روسیه رقیب یا متحد گازی ایران؟

مجتبی توانگر، گروه اقتصادی الف،   3970425118
روسیه رقیب یا متحد گازی ایران؟
 

برخی معتقدند به‌دلیل اینکه روسیه متحد استراتژیک ایران محسوب می‌شود پس باید در تمامی حوزه‌های اقتصادی، منافع ایران را بر منافع خود ترجیح دهد. این در حالی است که این اتحاد صرفا به‌معنای عدم دشمنی و در تصمیمات ‌استراتژیک در کنار هم بودن است.

ایران و روسیه منافع اقتصادی مشترک بسیاری دارند و در برخی عرصه‌ها نیز رقیب ‌اقتصادی محسوب می‌شوند؛ اما اگر قدری تدبیر اندیشیده شود می‌توان عرصه‌های رقابت را به عرصه‌های همکاری مبدل ساخت.  به‌عنوان نمونه روسیه از فروشندگان بزرگ نفتی غیراوپک است و ایران نیز از فروشندگان اصلی بازار نفت محسوب می‌شود. وقتی ساده به صحنه نگاه کنیم تصور می‌کنیم ایران و روسیه نمی‌خواهند دیگری در بازار نفت حضور داشته باشد تا بتوانند حداقل بخشی از بازار رقیب را ازآن خود کنند؛ اما در مقطعی از زمان و خارج از دولت‌ها، توافقی با روسیه صورت گرفت تا حجم 500 هزار بشکه به‌صورت سوآپ و تهاتر، نفت ایران توسط روسیه در فضای تحریم فروخته شود که متاسفانه با تغییر دولت در سال 92 عملا این موضوع به محاق رفت.

این موضوع با سفر دکتر ولایتی به‌عنوان موثرترین مقام سیاست خارجی ایران مجددا در دستورکار قرار گرفته است. چین و روسیه که بعد از سال 92 دولت ایران را به‌دلیل برخی توافقات ‌اقتصادی، پایبند به تعهدات اقتصادی نمی‌دانستند اکنون تضمین جدی‌تری را مطالبه می‌کردند. پیام مکتوب رئیس‌جمهور، پیام شفاهی رهبر انقلاب و «حامل پیام» که خود تضمین بالاترین مقام در عرصه بین‌الملل ارزیابی می‌شود، تغییر نگاه دولت آقای روحانی برای استفاده از تمام ظرفیت اقتصادی عرصه بین‌الملل محسوب می‌شود. 

اینکه توافق جدید نفتی چه ابعاد و زوایایی دارد فعلا به‌دلیل برخی توافقات پنهان لزومی به رمزگشایی از آن نیست؛ اما همین‌قدر قابل اشاره است که ایران برای فروش نفت خود تمامی کانال‌هایش را فعال خواهد کرد و روسیه نیز بازار جذابی برای ایران گشوده است.

 رقیب یا رفیق گازی

«فروش و عرضه گاز» عرصه دیگری است که در آن ایران و روسیه رقیب اقتصادی تلقی می‌شوند، در حالی که اگر دعواهای بیهوده اصولگرا- اصلاح‌طلب پایان یابد، می‌توان به روسیه به چشم عرصه‌ای از عرصه‌های پیش روی ایران برای تبادلات مالی و تجاری نگریسته شود. دولت محترم نیز اگر تحرک لازم را از خود نشان دهد می‌توان این عرصه را نیز به‌گونه‌ای طراحی کرد که روسیه در کنار ایران قرار گیرد.

 چرا رقابت؟

1- در سال 2016 روسیه 178/3 میلیارد مترمکعب صادرات گازی به اروپا داشته و به‌دنبال ارتقای جایگاه خود در بازار اروپا از طریق خط لوله نورد استریم و ترکیش ‌استریم است.

2- حفظ بازار اروپا در راهبرد انرژی روسیه دارای اهمیت بوده و ورود گاز منطقه خزر به اروپا را تهدیدی علیه خود می‌داند و همواره درصدد بوده از ورود رقبا به این بازار جلوگیری کند.

3- از طرف دیگر اتحادیه اروپا نیز می‌خواهد حضور انحصاری روسیه در بازار گازی خود را پایان دهد و رقبایی برای او دست و پا کند. مذاکرات سنگین گازی EU با آذربایجان و ترکمنستان در همین راستا ارزیابی می‌شود.

4- در این مسیر ترکیه نیز می‌خواهد خود را ترانزیت انحصاری صادرات گاز ایران به اروپا جا بیندازد که امری خطرناک برای منافع آتی ایران محسوب می‌شود.

 متحد گازی

1- روسیه و ایران اکنون با انتقال گاز خزر از سوی آذربایجان و ترکمنستان به اروپا مخالفت کرده‌اند؛ چراکه معتقدند تا تعیین رژیم حقوقی دریای مازندران، هرگونه استفاده از منابع این دریا خلاف کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

2- ایران به‌درستی می‌تواند نقشه آینده گازی و میزان تقاضای آینده گاز در منطقه و اروپا را برای حاکمان کرملین تبیین کند تا بتواند به‌درستی مفهوم همکاری تولیدکنندگان گازی را برای روسیه جا بیندازد.

3- هرگونه همکاری ایران و روسیه یا هر کشور تولیدکننده‌ای برای صادرات گاز موجب کاهش درگیری‌ها در منطقه غرب آسیا و افزایش قدرت منطقه در مقابل نظام سلطه خواهد شد.

4- بعد از ماجرای اوکراین، تحریم روسیه نیز آغاز شده است و احتمالا این تحریم‌ها به‌تدریج افزایش می‌یابد و کرملین همچون ایران با نظام سختی از تحریم در سال‌های آتی مواجه خواهد شد؛ بنابراین از هم‌اکنون باید همکاری‌های مشترک منطقه‌ای خود را افزایش دهد (مخصوصا با متحد استراتژیک خود) در عین حال که تیغ سیاست تحریمی کاخ‌سفید را کُند کند.

5- همان‌طور که در پیشنهادهای صندوق پژوهش و فناوری وجود داشت، ایران باید با ایجاد یک شرکت مشترک انتقال گاز برای خرید گاز ایران و فروش آن به اروپا با مشارکت 4۵ درصد روسیه، 4۵ درصد ایران، پنج درصد عراق و پنج درصد سوریه عملا خط لوله جدیدی را در منطقه سامان دهد.

الف- با کلید خوردن این خط لوله، جریان صدور نفت و گاز از منطقه تثبیت و افزایش خواهد یافت. کشورهایی که در مسیر این خط لوله قرار دارند و کشورهای دریافت‌کننده این گاز (اروپا) در جهت امنیت خط لوله، تمام همت خود را مصروف خواهند کرد.

ب- روسیه نیز در شرکتی که رقیب جدی حضور دارد مشارکت خواهد کرد و می‌تواند ایجاد کنترل نسبی روی منبع گازی رقیب در صادرات به اروپا داشته باشد.

ج- ایران نیز می‎تواند درآمد ارزی صادرات گاز خود را از طریق روسیه تسویه کند یا اینکه با تهاتر، از بازار اقتصادی روسیه فناوری به‌روز در زمینه‌های نفتی، آب‌شیرین‌کن و... دریافت و محصولات کشاورزی و صنعتی خود را در بازار روسیه عرضه کند. درنهایت ایران و روسیه از رقبای گازی به یک متحد گازی مبدل خواهند شد، هرچند گفته می‌شود علی‌اکبر ولایتی با هوشمندی، پیشنهادهای اساسی‌ای نیز در این عرصه داشته است که در جهت تدوین و اجرایی‌شدن آن برخواهد آمد.

منبع: فرهیختگان 

* پژوهشگر اقتصاد انرژی
 
گوشی شاپ الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

کلاسی نوجاباما-JB97DH3بیمه azki

پربحث‌های امروز

  1. پسته در بازار تهران کیلویی ۱۰ دلار

  2. افشانی رفتنی شد؛ آغاز دوباره ماراتن انتخاب شهردار/گزینه های احتمالی برای حضور در بهشت/ محسن هاشمی شهردار می شود؟

  3. ربوده شدن تعدادی از نیروهای بسیجی و هنگ مرزی میرجاوه

  4. آرایشگاه معروف، عروس خانم را کچل کرد

  5. توکلی: FATF تحفظ پذیر نیست/ از ترس مرگ نباید خودکشی کرد

  6. تصمیم‌گیری برای ۲ نرخی شدن بنزین؛ هفته آینده روی میز کمیسیون انرژی

  7. کاهش پلکانی قیمت‌ خودرو آغاز شد

  8. امیرعبداللهیان: قیافه «ترامپ» پس از ۱۳ آبان امسال دیدنی است

  9. بازی جدید ترامپ برای رهایی بن سلمان از ماجرای خاشقچی

  10. تصاویر بازدید پلیس ترکیه از کنسولگری عربستان  

  11. جریمه ۷ میلیون تومانی متقاضیان مسکن مهر توسط بانک مسکن

  12. انتخابات آزاد به سبک محمد‌رضا پهلوی + سند

  13. تیراندازی به استاد دانشگاه علوم پزشکی اهواز

  14. هاشمی: از موضوع شنود بگذرید/حتی زن و شوهر نیز می‌توانند از این وسایل استفاده کنند

  15. امروز با آرمان های جوانان ۴۰ سال پیش چقدر فاصله داریم  

  16. جهانگیری: دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی از نظر بودجه در تنگنا قرار گرفته‌اند

  17. موشک های بالستیک دریایی سپاه 700 کیلومتری شدند/ ساخت موشک خاص ایرانی برای نبرد سوریه

  18. ادعای شنود تلفنی برای حذف دو مدیر شهرداری

  19. برایان هوک: هم‌چنان سیاست به صفر رساندن صادرات نفت ایران را دنبال می‌کنیم

  20. ارزشمندترین پاسپورت‌های جهان در سال ۲۰۱۸

  21. لاریجانی: بد و بیراه گفتن‌ها به یکدیگر موجب کُند شدن توسعه شده است

  22. اینجا ماهشهر: اگه می‌تونی نفس بکش!  

  23. سیگنال‌های معامله آمریکا- عربستان و ترکیه بر سر خون خاشقجی

  24. واکنش افشانی به حواشی تغییر معاون برنامه‌ریزی شهرداری در فضای مجازی

  25. توکلی: سیاست تثبیت نرخ ارز و تخصیص اداری باید اعمال شود

پربحث‌های دیروز

  1. تهاجم معماری «سبک اروپایی» به شهر قم!  

  2. خرید نفت کره‌جنوبی از ایران به صفر رسید

  3. فیش حقوقی مدیری که حاشیه‌ساز شد +عکس

  4. قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان، بازی های سیاسی و اشتیاق عجیب مدیران برای خدمت به مردم!

  5. وقتی مسئولان شعار شفافیت می‌دهند، اما مردم را محرم نمی‌دانند/ خبری از سامانه ثبت حقوق و مزایای مسئولان و دسترسی مردم نیست!

  6. اعتراف سفیر عربستان در ترکیه به قتل جمال خاشقچی + جزئیات

  7. تولد ۲۱۸۷ نوزاد لاکچری در تاریخ طلایی ۷مهر

  8. چرا باید نگران نظام بانکی باشیم؟

  9. کاهش قیمت سکه در بازار + آخرین نرخ ارز

  10. آل‌سعود با بن‌بستی بی‌سابقه مواجه است؛ آیا ریاض برای مقابله با ترامپ، با تهران آشتی می‌کند؟

  11. حکم دادگاه بدوی پرونده راننده لندکروز صادر شد

  12. حمله بمب‌گذار انتحاری به سفارت ایران در ترکیه + توضیحات بهرام قاسمی

  13. معاون شهردار شدن زنان، تنها میراث افشانی/ FATF، باز هم برخورد سیاسی به‌جای برخورد کارشناسی/ واکنش عجیب آرمان به حضور روحانی در دانشگاه تهران

  14. روحانی: آمریکا در بلند مدت قادر نیست به سیاست‌های ضدایرانی خود ادامه دهد/ به آینده بهتر، بسیار امیدوارم

  15. حضور داماد حدادعادل در صدا و سیما  

  16. اعتراض شدید نمایندگان مجلس به احتمال معرفی «ویسه» برای وزرات صنعت

  17. یاران نوبخت وزیر می‌شوند؟/ بررسی تغییرات احتمالی کابینه

  18. وزیر خارجه انگلیس: اگر خاشقچی را نکشته‌اند، پس او کجاست؟

  19. نشست خبری احمد توکلی پیرامون وضعیت ارزی کشور

  20. تصویری عجیب از علیرضا فغانی در سئول

  21. تولید خودرو ۴۶ درصد کاهش یافت

  22. چرا روحانی مسئولیت این اوضاع را نمی‌پذیرد؟  

  23. الگویی مانع اغیار برای نخستین بار در تاریخ ایران

  24. ظهور شاهزاده تاریکی از استانبول؛ ادامه زنجیره ناکامی‌های ولی‌عهد جوان سعودی

  25. احتمال استعفای عارف از ریاست شورای عالی اصلاح‌طلبان

پربحث‌های هفته

  1. روحانی: به محض انتخاب من در سال ۹۲ قیمت دلار پایین افتاد، بازار آرام شد و امیدها بالا رفت/ به عنوان رئیس‌جمهور لیست قیمت اجناس را هر روز می‌بینم و می‌دانم وضع زندگی مردم چگونه است

  2. دیروز کاسبان تحریم، امروز کاسبان قاچاق، پولشویی و تروریسم!؟

  3. تصادف برادر عضو شورای شهر تهران با ماشین بیت‌المال در شمال + واکنش شورا

  4. حکم راننده لندکروز جنجالی صادر شد

  5. خیز نامحسوس دولت برای افزایش قیمت بنزین/ زمینه سازی دولت برای برگرداندن کارت سوخت/ مردم قربانی سیاست هویج و چماق

  6. قالیباف: نشستگانِ محترم و مسئول، لطفا برخیزید و اقدامی کنید+ عکس

  7. جهانگیری: پول باشد ننه جان من هم می‌تواند کار انجام دهد

  8. دلار ۱۹ هزار تومانی کار دولت بود  

  9. محمود بهمنی: FATF را نمی‌توان به دلار وصل کرد/ با مدیریت عرضه و تقاضا قیمت دلار را بر روی ۲۹۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان نگه داشتیم

  10. چند نکته قابل تامل در مورد فراز و فرود نرخ ارز / آیا موج دوم کاهش نرخ ارز به‌زودی آغاز خواهد شد؟

  11. ابلاغ حکم ۷ ماه حبس قطعی حسن عباسی

  12. بهشت جای چه افرادی است؟/ آیا امکان دارد که غیرمسلمانان نیز وارد بهشت شوند؟

  13. دلار در مرز ۱۵ هزار تومان/ حال و هوای بازار ارز تهران

  14. قدرتمندترین پاسپورت جهان متعلق به کدام کشور است؟

  15. سایه شهاب ایرانی بر آسمان حیفا و تل‌آویو + تصاویر

  16. آقای سیف لطفا فرافکنی نکنید!

  17. واکنش خداکرمی به تصادف برادرش با خودروی شورای شهر: برادرم در حال انجام وظیفه بود/ بیمه خسارت ماشین را پرداخت می‌کند

  18. لوطیان جاده‌ها یا مرگ قانون؟!/ سمندی که یخچال فریزر است!

  19. نرخ ارز را این ۴ سایت خارج‌نشین بالاوپایین می‌کنند

  20. فرمانده ناجا: خاوری را می‌توانیم یک‌هفته‌ای بازداشت کنیم

  21. آیا قالیباف از کشور خارج شده است؟ + عکس

  22. اسامی ۹۶ نماینده مخالف لایحه CFT + اسامی غایبین

  23. تهاجم معماری «سبک اروپایی» به شهر قم!  

  24. اتهام‌زنی آمدنیوز به الف؛ قالیباف به الف سفارش خبر داد!

  25. نامه سرگشاده آیت‌الله مکارم شیرازی به رئیس قوه قضائیه؛ بیانات جنابعالی قانع کننده نبود

گوشی شاپ

پربحث‌های امروز

  1. پسته در بازار تهران کیلویی ۱۰ دلار

  2. توکلی: FATF تحفظ پذیر نیست/ از ترس مرگ نباید خودکشی کرد

  3. تصمیم‌گیری برای ۲ نرخی شدن بنزین؛ هفته آینده روی میز کمیسیون انرژی

  4. جریمه ۷ میلیون تومانی متقاضیان مسکن مهر توسط بانک مسکن

  5. توکلی در نشست خبری: سیاست تثبیت نرخ ارز و تخصیص اداری باید اعمال شود

  6. چرا مسافران سفرهای خارجی، هتل خود را با جاباما رزرو می‌کنند

  7. رحمانی‌فضلی: اگر واقعیت اقتصادی را به مردم بگوییم آنها مشارکت می‌کنند

  8. کاهش پلکانی قیمت‌ خودرو آغاز شد

  9. حذف کارت سوخت یکی از زمینه‌های ایجاد قاچاق است/ حدود ۱۰ میلیون لیتر در روز، حجم قاچاق سوختِ کشور

  10. زمان عرضه نفت در بورس اعلام شد

  11. مافیای سیگار در کوچه‌پس‌کوچه‌های بازار تهران

  12. بازار ارز آبان‌ماه به کدام سو می‌رود؟

  13. جریمه بکارگیری اتباع خارجی غیرمجاز چقدر است؟

  14. افزایش قیمت نفت تحت تاثیر تحریم‌های آمریکا

  15. عربستان مدعی تامین نفت هند شد

  16. کارناوال قاچاق سوخت در مرزها

  17. فراز و فرود یک روزه دلار

  18. آخرین اظهار نظر زنگنه در مورد تحریم‌های نفتی

  19. قیمت آپارتمانهای زیر 60 متر در نقاط مختلف تهران

  20. احتمال معاف شدن هند از تحریم‌های نفتی آمریکا علیه ایران

  21. فعال شدن کارت‌های سوخت‌ در دستور کار است

  22. خوانساری: ۷۰ درصد فعالان اقتصادی نسبت به آینده خوشبین نیستند

  23. گام مهم بانک مرکزی برای کاهش ریسک معاملات مبتنی بر چک

  24. غایبان اقتصادی

  25. آخرین عناوین روزنامه‌های اقتصادی

پربحث‌های دیروز

  1. خرید نفت کره‌جنوبی از ایران به صفر رسید

  2. وقتی مسئولان شعار شفافیت می‌دهند، اما مردم را محرم نمی‌دانند/ خبری از سامانه ثبت حقوق و مزایای مسئولان و دسترسی مردم نیست!

  3. چرا باید نگران نظام بانکی باشیم؟

  4. کاهش قیمت سکه در بازار + آخرین نرخ ارز

  5. روحانی: آمریکا در بلند مدت قادر نیست به سیاست‌های ضدایرانی خود ادامه دهد/ به آینده بهتر، بسیار امیدوارم

  6. تولید خودرو ۴۶ درصد کاهش یافت

  7. پورابراهیمی: ثابت نگهداشتن نرخ ارز یکی از اشکالات سامانه نیماست

  8. اضافه درآمد دولت ناشی از فروش ارز زیر ذره بین مجلس

  9. با صادرات گاز می توان کشور را از بند تحریم نفت رهانید

  10. سازوکار جدید واردات خودرو و لوازم خانگی اعلام شد

  11. ایرنیان خارج از کشور چقدر پول دارند؟

  12. مدیرعامل سایپا رسما تغییر کرد

  13. نعمتی: دولت تصمیمی برای سهمیه‌بندی و افزایش قیمت سوخت ندارد

  14. صدور کارت بازرگانی به استان‌ها سپرده شد

  15. کدام اقتصاددانان به جلسه با رئیس جمهور رفتند؟

  16. تاسیس صندوق خطرپذیر ۵۰۰ میلیارد ریالی در حوزه نانو توسط ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره)

  17. وزارت نفت پول صرفه‌جویی را برای تبدیل نیروگاه‌ها پرداخت نمی‌کند

  18. افشای پولشویی میلیاردی در یک روستا

  19. جزئیات سومین جلسه ستاد اطلاع رسانی و تبلیغات اقتصادی کشور

  20. کارت سوخت در یک قدمی احیا

  21. آخرین مهلت ثبت شماره شبای بانکی مشمولان سهام عدالت

  22. قیمت روز مسکن در تهران

  23. زمان بررسی احیای کارت سوخت در مجلس

  24. افزایش نرخ نفت در پی تهدید به تلافی سعودی‌ها

  25. واردات شیرخشک به کشور منتفی شد

پربحث‌های هفته

  1. خیز نامحسوس دولت برای افزایش قیمت بنزین/ زمینه سازی دولت برای برگرداندن کارت سوخت/ مردم قربانی سیاست هویج و چماق

  2. محمود بهمنی: FATF را نمی‌توان به دلار وصل کرد/ با مدیریت عرضه و تقاضا قیمت دلار را بر روی ۲۹۰۰ تا ۳۰۰۰ تومان نگه داشتیم

  3. چند نکته قابل تامل در مورد فراز و فرود نرخ ارز / آیا موج دوم کاهش نرخ ارز به‌زودی آغاز خواهد شد؟

  4. دلار در مرز ۱۵ هزار تومان/ حال و هوای بازار ارز تهران

  5. نرخ ارز را این ۴ سایت خارج‌نشین بالاوپایین می‌کنند

  6. دهک‌های پایین زیر چرخ‌های رکود تورمی و نیاز به سیاست‌های جبرانی

  7. آمار محرمانه مصرف بنزین اعلام شد/ ایرانی‌ها هر ساعت چقدر بنزین می‌سوزانند؟‌ + فیلم

  8. خرید نفت کره‌جنوبی از ایران به صفر رسید

  9. سفر آخوندی به مشهد برای افتتاح ۲۶ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان پروژه؟+ عکس

  10. وقتی مسئولان شعار شفافیت می‌دهند، اما مردم را محرم نمی‌دانند/ خبری از سامانه ثبت حقوق و مزایای مسئولان و دسترسی مردم نیست!

  11. آیا چندماه آینده ایران گرفتار تورم بی‌سابقه خواهد شد؟!

  12. سیاست یک بام و دو هوای بانک مرکزی در برخورد با صعود و سقوط دلار

  13. تکلیف بانک مرکزی و مردم و بازار ارز

  14. اقتصاد ایران؛ بانک‌ها و راه مقابله با تحریم

  15. لامبورگینی ایرانی  

  16. هزینه ویزای اربعین ۱۰۷ هزار تومان کاهش یافت

  17. پسته در بازار تهران کیلویی ۱۰ دلار

  18. وزارت صنعت: سازمان حمایت در حال بررسی قیمت‌های جدید خودرو است

  19. نقش FATF را در این توصیه نامه نمی‌بینید؟

  20. مهر پرنوسان «دلار» و بازار پرتلاطم «ارز»

  21. بانک‌ها امروز دلار را چند می‌خرند؟

  22. همتی: با تلاش‌های انجام گرفته بخش زیادی از تحریم‌ها کارساز نبوده است

  23. چرا باید نگران نظام بانکی باشیم؟

  24. آخرین قیمت سکه و دلار در بازار امروز

  25. افزایش ۳۰ تا ۵۰ درصد قیمت کالاهای اساسی

آخرین عناوین