به گزارش فارس، محمدجواد لاریجانی، تحلیلگر ارشد مسائل سیاسی، امشب (یکشنبه، ۲۱ تیرماه) با اشاره به پیام اخیر رهبر انقلاب درباره ضرورت انتقام از قاتلان رهبر شهید انقلاب گفت: امروز همه درگیر انجام مسئولیت‌های خود هستند؛ مردم وظایف خود را انجام می‌دهند و مسئولان نیز باید عملکرد خود را بر اساس رهنمودهای رهبر انقلاب ارزیابی کنند تا مشخص شود اقدامات انجام‌شده تا چه اندازه در مسیر مورد نظر ایشان بوده و در صورت نیاز، اصلاحات لازم صورت گیرد.
تشییع رهبر شهید، نقطه عطفی برای مقاومت اسلامی
وی دومین محور را مسئله انتقام دانست و گفت: آنچه در مراسم تشییع پیکرهای مطهر رهبر شهید و همراهان ایشان در ایران و همچنین در عراق رخ داد، یک پدیده معمولی نبود، بلکه حادثه‌ای بزرگ با آثار سیاسی، اجتماعی و امنیتی گسترده بود.
لاریجانی با بیان اینکه مراسم عراق عملاً جان تازه‌ای به مقاومت اسلامی بخشید، افزود: مقاومت در عراق احیا شد و دیگر جبهه‌های مقاومت نیز با نشاط بیشتری به مسیر خود ادامه می‌دهند. این تحول برای امنیت منطقه اهمیت راهبردی دارد و نشان می‌دهد هیچ معادله و نظم پایداری در منطقه بدون در نظر گرفتن جایگاه مقاومت اسلامی شکل نخواهد گرفت.
تشییع میلیونی، پدیده‌ای کم‌نظیر در بصیرت عمومی
این تحلیلگر مسائل سیاسی، مراسم تشییع رهبر شهید در ایران را یک پدیده اجتماعی کم‌نظیر توصیف کرد و گفت: این حادثه از جنبه‌های مختلف قابل مطالعه است و یکی از مهم‌ترین ابعاد آن، سطح بالای بصیرت و آگاهی عمومی مردم بود.
وی با اشاره به حضور خود در مراسم تشییع افزود: در فاصله‌ای نزدیک از کاروان پیکرهای مطهر قرار داشتم و در میان خانواده‌های شهدا حضور یافتم. پدران، مادران، همسران و فرزندان شهدا با دقت درباره آینده کشور، مسئولیت‌ها، انتظارات و مسیر پیش‌رو سخن می‌گفتند.
لاریجانی تصریح کرد: هیچ سخن توهین‌آمیز یا احساسی از آنان نشنیدم، بلکه تحلیل‌هایی دقیق و آینده‌نگر ارائه می‌کردند. این سطح از بصیرت و آگاهی عمومی حقیقتاً کم‌نظیر است و نشان می‌دهد ملت ایران تهدید را به فرصت و سوگ را به حماسه تبدیل کرده است.
وی همگرایی خواسته‌های مردم و رهبر انقلاب را سرمایه‌ای بزرگ برای کشور دانست و گفت: این هم‌سویی، تمام روایت‌هایی را که از فاصله گرفتن مردم از نظام سخن می‌گفتند، باطل کرد و نشان داد مسیر انقلاب اسلامی با قدرت بیشتری ادامه خواهد یافت.
انتقام، حقی مسلم و ضرورتی برای امنیت جهان
لاریجانی با تأکید بر اینکه انتقام خون رهبر شهید یک حق مسلم است، اظهار داشت: آیت‌الله جوادی آملی از نخستین شخصیت‌هایی بودند که ابعاد فقهی این موضوع را به روشنی تبیین کردند. هنگامی که دشمن، بزرگان یک ملت را ترور می‌کند، حق قصاص روشن‌تر و مؤکدتر می‌شود.
وی اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی را تهدیدی علیه امنیت جهانی دانست و افزود: اگر چنین جنایتی بدون پاسخ بماند، به این معناست که هر دولتی می‌تواند هر فردی را که نمی‌پسندد، در هر نقطه‌ای از جهان و حتی همراه خانواده‌اش ترور کند؛ چنین رویه‌ای امنیت بین‌المللی را از بین خواهد برد.
قصاص، راه جلوگیری از تکرار ترور
این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به فلسفه قصاص گفت: برخی تصور می‌کنند انتقام اقدامی شخصی یا از روی احساسات است، در حالی که قصاص از حکیمانه‌ترین احکام اسلامی برای حفظ امنیت جامعه است و همان‌گونه که در قرآن کریم آمده است: «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ».
وی افزود: همان‌گونه که از دستگاه دیپلماسی انتظار می‌رود سایه جنگ را از کشور دور کند، باید برای دور کردن سایه ترور نیز برنامه داشته باشد، زیرا حتی اگر جنگ متوقف شود، تروریسم همچنان می‌تواند امنیت کشورها را تهدید کند.
لاریجانی با بیان اینکه عاملان این جنایت مشخص هستند، گفت: جمهوری اسلامی ایران و جهان اسلام حق دارند عاملان، آمران و حامیان این جنایت را تحت پیگرد قرار دهند و امروز هیچ مانع حقوقی، بین‌المللی، عرفی یا رفتاری برای مجازات آنان وجود ندارد، چرا که خود آمریکا و رژیم صهیونیستی با این اقدام، این قواعد را نقض کرده‌اند.
وی تأکید کرد: انتقام خون رهبر شهید نه از سر خشم و احساسات، بلکه اقدامی عقلانی برای حفظ امنیت است و اگر این حق اجرا نشود، تهدید ترور همواره بر امنیت ایران، منطقه و حتی جهان سایه خواهد افکند.
جسارت آمریکا به ملت ایران فراموش‌شدنی نیست
لاریجانی با بیان اینکه پیگیری انتقام باید با قدرت ادامه یابد، گفت: این یک سیاست عقلانی و سنجیده است که علاوه بر ریشه‌های دینی، اعتقادی و مکتبی، از منطق امنیتی نیز برخوردار است.
وی با اشاره به اقدام آمریکا در ترور رهبر شهید و جمعی از فرماندهان و دانشمندان کشور افزود: آمریکایی‌ها جسارتی بزرگ در حق ملت ایران مرتکب شدند. آنان نه‌تنها دانشمندان و بزرگان ما، بلکه رهبر بزرگ این ملت را به شهادت رساندند و این مسئله هرگز از حافظه ملت ایران پاک نخواهد شد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تأکید کرد: حتی اگر عاملان این جنایت به اشد مجازات برسند و امکانات، پایگاه‌ها و زیرساخت‌هایی که در این اقدام مورد استفاده قرار گرفته نیز از بین برود، بزرگی این جسارت از یاد ملت ایران نخواهد رفت. آنان به یک ملت بزرگ تعرض کرده‌اند و این موضوع برای مردم ایران یک مسئله حیثیتی است.
انتقام، موضوعی حیثیتی، مذهبی و امنیتی است
لاریجانی با بیان اینکه جمهوری اسلامی نسبت به عاملان این جنایت «نسبت خونی» پیدا کرده است، گفت: مسئله انتقام، موضوعی نیست که به سادگی پایان یابد. این یک مطالبه حیثیتی، مذهبی، مکتبی و امنیتی برای ملت ایران است و تحقق آن برای تأمین امنیت کشور و حتی امنیت جهان ضرورت دارد.
وی با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره مذاکره با آمریکا اظهار کرد: همان‌گونه که امام شهید نیز تأکید کرده بودند، مذاکره با آمریکا نه معقول است، نه نتیجه‌ای دارد و نه عاقبت مطلوبی خواهد داشت.
لاریجانی در عین حال تصریح کرد: این موضوع با اصل دیپلماسی متفاوت است. جمهوری اسلامی همواره به دیپلماسی نیاز دارد، اما دیپلماسی صرفاً به معنای مذاکره مستقیم با طرف مقابل نیست، بلکه دستاوردهای قدرت ملی باید در بستر دیپلماسی تثبیت و بهره‌برداری شود.
وی در ادامه با اشاره به پیام اخیر رهبر انقلاب درباره انتقام از عاملان ترور رهبر شهید گفت: این پیام، مرهمی بر زخم‌های عمیق ملت ایران بود و احساس همدلی و هم‌سخنی میان رهبر انقلاب و مردم را تقویت کرد. در عین حال، مسیر ترسیم‌شده در این پیام، مسیری کاملاً منطقی، عقلانی و مبتنی بر ضرورت تحقق انتقام است.
سیاست انتقام باید در چارچوب دیپلماسی و مذاکرات نیز مورد توجه قرار گیرد
لاریجانی با بیان اینکه موضوع انتقام باید به‌عنوان یک سیاست دنبال شود، گفت: این رویکرد حتی بر دیپلماسی و مذاکرات نیز اثرگذار است و نباید از یکدیگر جدا دیده شوند.
وی با اشاره به ضرورت تعیین چارچوب پیش از هرگونه مذاکره اظهار کرد: در مذاکرات سیاسی، ابتدا باید مواضع رسمی و شفاف کشور اعلام شود، سپس اقدامات عملی برای تثبیت نقطه آغاز مذاکرات صورت گیرد و پس از آن گفت‌وگوها آغاز شود؛ در غیر این صورت، مذاکره فاقد چارچوب و دستاورد خواهد بود.
این تحلیلگر مسائل سیاسی همچنین خواستار نقش‌آفرینی بیشتر مجلس شورای اسلامی در این زمینه شد و مدعی شد مجلس باید درباره برخی موضوعات از جمله تعیین تکلیف وضعیت تنگه هرمز و نحوه اجرای تعهدات مرتبط با معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) تصمیم‌گیری و قانون‌گذاری کند.
وی با بیان اینکه تعهدات اجرایی ایران ذیل NPT باید با توجه به شرایط موجود مورد بازنگری قرار گیرد، مدعی شد حملات صورت‌گرفته به تأسیسات هسته‌ای ایران و عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ضرورت بررسی مجدد این موضوع را ایجاد کرده است.
لاریجانی تأکید کرد: تصمیمات راهبردی کشور باید پیش از آغاز هرگونه مذاکره مشخص باشد تا طرف مقابل با واقعیت‌های جدید مواجه شود و مذاکرات در چارچوب منافع ملی شکل بگیرد.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: برخی تصور می‌کنند طرح مسئله انتقام با دیپلماسی در تعارض است، در حالی که این موضوع می‌تواند به تقویت موقعیت مذاکره‌کنندگان ایرانی کمک کند و چارچوب مذاکرات را بر مبنای اقتدار و منافع ملی تنظیم کند.
عملکرد دستگاه‌ها باید بر اساس رهنمودهای رهبر انقلاب ارزیابی شود
لاریجانی با بیان اینکه همه دستگاه‌ها باید عملکرد خود را بر اساس رهنمودهای رهبر انقلاب مورد ارزیابی قرار دهند، گفت: آمریکایی‌ها در جریان مذاکرات دچار محاسبات نادرستی شدند و تصور کردند جمهوری اسلامی ایران در موضع استیصال قرار دارد؛ تصوری که به گفته وی، بخشی از آن ناشی از برداشت آنان از برخی رفتارها و رویکردهای کشور بود.
وی با تأکید بر اینکه نباید تلاش‌های دستگاه دیپلماسی نادیده گرفته شود، اظهار داشت: همواره برای موفقیت دیپلمات‌های کشور دعا می‌کنم و معتقدم نباید فضای نقد به توهین، اتهام یا مچ‌گیری تبدیل شود، بلکه همان‌گونه که رهبر معظم انقلاب تأکید کرده‌اند، همه باید عملکردها را به‌صورت مستمر ارزیابی کنند و اگر مشخص شد مسیری نتیجه مطلوب نداشته است، با شجاعت مسیر دیگری را در پیش بگیرند.
رویکرد «برجامی» در دیپلماسی نیازمند بازنگری است
این تحلیلگر مسائل سیاسی با انتقاد از آنچه «ژانر برجامی» در دیپلماسی کشور خواند، مدعی شد این رویکرد بر پایه فشار و بهره‌برداری آمریکا شکل گرفته و نباید مبنای ادامه سیاست خارجی قرار گیرد.
وی با اشاره به موضوع تنگه هرمز گفت: از نگاه وی، تصمیم نظام درباره تنگه هرمز روشن است؛ این آبراه باید تحت مدیریت جمهوری اسلامی ایران باشد و موضوع آن قابل معامله نیست. لاریجانی افزود: این سیاست در دوره حیات رهبر شهید نیز مورد تأکید بود و امروز نیز از حمایت افکار عمومی و بسیاری از مسئولان برخوردار است.
دیپلماسی باید دستاوردهای راهبردی کشور را تثبیت کند
لاریجانی با بیان اینکه از دستگاه دیپلماسی باید انتظارهای واقع‌بینانه داشت، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین وظایف دیپلماسی، تثبیت خواسته عمومی ملت و دستاوردهای راهبردی و امنیتی کشور در عرصه بین‌المللی است و موضوع تنگه هرمز نیز باید در همین چارچوب پیگیری شود.
وی در ادامه با انتقاد از نحوه پیگیری این موضوع توسط وزارت امور خارجه مدعی شد: تکیه بر سازوکارهای حقوق بین‌الملل و رایزنی با عمان و برخی کشورهای منطقه، مسیر مناسبی برای تحقق این هدف نبود. به گفته وی، هدف این رویکرد قابل درک بود، اما شیوه انتخاب‌شده نتوانست مطالبات جمهوری اسلامی ایران را محقق کند.
تنگه هرمز، مسئله‌ای امنیتی فراتر از یک آبراه
این تحلیلگر مسائل سیاسی تأکید کرد: موضوع تنگه هرمز صرفاً به مدیریت یک گذرگاه دریایی محدود نمی‌شود، بلکه با امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران ارتباط مستقیم دارد؛ چرا که ایران از طریق برخی کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس هدف حمله قرار گرفته است.
لاریجانی با اشاره به حضور پایگاه‌های نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه مدعی شد: تا زمانی که امکان استفاده از این پایگاه‌ها برای اقدام علیه جمهوری اسلامی ایران وجود داشته باشد، تهدیدات امنیتی ادامه خواهد داشت و نباید اجازه داده شود از خاک کشورهای منطقه برای اقدامات خصمانه علیه ایران استفاده شود.
وی افزود: از این رو، موضوع تنگه هرمز باید در چارچوب راهبرد امنیت منطقه، جلوگیری از فعالیت پایگاه‌های متخاصم در همسایگی ایران و تثبیت دستاوردهای امنیتی کشور مورد توجه دستگاه دیپلماسی قرار گیرد.
تنگه هرمز مسئله‌ای امنیتی و غیرقابل معامله است
لاریجانی با اشاره به اظهارات اخیر رئیس مجلس درباره تنگه هرمز، اظهار داشت: از نگاه وی، نباید موضوع رفع محاصره دریایی با مسئله مدیریت تنگه هرمز در یک معادله واحد قرار گیرد، زیرا تنگه هرمز یک موضوع صرفاً اقتصادی یا مرتبط با عبور و مرور کشتی‌ها نیست، بلکه بخشی از امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود.
وی افزود: تصمیم نظام درباره تنگه هرمز روشن است و این آبراه باید تحت مدیریت جمهوری اسلامی ایران باقی بماند. این موضوع در دوره حیات رهبر شهید نیز مورد تأکید بود و امروز نیز از حمایت افکار عمومی و مسئولان برخوردار است و نباید به موضوعی برای معامله یا امتیازدهی تبدیل شود.
زبان دیپلماسی با زبان انقلاب متفاوت است
این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به تفاوت میان ادبیات انقلابی و ادبیات دیپلماتیک گفت: زبان انقلاب، زبانی صریح، شفاف و بدون ابهام است، در حالی که دیپلماسی اقتضائات خاص خود را دارد و از ادبیاتی متفاوت استفاده می‌کند، اما این تفاوت نباید به عدول از اصول و منافع راهبردی کشور منجر شود.
وی تأکید کرد: از نگاه او، تثبیت جایگاه تنگه هرمز و سایر دستاوردهای راهبردی کشور، از مهم‌ترین وظایف دستگاه دیپلماسی است و انتظار می‌رود این دستاوردها در عرصه سیاسی و بین‌المللی نیز تثبیت شوند.