامل‌های هوش مصنوعی و آینده کی ۳

ویلیام گوی، پژوهشگری که در دانشگاه تسینگ‌هوا در پکن روی مدل‌های هوش مصنوعی کار می‌کند، می‌گوید کیمی کی ۲.۵ در چین محبوب شد؛ بخشی از این محبوبیت به این دلیل بود که این مدل برای اجرای عامل‌های هوش مصنوعیعملکرد بسیار خوبی دارد؛ ابزارهای خودکاری که استفاده از آن‌ها طی حدود یک سال گذشته به ‌شدت افزایش یافته است.

این عامل‌های هوش مصنوعی می‌توانند وظایف مشخصی را به ‌صورت مستقل انجام دهند؛ برای مثال، مقالات پژوهشی را از اینترنت دانلود کنند یا وب‌سایت‌ها را مورد بررسی و جست‌وجو قرار دهند.

به گفته توبی والش، کی ۳ نیز برای اجرای عامل‌های هوش مصنوعی به‌خوبی بهینه‌سازی شده است و این دقیقا همان قابلیتی است که بسیاری از کاربران به آن علاقه دارند.

آرون اسنوسول می‌گوید شرکت‌های هوش مصنوعی چین، توسعه‌دهندگان و کاربران آمریکایی را نیز هدف قرار داده‌اند تا از مدل‌های زبانی بزرگ چینی استفاده کنند. با این حال هنوز مشخص نیست که کی ۳ بتواند خارج از چین نیز به ‌طور گسترده مورد استفاده قرار گیرد.

میزان پذیرش این مدل احتمالا به ارزیابی دانشگاه‌ها و دولت‌ها از ریسک‌های امنیتی آن بستگی خواهد داشت؛ از جمله اینکه داده‌های کاربران چگونه ذخیره و استفاده می‌شوند و آیا اشخاص یا نهادهای ثالث به این داده‌ها دسترسی خواهند داشت یا خیر. در عین حال، سیاست‌های خود چین نیز ممکن است استفاده از این مدل را در خارج از مرزهای این کشور محدود کند.

با وجود این، توبی والش معتقد است کی ۳ نشان می‌دهد که پژوهشگران در آینده به مجموعه متنوعی از مدل‌های دارای پارامترهای باز و مدل‌های اختصاصی دسترسی خواهند داشت. او می‌گوید: این موضوع نشان می‌دهد که بازار هوش مصنوعی، بازاری نخواهد بود که در آن تنها یک برنده همه چیز را در اختیار بگیرد.