جریان فرهنگی انقلاب با امیرخانی چگونه برخورد می‌کند؟

گروه فرهنگی الف،   3970614122 ۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
جریان فرهنگی انقلاب با امیرخانی چگونه برخورد می‌کند؟

جنجالی جدید در حوزه فرهنگی؛ رضا امیرخانی تند و صریح، برخی جریانات انقلابی را نقد کرده است و حالا جریان فرهنگی انقلاب در معرض یک انتخاب بزرگ است.

خبرگزاری مهر نوشت:

نویسنده پرطرفدار دهه هشتاد، حالا مسیری جدید شروع کرده است.رضا امیرخانی که در ماه‌های اخیر با نگارش نامه‌ای جنجالی در پاسخ به مدیر یکی از تشکل‌های نشر نام خود را بر سر زبان‌ها انداخته بود، دو روز پیش با نگارش یادداشتی دیگر به شکلی بسط داده شده به تشریح مواضع خود در برابر آنچه که نهادسازی غلط فرهنگی نامیده بود پرداخت.یادداشتی که به سرعت فضای فرهنگی این دو روزه را تحت تاثیر قرار داد.

اتفاق غیرمعمول و کمی‌بی‌سابقه است. امیرخانی در این یادداشت به نقد تند و بی‌پروای فلسفه وجودی و عملکرد برخی از نهادهای منتسب به جامعه فرهنگی انقلاب دست زده است و این یکی از معدود مواردی است که نویسنده ای متعلق به این پایگاه دست به نقد صریح و بدون تعارف اما درونی جریانات انقلابی زده است. 

امیرخانی کلامش را از ماجرای تشکیل کتاب‌فروشی‌های نهادهای دولتی و حکومتی در خیابان انقلاب شروع می‌کند:" نسل من، با یک دهه فاصله، تمام سعی‌مان این بود که کتاب‌مان به راسته‌ی انقلاب و بازار واقعی کتاب برسد. مطمئن بودیم که با رقابت می‌توانیم جای خودمان را پیدا کنیم.

در این میان هیچ مدیر فرهنگی کمک حال ما نبود. آن‌ها نمی‌توانستند باور کنند که کتاب می‌تواند به شکل عادی در کتاب‌فروشی‌ها فروش رود و مدام به دنبال دست‌های کذایی در فروش کتاب بودند تا ناتوانی خودشان را لاپوشانی کنند. ما به نظرِ آن کابینه‌ی انقلابی اعتقاد نداشتیم و اعتقاد داشتیم انقلابی بودن دقیقا از مسیر غیردولتی بودن می‌گذرد.

در این میان بر برخی ناشران حتی دولتی تاثیر گذاشتیم و تبدیل‌شان کردیم به ناشران سودده و آن‌ها نیز وارد بازار رقابتی شدند. دوره‌ی طلایی سوره مهر در نیمه‌ی اول دهه‌ی هشتاد با همین نگاه شکل گرفت و اولین کتاب‌های واقعی سوره‌مهر این‌گونه به بازار کتاب رسیدند؛ دوره‌ای که با طلوع نماد «دا»، غروب غم‌انگیزِ دوره‌ی طلایی‌اش شروع شد."

 امیرخانی در ادامه به تکرار این تجربه ناموفق اینبار اما در شکل ساختاری و برای ایجاد تشکل‌هایی به نام انقلاب و برای نشر می‌پردازد و می‌گوید که این تشکل‌ سازی‌های بدون اطلاع از چرخه نشر و بدون بازی در زمین واقعی و مهیا برای این رویداد حاصلی برای جریان نشر ندارد و به تعبیری اصلاح جریان نشر از درون ساختار حرفه‌ای می‌گذرد و نه جریان سازی برای ایجاد تشکل در آن.

امیرخانی در ادامه از جشنواره عمار هم به دلیلی مشابه انتقاد می‌کند و تاسیس موسسه‌ای به نام «اوج» را در مقابل جشنواره عمار موفق‌تر و اصولی‌تر و صادقانه‌تر می‌داند.

این نقد روشی امیرخانی به اتفاقات فرهنگی دهه اخیر، اگر چه با زبان تند و تیز او در نقادی همراه بوده است؛ زبانی که در رویه‌ای ناموجه معمولا در مواجهه با جریانات انقلابی تندتر و صریح‌تر هم می‌شود؛ اما با واکنش‌هایی مختلف و بعضا تندتری از خود متن مواجه شده است. 

برخی با کنایه، برخی با اندرز، برخی با حسرت و برخی با طنز به مقابله با این حرف پرداخته‌اند و در این میان تنها چیزی که فراموش شده است اصل حرف‌هایی است که امیرخانی زده است.

فارغ از محتوای درست یا غلط آنچه امیرخانی در یادداشت اخیرش نگاشته است، آنچه در شرایط فعلی در جامعه فرهنگی منسوب به انقلابیون به عنوان یک اولویت اساسی و حیاتی مطرح است؛ باز شدن باب نقد درون گفتمانی است.

مشخص است که سابقه ناسالم بودن و سیاسی شدن نقدهای جریانات غیرانقلابی به جریان فرهنگی انقلاب در سال‌های گذشته موجب واکنش‌های صریح مقابله‌ای با این نوع نقدها شده است. این اتفاقی طبیعی است و واکنش‌ها هم در موارد بسیاری به موقع و در بستر معقولی شکل گرفته است؛ چون این نقدها اساسا با پیش‌فرضی متفاوت و بعضا متضاد با پیش‌فرض‌های جریان انقلابی بیان می‌شده است و طبیعتا نه تنها بی‌کارکرد می‌مانده است بلکه به عقیم‌تر شدن فضای نقد در این جریان نیز منجر می‌شده است.

جریانات معتقد به «هنر برای هنر» و همین‌طور جریاناتی که از اساس با اتفاق سال ۵۷ مخالف بودند و یا در طی مسیر مخالف شدند؛ در تمام این سالها رویکرد نقادانه‌ای جز طعن و هجو و نادیده‌گرفتن به جریانات فرهنگی در انقلاب نداشتند و با حذف جریان رقیب، ماجرای نقد در جبهه انقلابیون فرهنگ اساسا به حاشیه رفت.

حالا اما در دوران جدید نویسندگان، روزنامه‌نگاران و تعدادی از اهالی فرهنگ از درون جریان انقلابی پیدا شده اند که به نقد ناراستی‌ها و نادرستی‌ها و هر آنچه در این جریان ناصواب می‌دانند می‌پردازند و با پیش‌فرض‌های مشترک‌ روش‌های رسیدن به آرمان یا عملکردهای مدعیان آرمان‌ها را مورد نقد قرار می‌دهند.

آنچه آنها می‌گویند بسیار کم‌اهمیت‌تر از باز شدن این فضا برای خروج جریان انقلابی فرهنگ از رکود و سکون است و حالا رضا امیرخانی نویسنده جسور این سالها، بیش از باقی جرات کرده است و به درست یا غلط وارد نقد صریح و تند جریان خودی شده است.

کسی که به گواهی آثارش، سخنرانی‌هایش و تمامی فعالیت‌های ادبی و غیر ادبی‌اش در سال‌های اخیر یک نویسنده درون گفتمانی و شناسنامه‌دار در جمهوری اسلامی است.

جریان انقلابی حالا در معرض یک تصمیم انقلابی قرار گرفته است. آنچه رضا امیرخانی درباره وضعیت نشر و تشکل‌های آن و در کلامی بزرگتر برخی از جریان‌های فرهنگی در کشور می‌گوید به پسند ما باشد و یا نباشد، یک گفتمان فرهنگی است.

گفتمانی که شاخصه‌های مشخصی دارد. مخاطبش، گوینده‌اش و جان کلامش مشخص است. نقد هم جدی است و قابل‌ندیدن نیست.آنچه از انقلاب اسلامی  ایران در ذهن ما به یادگار مانده است نیز این است که همواره بر این منش رفتار کرده است که در چهارچوب حفظ اصول و خطوط اصلی شکل‌ دهنده آن، می‌توان در تمامی حرکت‌ها و جریان‌های شکل گرفته آن نقد درون‌گفتمانی داشت.

انتخاب تاریخی امروز جریان انقلابی؛ حالا انتخاب بین نفی طرد و طعن نقد امیرخانی و انتقادهای درون‌گروهی مشابه آن یا باز کردن باب گفتگو برای بحث درباره آنچه مورد نقد واقع شده است. آنچه در این چند روز در مواجهه با این نقد تند امیرخانی مشاهده شده است متاسفانه چیزی جز طعن و طرد نبوده است.

دعوت یک نویسنده به سکوت و نهی کردن او از ورود به حیطه‌هایی که ظاهرا قرار است حوزه‌های مقدسی تلقی شود نه تنها با مشی انقلابی سازگار نیست بلکه به تدریج به راکد شدن این جریان و حذف آن می‌انجامد. اتفاقی که امروز تا حدودی در برخی از بخش‌های فرهنگی جریان انقلاب مشاهده می‌شود نیز تا حد زیادی ناشی از متوقف کردن جریان نقد و مقدس پنداشتن عملکرد نهادهای فرهنگی است.

فراموش نکنیم که افتخار جریان انقلابی در مواجهه با رفتار جریان رقیب قبیله‌ای رفتار نکردن است؛ اینکه به صرف وجود یک ساختار یا یک فرد در درون این جریان، حمایتی همیشگی برای آنها وجود ندارد. رضا امیرخانی نیز مشمول همین قاعده است به شرطی آن که حرف‌هایش را بشنویم و درباره‌اش بحث کنیم. این تازه اول راه است...

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۳۲۵۹۷۱۶:۴۰:۲۸ ۱۳۹۷/۶/۱۴
گفتمان و جریان فرهنگی انقلاب جذابیت و مقبولیت چندانی در جامعه ندارد و در اقلیت قرار گرفته است و هنوز نتوانسته به عنوان رقیبی همطراز برای جریان (هنربرای هنر) مطرح شود.

پربحث‌های امروز

  1. کتاب نویسنده ایرانی در آمریکا بار دیگر جنجال‌ساز شد

  2. علی کریمی در مراسم سالگرد ناصر حجازی/ عکس  

  3. احتمال رگبار بهاری در برخی استان‌ها/ افزایش دما در کشور

  4. شروط جدید صادرات محصولات کشاورزی/صادرات فقط با کارت بازرگانی 

  5. ظریف با وزیر خارجه پاکستان دیدار و گفتگو کرد

  6. نفت ایران، برگ برنده چین در مقابله با آمریکا

  7. مانع اصلی حضور تیام در استقلال چیست؟/ زمان انتخاب سرمربی خارجی مشخص شد

  8. افزایش نرخ کرایه تاکسی در ۶۰ خط پایتخت بین ۵ تا ۱۰ درصد

  9. همتی: ارز نیمایی حذف نمی‌شود/ فعالیت بازار متشکل ارزی در مرحله پایلوت قرار دارد

  10. علی شمخانی: ۴۰سال است جنگ اقتصادی را با فرهنگ خرمشهر به پیروزی تبدیل کرده‌ایم

  11. نامه اساتید دانشگاه به رئیس جمهور درباره عدم تشکیل جلسات شورا

  12. مارچلو لیپی دوباره سرمربی تیم ملی فوتبال چین شد

  13. ترامپ: شاید درباره هوآوی با چین توافق کردیم

  14. هانی‌زاده: آمریکایی‌ها فهمیدن تهدیدات نظامی علیه ایران کارساز نیست/ عربستان به دنبال ائتلاف ضدایرانی در منطقه است/ ترامپ می‌خواهد معادله قرن را تا ماه آینده عملیاتی کند/

  15. خسارات طوفان در آمریکا  

  16. یورش وحشیانه صهیونیست‌ها به کرانه باختری

  17. اهتزار پرچم 20 متری ایران بر فراز آب‌های خلیج فارس

  18. پلوسی خواستار وساطت خانواده ترامپ در حل اختلاف با دموکرات‌ها شد

  19. چرا پس از فتح خرمشهر جنگ تمام نشد؟

  20. ساختمان های کره شمالی‎  

  21. زاکانی: هیچ رئیس‌جمهوری به اندازه روحانی اختیارات ویژه نداشته است

  22. ۶۰ ماهواره اینترنتی بالاخره به مدار زمین رفتند

  23. پیش‌بینی ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برای تأمین کالای ضروری مردم در مجلس

  24. کشف دو جمجمه انسان در دربند

  25. آمریکا ۱۷ اتهام تازه‌ را علیه آسانژ به دادگاه ارائه کرد

پربحث‌های دیروز

  1. صدای خاموش تجرد قطعی

  2. ظریف: ما پای میز مذاکره هستیم؛ آمریکا میز مذاکره را ترک کرده

  3. مرگ غم انگیز مادر و پسر در شب چهلم

  4. کیهان به اروپا: 365 روز گذشته چه غلطی کردید که 120 روز دیگر مهلت می‌خواهید؟!

  5. بی‌توجهی به پیام‌های تصویری که می‌فرستیم

  6. سلیمی‌نمین: احمدی‌نژادی‌ها درمانده شده‌اند

  7. روزنامه دولت: ریزش قیمت خودرو آغاز شده است

  8. دستگیری 2 زورگیر که گوش طعمه‌هایشان را می‌بریدند

  9. گزینه‌های روحانی برای سخنگویی دولت

  10. ماجراهای تاسف بار و دردناک زن 48 ساله: شوهرم می خواهد طلاقم دهد

  11. اگر حسین هدایتی پرسپولیس را خریده بود، الان این تیم چه وضعی داشت؟

  12. نسخه عضو جبهه پایداری برای خروج از برجام

  13. راهکار مجلس برای مدیریت بازار مسکن

  14. ادعای وزیر دفاع موقت آمریکا درباره جنگ با ایران

  15. پمپئو هم از تندروی بولتون نگران شد

  16. بیانیه جبهه مردمی نیروهای انقلاب اسلامی به مناسبت سالروز فتح خرمشهر

  17. بشار رسن برای ماندن چه‌قدر می‌خواهد؟

  18. دستگیری سارق خیر نما

  19. پیشنهاد سه ساله باشگاه استقلال به سرمربی ایتالیایی سابق اینترمیلان

  20. واشنگتن: درباره وقوع حمله شیمیایی در سوریه به جمع‌بندی نرسیده‌ایم

  21. واکنش جواد زرینچه به سرمربی‌گری مجیدی در استقلال

  22. تردد ماشین‌های سنگین در شب‌های لیلالی قدر ممنوع شد

  23. استقبال «برنی سندرز» از ایده استیضاح ترامپ

  24. سقوط مرگبار ۴ کارگر در چاه

  25. کاهش نرخ رشد اقتصادی عربستان در سال جاری

پربحث‌های هفته

  1. کشتیم که کشتیم دیه‌شو میدیم! / نظر شما درباره‌ی این فیلم چیست؟!

  2. آیا دوچرخه سواری بانوان جرم است؟

  3. لفاظی تازه ترامپ علیه ایران: هرگز دوباره آمریکا را تهدید نکنید

  4. محکومیت «یاسین رامین» در پرونده شیرخشک‌های آلوده وارداتی به ۱۷ سال حبس

  5. برجام؛ ترامپ و توافق جدید

  6. عابربانک پرسپولیس و وزیر سابق کجا شلاق می‌خورند؟

  7. فرار از جنگ صلح به بار نمی‌‌آورد

  8. واکنش‌ها به درخواست روحانی برای اختیارات ویژه/ تاکتیک دو سر برد رئیس جمهور/ بگوید در چه مواردی محدودیت دارد/ خیری ندیده ایم از این اختیارها

  9. صدای خاموش تجرد قطعی

  10. توضیح نماینده خرمشهر درباره انتشار عکسی افطاری وی در فضای مجازی

  11. محسنی اژه‌ای: از بی‌عفتی فیلم بگیرید و برای ما بفرستید/ روحانی چه اختیار ویژه‌ای می‌خواهد؟/ رضایت اصحاب رسانه از جلسه با رئیسی

  12. تخریب ویلاهای خاص با قاطعیت دستگاه قضا/ از ویلای داماد شمخانی تا دختر وزیر سابق

  13. اوباما همزمان لبخند می‌زد و تحریم می‌کرد/ روحانی و جهانگیری چه وعده‌های به ملت دادند؛ جوابگو باشند/ اصلاح‌طلبان بعد از رای آوردن بجای پاسخگویی می‌گویند اختیار نداشتیم

  14. هشدار شديد دهقان به روسای قوا؛ دستورالعمل چپاول اموال مردم را لغو كنيد

  15. چراغ‌های روشن به هنگام سحر  

  16. پاسخ به چند شبهه پرتکرار در موضوع حجاب

  17. اژه‌ای:‌ دشمن به دنبال رواج بی‌عفتی و بی‌اخلاقی در جامعه است/ چرا فیلم قانون‌گریزی‌ها را برای مقامات قضایی نمی‌فرستید؟

  18. روحانی: قیمت ارز ۱۳ هزار تومان و حتی ۸ هزار تومان نیست / بنگاه‌های دولتی باید واگذار شود

  19. آموزش فریب دادن زنان متاهل در سریال نمایش خانگی!

  20. رفتار عجیب نمایندگان برای تعویق کنکور/ موافقت 81 نفر به رغم فریادی های 150 نماینده

  21. دولت فعّال يا قوّال

  22. آدرس را اشتباه نرویم!

  23. صالحی امیری: با هر دولتی به‌جز دولت روحانی، شرایط بدتر می‌شد/ قیمت خودرو در انتظار تصمیم شورای رقابت/ بعد از سرافراز، اصلاح ساختار صدا و سیما منتفی شد

  24. پوتین درباره ایران دقیقا چه گفت؟

  25. شریعتمداری: علیرغم تلاش دولت همچنان مردم در شرایط مطلوبی به سر نمی‌برند

پربحث‌های هفته

  1. آموزش فریب دادن زنان متاهل در سریال نمایش خانگی!

  2. مراسم ازدواج بازیگر زن در زیر آب! + عکس

  3. رهبر انقلاب: راجع به زبان فارسی نگرانم؛ نگذارید فرسوده و ویران شود/ از صداوسیما گله‌مندم؛ بجای زبان معیار گاهی تعابیر غلط و فرنگی را ترویج می‌کنند

  4. سلبریتی‌ها اولین کسانی هستند که در جنگ به دشمن پناهنده می‌شوند

  5. تبلیغات دوش و کفش و قابلمه/ صدای« آشنا» درآمد

  6. تجملات لاکچری‌پسند ازدواج؛ از خواستگاری خانم بازیگر در زیر آب تا پرواز عروس هنگام عقد

  7. ورود گردشگران به ابیانه بدون راهنمای محلی ممنوع شد + عکس

  8. واکنش کاربران به پست اینستاگرامی مهناز افشار

  9. رضا رویگری: احمدی‌نژاد عیادتم آمد، افطاری‌اش رفتم

  10. دادسرای تهران و بابل بر سر پرونده مهناز افشار به اختلاف برخوردند!

  11. توضیحات وزیر آموزش و پرورش درباره تحصیل دانش‌آموزان افغان در مدارس

  12. کاهش سفر ایرانی‌ها به ترکیه

  13. بغض رهبر انقلاب پس از پایان یک شعر؛ به شهدای مظلوم فاطمیون پرداخته شود

  14. تغییر مجری برنامه تلویزیونی پس از تذکر رئیس رسانه ملی

  15. راه‌اندازی سامانه ثبت شکایات اولیاء از مدارس

  16. شأن اجرای معارفی اجازه نمی‌دهد مجری هر برنامه‌ای بشوم!

  17. مورد عجیب «کلاه قرمزی۹۸»

  18. تصویربرداری فوق لیسانسه‌ها هشت ماه طول می کشد/ اضافه شدن بازیگر جدید به پروژه

  19. معتمدآریا نمی‌تواند عضو هیأت مدیره خانه سینما باشد

  20. پنج توصیه زیبا از امام علی علیه‌السلام

  21. نامه اساتید دانشگاه به رئیس جمهور درباره عدم تشکیل جلسات شورا

  22. حقایقی خواندنی از شب‌قدر/ آیا این شب در کل کره زمین واحد و مشترک است؟

  23. خرمشهر چگونه آزاد شد؟

  24. روایت نبرد خرمشهر؛ از سقوط تا آزادی

  25. احساس شرم کارگردان اتریشی از سیاست‌های خصمانه علیه ایران

آخرین عناوین