روسیه رقیب یا متحد گازی ایران؟

مجتبی توانگر، گروه اقتصادی الف،   3970425118
روسیه رقیب یا متحد گازی ایران؟
 

برخی معتقدند به‌دلیل اینکه روسیه متحد استراتژیک ایران محسوب می‌شود پس باید در تمامی حوزه‌های اقتصادی، منافع ایران را بر منافع خود ترجیح دهد. این در حالی است که این اتحاد صرفا به‌معنای عدم دشمنی و در تصمیمات ‌استراتژیک در کنار هم بودن است.

ایران و روسیه منافع اقتصادی مشترک بسیاری دارند و در برخی عرصه‌ها نیز رقیب ‌اقتصادی محسوب می‌شوند؛ اما اگر قدری تدبیر اندیشیده شود می‌توان عرصه‌های رقابت را به عرصه‌های همکاری مبدل ساخت.  به‌عنوان نمونه روسیه از فروشندگان بزرگ نفتی غیراوپک است و ایران نیز از فروشندگان اصلی بازار نفت محسوب می‌شود. وقتی ساده به صحنه نگاه کنیم تصور می‌کنیم ایران و روسیه نمی‌خواهند دیگری در بازار نفت حضور داشته باشد تا بتوانند حداقل بخشی از بازار رقیب را ازآن خود کنند؛ اما در مقطعی از زمان و خارج از دولت‌ها، توافقی با روسیه صورت گرفت تا حجم 500 هزار بشکه به‌صورت سوآپ و تهاتر، نفت ایران توسط روسیه در فضای تحریم فروخته شود که متاسفانه با تغییر دولت در سال 92 عملا این موضوع به محاق رفت.

این موضوع با سفر دکتر ولایتی به‌عنوان موثرترین مقام سیاست خارجی ایران مجددا در دستورکار قرار گرفته است. چین و روسیه که بعد از سال 92 دولت ایران را به‌دلیل برخی توافقات ‌اقتصادی، پایبند به تعهدات اقتصادی نمی‌دانستند اکنون تضمین جدی‌تری را مطالبه می‌کردند. پیام مکتوب رئیس‌جمهور، پیام شفاهی رهبر انقلاب و «حامل پیام» که خود تضمین بالاترین مقام در عرصه بین‌الملل ارزیابی می‌شود، تغییر نگاه دولت آقای روحانی برای استفاده از تمام ظرفیت اقتصادی عرصه بین‌الملل محسوب می‌شود. 

اینکه توافق جدید نفتی چه ابعاد و زوایایی دارد فعلا به‌دلیل برخی توافقات پنهان لزومی به رمزگشایی از آن نیست؛ اما همین‌قدر قابل اشاره است که ایران برای فروش نفت خود تمامی کانال‌هایش را فعال خواهد کرد و روسیه نیز بازار جذابی برای ایران گشوده است.

 رقیب یا رفیق گازی

«فروش و عرضه گاز» عرصه دیگری است که در آن ایران و روسیه رقیب اقتصادی تلقی می‌شوند، در حالی که اگر دعواهای بیهوده اصولگرا- اصلاح‌طلب پایان یابد، می‌توان به روسیه به چشم عرصه‌ای از عرصه‌های پیش روی ایران برای تبادلات مالی و تجاری نگریسته شود. دولت محترم نیز اگر تحرک لازم را از خود نشان دهد می‌توان این عرصه را نیز به‌گونه‌ای طراحی کرد که روسیه در کنار ایران قرار گیرد.

 چرا رقابت؟

1- در سال 2016 روسیه 178/3 میلیارد مترمکعب صادرات گازی به اروپا داشته و به‌دنبال ارتقای جایگاه خود در بازار اروپا از طریق خط لوله نورد استریم و ترکیش ‌استریم است.

2- حفظ بازار اروپا در راهبرد انرژی روسیه دارای اهمیت بوده و ورود گاز منطقه خزر به اروپا را تهدیدی علیه خود می‌داند و همواره درصدد بوده از ورود رقبا به این بازار جلوگیری کند.

3- از طرف دیگر اتحادیه اروپا نیز می‌خواهد حضور انحصاری روسیه در بازار گازی خود را پایان دهد و رقبایی برای او دست و پا کند. مذاکرات سنگین گازی EU با آذربایجان و ترکمنستان در همین راستا ارزیابی می‌شود.

4- در این مسیر ترکیه نیز می‌خواهد خود را ترانزیت انحصاری صادرات گاز ایران به اروپا جا بیندازد که امری خطرناک برای منافع آتی ایران محسوب می‌شود.

 متحد گازی

1- روسیه و ایران اکنون با انتقال گاز خزر از سوی آذربایجان و ترکمنستان به اروپا مخالفت کرده‌اند؛ چراکه معتقدند تا تعیین رژیم حقوقی دریای مازندران، هرگونه استفاده از منابع این دریا خلاف کنوانسیون‌های بین‌المللی است.

2- ایران به‌درستی می‌تواند نقشه آینده گازی و میزان تقاضای آینده گاز در منطقه و اروپا را برای حاکمان کرملین تبیین کند تا بتواند به‌درستی مفهوم همکاری تولیدکنندگان گازی را برای روسیه جا بیندازد.

3- هرگونه همکاری ایران و روسیه یا هر کشور تولیدکننده‌ای برای صادرات گاز موجب کاهش درگیری‌ها در منطقه غرب آسیا و افزایش قدرت منطقه در مقابل نظام سلطه خواهد شد.

4- بعد از ماجرای اوکراین، تحریم روسیه نیز آغاز شده است و احتمالا این تحریم‌ها به‌تدریج افزایش می‌یابد و کرملین همچون ایران با نظام سختی از تحریم در سال‌های آتی مواجه خواهد شد؛ بنابراین از هم‌اکنون باید همکاری‌های مشترک منطقه‌ای خود را افزایش دهد (مخصوصا با متحد استراتژیک خود) در عین حال که تیغ سیاست تحریمی کاخ‌سفید را کُند کند.

5- همان‌طور که در پیشنهادهای صندوق پژوهش و فناوری وجود داشت، ایران باید با ایجاد یک شرکت مشترک انتقال گاز برای خرید گاز ایران و فروش آن به اروپا با مشارکت 4۵ درصد روسیه، 4۵ درصد ایران، پنج درصد عراق و پنج درصد سوریه عملا خط لوله جدیدی را در منطقه سامان دهد.

الف- با کلید خوردن این خط لوله، جریان صدور نفت و گاز از منطقه تثبیت و افزایش خواهد یافت. کشورهایی که در مسیر این خط لوله قرار دارند و کشورهای دریافت‌کننده این گاز (اروپا) در جهت امنیت خط لوله، تمام همت خود را مصروف خواهند کرد.

ب- روسیه نیز در شرکتی که رقیب جدی حضور دارد مشارکت خواهد کرد و می‌تواند ایجاد کنترل نسبی روی منبع گازی رقیب در صادرات به اروپا داشته باشد.

ج- ایران نیز می‎تواند درآمد ارزی صادرات گاز خود را از طریق روسیه تسویه کند یا اینکه با تهاتر، از بازار اقتصادی روسیه فناوری به‌روز در زمینه‌های نفتی، آب‌شیرین‌کن و... دریافت و محصولات کشاورزی و صنعتی خود را در بازار روسیه عرضه کند. درنهایت ایران و روسیه از رقبای گازی به یک متحد گازی مبدل خواهند شد، هرچند گفته می‌شود علی‌اکبر ولایتی با هوشمندی، پیشنهادهای اساسی‌ای نیز در این عرصه داشته است که در جهت تدوین و اجرایی‌شدن آن برخواهد آمد.

منبع: فرهیختگان 

* پژوهشگر اقتصاد انرژی
 

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  2. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  3. واکنش واعظی به پیشنهاد یارانه ۹۰۰ هزار تومانی از سوی احمدی‌نژاد

  4. واکنش‌ها به انتصاب داماد رئیس‌جمهوری به معاونت وزیر؛ کلید روحانی قفل شاه داماد را باز کرد

  5. مظلومی که داستان ندارد

  6. سعید جلیلی: باید نشان دهیم می‌شود ایستاد، پیروز شد، پیشرفت کرد و تکثیر شد

  7. وقتی اقوام حسن روحانی در دولت پست می‌گیرند + جدول

  8. نمایندگان مجلس از ظریف به قوه قضائیه شکایت می‌کنند

  9. باهنر: دولت فعلی دولت پیرمردهاست/ مردم گرفتارند دلمان میسوزد

  10. چرا با کاهش قیمت دلار، نرخ اجناس کم نمی‌شود؟  

  11. ترکان: در شرایط اقتصادی امروز، گروه‌های فقیر بیشتر شده‌اند

  12. اقتصاد جهانی منهای آمریکا

  13. درباره وظایف ذاتی وزارت خارجه؛ دیپلماسی کوبیدن به در و دیوار؟!

  14. ظریف: ایران هنر گریز از تحریم‌ها را به دیگران هم آموزش خواهد داد

  15. حاجی‌بابایی: اعتماد کردن مجدد به آمریکا اشتباه محض است

  16. اگر برجام نباشد چه می‌شود؟

  17. خداوند از علما، عهد و پیمان گرفته که در برابر شکم‌بارگی ستم‌گران و گرسنگی مظلومان سکوت نکنند  

  18. ۶ هزار خودروی خارجی در گمرکات خاک می‌خورد/ بلاتکلیفی ۲۲.۸ میلیون یورو ارز دولتی + سند

  19. فلاحت‌پیشه: بنده نشنیده‌ام که تاکنون کسی بگوید با FATF اسلام زیر سوال می‌رود

  20. داماد روحانی از معاونت وزارت صنعت عزل شد؟/ انتقاد روزنامه اصلاح‌طلب از حضور حزبی ظریف/ در این مجلس کسی به فکر منافع ملی نیست

  21. دلار ۴۲۰۰ تومانی و کی بود کی بود من نبودم!  

  22. ظریف کافه را بهم ریخت / ادعایی که زود تکذیب شد  

  23. واعظی در واکنش به مصاحبه حجاریان: با اصلاح‌طلبان تندرو روابط خوبی نداریم/ با هیچ گروهی ائتلاف نکردیم

  24. کدخدایی: شورای نگهبان نمی‌تواند از ایرادات CFT چشم پوشی کند

  25. لیدرهای یک شبکه مبتذل در شیراز دستگیر شدند

پربحث‌های دیروز

  1. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  2. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  3. واکنش واعظی به پیشنهاد یارانه ۹۰۰ هزار تومانی از سوی احمدی‌نژاد

  4. چرا کانال مالی اروپا شکل نمی گیرد؟

  5. واکنش‌ها به انتصاب داماد رئیس‌جمهوری به معاونت وزیر؛ کلید روحانی قفل شاه داماد را باز کرد

  6. ردپای افغانی ها در گرانی آجیل شب یلدا

  7. مظلومی که داستان ندارد

  8. روحانی استاد فرافکنی در تحمیل FATF است/ FATF هم مانند برجام چرخ زندگی مردم را نمی‌چرخاند

  9. سعید جلیلی: باید نشان دهیم می‌شود ایستاد، پیروز شد، پیشرفت کرد و تکثیر شد

  10. وقتی اقوام حسن روحانی در دولت پست می‌گیرند + جدول

  11. نمایندگان مجلس از ظریف به قوه قضائیه شکایت می‌کنند

  12. محمود عزیزی: «قلاده‌های طلا» در تاریخ سینمای ایران می‌ماند   

  13. باهنر: دولت فعلی دولت پیرمردهاست/ مردم گرفتارند دلمان میسوزد

  14. چرا با کاهش قیمت دلار، نرخ اجناس کم نمی‌شود؟  

  15. خاک ایران همچنان قاچاق می‌شود

  16. ترکان: در شرایط اقتصادی امروز، گروه‌های فقیر بیشتر شده‌اند

  17. اقتصاد جهانی منهای آمریکا

  18. درباره وظایف ذاتی وزارت خارجه؛ دیپلماسی کوبیدن به در و دیوار؟!

  19. ظریف: ایران هنر گریز از تحریم‌ها را به دیگران هم آموزش خواهد داد

  20. حاجی‌بابایی: اعتماد کردن مجدد به آمریکا اشتباه محض است

  21. اگر برجام نباشد چه می‌شود؟

  22. خداوند از علما، عهد و پیمان گرفته که در برابر شکم‌بارگی ستم‌گران و گرسنگی مظلومان سکوت نکنند  

  23. ۶ هزار خودروی خارجی در گمرکات خاک می‌خورد/ بلاتکلیفی ۲۲.۸ میلیون یورو ارز دولتی + سند

  24. فلاحت‌پیشه: بنده نشنیده‌ام که تاکنون کسی بگوید با FATF اسلام زیر سوال می‌رود

  25. دوره کاری «بانوی صورتی» در تلویزیون کره شمالی پایان یافت

پربحث‌های هفته

  1. چه کسی اسلام را نمی‌فهمد آقای روحانی!

  2. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  3. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  4. رئیسی: خدا رحم کرد من رئیس جمهور نشدم که دلار ۵ هزار تومان شود/ قالیباف نمی‌خواست کاندید شود/ مدعی حقوقدانی هستند، اما بین قاضی و دادستان فرق نمی گذارند

  5. تفریح لاکچری احمد خمینی  

  6. برای این عکس شما تیتر بزنید  

  7. نگاهی به هزینه و فایده برجام

  8. از تزریق به ایرانیان در فرودگاه تفلیس تا دیپورت آنها به بهانه‌های واهی + عکس

  9. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  10. ضعیف‌ترین دوران وزارت خارجه ایران  

  11. مثل «لیلا حاتمی» نباشیم!

  12. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  13. وعده ارزانی ۲۰ درصدی با FATF، پس از گرانی ۲۰۰ درصدی با برجام!

  14. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  15. برایان هوک: موضوع فرزندان مقامات ایران را بررسی می‌کنیم

  16. فرزندان مقامات ایران از آمریکا اخراج می‌شوند؟/ انتقاد از روحانی در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی/ پایان اصولگرایی و اصلاح‌طلبی

  17. به بهانه شاپرک شجری‌زاده؛ پنج اشتباه درباره دختر خیابان انقلاب

  18. تست موشک بالستیک تائید شد/ پاسخ سردار حاجی‌زاده به واکنش آمریکایی‌ها

  19. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  20. روحانی: سال آینده به دلیل تحریم‌ها با مشکلاتی روبه رو خواهیم شد/ اشکال ما این است که فرصت‌ها را می‌سوزانیم

  21. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  22. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  23. واکنش واعظی به پیشنهاد یارانه ۹۰۰ هزار تومانی از سوی احمدی‌نژاد

  24. درخواست بی‌شرمانه پسر ۹ ساله از یک زن

  25. چرا کانال مالی اروپا شکل نمی گیرد؟

پربحث‌های اخیر

  1. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  2. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  3. ۶ هزار خودروی خارجی در گمرکات خاک می‌خورد/ بلاتکلیفی ۲۲.۸ میلیون یورو ارز دولتی + سند

  4. بزرگترین شرکت تولید نفت روسیه از ایران خارج می‌شود

  5. جزئیات یارانه آذرماه و زمان واریز

  6. نرخ سود سپرده‌های جدید بانک‌های خصوصی به ۲۰ درصد کاهش یافت

  7. کاهش قیمت برخی خودروهای تولید داخلی / دنا پلاس 107 میلیون تومان شد+جدول

  8. آخرین قیمت سکه و نرخ ارز در بازار

  9. کاهش ۵۷ درصدی تولید خودرو + جزئیات

  10. نرخ شیرینی برای شب یلدا مشخص شد + قیمت‌ها

  11. رویترز: کره جنوبی در ماه نوامبر نفتی از ایران نخرید

  12. ادعایی درباره ارتباط ایران‌خودرو با عظام + آمار

  13. آخرین مهلت کارخانه‌های لبنی برای اصلاح قیمت‌ها

  14. دستور روحانی برای آغاز نوبت دوم توزیع بسته‌های حمایتی

  15. اتاق تعاون: فعالیت شرکت‎های تعاونی سهام عدالت ادامه دارد

  16. جک چینی صفر کیلومتر چند می‌ارزد؟

  17. اعلام قیمت مصوب آجیل شب یلدا

  18. شریعتمداری: اگر نمی‌توانیم دو هیئت مدیره را هماهنگ کنیم باید برویم!

  19. ترمز افزایش قیمت یورو در نیما کشیده شد

  20. شریعتمداری وزیر تعاون: با مدیر پروازی نمی‌توان شرکتی را اداره کرد. پای تغییرات ایستاده ایم  

  21. فیلم؛ شناسایی 17 خانه و یک بنز 2018 متعلق به سلطان سکه  

  22. ارز ارزان شد؛ کالا نشد!

  23. ممنوعیت جدید برای واردات برخی کالا‌ها

  24. افت قیمت سکه و ارز/ دلار ۱۰ هزار و ۱۰۰ تومان معامله شد+‌ جدول

  25. وزیر رفاه؛ بسته های حمایتی میان کارگران توزیع نشده است

پربحث‌های دیروز

  1. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  2. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  3. ردپای افغانی ها در گرانی آجیل شب یلدا

  4. ۶ هزار خودروی خارجی در گمرکات خاک می‌خورد/ بلاتکلیفی ۲۲.۸ میلیون یورو ارز دولتی + سند

  5. بزرگترین شرکت تولید نفت روسیه از ایران خارج می‌شود

  6. جزئیات یارانه آذرماه و زمان واریز

  7. نرخ سود سپرده‌های جدید بانک‌های خصوصی به ۲۰ درصد کاهش یافت

  8. کاهش قیمت برخی خودروهای تولید داخلی / دنا پلاس 107 میلیون تومان شد+جدول

  9. آخرین قیمت سکه و نرخ ارز در بازار

  10. کاهش ۵۷ درصدی تولید خودرو + جزئیات

  11. نرخ شیرینی برای شب یلدا مشخص شد + قیمت‌ها

  12. رویترز: کره جنوبی در ماه نوامبر نفتی از ایران نخرید

  13. ادعایی درباره ارتباط ایران‌خودرو با عظام + آمار

  14. آخرین مهلت کارخانه‌های لبنی برای اصلاح قیمت‌ها

  15. دستور روحانی برای آغاز نوبت دوم توزیع بسته‌های حمایتی

  16. رئیس اتحادیه طلا و جواهر: شب یلدا تاثیری در قیمت سکه و طلا ندارد

  17. جک چینی صفر کیلومتر چند می‌ارزد؟

  18. اعلام قیمت مصوب آجیل شب یلدا

  19. شریعتمداری: اگر نمی‌توانیم دو هیئت مدیره را هماهنگ کنیم باید برویم!

  20. ترمز افزایش قیمت یورو در نیما کشیده شد

  21. شریعتمداری وزیر تعاون: با مدیر پروازی نمی‌توان شرکتی را اداره کرد. پای تغییرات ایستاده ایم  

  22. فیلم؛ شناسایی 17 خانه و یک بنز 2018 متعلق به سلطان سکه  

  23. ارز ارزان شد؛ کالا نشد!

  24. ممنوعیت جدید برای واردات برخی کالا‌ها

  25. افت قیمت سکه و ارز/ دلار ۱۰ هزار و ۱۰۰ تومان معامله شد+‌ جدول

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما در مورد افزایش قیمت خودرو چیست؟/ راهکار نجات صنعت خودرو چیست؟

  2. علی مطهری: حدس می‌زنم مردم هم موافق افزایش قیمت بنزین هستند!

  3. واکنش کاربران توییتر به افزایش قیمت خودرو/ مالک ایران خودرو و سایپا کیست؟/ وقتی وزیر هم بی‌خبر است!/ سلام به پراید ۴۰ میلیونی و دست‌های پشت پرده

  4. چرا نباید حقوق کارمندان افزایش یابد؟

  5. کسی که الفبای اقتصاد را خوانده باشد، می‌داند که این راه حتی به ترکستان هم نمی‌رود!

  6. راهکارهای یک نماینده به جای افزایش حقوق کارمندان دولت

  7. چرا همیشه کارگران، یک بار هم به مدیران و مسئولان حقوق ندهید

  8. نوبخت در پاسخ به احمدی‌نژاد: امکان افزایش یارانه‌ها وجود ندارد/ فعلا باید بدهی‌های دولت قبل را بپردازیم

  9. ایران خودرو لیاقت حمایت ندارد  

  10. ردپای افغانی ها در گرانی آجیل شب یلدا

  11. پیشنهاد جدید بنزینی مجلس؛ سهمیه بنزین پول نقد می‎شود

  12. نظر مخاطبان الف در مورد افزایش قیمت خودرو/ انحصار و نبود رقابت در بازار/ سپاه و ارتش خودرو تولید کنند/ خودرو برای تحویل نداشتند؛ پس تحویل فوری چیه؟/ تحویل تکنولوژی ۳۰سال قبل به مردم

  13. ۵ سناریو برای «بنزین»؛ از پیشنهاد یارانه ۶۰ هزارتومانی تا توزیع کوپن سوخت

  14. بحران اقتصادی و گره‌زدن اقتصاد به برجام/ چه کسی مسوول وضعیت کنونی اقتصادی کشور است؟

  15. رشد ۲۵ درصدی خط فقر در تابستان ۹۷/ لزوم یکپارچه سازی سیاست‌های حمایتی

  16. کاهش قیمت لوازم خانگی از شنبه آینده + جزئیات

  17. دلار ۹ هزار تومان شد

  18. نوبخت: قیمت حامل‌های انرژی تغییر نکرده است که یارانه نقدی افزایش یابد

  19. وزیر صنعت: با افزایش تولید خودرو قیمت‌ها اصلاح می‌شود

  20. واکنش سازمان حمایت به افزایش قیمت برخی خودروها

  21. اقلامی که اروپایی‌ها وارداتش را به ایران فراهم خواهند کرد

  22. کژراهه قیمت گذاری خودرو و چند نکته/ انتظاری بجا از وزیر صنعت

  23. دولت نمی‌تواند یارانه نقدی را افزایش دهد یا نمی‌خواهد؟ + جدول

  24. شرکت بول فرانسه مدعی طلب 1.9 میلیون یورویی از سازمان مالیاتی شد +سند

  25. پیش بینی احمد توکلی از وضعیت تورم در سال آینده

آخرین عناوین