مگنت-ستاره یک مربع

روسیه رقیب یا متحد گازی ایران؟

مجتبی توانگر، گروه اقتصادی الف،   3970425118
روسیه رقیب یا متحد گازی ایران؟
 

برخی معتقدند به‌دلیل اینکه روسیه متحد استراتژیک ایران محسوب می‌شود پس باید در تمامی حوزه‌های اقتصادی، منافع ایران را بر منافع خود ترجیح دهد. این در حالی است که این اتحاد صرفا به‌معنای عدم دشمنی و در تصمیمات ‌استراتژیک در کنار هم بودن است.

ایران و روسیه منافع اقتصادی مشترک بسیاری دارند و در برخی عرصه‌ها نیز رقیب ‌اقتصادی محسوب می‌شوند؛ اما اگر قدری تدبیر اندیشیده شود می‌توان عرصه‌های رقابت را به عرصه‌های همکاری مبدل ساخت.  به‌عنوان نمونه روسیه از فروشندگان بزرگ نفتی غیراوپک است و ایران نیز از فروشندگان اصلی بازار نفت محسوب می‌شود. وقتی ساده به صحنه نگاه کنیم تصور می‌کنیم ایران و روسیه نمی‌خواهند دیگری در بازار نفت حضور داشته باشد تا بتوانند حداقل بخشی از بازار رقیب را ازآن خود کنند؛ اما در مقطعی از زمان و خارج از دولت‌ها، توافقی با روسیه صورت گرفت تا حجم 500 هزار بشکه به‌صورت سوآپ و تهاتر، نفت ایران توسط روسیه در فضای تحریم فروخته شود که متاسفانه با تغییر دولت در سال 92 عملا این موضوع به محاق رفت.

این موضوع با سفر دکتر ولایتی به‌عنوان موثرترین مقام سیاست خارجی ایران مجددا در دستورکار قرار گرفته است. چین و روسیه که بعد از سال 92 دولت ایران را به‌دلیل برخی توافقات ‌اقتصادی، پایبند به تعهدات اقتصادی نمی‌دانستند اکنون تضمین جدی‌تری را مطالبه می‌کردند. پیام مکتوب رئیس‌جمهور، پیام شفاهی رهبر انقلاب و «حامل پیام» که خود تضمین بالاترین مقام در عرصه بین‌الملل ارزیابی می‌شود، تغییر نگاه دولت آقای روحانی برای استفاده از تمام ظرفیت اقتصادی عرصه بین‌الملل محسوب می‌شود. 

اینکه توافق جدید نفتی چه ابعاد و زوایایی دارد فعلا به‌دلیل برخی توافقات پنهان لزومی به رمزگشایی از آن نیست؛ اما همین‌قدر قابل اشاره است که ایران برای فروش نفت خود تمامی کانال‌هایش را فعال خواهد کرد و روسیه نیز بازار جذابی برای ایران گشوده است.

 رقیب یا رفیق گازی

«فروش و عرضه گاز» عرصه دیگری است که در آن ایران و روسیه رقیب اقتصادی تلقی می‌شوند، در حالی که اگر دعواهای بیهوده اصولگرا- اصلاح‌طلب پایان یابد، می‌توان به روسیه به چشم عرصه‌ای از عرصه‌های پیش روی ایران برای تبادلات مالی و تجاری نگریسته شود. دولت محترم نیز اگر تحرک لازم را از خود نشان دهد می‌توان این عرصه را نیز به‌گونه‌ای طراحی کرد که روسیه در کنار ایران قرار گیرد.

 چرا رقابت؟

1- در سال 2016 روسیه 178/3 میلیارد مترمکعب صادرات گازی به اروپا داشته و به‌دنبال ارتقای جایگاه خود در بازار اروپا از طریق خط لوله نورد استریم و ترکیش ‌استریم است.

2- حفظ بازار اروپا در راهبرد انرژی روسیه دارای اهمیت بوده و ورود گاز منطقه خزر به اروپا را تهدیدی علیه خود می‌داند و همواره درصدد بوده از ورود رقبا به این بازار جلوگیری کند.

3- از طرف دیگر اتحادیه اروپا نیز می‌خواهد حضور انحصاری روسیه در بازار گازی خود را پایان دهد و رقبایی برای او دست و پا کند. مذاکرات سنگین گازی EU با آذربایجان و ترکمنستان در همین راستا ارزیابی می‌شود.

4- در این مسیر ترکیه نیز می‌خواهد خود را ترانزیت انحصاری صادرات گاز ایران به اروپا جا بیندازد که امری خطرناک برای منافع آتی ایران محسوب می‌شود.

 متحد گازی

1- روسیه و ایران اکنون با انتقال گاز خزر از سوی آذربایجان و ترکمنستان به اروپا مخالفت کرده‌اند؛ چراکه معتقدند تا تعیین رژیم حقوقی دریای مازندران، هرگونه استفاده از منابع این دریا خلاف کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

2- ایران به‌درستی می‌تواند نقشه آینده گازی و میزان تقاضای آینده گاز در منطقه و اروپا را برای حاکمان کرملین تبیین کند تا بتواند به‌درستی مفهوم همکاری تولیدکنندگان گازی را برای روسیه جا بیندازد.

3- هرگونه همکاری ایران و روسیه یا هر کشور تولیدکننده‌ای برای صادرات گاز موجب کاهش درگیری‌ها در منطقه غرب آسیا و افزایش قدرت منطقه در مقابل نظام سلطه خواهد شد.

4- بعد از ماجرای اوکراین، تحریم روسیه نیز آغاز شده است و احتمالا این تحریم‌ها به‌تدریج افزایش می‌یابد و کرملین همچون ایران با نظام سختی از تحریم در سال‌های آتی مواجه خواهد شد؛ بنابراین از هم‌اکنون باید همکاری‌های مشترک منطقه‌ای خود را افزایش دهد (مخصوصا با متحد استراتژیک خود) در عین حال که تیغ سیاست تحریمی کاخ‌سفید را کُند کند.

5- همان‌طور که در پیشنهادهای صندوق پژوهش و فناوری وجود داشت، ایران باید با ایجاد یک شرکت مشترک انتقال گاز برای خرید گاز ایران و فروش آن به اروپا با مشارکت 4۵ درصد روسیه، 4۵ درصد ایران، پنج درصد عراق و پنج درصد سوریه عملا خط لوله جدیدی را در منطقه سامان دهد.

الف- با کلید خوردن این خط لوله، جریان صدور نفت و گاز از منطقه تثبیت و افزایش خواهد یافت. کشورهایی که در مسیر این خط لوله قرار دارند و کشورهای دریافت‌کننده این گاز (اروپا) در جهت امنیت خط لوله، تمام همت خود را مصروف خواهند کرد.

ب- روسیه نیز در شرکتی که رقیب جدی حضور دارد مشارکت خواهد کرد و می‌تواند ایجاد کنترل نسبی روی منبع گازی رقیب در صادرات به اروپا داشته باشد.

ج- ایران نیز می‎تواند درآمد ارزی صادرات گاز خود را از طریق روسیه تسویه کند یا اینکه با تهاتر، از بازار اقتصادی روسیه فناوری به‌روز در زمینه‌های نفتی، آب‌شیرین‌کن و... دریافت و محصولات کشاورزی و صنعتی خود را در بازار روسیه عرضه کند. درنهایت ایران و روسیه از رقبای گازی به یک متحد گازی مبدل خواهند شد، هرچند گفته می‌شود علی‌اکبر ولایتی با هوشمندی، پیشنهادهای اساسی‌ای نیز در این عرصه داشته است که در جهت تدوین و اجرایی‌شدن آن برخواهد آمد.

منبع: فرهیختگان 

* پژوهشگر اقتصاد انرژی
 
الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

تجارت نیوزدانشگاه علمی کاربردی

پربحث‌های اخیر

  1. قالیباف: معضلات فعلی اقتصادی کشور راه حل دارد/ بانکداری ما باعث شده ثروتمندان هر روز ثروتمندتر شوند/ نقدینگی بی‌حساب و کتاب صرف سفته بازی شد

  2. شرط رهبر انقلاب برای فعالیت اقتصادی فرزندانشان/ درخواست آیت الله مصباح برای استغفار/ پشت پرده خبر استعفای جهانگیری/ نعمت زاده: ستاد روحانی طبقه هشتم بود و هر روز با پله بالا می‌رفتیم

  3. اتهام‌زنی تازه آمریکا به ایران/ بولتون: ایران بدنبال دخالت در انتخابات آمریکاست

  4. روحانی: عملکرد وزارت اقتصاد قابل قبول است

  5. وزارت خارجه به ابهامات رژیم حقوقی خزر پاسخ داد

  6. اظهارات شاه بحرین بر ضد قطر جنجال به پا کرد

  7. سفیر اسبق ایران در ونزوئلا مطلب اینستاگرامی منتسب به خود را تکذیب کرد

  8. تجربه ۴۵ دقیقه اضطراب و وحشت در پرواز بغداد به مشهد

  9. این روزهای اجاره نشینی با 3 پرده آماری

  10. «ممّد گاوی» و «علی‌ دراز» دستگیر شدند

  11. مسئولین پاسخگو باشند؛ ماجرای مرگ تلخ جانباز اعصاب و روان در افغانستان+ اسناد

  12. رونمایی از موشک خیبر ۱ حزب الله برای اولین بار  

  13. یک خبر خوب برای داوطلبان متقاضی کنکور ۹۸

  14. ورود ساز به پارک‌ها آزاد شد

  15. نگرانی بولتون از مداخله احتمالی چین، ایران و کره‌شمالی در انتخابات آمریکا

  16. ظریف: فکر می‌کردم آمریکایی‌ها بی‌اثر بودن تحریم‌ها را درک کرده‌اند/ برای بدترین حالت‌ها آماده‌ایم

  17. ۹ خوردنی برای کاهش اضطراب

  18. پدیده‌های لیگ هجدهم/ صدرنشینی شاگردان یحیی و آقای گلی یک مدافع

  19. بررسی "طرح حمایت از اتباع" در مجلس/ فراهم شدن خدمات بیمه‌ای اتباع

  20. اینترپل درباره «حمله تروریستی قریب‌الوقوع» در اروپا هشدار داد

  21. سفیر ایران در عمان عضو هیچ حزب سیاسی نیست

  22. 10 برج مرتفع دنیا را بشناسید  

  23. فارن‌پالیسی: تشکیل گروه «اقدام ایران» در آمریکا بیشتر اقدامی نمادین است تا هدفمند

  24. در بازار بزرگ میوه چه خبر است؟  

  25. بی‌بی‌سی فارسی در نقش «ترمینال رسانه‌ای» آشوبگران

پربحث‌های دیروز

  1. علت اینکه در ایران مردم دلارها را آتش نزدند چه بود؟

  2. قالیباف: معضلات فعلی اقتصادی کشور راه حل دارد/ بانکداری ما باعث شده ثروتمندان هر روز ثروتمندتر شوند/ نقدینگی بی‌حساب و کتاب صرف سفته بازی شد

  3. نه به مذاکره با آمریکا/ صدای واحدی که از دولت شنیده می‌شود

  4. مالیات ناعادلانه، تیر خلاص به پیکر نیمه‌جان تولید/ مالیات، ابزاری برای ایجاد تعادل در توزیع ثروت و کاهش فاصله طبقاتی/دولتمردان توجه می‌کنند؟

  5. خوش‌بینی به آمریکا دولت مصدق را ساقط کرد

  6. حرف‌های تکان‌دهنده شش جوان محکوم به اعدام پای چوبه‌دار

  7. انصراف ۵۰ نماینده از استیضاح کرباسیان

  8. تابلوی انحرافی و یک سوال از علی مطهری

  9. بمب ویتامین C را بشناسید

  10. شرط رهبر انقلاب برای فعالیت اقتصادی فرزندانش

  11. دلار 4200 تومانی در محاسبه قیمت مواد اولیه حذف شود

  12. احتمال محکومیت متهم اصلی ثامن‌الحجج به ۲۰ سال حبس

  13. نامه معاون رییس جمهور به احمد توکلی/ قوه قضائیه و مقننه و دستگاه‌های تابعه اطلاعات حقوق و مزایا را ثبت نکردند

  14. جهانگیری: کاهش آثار تحریم‌ها مهمترین اولویت فعلی دولت است

  15. فرهاد رهبر، رئیس دانشگاه آزاد برکنار شد

  16. پشت پرده یک کاسبی پردرآمد

  17. طرح استیضاح وزیر اقتصاد اعلام وصول شد

  18. شرط رهبر انقلاب برای فعالیت اقتصادی فرزندانشان/ درخواست آیت الله مصباح برای استغفار/ پشت پرده خبر استعفای جهانگیری/ نعمت زاده: ستاد روحانی طبقه هشتم بود و هر روز با پله بالا می‌رفتیم

  19. افزایش ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومانی قیمت خودرو + جدول

  20. محسن هاشمی: تلاش‌ می‌کنیم افشانی در شهرداری تهران بماند

  21. اتهام‌زنی تازه آمریکا به ایران/ بولتون: ایران بدنبال دخالت در انتخابات آمریکاست

  22. وزیر علوم خبر داد: رعایت شاخص "جوان‌گرایی" در انتصاب‌ها/ مدیران دانشگاه‌ها ۸ سال جوان‌تر شدند

  23. روحانی: عملکرد وزارت اقتصاد قابل قبول است

  24. موسوی لارگانی: مجلس و دولت فکری به حال مردم کنند

  25. کودتایی که فقط 75 هزار دلار هزینه داشت +عکس

پربحث‌های هفته

  1. ۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند + اسامی

  2. محمود صادقی می‌داند یا نمی‌داند؟

  3. علت اینکه در ایران مردم دلارها را آتش نزدند چه بود؟

  4. آیا ایران با مذاکره دوباره موافقت می‌کند و اجازه می دهد توافقی جدید امضا شود؟

  5. رجب صفروف کیست و آیا گفته‌های او صحت دارد؟

  6. اندرونی و بیرونی مسئولان!

  7. توکلی: ‌مسئولان درکی از وضعیت اقتصادی ندارند/راغفر: رئیس کمیسیونی بی‌ام‌و 3 میلیاردی دارد و با آن به استخر می‌رود/ به چه زبانی باید به مسئولان هشدار داد که وضعیت بحرانی است

  8. واعظی: باید دلیلی داشته باشد تا روحانی از مردم عذرخواهی کند

  9. پاسخ ظریف درباره شبهات مطرح شده در مورد سهم دریای خزر؛ در گفت‌وگو با الف: دولت از حق ایران در دریای خزر کوتاه نیامده است/ سهم ایران به ۱۱ درصد کاهش نیافته است

  10. سهم ۵۰ درصدی ایران از دریای خزر، پروپاگاندا یا واقعیت؟

  11. رهبر انقلاب: در حال حاضر مذاکره با آمریکا ممنوع است/ برخی خطوط قرمز در برجام رعایت نشد/ آحاد مردم مشکلات معیشتی را احساس می‌کنند و یک بخشی از مردم واقعاً زیر فشارند

  12. واکنش متفاوت به دو اتفاق مشابه در ترکیه و ایران

  13. سيستم فاسد نيست، فسادمان سيستماتيك است

  14. توکلی: ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر/ ۲۰ میلیارد دلار ظرف چند روز با سیاست های غلط دولت از دست رفت

  15. روحانی: قیمت ارز قطعا پایین می آید/ ایران در کنوانسیون خزر امتیازات خاصی گرفت/ اقتصاد با بگیر و ببند حل نمی‌شود؛ اعتمادسازی کنیم/ مبارزه با فساد، تبلیغاتی نیست

  16. ژن‌های خوب بدون کنکور پزشک می‌شوند!+فیلم

  17. نخستين توافق افتخارآميز ايران در خزر

  18. مگر مدیران دولت و مسئولین چقدر حقوق می‌گیرند که حاضر نیستند اعلام عمومی شود/ حقوق وزرای دولت روحانی به نسبت گذشته سه برابر شد

  19. احتکار در همه بازارها ممنوع است به‌جز مسکن!/ وقتی وزارت راه و شهرسازی پاسخگو نیست و به تکلیف قانونی خود عمل نمی‌کند/ بی‌اعتنایی و سکوت در قبال خسارت‌های مالی به مردم و دولت

  20. افزایش تعرفه برق پُرمصرف‌ها، راه‌حل پایان دادن به خاموشی‌های تابستانه

  21. قالیباف: معضلات فعلی اقتصادی کشور راه حل دارد/ بانکداری ما باعث شده ثروتمندان هر روز ثروتمندتر شوند/ نقدینگی بی‌حساب و کتاب صرف سفته بازی شد

  22. نه به مذاکره با آمریکا/ صدای واحدی که از دولت شنیده می‌شود

  23. تلاش یک مدیر دولتی برای کسب سود صدها میلیاردی از واردات سیگار مارلبرو

  24. مشاور سابق روحانی: اکثر اصلاح‌طلبان قائل به نظام جمهوری اسلامی نیستند

  25. ابتکار ترکیه برای عبور از بحران ارزی  

پربحث‌های دیروز

  1. مالیات ناعادلانه، تیر خلاص به پیکر نیمه‌جان تولید/ مالیات، ابزاری برای ایجاد تعادل در توزیع ثروت و کاهش فاصله طبقاتی/دولتمردان توجه می‌کنند؟

  2. دلار 4200 تومانی در محاسبه قیمت مواد اولیه حذف شود

  3. نامه معاون رییس جمهور به احمد توکلی/ قوه قضائیه و مقننه و دستگاه‌های تابعه اطلاعات حقوق و مزایا را ثبت نکردند

  4. پشت پرده یک کاسبی پردرآمد

  5. افزایش ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومانی قیمت خودرو + جدول

  6. روحانی: عملکرد وزارت اقتصاد قابل قبول است

  7. موسوی لارگانی: مجلس و دولت فکری به حال مردم کنند

  8. معاون وزیر نیرو خبر داد: آغاز جریمه مشترکان پرمصرف برق از یکی دو ماه دیگر

  9. فروشگاه اینترنتی ساعت مچی زاگروتایم

  10. این روزهای اجاره نشینی با 3 پرده آماری

  11. قول رئیس کل بانک مرکزی برای حل مشکلات مردم/معاملات در بازار ثانویه روانتر می شود

  12. متن نهایی طرح مبارزه با جرایم اقتصادی

  13. استاندار تهران: نوسانات قیمت مرغ رفع می شود

  14. جهانگیری: ایران برای ادامه فروش نفت تلاش می‌کند

  15. سکه ۳ میلیون و ۷۱۶ هزار تومان/ افت ۴۵۰ تومانی نرخ یورو+ جدول

  16. داروخانه‌های افراد حقیقی از قانون مالیات ارزش افزوده معاف شدند

  17. قیمت امروز طلا، سکه و ارز/ دلار ۱۰۲۴۰تومان

  18. رئیس کمیسیون اصل نود: ۳۵۰ نفر در رابطه با حقوق‌های نجومی شناسایی شدند

  19. علت گران شدن موز چیست؟

  20. روش های خرید بلیط هواپیمای ارزان در فصل های شلوغ

  21. آغاز دور جدید تحویل سکه‌های پیش‎فروشی از امروز

  22. عرضه مرغ ۶۷۰۰ تا ۸۱۰۰ تومانی به بازار در این هفته

  23. واسطه‌ها بیشترین سهم را در احتکار استان قزوین دارند

  24. ورود ۹۰۰ هزار تن برنج با ارز دولتی به کشور

  25. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

پربحث‌های هفته

  1. ۱۰ خریدار بزرگ سکه چه کسانی هستند + اسامی

  2. توکلی: ‌مسئولان درکی از وضعیت اقتصادی ندارند/راغفر: رئیس کمیسیونی بی‌ام‌و 3 میلیاردی دارد و با آن به استخر می‌رود/ به چه زبانی باید به مسئولان هشدار داد که وضعیت بحرانی است

  3. واکنش متفاوت به دو اتفاق مشابه در ترکیه و ایران

  4. سيستم فاسد نيست، فسادمان سيستماتيك است

  5. توکلی: ۱۱۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوقات بانکی متعلق به ۱۰۸نفر/ ۲۰ میلیارد دلار ظرف چند روز با سیاست های غلط دولت از دست رفت

  6. مگر مدیران دولت و مسئولین چقدر حقوق می‌گیرند که حاضر نیستند اعلام عمومی شود/ حقوق وزرای دولت روحانی به نسبت گذشته سه برابر شد

  7. احتکار در همه بازارها ممنوع است به‌جز مسکن!/ وقتی وزارت راه و شهرسازی پاسخگو نیست و به تکلیف قانونی خود عمل نمی‌کند/ بی‌اعتنایی و سکوت در قبال خسارت‌های مالی به مردم و دولت

  8. افزایش تعرفه برق پُرمصرف‌ها، راه‌حل پایان دادن به خاموشی‌های تابستانه

  9. شریعتمداری اعلام کرد: ۲۵۰ میلیارد دلار ثبت‌سفارش واردات در ۴ ماه! /‌ خروج ترامپ از برجام، گلوله برفی است؛ نه بهمن ویرانگر

  10. مالیات ناعادلانه، تیر خلاص به پیکر نیمه‌جان تولید/ مالیات، ابزاری برای ایجاد تعادل در توزیع ثروت و کاهش فاصله طبقاتی/دولتمردان توجه می‌کنند؟

  11. فساد عاملی که بنیان‌ها را سست می‌کند/ محاکمه بدون ملاحظه مفسدان؛ پادزهری قوی برای دفع توطئه‌ها و جیغ‌هایی که بلند می‌شود

  12. کمپین‌های مردمی در ترکیه برای حمایت از «لیر» و «پول ملی»

  13. صادرات هندوانه ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ دلاری شد

  14. هشدار توکلی به معاون رئیس‌جمهور: قانون‌شکنی در اجرای ماده ۲۹ را متوقف کنید/ دولت، ادعای شفافيت دارد ولی تكليف قانونی خود را انجام نمی‌دهد/ فساد ارکان حکومت را چون موریانه می‌خورد

  15. پیش‌بینی یک اقتصاددان از وضعیت تورم در ماه‌های آینده/ وابستگی اقتصاد به درآمدهای نفتی اگر بیشتر نشده، کمتر هم نشده است

  16. این همه بی‌تدبیری

  17. راغفر: برخی بانک‌های خصوصی کانون‌های فساد هستند/ دولت در تسخیر گروه‌های رانتی است/ بازار ثانویه باید تعطیل شود

  18. زمزمه‌های گران شدن بنزین/ مردم توان پرداخت هزینه بیشتر را ندارند

  19. اگر وزیر جهاد کشاورزی جلوی واردات برنج را نگیرد، استیضاح می شود

  20. معاون وزیر راه: خودروسازان اجازه کاهش قیمت خودرو را نمی‎دهند

  21. احمد توکلی به رهبر انقلاب نامه نوشت و از تدبیر ایشان برای حل مشکلات اقتصادی تشکر کرد/ آمادگی دیده‌بان شفافیت و عدالت برای همکاری با قوا

  22. ۸۵۰ هزار میلیارد تومان سپرده بلندمدت در انتظار تصمیم بانک مرکزی/ احتمال افزایش سود بانکی قوت گرفت

  23. سیلابی که رها شده/ چرا دولت برای نقدینگی جامعه برنامه ریزی نمی‌کند؟

  24. رشد ۱۱۰ هزار تومانی قیمت سکه/ یورو ۱۲ هزار و ۱۶۹ تومان خریداری شد+ جدول

  25. نوبخت: پیش بینی‌های واقع بینانه در بودجه ۹۸ خواهیم داشت

آخرین عناوین