درباره کدام افغانستان سخن می‌گوییم؟!

گروه جهان الف،   4000621082 ۳۱ نظر، ۵ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
درباره کدام افغانستان سخن می‌گوییم؟!

یحیی کیانوش *

در هفته های اخیر شاهد وقوع اتفاقات غیر منتظره بسیاری در افغانستان و خروج نیروهای اشغالگر از افغانستان بودیم بطوریکه دقیقترین استراتژیست ها نیز وقوع این جریانات را در این زمان کوتاه پیش بینی نمی‌کردند .امروزه  این سوال ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده است که  چگونه باید با  وقایع افغانستان تعامل نمود در این خلاصه ضمن آشنایی با بافت جمعیتی افغانستان پیشنهادی نیز در این راستا ارایه میگردد .

افغانستان کشوری است متشکل از  اقوام و طوایف متعدد که نظیر آن در هیچ کشور دیگری نیست . مورخ شهير عبدالرحمن خان، كاتب هزاره در  مي‌نويسد: «كه تعداد اقوام و طوايف ساكن در افغانستان با شعب و زير مجموعه‌هاي خود تقريباً به 138 قوم و طايفه مي‌رسند».

اقوام ساکن در افغانستان

افغانستان كشوري است كه داراي گروه‌هاي قومي متعدد كه برخي از اقوام آن، هنوز ناشناخته است. «اروين،اورال» و همكارانش، تعدادي ۵۵ قوم را در افغانستان شناسايي كرده‌اند.

گروهی از محققان افغانستان را موزه ای از نژاد و ملل گوناگون می دانند که سکنه فعلی آن بازماندگان دو نژاد عمده هستند:

نژاد سفید: شامل پشتون ها، تاجیکها ، هزارها ،نورستانیها و ...

نژاد زرد : شامل ازبکها ،ترکمنها ،قرقیزها ،مغولها ،و... ...

نقشه اقوام افغانستان

قوم اصلی اول    -پشتونها ( افغانها – پاتانها ):

اين تبار عمدتاً در شرق و جنوب و بعضي از آنها در شمال و غرب كشور زندگي مي‌كنند، جمعيت آنان در حدود ۳۰ درصد از كل جمعيت افغانستان برآورد شده است، زبان اين قوم، پشتو  است. اين طايفه اكثراً پيرو مذهب حنفي از مذاهب اهل سنت هستند، اما در بین آنها پشتونهای شیعه نیز زندگی می کنند.

پشتونها به لحاظ ساختار درون قومي به دو طايفه (قبيله) بزرگ «غلزايي یا غلجه زایی» و «دراني یا ابدالی» منشعب مي‌شوند، كه از دير زماني رقابت بر سر قدرت سياسي، ميان اين دو طايفه وجود داشتند، همين امر جنگ‌هاي قومي متعددي را موجب گشته است

نحوه تقسیم اقوام این دو ایل بزرگ پشتون به شرح زیر است:

قوم درانی ( ابدالی ):

الف: زیلوک : که خود شامل اقوام الکوزی، اچک زی، پوپلزی، بارکزایی می شود

ب : پنج پاو : که خود شامل نورزایی، علی زایی و اسحاق زایی است.

قوم غلجه زایی ( غیلزایی ):

الف : تورانی : کوتک و احمد زی

ب : بورانی : کوتک، وبابی

قوم اصلی دوم  /هزاره‌ها:

هزاره‌ها كه تقريباً ۲۵ درصد از كل جمعيت افغانستان را تشكيل مي‌دهند، دومین اکثریت قومی افغانستان هستند و طبق نظريه‌هايي  از بوميان اصلي اين سرزمين مي‌باشند

 هزاره ها عمدتاً پيرو مذهب اماميه اثني عشري هستند و عده کمی از آنها که سنی مذهب هستند در قسمتهای بدخشان ، پنجشیر، بادغیس، و نوربند زندگی می کنند.

هزاره ها به زبان فارسي (دري) تكلم مي‌كنند

قوم اصلی سوم /تاجيكها:

اين تبار به لحاظ موقعيت اجتماعي و سياسي، سومين گروه قومي در افغانستان محسوب مي‌شود كه جمعيت اين قوم ۲۰/۶درصد  جامعه افغانستان را تشكيل مي‌دهند. آنان به زبان فارسي تكلم مي‌كنند و دير زماني است كه در مناطق مختلف كشور به ويژه شمال و شمال شرقي افغانستان، ساكن هستند.

قوم اصلی چهارم /ازبكها:

اين تبار از اقوام ترك تبارند، در نواحي شمال افغانستان ساكنند و عمدتاً در شهرهاي: مزارشريف، شبرغان، ميمنه، خان آباد، قندوز و... سكونت دارند، جمعيت آنان با ديگر اقوام ترك تبار ۲۰ درصد كل جمعيت كشور برآورد شده است.

ازبكها از اعقاب تركان زرد پوست آسياي مركزي مي‌باشند , از نظر مذهب اكثريت اين قوم سني مذهبندو وضعیت اقتصادی خوبی ندارند .

ساير اقوام:

تركمن‌ها، قزلباش‌ها، قرقيزها، بلوچ‌ها و... از ديگر اقوام ساكن در افغانستان هستند،

بلوچ‌ها نيز در جنوب غربي كشور در مجاورت با بلوچستان ايران و پاكستان ساكن هستند.

در سال 1986 «آوریوال» فهرستی از گروه‏های قومی در افغانستان را به شرح زیر یادداشت نموده است:

پشتو

هزاره

ازبک

تاجيك

ترکمن

شادی باز

گوارباتی

طاهری

عرب

قزلباش

جوگی

تایمنی

براهوایی

گوجار

تیرابی

سیگ

موری

مغول

مونجانی

شیخ محمدی

زوری

قرقیز

اشکاشمی

شیغنانی

یهودی

جت

قپچاق

سنگلیچی

قارلیق

تیموری

پیکراغ

روشانی

فارسی

فیروز کوهی

میش مست

قزاق

واخی

جمشیدی

غوربت

پاراچی

نورستانی

ایماق

ملیکی

وانگ والا

ارموری

بلوچ

جلالی

تاتار

کوتانا

هندو

علت شکست دخالت‌های خارجی نظامی محور

 با رجوع به تاریخچه حضور و دخالت نظامی کشورهای خارجی در افغانستان  خواهیم دید که تمام این دخالت ها با شکست مواجه شده است .علت هم آنست که  علی رغم این تعداد بوم و طایفه و اختلافات داخلی ،هر نوع دخالت خارجی نظامی محور با هجمه واحد توسط  اقوام متعدد افغان  مواجه می شود لذا هر نوع سیاست نظامی گرایانه مبتنی بر ارجحیت زور محور  یک قوم یا طایفه  بر اقوام دیگر همواره با شکست مواجه خواهد شد لذا بهترین راهکار ایجاد اجماع و حکومت مشارکتی قوم محور با تسهیم قدرت و تعدیل خواسته های قومی یا ایدیولوژیک است اما چگونه ؟

قطعا سرزمینی با این تنوع طایفه ای و نژادی و آنتروپی بالای درگیری ،قابلیت رسیدن خودبخودی  به دیدگاه  مشترک در جهت تشکیل حکومت مشارکت محور قومی را نخواهد داشت و  این کشور سالها درگیر جنگ های داخلی و ناارامی خواهد بود که بستر ظهور گروهای خارجی افراطی نظیر داعش که برای منافع افغانستان و کشورهای منطقه  هم خطرناک هستند خواهد شد .

 لذا با توجه به  اهمیت موضوع و اشتراک منافع امنیتی همسایگان افغانستان ،لازم است با همکاری کشورهای منطقه علی الخصوص مشارکت استراتژیک پاکستان و ایران تلاش های دیپلماتیک گسترده اجماع محور در قالب جلسات مشترکی از سران و نمایندگان طوایف و گروه های غالب نژادی و نظامی افغانستان  در راستای  اجماع در تشکیل حکومتی واحد با تسهیم قدرت و مناصب بین سیاسیون اقوام  در قالب تنظیم قانون اساسی افغانستان  صورت گیرد .

 چنین تسهیم قومی در قدرت در لبنان و عراق هم  در توزیع مناصب حکومتی در چارچوب قانون اساسی  دیده می شود .اما با توجه به اینکه گروه حاکم نظامی اکنون طالبان می باشند چگونه میتوان آنها را به این امر راضی نمود .

در جهت مجاب نمودن طالبان به تسهیم قدرت باید ضمن تشریح وضعیت ،محرک های انگیزشی برای آنها ایجاد کرد و آن تعامل استراتژیک افغانستان -پاکستان و ایران  در بهبود ساختار حکمرانی و  دیوان‌سالاری افغانستان وکمک به تحرک  موتور اقتصاد افغانستان است .

تحقق این امر با انعقاد قرارداد توسعه اقتصاد کشور افغانستان با تکیه بر   پتانسیل ارزشمند معادن افغانستان و  فناوری پاکستان و ایران قابل دستیابی است و بسیاری از کشورها هم تمایل سرمایه گذاری خواهند داشت  .بنا بر برآوردهای جهانی  ارزش در جای معادن افغانستان چیزی حدود  دو تا سه هزار میلیارد دلاراست سنگ های قیمتی ،اورانیوم و غیره ، که مهمترین آن معادن لیتیوم است که درافق  پیش رو صنعت انرژی تجدید پذیر نقش اساسی را در ساخت باطریها ایفا میکند .

در صورت پذیرش طالبان بر اشتراک حکمرانی و تسهیم قدرت قوم محور در افغانستان ،قالب این تعاملات اقتصادی افغانستان از کمک های سرمایه محور ، فنی و آموزشی در حفظ و اداره ساختار دیوان‌سالارانه و توسعه زیر ساخت های  اقتصادی آن کشور من جمله توسعه صنعتی و کشاورزی بهره مند خواهد شد و  قطعا این امر با پشتیبانی و کمک های همسایگان و نهادهای بین المللی همراه خواهد بود.

مشارکت استراتژیک ایران و پاکستان که دارای اشتراکات قومی  و قابلیت های تأثیرگذاری  بر   گروه های درگیر در افغانستان هستند  علاوه بر بهبود اوضاع سیاسی و اقتصادی  افغانستان ، دستاوردهای بسیاری من جمله   صلح و آرامش ،رشد و توسعه  افغانستان خواهد داشت و  موجب‌احیای  امنیت منطقه و توسعه همکاری منطقه ای و توسعه صنعت ترانزیت خواهد شد .

 بخشی از این تعامل اقتصادی استراتژیک برد-برد برای افغانستان ،ایران و پاکستان  در قالب تهاتر مواد استخراجی با کالا و نفت و اقلام کشاورزی قابل تحقق است  ضمن آنکه با فراورش و صادرات مواد معدنی ارزشمند هر سه کشور از منافع اقتصادی بهره مند خواهند شد .
طالبان قطعا اشراف دارد که بقای  هر حکومتی در افغانستان نیاز به مشروعیت سیاسی و تامین مایحتاج اقتصادی  کشور دارد  که  در قالب تعدیل خواسته ها و تسهیم قدرت تمام اقوام  در قالب این پیشنهاد  محقق خواهد شد.رها کردن افغانستان در وضعیت آشوب و جنگ یا دخالت نظامی از هر کشوری نتیجه ای جز افزایش هرج و مرج و آشوب که خواسته قدرت های فرامنطقه ای است نخواهد داشت .

* کارشناسی ارشد مدیریت استراتژیک MBAدانشگاه تهران

دیدگاه کاربران

ناشناس۲۱۹۶۱۴۹۱۶:۲۶:۰۷ ۱۴۰۰/۶/۲۱
طالبان افغانستان را به روزهای سیاهی خواهد برد. جنگ داخلی، جولان تروریسم، قحطی، آواره گی .. آینده افغانستان خواهد بود.
ناشناس۲۱۹۶۸۹۴۰۶:۴۵:۳۵ ۱۴۰۰/۶/۲۲
و البته همانطور که دیدیم امریکا درطول بیست سال اشغال افغانستان این کارها را نکرد !!!
ناشناس۲۱۹۶۱۵۱۱۶:۲۷:۳۶ ۱۴۰۰/۶/۲۱
در گزارشات و اخبار صدا و سیما به نرمی از طالبان صحبت می شود. انگار فرشتگانی هستند که آمده اند افغانستان را نجات دهند!!!
ناشناس۲۱۹۶۱۵۳۱۶:۲۸:۵۴ ۱۴۰۰/۶/۲۱
خوشحالی مقامات از خروج آمریکا از افغانستان طولی نخواهد کشید. طالبان به زودی چهره کریه خود را نشان خواهد داد.
ناشناس۲۱۹۶۱۵۵۱۶:۲۹:۳۴ ۱۴۰۰/۶/۲۱
عده ای می گویند طالبان تغییر کرده! آیا شمر و یزید و معاویه و ابوسفیان در طول 14 قرن تغییر کردند؟
ناشناس۲۱۹۶۱۵۸۱۶:۳۳:۳۶ ۱۴۰۰/۶/۲۱
کاش همون هیتلر پیروز جنگ جهانی بود یا شوروی دنیا الان چقدر سالم تر و پاک تر بود
ناشناس۲۱۹۶۱۶۰۱۶:۳۵:۳۸ ۱۴۰۰/۶/۲۱
پاکستان پشت پرده اشغال افغانستان توسط طالبان است. هند دست بالا را در افغانستان داشت و چندین میلارد دلار در این کشور سرمایه گذاری کرده بود. از جمله ساخت 6 سد بر روی رودخانه کابل که در صورت اتمام، برون ده آب به پاکستان به شدت کاهش می یافت و این کشور را بیشتر از این با کم آبی مواجه می کرد. طالبان در واقع هند را از افغانستان بیرون کرد.
ناشناس۲۱۹۶۱۶۲۱۶:۳۶:۳۸ ۱۴۰۰/۶/۲۱
طالبان چه می دونه کشور داری چه هست. طالبان فقط زبان انفجار، سر بریدن، ترور و نابودی را بلد است.
ناشناس۲۱۹۶۱۶۵۱۶:۴۰:۲۲ ۱۴۰۰/۶/۲۱
روزنامه کیهان: ایران می تواند اورانیوم مورد نیاز خودش را از افغانستان تامین کند!!! جالب که خود این روزنامه سالهای سال است آمریکا و غرب را متهم به دوشیدن کشورهای فقیر می کند!
ناشناس۲۱۹۶۱۷۸۱۶:۵۷:۱۴ ۱۴۰۰/۶/۲۱
در امارت دیکتاتوری طالبان: زنان نباید ورزش کنند چون برایشان ضروری نیست! وظیفه زن فقط فرزندآوری است!
ناشناس۲۱۹۶۶۲۶۰۰:۴۸:۱۶ ۱۴۰۰/۶/۲۲
کلا گیر کردید رو زن! به توچه آخه طالبان چه قوانین واسه کشورش میخواد بزاره
ناشناس۲۱۹۶۶۳۰۰۰:۴۹:۴۶ ۱۴۰۰/۶/۲۲
الان که برعکس عمل می کنید کجا را گرفتید؟ غیر از ضرر و خیانت و مشکلات خانوادگی چیزی باقی گذاشتید
صمصام۲۱۹۶۱۹۶۱۷:۰۹:۱۶ ۱۴۰۰/۶/۲۱
تمام بدبختی های افغانستان از گور پاکستان بلند میشه شک نکنید که نطفه اصلی اختلافات و در گیری های کشور افغانستان در پاکستان گذاشته میشه
امیر۲۱۹۶۲۲۸۱۷:۴۴:۳۸ ۱۴۰۰/۶/۲۱
اگر بنا بود صرفا بر پایه مسائل اقتصادی تصمیم گیری شود باید کشور ما با بسیاری از کشورها که در حال حاضر رابطه خوبی ندارد (آمریکا، اسرائیل و..) روابط حسنه ای می داشت. نویسنده محترم بفرمایند جایگاه انسانیت کجای ماجرا قرار می گیرد؟ وجود حکومت افراطی مثل طالبان چه هزینه هایی برای آینده کشور دارد؟
ناشناس۲۱۹۶۲۳۲۱۷:۴۸:۵۱ ۱۴۰۰/۶/۲۱
اگر تسهیم قدرت نکرد تکلیف چیست؟
ناشناس۲۱۹۶۲۳۵۱۷:۴۹:۴۸ ۱۴۰۰/۶/۲۱
بالاخره تکلیف را روشن کنید . طالبان خوبن یا بدن
ناشناس۲۱۹۷۱۸۶۰۹:۳۲:۳۳ ۱۴۰۰/۶/۲۲
سیاستهاشون در مورد زنان خوبه و باعث برگشتن جامعه به شریعت و خواست خدا می شه ولی سیاستهای دیگر و خشونت هاشون بده
ناشناس۲۱۹۶۲۴۰۱۷:۵۶:۴۸ ۱۴۰۰/۶/۲۱
افغانستان هیچوقت کشور نبوده و نخواهد شد.
ناشناس۲۱۹۶۲۷۲۱۸:۳۹:۴۰ ۱۴۰۰/۶/۲۱
متن رو نخوندم حالا دیگه هر روز افغانستان. بابا به ایران برسید فعلا که افغانی ها از ایرانی ها خوششون نمیاد و زبان فارسی رو هم میگن برای ما هست.
ناشناس۲۱۹۶۲۸۲۱۸:۵۶:۱۸ ۱۴۰۰/۶/۲۱
اتفاقا تجربه ی پیشین طالبان نشان داد با زور می توان بر افغانستان حکومت کرد. شما خودتان هم به کثرت گرایی اعتقادی ندارد آنوقت از طالبان انتظار دارید ؟ ..
ناشناس۲۱۹۶۶۳۳۰۰:۵۱:۱۴ ۱۴۰۰/۶/۲۲
هیچ وقت اکثریت الویت نباید باشه چون چیز بد همیشه بیشتره! کی که منکر بشه انسان عاقل و دانا خیلی کمتر از انسان های ساده یا بد ذاته؟ دموکراسی واقعا مسخره است
ناشناس۲۱۹۶۲۹۰۱۸:۵۹:۳۵ ۱۴۰۰/۶/۲۱
افغانستان و سوریه و یمن و عراق و لبنان به ما چه ربطی داره ؟! اونچه به ما ربط داره تخم مرغ شونه ای ۵۵ هزار تومنه . باید سر ماه ۱۰ هزار تومن بگذاریم روی یارانه مون و یه شونه تخم مرغ بخریم !!!
ناشناس۲۱۹۶۹۷۹۰۷:۳۹:۵۲ ۱۴۰۰/۶/۲۲
خوش به حالت که یارانه می گیری. بنده به عنوان یک معلم جزء طبقه پولدار حساب شده و یارانه ام قطع شده
ناشناس۲۱۹۷۱۸۷۰۹:۳۳:۲۷ ۱۴۰۰/۶/۲۲
فقط شکم برات مهمه ؟؟ انسانیت مهم نیست ؟؟
ناشناس۲۱۹۶۳۴۷۲۰:۲۰:۵۱ ۱۴۰۰/۶/۲۱
اقای کیانوش اینکه افغانها بتوانند بدون درگیری به تفاهم برسند بسیار زیبا و منطقی و دوستانه است ولی توضیح نداده اید که چطور پاکستان تن به این خواسته خواهد داد و طالبان از ایده پیاده سازی شریعت کوتاه خواهد آمد در حالیکه قدرت در دست دارد یا اگر سایر دینفعان و اقوام نظر طالبان را بپذیرند آیا این توافق ماندگار خواهد بود. این ایده در دوران قبلی شاید بیشتر امکان پذیر بود
ناشناس۲۱۹۶۳۷۲۲۰:۵۷:۲۱ ۱۴۰۰/۶/۲۱
ازبکها ۲۰ درصد؟
ناشناس۲۱۹۶۳۸۲۲۱:۰۳:۵۰ ۱۴۰۰/۶/۲۱
هزاره نژاد سفیده؟ ..
ناشناس۲۱۹۶۶۳۹۰۰:۵۳:۴۵ ۱۴۰۰/۶/۲۲
آمریکا به جای برقراری صلح هر کجا که میره جنگ و خونریزی راه میوفته واقعا امریکا قدرت شیطانی هستش اینا اصلا احساس ندارن آمریکا نباید رئیس دنیا باشه چون ثابت کرده صلاحیت نداره
هیچ۲۱۹۶۶۶۸۰۱:۱۳:۱۵ ۱۴۰۰/۶/۲۲
متاسفانه وقتی یه دستت اسلحه باشه و یه دستت پــول، این یعنی احساس قدرت داشتن و شوربختانه در این حالت حـــرف هیچ کس و هیچ چیزو قبــول نداری یعنی نمیتونی قبول داشته باشی چون ایت تویی که هم قدرت داره هم پول
ناشناس۲۱۹۶۸۹۵۰۶:۴۷:۱۷ ۱۴۰۰/۶/۲۲
خوشحالم یک عده ای که می گفتند اخبار صدا و سیما را نمی بینند به این شبکه های خودی روی آورده اند ودر مورد آن اظهار نظر می کنند کسانی که ادعا داشتند 900 درصد مرد صدا و سیما نمی بینند
ناشناس۲۱۹۶۹۵۰۰۷:۲۱:۳۲ ۱۴۰۰/۶/۲۲
کشوری که بلحاظ قومی مذهبی و فرهنگی به شدت متفرق هست روی ارامش را نخواهد دید،بسیاری از افغانیها به شدت با هم مشکل ریشه ای دارند انها به هیچ هم را قبول ندارند
یکتانتتریبون

پربحث‌های هفته

  1. منجلاب دوستی با آمریکا و عربستان!

  2. چرا رئیس جمهور به مجمع عمومی سازمان ملل نمی‌رود؟

  3. توکلی خواستار برکناری استاندار جدید سیستان و بلوچستان شد

  4. آینده محتوم خودروسازی ایران

  5. ۵ میلیون تزریق و رتبه دوم واکسیناسیون در جهان/ نظر پزشکيان درباره تيم اقتصای دولت / رضایی از دبیری مجمع کنار می‌کشد؟

  6. چرا برکت نتوانست به وعده تولید ۵۰ میلیون دوز واکسن عمل کند؟ / حرکت در مسیر سخت «برکت»

  7. زوایای پنهان پرونده اکبر خرمدین/ وکیل پایه یک دادگستری: مادر بابک باید فی الفور آزاد شود!

  8. عملیات نجات توسط یک روحانی در کوه

  9. درباره غائله های  لواسانی و خیابانی…

  10. مدرس خیابانی در خصوص حقوق نجومی‌اش به مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان چه گفت؟

  11. چرا آمریکا در خلیج فارس یگان پهپادی مستقر کرده است

  12. پشت پرده سخنرانی سرکرده القاعده با لباس سنتی عربستان

  13. توییت جالب عباس خامه‌یار درباره تانکرهای حمل سوخت در لبنان

  14. اسرائيل يتيم مي‌شود!

  15. معاون اول رییس جمهور: قیمت لبنیات نباید افزایش یابد

  16. بارقه های امید در دل مردم

  17. ستون فقرات توسعه اقتصادی کشور کجاست؟

  18. روایت‌ها از حضور همسر مقام رهبری در مراسم خاکسپاری برادرش حقیقت ندارد

  19. رسانه صهیونیستی: ارتش اسرائیل ترسیده است/ انگیزه و توان کافی برای جنگ نداریم

  20. شکاف در غرب

  21. رستم قاسمی: ساخت یک میلیون مسکن تورم‌زا نیست

  22. دعوای کاذب درباره عضویت ایران درباره سازمان همکاری شانگهای

  23. خروج پاتریوت آمریکا از عربستان مقدمه عادی‌سازی با اسرائیل؟

  24. امیدها به طرحی در آشفته بازار خودرو

  25. گزارش الجزیره از ورود تانکرهای حامل سوخت ایرانی به لبنان

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. چرا آمریکا در خلیج فارس یگان پهپادی مستقر کرده است

    2. پشت پرده سخنرانی سرکرده القاعده با لباس سنتی عربستان

    3. اسرائيل يتيم مي‌شود!

    4. رسانه صهیونیستی: ارتش اسرائیل ترسیده است/ انگیزه و توان کافی برای جنگ نداریم

    5. خروج پاتریوت آمریکا از عربستان مقدمه عادی‌سازی با اسرائیل؟

    6. علت تغییر موضع بی سابقه اسرائیل درباره معادله هسته ای ایران چیست؟

    7. دروغ تمام عیار آمریکا درباره مبارزه با تروریسم

    8. جزئیات جدید «نیویورک‌تایمز» از نحوه ترور شهید فخری‌زاده

    9. آزمایش جنگنده های ابابیل از سوی قطر

    10. بیانیه پر از اتهام شورای همکاری خلیج فارس علیه ایران

    11. بِنِت:‌ به هر قیمتی مانع از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای می‌شویم

    12. امارات ۳۸ نفر از جمله چند ایرانی را تحریم کرد

    13. سردار سلامی: امروز یک آمریکای شکست خورده، فراری و افسرده را شاهد هستیم/دنیا به ملت ایران غبطه می‌خورد

    14. نقش جدید ایران در منطقه

    15. شهردار موقت کابل: زنان سر کار نروند

    16. آیت الله رئیسی وارد شهر کولاب شد

    17. آمریکا: آماده برداشتن تحریم‌های ناسازگار با برجام هستیم

    18. واکنش طالبان به خبر کشف دلار و پول نقد از منزل امرالله صالح

    19. بیانیه تروئیکای اروپایی: ایران از فرصت پیش‌رو برای احیای برجام استفاده کند

    20. ورود دومین کاروان محموله سوختی ایران به لبنان

    21. سه کشور اروپایی خواستار توقف غنی‌سازی اورانیوم در سطوح بالا در ایران شدند

    آخرین عناوین