قانونگذاری آزمایشی درست یا غلط؟

دکتر محمدرضا ناری ابیانه،   3980528116
قانونگذاری آزمایشی درست یا غلط؟

قوانین آزمایشی در نظام قانونگرایی دارای جایگاه ویژه ای است و به صحت و دقت قانونگذاری کمک شایانی می کند.بررسی همه جوانب و ابعاد یک قانون، نیازمند کار علمی و کارشناسی دقیق است که بدون شواهد عینی و تجربی دارای کارآمدی حداکثری نیست.
هر قانون برای اثبات کارآمدی خود به طی نمودن دوران انکوباتوری یا آزمایشی است. این دوران موقت، مقدمه ای اطمینان بخش برای دوران دائمی قوانین است. در مورد قوانین نامطلوب، از هدر رفت سرمایه و انرژی جامعه جلوگیری می‌کند و پس از اتمام دوران آزمایشی آن را بصورت خود به خود حذف می نماید.


فرآیند بقاء دائمی یا حذف، سرنوشت اتخاذ تصمیم در قوانین آزمایشی است. اما آیا همه روابط قوانین آزمایشی در دوران حیات شان، قابل تشخیص است؟ پاسخ به این سوال منفی است. استفاده نادرست از قوانین آزمایشی موجب می شود تا نکات مثبت و موثر آنها از بین برود و آنها را به مشکلی برای قانونگذاری کشور تبدیل نماید. نادیده گرفتن وجه آزمایشی این دست قوانین باعث شده است که فراتر از بازه زمانی و مکانی متصور برای آن، مورد استفاده قرار گیرد.


اصلاح چندین قانون دایمی در قانون آزمایشی پنج ساله نمونه بارز این روش عجیب است. آیا قوانین آزمایشی مقید به زمان و یا مکان محدود توانایی و اعتبار لازم برای پذیرش و اعمال اصلاحیه های متعدد برای قوانین دایمی را دارد؟ در این روش مدت زمان اصلاحیه های انجام شده (پنج سال یا بیشتر) تعیین تکلیف نشده است.


معلوم نیست که پس از پایان مهلت قانونی پنج ساله قانون آزمایشی، اصلاحیه های انجام شده در قوانین دائمی دارای اعتبارند یا دوباره به حالت قبل از اصلاحیه برگشت می نمایند. ضمنا تکلیف اجرای اصلاحیه های انجام شده در صورت عدم تمدید اجرای قانون آزمایشی یا عدم تبدیل آن به قانون دایمی مشخص نشده است.


چگونه ممکن است بتوان اصلاح قوانین دائمی را در قوانین موقتی انجام داد؟ آیا امکان دارد که در حین تصویب یک قانون متزلزل به اصلاح و ایجاد ثبات در قوانین دایمی قبلی پرداخت؟ آیا مجریان قانون و مردم در اجرای قوانین دچار سردرگمی و مشکل نمی شوند؟ آیا این روش افزایش احتمال برداشت های سلیقه ای و سوء استفاده از قانون را به دنبال ندارد؟ قطعا قید بازه زمانی یا مکانی در قوانین آزمایشی، محدوده عملکردی آنها را تعیین می کند. قانونگذاران با بی توجهی به قیود قوانین آزمایشی با آنها در حکم قوانین دایمی برخورد می نمایند. در حالی که راه مناسب آن است که این دست اصلاحیه ها در قوانین دایمی در قالب ارائه لایحه یا طرح مستقل به مجلس شورای اسلامی برای تصویب تقدیم گردد.


بی نظمی در تدوین قانون در دولت در این سطح قابل پذیرش نیست و نمی توان آن را به خطای سهوی کارشناسان نسبت داد. تصویب قانون بی نظم توسط مجلس شورای اسلامی و بی توجهی آن به خطای کارشناسی دولت، نشانه بی توجهی نمایندگان مجلس شورای اسلامی به اصول نگارش و تصویب قانون است. نقش مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در اعلام به موقع این دست ضعف های تدوین قانون موجب می شود مشکلات تدوین قانون در مجلس شورای اسلامی اصلاح شود. متاسفانه شاهد تصویب این قوانین در مجلس شورای اسلامی هستیم. جای تعجب دارد که چرا قانون بی نظم توسط شورای محترم نگهبان تایید می شود؟


آیا بی نظمی در قانونگذاری با ایجاد مشکل در راه اجرای قانون با روح حاکم بر قانون اساسی و شرع مقدس مغایرت ندارد؟ آیا بر اساس قاعده لاضرر و عدم تأمین منافع عمومی توسط این قوانین، مغایر با قانون و شرع نیست؟ افسوس که قانون بی نظم توسط مجلس شورای اسلامی به دولت ابلاغ می شود و قانون بی نظم توسط دولت بصورت بی نظم اجرا می شود.

بی توجهی نهادها و دستگاه های نظارتی به بی نظمی قانون در تقسیم کار ملی نیز کار قانونگذاری و اجرای قانون را در حل مشکلات زندگی مردم، بیش از پیش پیچیده می کند. حل معضلات این گونه از قوانین آزمایشی که در آن چندین قانون دایمی اصلاح شده است کار بسیار دشواری است و دوباره کاری و موازی کاری های متعددی را می طلبد تا مجریان و مردم را از آثار سوء آنها در اجرا و پذیرش قانون نجات دهد.

منبع: سیاست روز 

پربحث‌های هفته

  1. چرا روحانی عصبانی است؟

  2. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  3. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  4. مشکلات کشور برجای خود باقی است حتی اگر آمریکا به دوست خوب ما تبدیل شود !...

  5. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

  6. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  7. شعار اعتراضی مردم یزد: روحانی حیا کن آمریکا رو رها کن

  8. مقایسه قیمت بنزین در ایران با همسایگان و دیگر کشورها

  9. بگویید و مردم را خلاص کنید !

  10. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  11. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  12. جرم حداد عادل چیست؟

  13. "چَت" جنجالی سعید ملایی با فدراسیون جهانی/ سناریو از پیش طراحی شده برای پناهندگی + سند

  14. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

  15. در برجام تضمین های کافی نگرفتیم/ روحانی بد شانسی آورد/ امروز که در موضع قدرت هستیم بهترین زمان برای حل و فصل مسایل مان است

  16. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

  17. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

  18. جانباز قمی پس از خودسوزی، فوت کرد

  19. چه کسانی عراق و لبنان را به این روز انداختند؟!

  20. علی مطهری: حکومت اسلامی می‌تواند در موضوع «چندهمسری»دخالت کند

  21. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

  22. پاره کردن پلاکارد دانشجویان منتقد در سخنرانی دیروز رئیس جمهور

  23. دست‌نوشته‌های مردم یزد در حضور روحانی

  24. طرح سوال از رئیس جمهور در پنچ محور

  25. جمعه‌های فرصت ساز برای فرصت طلبان / سخنی با آیت الله علم‌الهدی 

پربحث‌های هفته

  1. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

  2. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

  3. نظر رهبری درباره چندهمسری/ «خدا یکی ، محبت یکی و یار یکی»

  4. گزارش غلط دانش آموز به والدین کار دست معلم داد

  5. شهردار تهران: اگر باد بوزد وضعیت هوا خوب می‌شود

  6. مرگ ۱۵ کودک ایرانی به دلیل تحریم‌های آمریکا

  7. رئیسی: مصمم‌تر از همیشه با فساد مبارزه خواهیم کرد و مردم را در جریان قرار می‌دهیم

  8. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

  9. کارکنان متخلف سازمان ثبت اسناد بازداشت شدند + جزئیات

  10. قرار بازداشت «شبنم نعمت‌زاده» تمدید شد/ قاضی مسعودی: آزاد شدن نعمت‌زاده وجود ندارد

  11. حالا نمی‌شود وزارت بهداشت جشنواره‌های هنری برگزار نکند؟!

  12. افزایش ۵۰ درصدی عوارض ورود به طرح ترافیک

  13. سخنگوی سازمان تعزیرات: خودروسازها در روند کاهش قیمت خودرو خلل ایجاد کردند/ برخی دندانپزشکان به دلار هزینه از بیماران دریافت می‌کنند

  14. پیام عجیب مهدی طارمی به خانم بازیگر: تبریک ننه جان!/عکس

  15. برای آلودگی هوای تهران هم نامگذاری کنید!

  16. طلای ۲۴ عیار در منوی غذا / استیک و بستنی با روکش طلا، یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان!

  17. ابطحی: نظر رهبر انقلاب درباره چند همسری، دفاع عملی از حقوق زنان بود

  18. درخواست پلیس فتا از دستگاه قضایی: رضا رشیدپور احضار شود

  19. سرنخ جدید از ترافیک ناگهانی تهران

  20. بیمه‌شدگان مشاغل آزاد تامین اجتماعی بخوانند

  21. دلایل افزایش ترافیک در پایتخت

  22. هوای تهران همچنان آلوده است

  23. روزانه ۴۰۰ نفر سکته می‌کنند/ ۷۲ هزار ایرانی بیماری ام‌اس دارند/ تا سال ۲۰۳۰ جمعیت کشور سالخورده خواهد بود

  24. ماجرای توقف یک تور مختلط

  25. وزیر بهداشت: مردم نگران تحریم‌های دارویی نباشند

آخرین عناوین