به گزارش الف؛ وبگاه "الجزیره" در گزارشی به این مساله اشاره کرده که جهان همین حالا به یک توافق فوری میان ایران و آمریکا نیاز دارد زیرا اقتصاد جهانی در نتیجه بسته شدن تنگه هرمز، در آستانه انفجار قرار گرفته است. موضوعی که می تواند بحران های جدی سیاسی را هم در پی داشته باشد. 

الجزیره در گزارش خود می نویسد: «همزمان با طرح گمانه زنی های مختلف در مورد احتمال دستیابی تهران و واشینگتن به یک توافق، اینطور به نظر می رسد که دامنه تهدیدات تداوم دشمنی میان دو طرف، بسیار گسترده باشد. اکنون مساله توافق میان ایران و آمریکا، در مورد آتش‌بس یا مساله هسته ای ایران نیست. بلکه مساله اصلی این است که آیا اقتصاد جهانی می تواند از بحران انرژی، کمبود غذا و بالارفتن هزینه های زندگی به واسطه انسداد تنگه هرمز جلوگیری کند یا خیر. 

بر پایه گزارش های اخیر اینطور گفته شده که ایران و آمریکا در مورد بازگشایی تنگه هرمز به مثابه بخشی از یک توافق بزرگتر در حال مذاکره هستند. آنطور که اعلام شده، پیشنهاد جاری شامل یک آتش بس 60 روزه، بازگشایی خطوط دریانوردی، لغو برخی تحریم ها علیه ایران و ادامه یافتن مذاکرات در مورد مساله هسته ای تهران است. 

فوریت بحران در شرایط جاری کاملا ملموس است. تقریبا یک پنجم از نفت جهان و همچنین بخش قابل توجهی از گاز طبیعی دنیا از تنگه هرمز عبور می کند. در طی هفته های اخیر، اختلال در مسیرهای کشتیرانی و منازعه نظامی و سایر درگیری ها سبب شده تا هزینه های دریانوردی، انرژی و بیمه افزایش یابد. 

اگر خیلی زود یک توافق پایدار شکل نگیرد، تبعات آن به کل اقتصاد جهانی سرایت خواهد کرد. قیمت های بالای انرژی می توانند موجب فشارهای تورمی شوند و هزینه های زندگی در اروپا و آمریکا را که پیشتر هم صعودی بود، به نقطه انفجار برسانند. این مساله تا حد زیادی تلاش های دولت ها برای مهار قیمت ها را با ناکامی رو به رو خواهد کرد. با این حال، خسارات این مساله برای کشورهای جنوب جهانی یا همان کشورهای در حال توسعه، به مراتب بدتر خواهد بود. 

بسیاری از کشورهای در حال توسعه به شدت به واردات سوخت، کود شیمیایی و غذا وابسته هستند. شوک های انرژی می توانند کل اقتصاد آن ها را با بحران رو به رو سازند. افزایش هزینه های ترابری و کشتیرانی، افزایش قیمت محصولات کشاورزی، تشدید تورم مواد غذایی، تضعیف توان مالی دولت ها و ناتوانی آن ها در حمایت از مردم خود در برابر فشارهای تورمی، همه و همه می توانند خلق فاجعه کنند. 

همین حالا می توان تبعات منفی این مساله را در بسیاری از کشورهای آفریقایی و جنوب آسیا دید. کشورهای مختلف به دنبال راه های جایگزین برای تامین انرژی خود هستند و در عین حال با فشارهای مالی جدی مقابله می کنند. هرچه عدم قطعیت ها پیرامون تنگه هرمز ادامه یابد و طولانی تر شود، کاملا محتمل است که شوک‌های تورمی موجب تعمیق بحران بدهی و بی‌ثباتی اجتماعی در کشورهای مختلف شوند. 

تنگه هرمز یک آبراه ساده دریانوردی نیست. این تنگه یکی از مهمترین شریان های سرمایه داری جهانی است. زمانی که این تنگه ماهیت نظامی به خود بگیرد یا بخشی از آن مسدود شود، تبعات آن ظرف چند روز در سرتاسر جهان طنین انداز می شود. 

قیمت غذا به طور خاص تاثیرات جدی را از انسداد تنگه هرمز می گیرد. زیرا بازارهای انرژی و سیستم های غذایی به شدت به هم مرتبط هستند. تولید کود شیمیایی کاملا به به گاز طبیعی وابسته است. دریانوردی و هزینه های سردخانه ای به طور مستقیم به قیمت نفت وابسته هستند. زمانی که بازارهای انرژی بی‌ثبات ‌شوند، قیمت خواروبار در اقصی نقاط جهان رو به فزونی می رود. 

درست به همین دلیل است که می بینیم مذاکرات جاری میان ایران و آمریکا به شدت مهم است. اقتصاد جهانی که پیشتر با چالش‌هایی نظیر بدهی، بحران های اقلیمی، و منازعات ژئوپلیتیک دست و پنجه نرم می‌کرد، اکنون با یک بحران به مراتب بزرگتر یعنی انسداد یکی از مهمترین گذرگاه های انرژی جهان رو به رو شده است. تجربیات سال‌های اخیر نشان داده اند که با چه سرعتی، شوک های قیمتی می توانند به بحران های سیاسی تبدیل شوند. 

گزینه های جایگزین برای مذاکره میان ایران و آمریکا در وضعیت کنونی بسیار خطرناک هستند. انسداد طولانی‌مدت تنگه هرمز، یک بحران منطقه ای باقی نخواهد ماند. این موضوع می تواند به تعمیق تورم، بدتر‌شدن وضعیت امنیت غذایی، و بدتر شدن بحران های سیاسی در سطح جهانی به واسطه مشکلات جدی اقتصادی، ختم شود. درست به همین دلیل است که مذاکرات جاری ورای صِرف مذاکرات ایران و آمریکا است و باید آن را تلاشی برای دوری کردن از یک بحران بزرگ جهانی دانست. تنگه هرمز نمی تواند بیش از این بسته بماند و هیچ تبعات جدی را نیز برای جهان در پی نداشته باشد.»

لینک: 

https://www.aljazeera.com/opinions/2026/5/25/the-world-urgently-needs-a-us-iran-deal-now