برای خلبانی که نیست!

سید احسان خاندوزی*،   3970703154 ۴۳ نظر، ۶ در صف انتشار و ۲۵ تکراری یا غیرقابل انتشار
برای خلبانی که نیست!

مخاطب این نوشته، سکاندار اداره امور اجرایی کشور است، خلبانی که گاه گمان می‌رود در چنین تکانه خطیری، اقتصاد را روی حالت خودکار (اتوپایلوت) گذاشته است...

مطالعات بین المللی در حوزه شکنندگی و آسیب پذیری موید این است که بیش از آنکه شدت شوک وارده بر اقتصاد موثر باشد، توان قبلی کشور و نوع واکنش تصمیم‌گیرندگان اقتصاد است که نتیجه شوکی مثل تحریم را تعیین می‌کند.شرایط شش ماه اخیر ایران، مصداق جدیدی است بر یافته مطالعات فوق.

به بیان دیگر علیرغم ده‌ها راه خروج که از سوی کارشناسان ارائه شده است، نوع واکنش فوق‌العاده ضعیف و عجیب دولت صد برابر بیش از شدت تحریمهای شروع نشده اثر داشته و دارد.

در این ماه‌ها تلاش زیادی برای اقناع مقامات دولت و غیردولت درخصوص لزوم اصلاح ساختار سیاستگذاری در مقابله با تحریم صورت گرفته است. وضع کنونی، محصول «این نظام» سیاستگذاری است تا این نظم دیگرگون نشود، وضع بهتر نمی‌شود. چندین جلسه که نگارنده در آنها حضور داشته، قطره‌ای از دریای تلاشهاست، اما ظاهرا همه راه‌ها به یک مقام ختم می‌شود.

مخاطب این نوشته، سکاندار اداره امور اجرایی کشور است، خلبانی که گاه گمان می‌رود در چنین تکانه خطیری، اقتصاد را روی حالت خودکار (اتوپایلوت) گذاشته است.

مساله «اول» این ماه های اقتصاد ایران یکی دو اشتباه در سیاست پولی، ارزی، تجاری نیست که وارد جزئیات تخصصی آن شویم (هرچند در فرصتهای دیگر به استحضار برخی مسئولان رسانده‌ام)، مساله پاشیدن نظام تصمیم‌گیری اقتصادی است... و با کام تلخ باید بگویم چه خبری بهتر از این، برای تحریم‌کنندگان؟ نه ستاد مشترک ما و نه فرماندهان ما، هیچکدام در نبرد امروز آنچنان که باید کار و تدبیر نمی‌کنند، حتی در خصوص سلامت و نفوذ گروه‌های ذی‌نفع در سطوح بالا تردید وجود دارد و مردم این واقعیت را می فهمند، از همین روست که مدام می پرسند چه خواهد شد؟

روسیه، ترکیه و برخی اقتصادهای دیگر نیز با درجاتی کمتر درگیر فشار اقتصادی ایالات متحده علیه آنها هستند و ارزش پولی ملی آنها کاهش یافته اما وقتی مجموع واکنشهای سیاستی سریع و نسبتا هماهنگ آن دولتها را می بینیم این تصویر به جامعه خود و ناظر خارجی منتقل می شود که تیم جدی و باعزم و مقتدری، صبح و شب مشغول خنثی کردن فشارها و بهبود اوضاع هستند، در نتیجه چشم انداز ماه های بعد نزد فعالان اقتصادی و توده مردم چندان رو به وخامت و غیرقابل کنترل نیست.

در آنجا کمتر کسی از سقوط عجیب ارزش پول ملی در آینده و ابرتورم و کمیابی کالاها صحبت می کند. اگر چنین تصویرسازی هایی در جامعه ایران پذیرش می یابد ریشه را باید در علامت دهی ناخودآگاه رفتار دولتمردان جستجو کرد.

تصویر ذهنی (image) فعالان اقتصاد از آینده که در تعیین مسیر اقتصاد فوق‌العاده مهم است، عمدتا با نگاه به قدرت واکنش نظام سیاستگذاری داخلی شکل می‌گیرد، هرچند القای شدت فشار خارجی و سایر عوامل نیز موثر اند. سیاستگذاری اقتصادی که بی نظم و پاشیده باشد، هر تصویر سیاهی توان نشستن بر ذهنها را خواهد داشت.

وجوه پاشیدن نظام تصمیم‌گیری اقتصادی:

اول: فرماندهان اقتصاد ایران در ضعیف ترین حالت ممکن‌اند

• اقتصاد و کار و رفاه اجتماعی که وزیر ندارند (هرچند وزیر اقتصاد پیشین آنگاه که بود جزو ضعیفترین وزرای اقتصاد تمام سالهای گذشته محسوب می شد)، با شایعات این روزها وزارت صنعت و تجارت هم دست کمی از دو وزراتخانه قبل ندارد، از رئیس سازمان برنامه مدتهاست خبری نیست، رئیس کل بانک مرکزی هم تازه از راه رسیده و مشغول فوریتهای روزمره (عمدتا ارز) یا تغییرات درون سازمانی است.

هر از گاهی از معاون اول یا معاون اقتصادی رئیس جمهور تحرکی دیده می‌شود که قاعدتا این مقامات هم باید به یک وزیر یا شوراهای عالی (که در ادامه می آید) منتقل نمایند.

دوم: ستاد مشترک اقتصاد که می‌توانست جبران کننده بخشی از مشکل باشد نیز حال و روز بهتری ندارد

• دبیرخانه شورای امنیت ملی و ستاد تدابیر ویژه که تجربه دوره قبلی تحریم ها را داشتند اکنون از سوی دولت نقش جدی به آنها سپرده نشده است، شورای اقتصاد در وضعیتی مشابه انحلال است، شورای عالی هماهنگی اقتصادی سه قوه که در سال جدید به راه افتاد، نه دبیرخانه منسجم و منظمی دارد که پیش دستورها و پیگیری مصوبات را با یک تیم قوی کارشناسی انجام دهد و نه غیر از دو سه جلسه، تصمیم اقتصادی قاطع و موثری گرفته است.

سوم: گسیختگی محتوایی را نیز باید به ابعاد مشکلات صوری نظام تصمیم‌گیری افزود

• تدابیر وزارتخانه‌های حوزه اقتصاد، چارچوب نظری و سیاستی مشابهی ندارند و تلاشی که هفته‌های گذشته توسط دفتر اقتصاد کلان سازمان برنامه انجام شد، برنامه مورد اجماع دستگاه های اجرایی و مصوب در کلیت دولت نیست.

اساسا نقشه اصلاحات اقتصادی و پلن A و B سیاستها با چه منطقی نوشته و پشتیبانی می‌شود؟ سازگاری سیاست ارزی با سیاست تجاری کشور و هماهنگی این دو با سیاست بودجه‌ای، چشم‌انداز درآمدهای دولت (نفت و مالیات و استقراض) و هزینه‌ها و همچنین هماهنگی با سیاست پولی – اعتباری توسط کدام مرجع چک می شود؟

با چشم انداز تورم و رکود در پایان سال 1397، چه بسته‌ای برای طرف عرضه و تقاضای اقتصاد و برای تور پوشش فقراء باید تدارک دید؟ تضمین عرضه کالا و عدم کمیابی در بازارها مستلزم چه سیاستهایی در بخشهای دیگر اقتصاد است؟ و پرسشهایی از این قبیل.

چهارم: از هم گسیختن تقسیم کار و پاسخگویی در نظام سیاستگذاری بخش دیگری از مشکل اصلی است

• اگر دستگاه‌ها در خصوص مسائل اصلی تحت مدیریت خود مسئولیت نپذیرند و به اصلاح سریع آن اهتمام نداشته باشند، حتی مشخص بودن فرمانده و کار ستادی نیز راه به جایی نخواهد برد.

یک دلیل که سیاست غلط ارزی از نیمه فروردین تا نیمه خرداد اصلاح نمی‌شود آن است که هیچ نهادی پاسخگوی مصوبه فرودین نیست. حتی امروز نیز بسیاری از کارشناسان بانک مرکزی قائل‌اند که اصل سیاست ارزی، از جای دیگری در دولت به بانک مرکزی ابلاغ می شود (شاهد هم سخنان رئیس کل سابق است).

رئیس بانک مرکزی را می‌توان به دلیل سیاستهای غلط توبیخ و برکنار کرد اما وقتی «تصمیم دولت» پایه یک سیاست ذکر می‌شود، چه کسی باید مسئولیت پایش میزان توفیق و اصلاح سیاست را بپذیرد؟

آیا رانتهای فاجعه‌بار بورس کالا زودتر از اینها قابل اصلاح نبود؟ رسیدگی به وضعیت بازار موبایل و خودرو و غیره چرا اینقدر با تاخیر فرساینده روح مردم انجام می‌شود؟ شناسایی انبارها و احتکارها و سایرین به چه سرانجامی رسید؟

در سایر ابعاد نبرد اقتصادی، مسئولیت و پاسخگویی وزارت اقتصاد، سازمان برنامه، وزارت صمت و دیگران به طور مشخص تحقق چه هدف و اعداد و ارقامی است؟
تا این نکات به نظر ساده و بدیهی در «نظام تصمیم‌گیری اقتصاد» حل نشود، نوبت به مسائل محتوای سیاستگذاری و مناقشه‌های تخصصی نمی‌رسد.

با این آرایش غیرجنگی، سوگمندانه باید گفت نتیجه جنگ اقتصادی نیز قابل حدس زدن است... هنوز دیر نشده و چشم اهل این ملک و آئین به دست شماست.

*عضو هیات علمی دانشگاه

عناوین مرتبط

۱۷ آذر ۱۳۹۷وزیر صنعت: در جنگ اقتصادی باید مانند دفاع مقدس عمل کرد/ هپکو و آذرآب به عرصه تولید بازگشتند
۱۶ آذر ۱۳۹۷دادستان کل کشور: وزارت اطلاعات دستگاه‌های اقتصادی را رصد کند/ نفوذی‌ها تلاش می‌کنند ضربه اقتصادی دشمن را کاری کنند
۱۴ آذر ۱۳۹۷جنگ اقتصادی و نوع برخورد با متهمان اقتصادی
۱۳ آذر ۱۳۹۷معاون رئیس جمهور: ایران در جنگ تمام عیار اقتصادی قرار دارد
۷ آذر ۱۳۹۷روحانی در شرایط جنگ اقتصادی باید با مردم حرف بزند
۶ آذر ۱۳۹۷فرمانده انتظامی تهران: دلیل تغییر تاکتیک دشمن از جنگ نظامی به جنگ اقتصادی، اقتدار امروز بسیج است
۲۸ آبان ۱۳۹۷سردار نقدی: تحریم اقتصادی ساده‌ترین مشکل ما است
۲۸ آبان ۱۳۹۷روحانی: ملت پاسخ آمریکا را در روز ۲۲ بهمن امسال خواهد داد/ کالاهای اساسی در سال آینده با ارز ۴۲۰۰ تومان وارد می‌شود
۲۸ آبان ۱۳۹۷سردار فدوی: دشمنان در جنگ اقتصادی نیز شکست خواهند خورد
۲۴ آبان ۱۳۹۷گمانه زنی ها درباره تغییرات جدید در کابینه/ احتمال تغییر آرایش دولت چقدر است؟
۱۲ آبان ۱۳۹۷دیدید آمریکا هیچ غلطی نتوانست بکند
۱۲ آبان ۱۳۹۷چرا کارزار تحریمی آمریکا فرو پاشید؟

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۶۳۵۳۴۰۶:۲۸:۴۰ ۱۳۹۷/۷/۴
متاسفانه به نظر میرسد هنوز کارشناسان و مدیران و تحلیلگران داخل کشور به خطر عظیمی که از ناحیه ترامپ و تیم بالا اورده شده او با هدف فشار به ایران واقف نیستند و تصور فشارهای سابق را دارند در حالیکه جنس این پروژه و تیم با تمام موارد فشار چهل گذشته به صورت اساسی متفاوت است و دلسوران میهن باید متوجه شوند هر روز تاخیر در درک این خطر بزرگ هزینه برای کشور را به مراتب بالا تر میبرد و امید بستن به موضع گیریهای اروپا و حتی روسیه و چین نه تنها کمکی به تضییعف سیاستهای ضد ایرانی این تیم در امریکا نمی نماید بلکه انها را مصمم تر و جری تر در پیشبرد برنامه خود علیرغم میل و فعالیتهای اروپا و چین میکند. خلاصه موضع گیریهای این دو روز ترامپ و پمپئو و بولتون علاوه بر تحریمهای سنگین از امادگی انها برای اغاز اجرای عملیات ایذایی بر علیه منافع و نیروهای طرفدار ایران از سوریه تا عراق و یمن و خلیج فارس از همان جنس عملیات ایذایی جنگ نفتکشها و سکو های دریایی در ششماه منتهی به اتمام جنگ در تیرماه ۶۷ دارد. وقت تنگ است و برای نجات کیان میهن و نظام نیاز به فداکاریهای عظیم در گفتار و عمل برای عقب راندن این شر داریم.وقت تنگ است
ناشناس۵۶۳۷۴۵۰۹:۳۱:۵۴ ۱۳۹۷/۷/۴
کسی رو که خودشو زده به خواب نمیشه بیدار کرد
ناشناس۵۶۳۸۷۰۱۰:۳۶:۴۸ ۱۳۹۷/۷/۴
دوباره شروع کردید؟؟؟!!! عین همین حرف ها را برای به نتیجه رساندن برجام گفتید ..... باز هم همان مسیر را برویم ؟؟؟!! بابا خیانت تا کی ؟
ناشناس۵۶۴۱۲۵۱۲:۳۹:۲۲ ۱۳۹۷/۷/۴
یه تریلی از رو به رو داره خلاف میاد به سمت ما. تو مسیری که حق ماست. ما هم با پراید داریم میریم تو مسیر خودمون. حالا باید بگیم اون باید بره کنار و ما به مسیرمون ادامه بدیم؟
ناشناس۵۶۴۴۶۸۱۴:۱۹:۰۵ ۱۳۹۷/۷/۴
متاسفانه مسئولین اشرافی و اهالی بزن برقص علیرغم اینکه ماشینهای میلیاردی سوار می شوند و به مردم خودشان فخرفروشی میکنند ولی در مقابل بیگانگان بیماری خود پراید پنداری دارند. ولی قابطه مردم ایران که حتی توان خریدن پراید را ندارند ولی در مقابل دشمنان از تانک هم مستحکم تر هستند.
ناشناس۵۶۵۵۵۴۲۲:۰۱:۱۳ ۱۳۹۷/۷/۴
معمولا هروقت ما رفتیم کنار و این تریلی از کنار ما رد شده دیدیم فقط یه ژیان بوده که چراغ و بوغ تریلی رو داشته. تازه بیشتر که دقت کردیم دیدیم بابا اینی که ما سواریم سمند بوده.
ناشناس۵۶۴۵۲۰۱۴:۳۶:۲۳ ۱۳۹۷/۷/۴
نه دادش! مشکلات ما حاصل مسئولانی است که به جای پرداختن به مشکلات مردم تمام همتشان کنسرت و رفع حصر شده است. فداکاری عظیم این است که مدیران اشرافی و ناتوان و ناکارآمد، جای خود را به مدیران مردمی و کارآمد بدهند ، که بجای پرداختن به حاشیه ها به حل مشکلات مردم بپردازند
ناشناس۵۶۵۴۷۳۲۰:۴۶:۳۷ ۱۳۹۷/۷/۴
راه کار هدف والا را باید رفاه مردم و پیشرفت مملکت باز تعریف کرد و صرفا در این راستا حرکت کرد.
ن.د۵۶۳۵۳۸۰۶:۳۸:۵۶ ۱۳۹۷/۷/۴
بدونه شک دولت را مجموعه ای افراد نالایق اداره می کنند و گوششان به توصیه هیچ کارشناسی بدهکار نیست. البته این رویه سالهاست در کل ساختار حاکمیت ریشه دوانده.اصولا سیاستمداران و مسئولان کشور ما علاقه وافری به استفاده از پنبه در گوش دارند.به حرف هیچ متخصصی گوش نمی دهند تمایل ندارند که دردها را قبل اینکه کاری نشه و به استخوان نرسه درمان کنند. سیاست یک علم و تخصص است . چند درصدمسئوولان ما سیاست خوانده اند؟ چند درصد مسئوولان ما در درون حزب از نظر سیاسی پخته شده اند؟ وقتی کسی در جائی قرار می گیرد که تخصص آن کار را ندارد و علم آن را بلد نیست انتظار ویرانگری انتظار نابجائی نیست. مسئوولین ما این کاره نیستند .فقط برای ملت مشکل روی مشکل می افزایند.کار را به جائی می رسانند که تنها راه حل نوشیدن جام زهر است. کسی که پیشگیری نمی کند باید تن به درمان تلخ هم بدهد.
ناشناس۵۶۳۵۴۴۰۶:۴۷:۳۶ ۱۳۹۷/۷/۴
من فکر کنم سکان این هواپیمای از کار افتاده دست خلبانش نیست بلکه دست اطاق کنترل است. بیچاره مسافران این پرواز که قربانی خو اهند شد.
ناشناس۵۶۳۵۶۹۰۷:۲۲:۱۳ ۱۳۹۷/۷/۴
این معضلات سالهاست که تو مملکت هست. اما آنچه مهمه اینه که تا قفل و انسداد سیاست خارجی این مملکت گشوده نشه قفلهای اقتصادی آن گشوده نخواهد شد.
ناشناس۵۶۳۷۳۹۰۹:۲۹:۵۵ ۱۳۹۷/۷/۴
بارها رهبر انقلاب فرمودن راه پیشرفت از لوزان و وین و نیویورک نمیگذره فقط با اتکا به توانایی داخلی میشه پیشرفت کرد حالا شما هی بگید انسداد روابط خارجی...کدوم خارجی برای ما دل میسوزونه؟شما منتظر باش خارجی هد بیان اقتصاد ما رو درست کنند.
ناشناس۵۶۳۷۸۴۰۹:۴۸:۲۲ ۱۳۹۷/۷/۴
خب پس بگو توان داخلی را بکار بگیرن پس چرا معطلن .. این حرفا فقط شعاره ..
ناشناس۵۶۴۹۹۴۱۶:۵۴:۲۶ ۱۳۹۷/۷/۴
امسال شما با رای اشتباه به روحانی سکان اداره کشور رو به عاشق خارجی دادید.
ناشناس۵۶۵۵۶۶۲۲:۰۳:۵۵ ۱۳۹۷/۷/۴
دوست عزیز این بنده خدا چیکاره ست که بگه من و شما باید پای صندوق رای اینو بگیم
ناشناس۵۶۳۷۹۶۰۹:۵۵:۲۲ ۱۳۹۷/۷/۴
عزیز دل برادر کدام توانایی داخلی .شما یک نگاه به صنایع ما بنداز.سرانجام این همه حمایت از خودروسازان چه شد؟.
ناشناس۵۶۵۰۵۰۱۷:۱۳:۴۷ ۱۳۹۷/۷/۴
فقط تاسف بسیار از این خودباختگی و غربزدگی... همین شماها هستید که با بزدلی و هجوم به بازار سکه و ارز این چنین وضعی را رقم زده اید کاش ذره ای وطن پرستی داشتید و این قدر خودباخته نبودید.
علی۵۶۳۸۶۶۱۰:۳۵:۰۳ ۱۳۹۷/۷/۴
فقط نگاهی به امار اختلاسها و دزدی از صندوقهای مالی و بانکها و افزایش قیمت ارزاق را در سالهای گذشته نشان از نبود اراده لازم برای اصلاح و ناتوانی مدیران برای اصلاح است .
ناشناس۵۶۳۹۶۱۱۱:۲۵:۳۱ ۱۳۹۷/۷/۴
باز صدر رحمت به خارجی ها این مسئولان ما که جز اختلاس و رانت و حقوق نجومی و زمین خواری و .... ما چیزی ازشون ندیدیم.
ناشناس۵۶۴۶۱۲۱۵:۰۰:۱۰ ۱۳۹۷/۷/۴
مختلسین و نجومی بگیران همان عوامل خارجیها برای ضربه زدن به مردم ایران هستند. بعد از اختلاس هم میرن خارج از کشور تو بغل ارباب هاشون پولها را خرج می کنند.
ناشناس۵۶۴۹۵۲۱۶:۳۲:۵۴ ۱۳۹۷/۷/۴
من موندن این همه عوامل خارجی در سطح مدیران و مسئولان چکار میکنند؟
ناشناس۵۶۴۲۸۰۱۳:۲۲:۲۹ ۱۳۹۷/۷/۴
دولت مردم رو مسخره کرده
ناشناس۵۶۴۴۹۱۱۴:۲۶:۰۶ ۱۳۹۷/۷/۴
همین قفلی که برجام با دلار 17 هزار تومانی برایمان گشود برای هفت پشتمان کافی است. می ترسیم دفعه بعد که خواستند قفلهای اقتصادی را باسیاست خارجی باز کنند دلار بشود 50 هزار تومان . نه دادش ! ما را به خیر سیاست خارجی امید نیست . فقط شر نرساند
ناشناس۵۶۳۵۷۵۰۷:۲۵:۱۷ ۱۳۹۷/۷/۴
گاهی احساس خفگی می کنم از تصمیمات شگفت انگیز این دولت
عوام۵۶۳۶۱۹۰۸:۰۷:۲۴ ۱۳۹۷/۷/۴
ضعف و از هم گسیستگی و واژگان مشابه که در این متن برای وضعیت دولت آورده شده است، زمانی مطرح میشوند که فرد یا نهادی تصمیم به اقدام داشته و در راه آن قدم بگذارد، متاسفانه رفتار یک سال گذشته دولت خصوصا در حوزه مالی و اقتصادی، نشانگر عزم دولت بر بهبود شرایط و ایجاد اعتماد و آرامش بین مردم نبوده و بیشتر شبیه یک لجبازی بچگانه و از روی منیت است. تشبیه فعالیتهای دولت در این مدت بیشتر به اربابی میماند که بدبختی رعیت برایش اهمیتی ندارد، انتقاد نمیپذیرد وهمگان باید جلوی فرمان به هر اندازه اشتباه او سر فرود آورده و تعریف و تحسین کنند.
ناشناس۵۶۳۶۳۱۰۸:۱۳:۰۵ ۱۳۹۷/۷/۴
متاسفانه بدلیل برخی عملکردها ی گذشته روز به روز از اعتماد مردم به مسوولان و تصمیم های آنها کاسته میشودو به راه کارهای اجرایی آنها باور ندارند.
مودی۵۶۳۶۹۶۰۹:۰۹:۰۷ ۱۳۹۷/۷/۴
تمام نقشه و برنامه و هم و غم دولت روحانی متاسفانه برجام بود و هست و خواهد بود. این دولت هیچ پلن یا طرحی برای شرایطی که برجام( ناقص و پرخسارت ) از کار بیفتد نداشته و ندارد. این یک تحلیل نیست بلکه کاملا از سخنان و رفتار دولت قابل مشاهده است. دقت کنید : 1- وزارت خارجه هنوز بشدت و با تمام تلاش در پی دادن تنفس مصنوعی و ماساژ قلب به مرده ای ست که مدتهاست نفس و نبضش قطع شده است اما ظریف به مانند پدری که نمیتواند مرگ فرزندش را باور کند همچنان بر در حال تنفس مصنوعی و ماساژ قلب این جنازه است. 2-در چنین شرایطی باید معاونت اقتصادی وزارت خارجه در ابعادی وسیع و با به کار گیری صدها کارشناس خبره بشدت فعال باشد تا راههای مقابله با تحریم ها و استفاده از ظرفیت های موجود در سایر کشورها بخصوص شرقی و حتی امریکای جنوبی و آفریقا را بررسی و استفاده کند. 3-فاجعه بار تر اینکه در دو کشوری که هم بالقوه و هم بالفعل نقش بسیار موثر و مهمی در کاهش اثرات تحریم ها داشته و میتوانند بعد این هم داشته باشند یعنی چین و هند اکنون چندین ماه است که حتی سفیر نداریم.... در حالیکه قاعدتا باید سفارت ایران در این دو کشور و بخصوص چین اکنون باید شلوغ ترین و پرکارترین و پرحجم ترین نفرات موثر و کارشناس و خبره را داشته باشد. صحبتهای جسته و گریخته و گوشه و کنار اعضای کابینه و حتی شخص رییس جمهور نیز نشان گر دست خالی و بی برنامه آنان است ؛ وقتی این ندا از دولت بگوش میرسد که تحمل کنید و ندای دیگری می آید که تا 2020 که انتخابات امریکاست حتما فرجی مییشودو از سوی دیگر روزنامه های زنجیره ای طرفدار دولت از تصمیم کری برای ورود به صحنه انتخابات 2020 چنان سخن میگویند که انگار او ناجی و سوپر من ایران برای نجات از وضع بد اقتصادی خواهد بود خود گویای بسیار روشن این نکته است که این دولت از روز اول در سال 92 تا الان هیچ برنامه روشن و مدون فراگیری برای کشور غیر از مذاکره و مذاکره و مذاکره و .... نداشته و ندارد .و اکنون که نتیجه 4 سال مذاکره شان با بدعهدی کاملا قابل پیش بینی امریکا دود شده و به هوا رفته ؛ بهت زده و وامانده و منفعل و مستاصل مانده اند. ( البته این خوش بینانه است والا وجود نفوذی های خائن و غرب پرستان در این دولت نکات دیگری را به ذهن میرساند) . حیرت انگیز این است که این دولت هرگز به احتمال حتی یک درصدی جواب ندادن برجام به هر دلیلی فکر نکرده و برای آن چاره و پلنی اماده نکرده است. حتی در خوش بینانه ترین موارد هم هنگامی که مسائل کلان و بسیار بزرگ برای یک ملت در پیش رو است منطق حکم میکند که حتما یک طرح اضطراری و برای روز مبادا وجود داشته باشد در صورت نیاز فوری به کار گرفته شود. لطفا منتشر کنید.
علی۵۶۴۰۷۸۱۲:۱۸:۵۸ ۱۳۹۷/۷/۴
جالب است هنوز شما نمی دانید برجام چه بوده و چرا ایران علیرغم خروج امریکا و عدم همکاری اروپا حاضر نیست از ان خارج شود
ناشناس۵۶۴۳۴۶۱۳:۴۱:۰۶ ۱۳۹۷/۷/۴
......برای آن چاره و پلنی اماده نکرده است. برعکس ، تمام این اتفاقات چند ساله و حتی چند ده ساله از روی حساب و کتاب و برنامه پیش میره فقط باید مطالعه و پیگیری باشه
ناشناس۵۶۳۷۷۴۰۹:۴۳:۳۶ ۱۳۹۷/۷/۴
دوباره سیف را به ریاست بانک مرکزی منصوب کنید. ان بهتر اداره میکرد.
ناشناس۵۶۳۹۵۰۱۱:۲۰:۵۴ ۱۳۹۷/۷/۴
قیمت سمعک به حدود ۸ میلیون رسید گروه اقتصادی الف، ۴ مهر ۱۳۹۷، ۱۰:۴۱ 3970704092 قیمت سمعک به حدود ۸ میلیون رسید قیمت سمعک به حدود ۸ میلیون تومان رسیده است و در این بین معلولان و بازنشستگانی که از این وسیله استفاده می‌کنند با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو شده‌اند و توان خرید آن را نیز ندارند و در این شرایط برخی از سودجویان نیز اقدام به احتکار این وسیله کرده‌اند.
ناشناس۵۶۴۰۱۴۱۱:۵۱:۱۶ ۱۳۹۷/۷/۴
مقصر اصلی برج مراقبه و کنترل نه خلبان مسیر غلط به خلبان داد
ناشناس۵۶۵۶۱۴۲۲:۳۵:۵۲ ۱۳۹۷/۷/۴
برج مراقبت درست کار میکنه مشکل اینه که خلبان میگه من از این بالا بهتر میبینم برای همین راه خودش رو میره.
ناشناس۵۶۴۰۴۴۱۲:۰۵:۰۱ ۱۳۹۷/۷/۴
راهکارراهکار،راهکار... همه بلدند انتقاد کنند.این روزها بی بی جان من هم از بی عرضگیها حرف میزند. مرد میخواهد که راهکار بدهد که فعلا نداریمش
ناشناس۵۶۴۰۷۹۱۲:۱۹:۲۵ ۱۳۹۷/۷/۴
سکه شد ۵ملیون حالا هی نظریه پردازی کنین.مگه توانی هم برا داخل مونده که شما منتظره تکیه به توان داخلی هستید
ناشناس۵۶۴۱۸۳۱۳:۰۰:۱۱ ۱۳۹۷/۷/۴
عجب خوابند این مسئولین کشور. دلار ۱۸۰۰۰ تومان شد.
ناشناس۵۶۴۳۱۲۱۳:۳۱:۰۹ ۱۳۹۷/۷/۴
مشکل از هواپیماست و خلبان نمیتونه کاری بکنه .
ناشناس۵۶۴۳۳۷۱۳:۳۹:۲۱ ۱۳۹۷/۷/۴
خودشون با چتر پریدن پایین اونم کجا غالبا در همین کشورهای بلاد استکبار ملت هم رها شده بین زمین و آسمان
محمد۵۶۴۳۷۲۱۳:۵۱:۰۵ ۱۳۹۷/۷/۴
خدا لعنت کنه باعث‌و بانی این بدبختی رو بابا نابود شدیم
ناشناس۵۶۵۷۵۵۰۱:۰۸:۳۷ ۱۳۹۷/۷/۵
حسن رو لعنت نکن ... یه موقع شاید کلیدش به دردت خورد!
ناشناس۵۶۴۴۴۱۱۴:۱۱:۱۵ ۱۳۹۷/۷/۴
اینها که دوستان غربند پس دیگه چتونه هر قرادادی بستید خوبه بریم بگیم غلط کردیم می خواهیم آزاد باشیم تا سما وهم پالگیتان راصی بشید ما که رای به این دولت ندادیم عر هم نمی زنیم جمعش کنید پر روها
ناشناس۵۶۴۹۵۳۱۶:۳۴:۱۸ ۱۳۹۷/۷/۴
خشت اول را که معمار نهد کج تا ثریا رود دیوار کج خودکفایی و عدم وابستگی به تکنولوژی خارجی ها تنها راه برون رفت از فشارهای ناشی از تحریم است . سیا ست های نئولیبرالی و وابستگی به درآمد نفت باعث می شود تا کشورهای نفت خیز رو به واردات بی رویه کالا بیاورند و در نتیجه وابستگی به ارزهای خارجی افزایش پیدا می کنند و نهایتا با تحریم گرانی چندین برابر می شود .
ناشناس۵۶۵۳۸۱۱۹:۵۷:۳۴ ۱۳۹۷/۷/۴
بزراید دلار خوب بره بالا بعد بفروشن یک عده نقره داغ بشن . تا دیگه دلار نخرن :))

پربحث‌های امروز

  1. برای این عکس شما تیتر بزنید  

  2. از تزریق به ایرانیان در فرودگاه تفلیس تا دیپورت آنها به بهانه‌های واهی + عکس

  3. به بهانه شاپرک شجری‌زاده؛ پنج اشتباه درباره دختر خیابان انقلاب

  4. پیشنهاد جدید بنزینی مجلس؛ سهمیه بنزین پول نقد می‎شود

  5. دولت نمی‌تواند یارانه نقدی را افزایش دهد یا نمی‌خواهد؟ + جدول

  6. بحران اقتصادی و گره‌زدن اقتصاد به برجام/ چه کسی مسوول وضعیت کنونی اقتصادی کشور است؟

  7. قاضی‌زاده خبر داد: ترک خدمت صدها نفر از نیروهای بازنشسته شاغل در نهادهای زیرنظر رهبر انقلاب

  8. کاهش قیمت لوازم خانگی از شنبه آینده + جزئیات

  9. راه‌اندازی گشت ویژه تعزیرات برای کنترل بازار شب یلدا/ علت گرانی پسته سرمازدگی است

  10. دلار ۹ هزار تومان شد

  11. دلار ۱۰۱۰۰ تومان شد/ احتمال ورود به کانال ۹ هزار تومان

  12. هشدار رهبر انقلاب: همه حواسشان را جمع کنند؛ ممکن است برای سال ۹۸ نقشه کشیده باشند!/ مسئولان فریب زبان‌بازی دشمن را نخورند/ جوان‌ها و جریان‌های سیاسی میدان را برای دشمن آماده نکنند

  13. نامه نمایندگان اصفهان به "روحانی" درباره احیای زاینده‌ رود

  14. روحانی: در مقطع تحریم به طور طبیعی مردم با مشکلاتی مواجه هستند/ نمی‌‌توانیم بگوییم شرایط عادی است

  15. آقای روحانی، بجای ترساندن مردم، مشکلات اقتصادی را حل کنید

  16. جدال ضرغامی و آشنا در توئیتر؛ زنونابین  

  17. ترامپ برای اروپا شمشیر را از رو بسته است

  18. ورود هواپیما به ایران تسهیل می‌شود/ نیاز کشور به ۵۰۰ فروند هواپیما

  19. آیت‌الله نوری همدانی: «CFT» یک برنامه غربی، عربی و عبری است

  20. واعظی: برخی مردم تا قیمت بالا میرود برای خرید هول می‌زنند/ دو یا سه هفته آینده SPV اجرایی می‌شود

  21. توییت میرسلیم از زمان بر حق بودن FATF  

  22. آیت‌الله جنتی: دولت موانع تولید را به طور جدی رفع کند/ علت نابسامانی اوضاع کشور باید بررسی شود

  23. گرشاسبی از ایران رفت

  24. یک آدم عاقل از تیم اقتصادی دولت بیاید برای مناظره  

  25. ضعیف‌ترین دوران وزارت خارجه ایران  

پربحث‌های دیروز

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  3. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  4. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  5. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  6. صادق زیباکلام: به‌خاطر دفاع از روحانی شرمنده‌ایم

  7. نحوه برخورد گرجستانی‌ها با مسافران ایرانی از زبان یک مسافر   

  8. دانشجویی که دست رد به سینه شرکت آمریکایی زد

  9. رشد ۲۵ درصدی خط فقر در تابستان ۹۷/ لزوم یکپارچه سازی سیاست‌های حمایتی

  10. نوبخت: قیمت حامل‌های انرژی تغییر نکرده است که یارانه نقدی افزایش یابد

  11. واکنش یک روزنامه به صحبت‌های دیروز روحانی  

  12. فقط طرفداران رئیسی و قالیباف بخوانند

  13. وزیر صنعت: افزایش 20 درصدی هزینه‌های خودروسازان را نپذیرفتیم

  14. ارز 4200 تومانی دستپخت چه کسی بود؟/ واکنش تند کرباسچی به اظهارات آشنا/ شرمندگی زیباکلام از عملکرد روحانی

  15. عبور آرام دولت ایران از فرانسه ناآرام

  16. لاستیک گران شد

  17. عروس «قزاق»  

  18. انتقاد شدید آیت‌الله سبحانی به اجرای تئاتر بازیگران زن با کلاه گیس

  19. جهانگیری: بازگشت ثبات اقتصادی به کشور مهمترین اولویت‌ دولت است

  20. سقف معافیت مالیاتی در بودجه ۹۸

  21. فروکش تلاطم بازار مسکن نزدیک است؟

  22. فیلم/ جنجال ممنوع! سند بیاورید  

  23. محمد قوچانی: جهانگیری از روحانی در جریان ترمیم کابینه دلخور شد/ روحانی را از موسوی خوئینی‌ها هم اصلاح‌طلب‌تر می‌دانم/ نمی‌توانیم وسط‌های راه زیر میز بزنیم

  24. غذای لاکچری نشین‎ها از «ژامبون گوزن» تا «سیب چوبی و موز قرمز» + تصاویر

  25. دوچرخه‌سواری حناچی در سومین سه‌شنبه کاری خود + عکس

پربحث‌های هفته

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  3. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  4. رئیسی: خدا رحم کرد من رئیس جمهور نشدم که دلار ۵ هزار تومان شود/ قالیباف نمی‌خواست کاندید شود/ مدعی حقوقدانی هستند، اما بین قاضی و دادستان فرق نمی گذارند

  5. تفریح لاکچری احمد خمینی  

  6. استعفای دسته‌ جمعی ۱۸ نماینده مجلس + عکس

  7. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  8. برای این عکس شما تیتر بزنید  

  9. حیف از نام هنرمند که برای سلبریتی‌های بی‌سواد استفاده می‌شود   

  10. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  11. بخش دوم/ گفت‌وگو با مردم درباره نمایندگان مجلس؛ از دختر صفدر حسینی تا نمایندگانی که اسم‌شان را هم نمی‌دانیم  

  12. مثل «لیلا حاتمی» نباشیم!

  13. نماینده مجلس: به FATF رای می‌دهم؛ تا بیشتر بسوزید!  

  14. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  15. آقای مطهری! این ادعاها بدون استدلال پذیرفتنی نیست

  16. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  17. عامل آتش زدن مردم در پارکها دستگیر شد+ فیلم

  18. مشاور نوبخت: مشکلات اقتصاد ایران، داخلی است نه سیاست خارجی/ باید از نفت فاصله بگیریم و پایه‌های مالیاتی را افزایش دهیم/ چون می‌دانند وابسته‌ایم، تحریم می‌کنند

  19. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  20. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  21. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  22. حرف های یک مهندس برق مملکت

  23. انتقاد کرباسچی از دوچرخه سواری پیروز حناچی  

  24. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  25. یادداشت حسین شریعتمداری/ فقط روماتیسم را می‌شناسم!

پربحث‌های امروز

  1. از تزریق به ایرانیان در فرودگاه تفلیس تا دیپورت آنها به بهانه‌های واهی + عکس

  2. به بهانه شاپرک شجری‌زاده؛ پنج اشتباه درباره دختر خیابان انقلاب

  3. قاضی‌زاده خبر داد: ترک خدمت صدها نفر از نیروهای بازنشسته شاغل در نهادهای زیرنظر رهبر انقلاب

  4. هشدار رهبر انقلاب: همه حواسشان را جمع کنند؛ ممکن است برای سال ۹۸ نقشه کشیده باشند!/ مسئولان فریب زبان‌بازی دشمن را نخورند/ جوان‌ها و جریان‌های سیاسی میدان را برای دشمن آماده نکنند

  5. نامه نمایندگان اصفهان به "روحانی" درباره احیای زاینده‌ رود

  6. روحانی: در مقطع تحریم به طور طبیعی مردم با مشکلاتی مواجه هستند/ نمی‌‌توانیم بگوییم شرایط عادی است

  7. آقای روحانی، بجای ترساندن مردم، مشکلات اقتصادی را حل کنید

  8. جدال ضرغامی و آشنا در توئیتر؛ زنونابین  

  9. آیت‌الله نوری همدانی: «CFT» یک برنامه غربی، عربی و عبری است

  10. واعظی: برخی مردم تا قیمت بالا میرود برای خرید هول می‌زنند/ دو یا سه هفته آینده SPV اجرایی می‌شود

  11. توییت میرسلیم از زمان بر حق بودن FATF  

  12. آیت‌الله جنتی: دولت موانع تولید را به طور جدی رفع کند/ علت نابسامانی اوضاع کشور باید بررسی شود

  13. یک آدم عاقل از تیم اقتصادی دولت بیاید برای مناظره  

  14. ضعیف‌ترین دوران وزارت خارجه ایران  

  15. بی‌تاثیری وعده‌ها و سخنرانی‌های روحانی در جامعه

  16. «شاپرک» نقشه وطن فروشی و مشروعیت بخشی به تحریم‌ها داشت!

  17. توئیتر "آشنا" مسدود شد  

  18. احمد توکلی: باید با افزودن چند شرط FATF را بپذیریم

  19. چرا مسئولان زیاد حرف می‌زنند؟

  20. روحانی برای تقدیم بودجه ۹۸ به مجلس می‌رود

  21. اصلاحات در قانون مطبوعات

  22. آخرین وضعیت تغییر استانداران بازنشسته + جدول

  23. وزیر کشور: برخی ردها از عوامل حمله چابهار به دست آمده است

  24. درخواست ۵۰ نماینده از لاریجانی درباره یک طرح

  25. قانون نظارت بر انتخابات شوراها تغییر می‌کند + جزئیات

پربحث‌های دیروز

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  3. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  4. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  5. صادق زیباکلام: به‌خاطر دفاع از روحانی شرمنده‌ایم

  6. واکنش یک روزنامه به صحبت‌های دیروز روحانی  

  7. فقط طرفداران رئیسی و قالیباف بخوانند

  8. ارز 4200 تومانی دستپخت چه کسی بود؟/ واکنش تند کرباسچی به اظهارات آشنا/ شرمندگی زیباکلام از عملکرد روحانی

  9. جهانگیری: بازگشت ثبات اقتصادی به کشور مهمترین اولویت‌ دولت است

  10. فیلم/ جنجال ممنوع! سند بیاورید  

  11. محمد قوچانی: جهانگیری از روحانی در جریان ترمیم کابینه دلخور شد/ روحانی را از موسوی خوئینی‌ها هم اصلاح‌طلب‌تر می‌دانم/ نمی‌توانیم وسط‌های راه زیر میز بزنیم

  12. امام‌خمینی با ارثیه پدری‌شان در خمین چه کردند؟

  13. ایران در تولید ناوشکن و شناور جزو ۵ کشور پیشرو است

  14. خاطرات مطهری از کاربرد «کف‌گرگی» و «ناسزاگویی» در مجلس

  15. غریب آبادی با معاونان آمانو دیدار کرد

  16. مخالفت اکثریت نمایندگان مجلس با استقلال شهر ری

  17. روحانی: حضور بسیج در ۸ سال دفاع مقدس از نمادهای مهم اثربخش بودن روحیه انقلابی است/ اخلاق از اهداف اصلی انقلاب بود

  18. ضرغامی: کارنامه دولت در پروژه ملی پیام رسانی داخلی بسیار منفی است  

  19. شرکت نکردن نمایندگان اصفهان در جلسات علنی و کمیسیونهای مجلس/ تماس هیئت رئیسه برای انصراف از استعفاء

  20. سردار غیب پرور: بسیج برای طرح‌های خود حساب ویژه‌ای روی جوانان باز کرده است

  21. واکنش تند کرباسچی به اظهارات مشاور رییس جمهور: دروغ که عوارض ندارد

  22. مطهری: درباره صحبت‌های بنزینی من شیطنت شد

  23. تماس تلفنی لاریجانی با نمایندگان اصفهان

  24. وزیر اطلاعات: دشمن با هدف ضربه‌زدن اقتصادی حرکت تروریستی چابهار را انجام داد

  25. ماجرای دیدار شب گذشته قالیباف و رئیسی چه بود؟

پربحث‌های هفته

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. رئیسی: خدا رحم کرد من رئیس جمهور نشدم که دلار ۵ هزار تومان شود/ قالیباف نمی‌خواست کاندید شود/ مدعی حقوقدانی هستند، اما بین قاضی و دادستان فرق نمی گذارند

  3. تفریح لاکچری احمد خمینی  

  4. استعفای دسته‌ جمعی ۱۸ نماینده مجلس + عکس

  5. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  6. بخش دوم/ گفت‌وگو با مردم درباره نمایندگان مجلس؛ از دختر صفدر حسینی تا نمایندگانی که اسم‌شان را هم نمی‌دانیم  

  7. نماینده مجلس: به FATF رای می‌دهم؛ تا بیشتر بسوزید!  

  8. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  9. آقای مطهری! این ادعاها بدون استدلال پذیرفتنی نیست

  10. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  11. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  12. انتقاد کرباسچی از دوچرخه سواری پیروز حناچی  

  13. یادداشت حسین شریعتمداری/ فقط روماتیسم را می‌شناسم!

  14. قالیباف: در اقتصاد کارنامه قابل قبولی نداریم/ با بی‌تدبیری‌تان طبقه متوسط را هر روز ضعیف‌تر می‌کنید

  15. از تزریق به ایرانیان در فرودگاه تفلیس تا دیپورت آنها به بهانه‌های واهی + عکس

  16. ۵۰ درصد مجلس به دنبال سقوط نظام هستند!  

  17. کدخدایی: اظهارات محمودصادقی را از طریق قوه قضائیه پیگیری می‌کنیم

  18. آقای روحانی! محرمانه نداریم/ شفافیت را از دولت آغاز کنید

  19. روحانی: ‌فشار اقتصادی‌ آمریکا و صهیونیست‌ها علیه ملت ایران است/ با اقامه نماز در برابر ابرقدرت‌ها حفظ خواهیم شد

  20. صادق زیباکلام: به‌خاطر دفاع از روحانی شرمنده‌ایم

  21. تایید حکم انفصال از خدمت رئیس کل پیشین بانک مرکزی/سیف نمی‌تواند مشاور روحانی باشد

  22. اولین حضور سیاسی رئیسی پس از انتخابات/ چرا روحانی مثل احمدی‌نژاد سخن می‌گوید؟/ آیت‌الله هاشمی؛ «معیار» ارزیابی افراد؟

  23. موشک کروز کوثر؛ قاتل ناوچه اسرائیلی ساعر + تصاویر

  24. امیرآبادی فراهانی: حضرات موضوع سازش با آمریکا را به خواب ببینند/ سخن گفتن از سازش برای ما معنا ندارد

  25. توضیحات حاجی دلیگانی درباره استعفای نمایندگان مقابل نماینده دولت/ استعفای نمایندگان شوخی نیست!

آخرین عناوین