جریان فرهنگی انقلاب با امیرخانی چگونه برخورد می‌کند؟

گروه فرهنگی الف،   3970614122 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
جریان فرهنگی انقلاب با امیرخانی چگونه برخورد می‌کند؟

جنجالی جدید در حوزه فرهنگی؛ رضا امیرخانی تند و صریح، برخی جریانات انقلابی را نقد کرده است و حالا جریان فرهنگی انقلاب در معرض یک انتخاب بزرگ است.

خبرگزاری مهر نوشت:

نویسنده پرطرفدار دهه هشتاد، حالا مسیری جدید شروع کرده است.رضا امیرخانی که در ماه‌های اخیر با نگارش نامه‌ای جنجالی در پاسخ به مدیر یکی از تشکل‌های نشر نام خود را بر سر زبان‌ها انداخته بود، دو روز پیش با نگارش یادداشتی دیگر به شکلی بسط داده شده به تشریح مواضع خود در برابر آنچه که نهادسازی غلط فرهنگی نامیده بود پرداخت.یادداشتی که به سرعت فضای فرهنگی این دو روزه را تحت تاثیر قرار داد.

اتفاق غیرمعمول و کمی‌بی‌سابقه است. امیرخانی در این یادداشت به نقد تند و بی‌پروای فلسفه وجودی و عملکرد برخی از نهادهای منتسب به جامعه فرهنگی انقلاب دست زده است و این یکی از معدود مواردی است که نویسنده ای متعلق به این پایگاه دست به نقد صریح و بدون تعارف اما درونی جریانات انقلابی زده است. 

امیرخانی کلامش را از ماجرای تشکیل کتاب‌فروشی‌های نهادهای دولتی و حکومتی در خیابان انقلاب شروع می‌کند:" نسل من، با یک دهه فاصله، تمام سعی‌مان این بود که کتاب‌مان به راسته‌ی انقلاب و بازار واقعی کتاب برسد. مطمئن بودیم که با رقابت می‌توانیم جای خودمان را پیدا کنیم.

در این میان هیچ مدیر فرهنگی کمک حال ما نبود. آن‌ها نمی‌توانستند باور کنند که کتاب می‌تواند به شکل عادی در کتاب‌فروشی‌ها فروش رود و مدام به دنبال دست‌های کذایی در فروش کتاب بودند تا ناتوانی خودشان را لاپوشانی کنند. ما به نظرِ آن کابینه‌ی انقلابی اعتقاد نداشتیم و اعتقاد داشتیم انقلابی بودن دقیقا از مسیر غیردولتی بودن می‌گذرد.

در این میان بر برخی ناشران حتی دولتی تاثیر گذاشتیم و تبدیل‌شان کردیم به ناشران سودده و آن‌ها نیز وارد بازار رقابتی شدند. دوره‌ی طلایی سوره مهر در نیمه‌ی اول دهه‌ی هشتاد با همین نگاه شکل گرفت و اولین کتاب‌های واقعی سوره‌مهر این‌گونه به بازار کتاب رسیدند؛ دوره‌ای که با طلوع نماد «دا»، غروب غم‌انگیزِ دوره‌ی طلایی‌اش شروع شد."

 امیرخانی در ادامه به تکرار این تجربه ناموفق اینبار اما در شکل ساختاری و برای ایجاد تشکل‌هایی به نام انقلاب و برای نشر می‌پردازد و می‌گوید که این تشکل‌ سازی‌های بدون اطلاع از چرخه نشر و بدون بازی در زمین واقعی و مهیا برای این رویداد حاصلی برای جریان نشر ندارد و به تعبیری اصلاح جریان نشر از درون ساختار حرفه‌ای می‌گذرد و نه جریان سازی برای ایجاد تشکل در آن.

امیرخانی در ادامه از جشنواره عمار هم به دلیلی مشابه انتقاد می‌کند و تاسیس موسسه‌ای به نام «اوج» را در مقابل جشنواره عمار موفق‌تر و اصولی‌تر و صادقانه‌تر می‌داند.

این نقد روشی امیرخانی به اتفاقات فرهنگی دهه اخیر، اگر چه با زبان تند و تیز او در نقادی همراه بوده است؛ زبانی که در رویه‌ای ناموجه معمولا در مواجهه با جریانات انقلابی تندتر و صریح‌تر هم می‌شود؛ اما با واکنش‌هایی مختلف و بعضا تندتری از خود متن مواجه شده است. 

برخی با کنایه، برخی با اندرز، برخی با حسرت و برخی با طنز به مقابله با این حرف پرداخته‌اند و در این میان تنها چیزی که فراموش شده است اصل حرف‌هایی است که امیرخانی زده است.

فارغ از محتوای درست یا غلط آنچه امیرخانی در یادداشت اخیرش نگاشته است، آنچه در شرایط فعلی در جامعه فرهنگی منسوب به انقلابیون به عنوان یک اولویت اساسی و حیاتی مطرح است؛ باز شدن باب نقد درون گفتمانی است.

مشخص است که سابقه ناسالم بودن و سیاسی شدن نقدهای جریانات غیرانقلابی به جریان فرهنگی انقلاب در سال‌های گذشته موجب واکنش‌های صریح مقابله‌ای با این نوع نقدها شده است. این اتفاقی طبیعی است و واکنش‌ها هم در موارد بسیاری به موقع و در بستر معقولی شکل گرفته است؛ چون این نقدها اساسا با پیش‌فرضی متفاوت و بعضا متضاد با پیش‌فرض‌های جریان انقلابی بیان می‌شده است و طبیعتا نه تنها بی‌کارکرد می‌مانده است بلکه به عقیم‌تر شدن فضای نقد در این جریان نیز منجر می‌شده است.

جریانات معتقد به «هنر برای هنر» و همین‌طور جریاناتی که از اساس با اتفاق سال ۵۷ مخالف بودند و یا در طی مسیر مخالف شدند؛ در تمام این سالها رویکرد نقادانه‌ای جز طعن و هجو و نادیده‌گرفتن به جریانات فرهنگی در انقلاب نداشتند و با حذف جریان رقیب، ماجرای نقد در جبهه انقلابیون فرهنگ اساسا به حاشیه رفت.

حالا اما در دوران جدید نویسندگان، روزنامه‌نگاران و تعدادی از اهالی فرهنگ از درون جریان انقلابی پیدا شده اند که به نقد ناراستی‌ها و نادرستی‌ها و هر آنچه در این جریان ناصواب می‌دانند می‌پردازند و با پیش‌فرض‌های مشترک‌ روش‌های رسیدن به آرمان یا عملکردهای مدعیان آرمان‌ها را مورد نقد قرار می‌دهند.

آنچه آنها می‌گویند بسیار کم‌اهمیت‌تر از باز شدن این فضا برای خروج جریان انقلابی فرهنگ از رکود و سکون است و حالا رضا امیرخانی نویسنده جسور این سالها، بیش از باقی جرات کرده است و به درست یا غلط وارد نقد صریح و تند جریان خودی شده است.

کسی که به گواهی آثارش، سخنرانی‌هایش و تمامی فعالیت‌های ادبی و غیر ادبی‌اش در سال‌های اخیر یک نویسنده درون گفتمانی و شناسنامه‌دار در جمهوری اسلامی است.

جریان انقلابی حالا در معرض یک تصمیم انقلابی قرار گرفته است. آنچه رضا امیرخانی درباره وضعیت نشر و تشکل‌های آن و در کلامی بزرگتر برخی از جریان‌های فرهنگی در کشور می‌گوید به پسند ما باشد و یا نباشد، یک گفتمان فرهنگی است.

گفتمانی که شاخصه‌های مشخصی دارد. مخاطبش، گوینده‌اش و جان کلامش مشخص است. نقد هم جدی است و قابل‌ندیدن نیست.آنچه از انقلاب اسلامی  ایران در ذهن ما به یادگار مانده است نیز این است که همواره بر این منش رفتار کرده است که در چهارچوب حفظ اصول و خطوط اصلی شکل‌ دهنده آن، می‌توان در تمامی حرکت‌ها و جریان‌های شکل گرفته آن نقد درون‌گفتمانی داشت.

انتخاب تاریخی امروز جریان انقلابی؛ حالا انتخاب بین نفی طرد و طعن نقد امیرخانی و انتقادهای درون‌گروهی مشابه آن یا باز کردن باب گفتگو برای بحث درباره آنچه مورد نقد واقع شده است. آنچه در این چند روز در مواجهه با این نقد تند امیرخانی مشاهده شده است متاسفانه چیزی جز طعن و طرد نبوده است.

دعوت یک نویسنده به سکوت و نهی کردن او از ورود به حیطه‌هایی که ظاهرا قرار است حوزه‌های مقدسی تلقی شود نه تنها با مشی انقلابی سازگار نیست بلکه به تدریج به راکد شدن این جریان و حذف آن می‌انجامد. اتفاقی که امروز تا حدودی در برخی از بخش‌های فرهنگی جریان انقلاب مشاهده می‌شود نیز تا حد زیادی ناشی از متوقف کردن جریان نقد و مقدس پنداشتن عملکرد نهادهای فرهنگی است.

فراموش نکنیم که افتخار جریان انقلابی در مواجهه با رفتار جریان رقیب قبیله‌ای رفتار نکردن است؛ اینکه به صرف وجود یک ساختار یا یک فرد در درون این جریان، حمایتی همیشگی برای آنها وجود ندارد. رضا امیرخانی نیز مشمول همین قاعده است به شرطی آن که حرف‌هایش را بشنویم و درباره‌اش بحث کنیم. این تازه اول راه است...

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۳۲۵۹۷۱۶:۴۰:۲۸ ۱۳۹۷/۶/۱۴
گفتمان و جریان فرهنگی انقلاب جذابیت و مقبولیت چندانی در جامعه ندارد و در اقلیت قرار گرفته است و هنوز نتوانسته به عنوان رقیبی همطراز برای جریان (هنربرای هنر) مطرح شود.

پربحث‌های امروز

  1. چرا دیپلماسی نفتی آمریکا شکست خورد؟/ ۳ شرط اصلی را برای معافیت از تحریم

  2. علت تصادف خودرو همراهان وزیر کار مشخص شد

  3. نظام انتخاباتی مطلوب برای انتخاب نمایندگان مجلس شورای اسلامی

  4. واگذاری معادن سودده به افراد خاص

  5. دیگر دلیلی برای پرداخت یارانه‌ به افراد پردرآمد وجود ندارد

  6. پوتین: از نفت ۷۰ دلاری راضی‌ام

  7. عرضه تخم‌مرغ تنظیم بازاری در تهران

  8. مراسم تشییع مدیرعامل و معاون سازمان تامین اجتماعی امروز برگزار می‌شود

  9. افراد "درون‌گرا" و "برون‌گرا" چه ویژگی‌هایی دارند؟

  10. کره شمالی یک "سلاح تاکتیکی فوق مدرن" آزمایش کرد

  11. بخشنامه بودجه سال ۱۳۹۸ ابلاغ شد + متن

  12. چرا بیکاری یک استان ۸ و استان همجوارش ۲۰ درصد است

  13. برای اطلاع از تعداد سیم کارت هایتان استعلام بگیرید

  14. لیگ برتر فوتبال بانوان به تعویق افتاد

  15. احیای دریاچه ارومیه با شکست مواجه شده؟

  16. رئیس‌جمهور عراق شنبه به تهران می‌آید

  17. لیبرمن: قدرت حماس ظرف یک سال در حد حزب‌الله می‌شود

  18. فایل صوتی دوم درباره قتل خاشقجی پیدا شد

  19. خانه‌های جدید ساخته شده در کرمانشاه مقاوم‌اند

  20. حمله شیمیایی سال 2017 ادلب سوریه تایید شد

  21. پیش‌بینی روند بازار مسکن سخت شد

  22. اتحادیه اروپا آماده منتفی شدن بریگزیت و ماندن انگلیس است

  23. کره جنوبی در مورد کنار گذاشتن نفت ایران جدی است؟

  24. چرا سامان قدوس در بازی با ترینیدادوتوباگو غایب بود؟

  25. کابینه نتانیاهو سقوط کرد

پربحث‌های دیروز

  1. واکنش کیهان به اعدام سلطان سکه  

  2. درگذشت نوربخش مدیرعامل تامین اجتماعی و معاونش در حادثه رانندگی/ جزئیات حادثه برای همراهان وزیر کار در گلستان+تصاویر

  3. ماجرای زندگی مولتی میلیاردری که شهید شد + عکس

  4. دلار وارد کانال ۱۱ هزار تومان شد

  5. بازگشت اثر تحریم ها و وعده های تمام نشدنی اروپایی ها/ راه حل جایگزین چیست؟

  6. دستمزد کارگران و کارمندان در سال آینده چقدر باید افزیش یابد؟

  7. کشورهای غربی، محمدبن سلمان را چگونه نجات می دهند؟

  8. سردار حاجی‌زاده: قدرت ایران را از زبان ترامپ بشنوید

  9. میوه‌ای که سرخوشتان می‌کند

  10. ترامپ یک مقام کاخ سفید را با توصیه همسرش برکنار کرد

  11. همدردی ایران با مردم آمریکا

  12. کاهش ۶۸۰هزار تومانی قیمت سکه در یک هفته/قیمت دلار ۸درصد ارزان شد

  13. سبدهای معیشتی جای ترمیم ریالی مزد را نمی‌گیرند

  14. توصیه محمود صادقی به صداوسیما

  15. اضافه‌وزن؛ افسردگی به بار می‌آورد

  16. چگونه بهبود زخم‌ها را سرعت بخشیم؟

  17. سرماخوردگی کهنه را از طریق این داروی گیاهی درمان کنید

  18. مرگ یک یوزپلنگ در اثر برخورد با یک دستگاه خودرو

  19. عصبانیت سعودی‌ها از معافیت تحریمی آمریکا به مشتری‌های نفت ایران

  20. تیراندازی در مراسم عزاداری در شادگان

  21. زاهدی: اوراق مشارکت هم کارگشا بدهی دولت نیست

  22. دیوید میلیبند: سکوت جامعه بین‌المللی در برابر فاجعه یمن شرم‌آور است

  23. انحراف اتوبوس در کاشان ۲۷ مصدوم برجای گذاشت

  24. حمله توئیتری ترامپ به «فیس‌بوک»، «گوگل» و «توئیتر»

  25. حفاظت از 23 میلیون هکتار از مراتع به مردم واگذار شد

پربحث‌های هفته

  1. سلطان سکه اعدام شد

  2. ادامه تخریب آیت‌الله یزدی با انتشار تصویری از نوه

  3. تهمت بزرگ وزیر خارجه‌مان به نظام؛ آقای ظریف اگر مدرکی دارید، چرا به قوه قضائیه ارائه نمی‌دهید؟/ پولشویی کجا انجام می‌شود؟

  4. سوت و کف به افتخار ظریف

  5. روحانی: تحریم‌های ۱۳ آبان هیچ تاثیری در روند اقتصادی کشور نداشت/ اولین بسته حمایت غذایی آبان داده می‌شود/ برای حقوق پیش‌بینی‌هایی شده تا مشکلات اقتصادی تا حدی جبران شود

  6. تیتر روزنامه استقلال بعد از نایب قهرمانی پرسپولیس در آسیا  

  7. این فیلم را ببینید؛ از احمد شیرزاد تا محمدجواد ظریف

  8. آخوندی: کار درستی کردم که حتی ۱ واحد مسکن مهر افتتاح نکردم

  9. دولت بداند سال آینده تورم بیشتری در اقتصاد ایران بروز خواهد کرد/ دفاع از توزیع کوپن در واکنش به اتهامات کوپونیسم و کمونیسم/ ۱۷ سیاست و بسته پیشنهادی برای خروج از بحران

  10. آقای ظریف! مردم چرا باید برای این سطح ناشی گری دیپلماتیک هزینه دهند؟

  11. جهانگیری: تصمیم گرفتیم تا کسی سرِ گرسنه بر زمین نگذارد/ ارزش روز سهام عدالت ۱۳ میلیون تومان شده است

  12. جزئیات جدید افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان سازمان مالیاتی + سند

  13. حضور دختران برانکو، علی پروین و محمود خوردبین در استادیوم آزادی + تصاویر  

  14. به این مسئول چه می‌توان گفت؟  

  15. دفاع رئیس اتحادیه آجیل از قیمت ۲۰۰ هزار تومانی پسته

  16. پیروز حناچی شهردار تهران شد؛ صندلی بهشت به آخوندی نرسید + جزئیات

  17. فاتحه تهران را بخوانیم

  18. ظریف باید اسامی پولشویی کنندگان را نام ببرد وگرنه استیضاح می شود

  19. مردم بدانند این جماعت نسبتی با انقلاب اسلامی و ولایت فقیه ندارند

  20. آخوندی لواسان‌نشین است و خوی اشرافی‌گری دارد

  21. جریان اصلاح طلبی باید پاسخگوی ناکارآمدی دولت کنونی باشد/ اصلاح طلبی را در پای آنها که اصلاح طلب نبودند ذبح کردند/ دو جریان اصلی برای‌‌ نجات خود باید پوست اندازی کنند

  22. اندر حکایت شهرداری تهران / چرا مردم باید هزینه دعواهای سیاسی اصلاح‌طلبان را بدهند؟

  23. آیا حناچی همان فرشته نجات تهران است؟

  24. آقایان! عذرخواهی کنید

  25. افزایش حقوق کارمندان ۲ دستگاه دولتی مجدد به جریان افتاد +سند

پربحث‌های هفته

  1. علائم آخرالزمان و راهکار امام علی(ع) در عبور از فتنه‌های آن

  2. اقامت در ایران برای خارجی‌ها «مفت» شده است/ قیمت اتاق هتل ۳ستاره ایرانی اندازه همبرگر اروپایی!؟

  3. ماجرای یک نفوذی در سپاه دهه ۶۰ + عکس

  4. گلزار: بدون دستمزد به برنده باش نیامده ام!/ چرا فکر می کنید نباید در تلویزیون باشم؟

  5. خداوند هیچ عملی را مانند شاد کردن دیگران دوست ندارد  

  6. رئیس سازمان صداوسیما: بودجه کل شبکه‌های صداوسیما به اندازه یک کانال خارجی است

  7. توهین به هنرمندان

  8. واکنش‌های مجازی به شهادت «سید نورخدا» + تصاویر

  9. بازدید حجت الاسلام رئیسی از کتابفروشی های خیابان انقلاب  

  10. چرا محسن ابراهیم‌زاده در استادیوم آزادی خواند؟

  11. رهبر انقلاب بعد از شهادت طهرانی مقدم: یکی از بهترین عزیزانم را از دست دادم

  12. اکران «به وقت شام» در ژاپن + پوستر فیلم

  13. پخش «خانه پوشالی» از شبکه چهار

  14. آغاز ثبت نام ارز دانشجویی از فردا

  15. عربستان با ترس از قدرت ایران برای تاسیس «ایران اینترنشنال» دست به جیب شد

  16. پرچم گنبد حرم امام رضا(ع) تعویض شد

  17. مخالفت رئیس پلیس فتا با رفع فیلتر توییتر/ احتمال فیلترینگ هوشمند اینستاگرام

  18. مورد عجیب «خانم یایا»

  19. معرفی نامزدهای جشنواره کتاب و رسانه

  20. برگزاری هفته فرهنگی روسیه در ایران درسال آینده

  21. انتظار سه‌ساله «سند زبان فارسی در دنیای مجازی»

  22. نتیجه دوستی با دشمنان خدا در تفسیری از امام حسن عسکری(ع)

  23. اقدامات امام حسن عسکری(ع) در جامعه برای غیبت امام عصر(عج)

  24. پیمان معادی کنار رایان رینولدز ستاره سینمای هالیوود

  25. پاسخ وزارت ارشاد به شایعه‌ها درباره رییس جدید سازمان سینمایی

آخرین عناوین