حاشیه و متن یک سوء تفاهم ‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

سهیل یاری گل‌دره،   3970315107 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند

‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

چند روز پیش فایل صوتی هفت دقیقه‌ایی از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی منتشر شد که دربارهٔ زبان فارسی و زبان‌های محلّی بود. این هفت دقیقه بخشی از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ یکم خرداد ۱۳۹۷ است. چنان‌که در فایل منتشرشده نیز شنیده می‌شود، استاد ابتدا خاطره‌ای از دوران حضورشان در آکسفورد و برخوردشان با جُنگی خطی می‌گویند که شامل اشعاری به سبک هندی از فردی انگلیسی‌زبان و عضو کمپانی هند شرقی است. سپس از اهداف انگلیسی‌ها در آموختن زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ ایرانی سخن می‌گویند که با این کار زبان فارسی را در هند برانداختند و با رواج زبان اردو راه را برای زبان انگلیسی گشودند و اندک‌اندک آنچه خواستند، کردند. استاد در این بخش می‌گویند: «[انگلیسی‌ها] بعد از اینکه مسلّط شدند، گفتند گور بابای زبان فارسی، شما زبان فارسی براتون خوب نیست. شما بیایید اردو رو که یک زبان محلّی است، اینو بگیرید بزرگش کنید و همین کار رو کردند. می‌دونستند که زبان فارسی شاهنامه داره، مثنوی داره، سعدی داره، حافظ داره، نظامی داره؛ می‌تونه با شکسپیر کشتی بگیره. ولی زبان اردو چیزی نداره که با شکسپیر کشتی بگیره. بعد از مدتی بچّهٔ هندی میگه: گور بابای این زبان اردو. من که می‌تونم شکسپیر بخونم، چرا این شعرهای ضعیف و این ادبیات چی چی... اصلاً زبانم رو انگلیسی می‌کنم، چنانکه کردند» (از ۱:۱۳ تا ۲:۷ از فایل منتشرشده) پس از آن با اندرزی مشفقانه به ماجرای این روزهای زبان‌های محلّی اشاره‌ای کوتاه می‌کنند و به سیاست روس‌ها در آسیای میانه می‌پردازند که هر قومیّت کوچکی را پرورش می‌دهند و آنها را از زبان فارسی و فرهنگ ایرانی دور می‌کنند تا آنچه انگلیسی‌ها در هند کردند، اینها در آسیای میانه بکنند. یعنی با پرداختن به زبان‌های محلّی و از بین بردن زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در آسیای میانه، جوان قوم قزاق که زبان‌ محلّی‌‌اش آثاری مانند آنچه در زبان فارسی می‌بینیم، ندارد، می‌گوید حال که زبان ملّی من از لحاظ دارا بودن آثار ادبی چنین است من پوشیکن می‌خوانم، لرمانتف می‌خوانم و روس می‌شود.
سپس برای اینکه سوءتفاهمی پیش نیاید و همه بدانند غرضی جز خیرخواهی و دوراندیشی در این سخنان نیست، می‌گویند: «ما نمی‌خوایم هیچ زبان محلّیی رو خدای‌نکرده... چون این زبان‌های محلّی پشتوانهٔ فرهنگی ما هستند. ما اگر این زبان‌های محلّی رو حفظ نکنیم، بخش اعظمی از فرهنگ مشترکمون رو عملاً نمی‌فهمیم. ولی این زبان بین‌الاقوامی که قرن‌ها و قرن‌ها و قرن‌ها همهٔ این اقوام درش مساهمه دارند. هیچ قومی بر هیچ قوم دیگری تقدم نداره در ساختن امواج این دریای بزرگ» (از ۴:۳۶ تا ۵:۱۴ از فایل منتشرشده). سپس دوباره به تشویق‌های قدرت‌های سلطه‌طلب دربارهٔ زبان‌های محلّی می‌پردازند و اندرز می‌دهند که مواظب این مسائل باشیم. پس از آن دوباره به آسیای میانه و روس شدن فرزندان و نسل‌های آیندهٔ آنها در ادامهٔ همین سیاست‌های زیرکانه و سلطه‌طلبانه که در قالب حمایت از زبان‌های محلّی و فرهنگ‌های قومی روی می‌نمایند، اشاره می‌کنند.
همین.
با وجود این، برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند.
برای برطرف‌شدن این سوءتفاهم، ما نظر دکتر شفیعی کدکنی را دربارهٔ زبان‌ها و فرهنگ‌های محلّی ایران و ضرورت گردآوری و تدوین اشعار و آثار هنری آنها را که برگرفته از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۷ است، می‌آوریم تا شبهه‌ای در این باره در ذهن مخاطبان عزیز باقی نماند.
در جلسهٔ مذکور بحث دربارهٔ ضرورت تذکره‌نویسی و گردآوری آثار ادبی مناطق مختلف ایران در دورهٔ معاصر و مولّفه‌های این تذکره‌نویسی است که از دکتر شفیعی دربارهٔ جایگاه زبان‌های محلّی می‌پرسند.
پرسش و پاسخ را در فایل کوتاه زیر بشنوید.

منبع کانال مجمع پریشانی

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

دانشجوی سابق.۳۷۴۲۰۶۲۳:۵۰:۰۲ ۱۳۹۷/۳/۱۵
این وصله به دکتر شفیعی کدکنی نمی چسبه.
زر۳۷۵۹۰۹۱۶:۳۳:۲۹ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا لهجه ترکی و کردی؟!
حسین۳۷۶۱۸۹۲۰:۵۰:۵۳ ۱۳۹۷/۳/۱۷
اتفاقا من با نظر ایشون کاملا موافقم بحث اموزش به زبان مادری یک بحث وارداتی و توطعهء استعمار نوینه و اونها دنبال ملت سازی هستند و سخنانشون درباره زبان اردو و پاکستان کاملا صحیحه
ناشناس۳۷۶۲۷۷۲۳:۱۳:۵۰ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا فایل صوتی کامل سخنان ایشان را نگذاشته اید؟

پربحث‌های دیروز

  1. حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

  2. انتقال آب خزر به سمنان از انفجار چرنوبیل خطرناک‌تر است

  3. سبحانی: اثری از اقتصاد اسلامی در برنامه ریزی ها نمانده/ بانکداری بدون ربا را درست نفهمیده ایم/ فکر می کردند بانک مثل قلک است!/ قانون اساسی، فانوس دریایی ماست

  4. انتشار گزارشی عجیب درباره کنسرت گلزار در آمریکا

  5. تصویری از فرزند سیدحسن نصرالله در موکب اربعین

  6. علیفر دوباره جنجالی شد/سوتی‌های مکرر آقای گزارشگر!

  7. شادی پس از گل متفاوت مهدی ترابی/ تنها راه نجات کشور=اطاعت از رهبری

  8. پخش سرود ایران در سایت فدراسیون فوتبال بحرین

  9. چگونه ۱۸ میلیارد دلار ذخایر ارزی کشور بر باد رفت؟

  10. ذوالنور: ظریف را تحریم کردند زیرا دیگر برایشان فایده‌ای نداشت/ ماجرای چندین جلسه گفتگو با مهدی کروبی

  11. آخرین خبر از حضور قالیباف در انتخابات مجلس/ عارف در سودای ریاست‌جمهوری/ حسین فریدون در زندان است

  12. دلایل ۸۰درصد معترضان قطع یارانه قانع کننده نبود/ آمادگی برای حذف میلیونی یارانه بگیران غیرنیازمند

  13. آيا اربعين تقاضاي عمومي براي تحقق عدالت است؟

  14. حضور قالیباف در راهپیمایی اربعین

پربحث‌های هفته

  1. شکار بزرگ سپاه/ روح الله زم سرشبکه آمدنیوز دستگیر شد

  2. تصویری از کانال "آمدنیوز" پس از دستگیری روح‌الله زم

  3. خط ویژه ژن های خوب برای ورود به دانشگاه

  4. حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

  5. قوانین نباید مردم را مجرم کند

  6. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

  7. آقای روحانی! لطفا از این دوگانه ها فراتر بروید

  8. انتقال آب خزر به سمنان از انفجار چرنوبیل خطرناک‌تر است

  9. انتقاد صریح دکتر حسن سبحانی از بی توجهی به اقتصاد اسلامی، قانون اساسی و نحوه اجرای بانکداری بدون ربا 

  10. پایان بلندپروازی های یک آقازاده...

  11. نظر سنجی منابع غربی: اکثر ایرانیان دیگر حامی توافق هسته ای نیستند/ ۵۹ درصد از شرکت کنندگان در نظرسنجی خواستار خروج از برجام اند

  12. سبحانی: اثری از اقتصاد اسلامی در برنامه ریزی ها نمانده/ بانکداری بدون ربا را درست نفهمیده ایم/ فکر می کردند بانک مثل قلک است!/ قانون اساسی، فانوس دریایی ماست

  13. طلسم منامه باز هم نشکست؛ شکست تلخ ایران مقابل بحرین در اولین آزمون جدی ویلموتس

  14. انتشار گزارشی عجیب درباره کنسرت گلزار در آمریکا

  15. پیشنهاد روحانی برای برگزاری رفراندوم/ درخواست حسین فریدون از قوه قضائیه/تحلیل عباس عبدی از آمدنیوز

  16. پاسخ مدیرعامل سابق فارس به ادعاهای خلاف واقع وزیر خارجه: جز خسارت محض چه چیزی به ارمغان آوردید؟/ طنز تلخ است که نگرانی دیروز ما، امروز از زبان شما غلیظ تر جاری می‌شود

  17. نماینده اسبق و مدیر فعلی با حقوق ۸۵ میلیون در یکی از وزارتخانه ها/ به رغم ممنوع الخروج بودن این فرد وی به خارج رفت

  18. حذف بازیگر زن سینما بعد از سفر اربعین!

  19. رهبر کره‌شمالی سوار بر اسب سفید

  20. ۱۰ نکته درباره نحوه بازداشت روح‌الله زم؛ او که بود و چه می‌کرد؟

  21. نامه خلاف عرف ترامپ به اردوغان: احمق نباش!+تصویر نامه

  22. تماس وزیر ارتباطات با بیرانوند پس از توهین بحرینی‌ها به سرود ملی ایران

  23. روحانی: امید به زندگی در بین مردم به ۷۶ سال ارتقاء یافته/ شاهد کاهش رشد نرخ تورم و رشد مثبت اقتصاد هستیم

  24. اولین تصاویر از دستگیری و اعترافات روح الله زم

  25. درخواست حسین فریدون پیش از ورود به زندان

آخرین عناوین