حاشیه و متن یک سوء تفاهم ‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

سهیل یاری گل‌دره،   3970315107 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند

چند روز پیش فایل صوتی هفت دقیقه‌ایی از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی منتشر شد که دربارهٔ زبان فارسی و زبان‌های محلّی بود. این هفت دقیقه بخشی از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ یکم خرداد ۱۳۹۷ است. چنان‌که در فایل منتشرشده نیز شنیده می‌شود، استاد ابتدا خاطره‌ای از دوران حضورشان در آکسفورد و برخوردشان با جُنگی خطی می‌گویند که شامل اشعاری به سبک هندی از فردی انگلیسی‌زبان و عضو کمپانی هند شرقی است. سپس از اهداف انگلیسی‌ها در آموختن زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ ایرانی سخن می‌گویند که با این کار زبان فارسی را در هند برانداختند و با رواج زبان اردو راه را برای زبان انگلیسی گشودند و اندک‌اندک آنچه خواستند، کردند. استاد در این بخش می‌گویند: «[انگلیسی‌ها] بعد از اینکه مسلّط شدند، گفتند گور بابای زبان فارسی، شما زبان فارسی براتون خوب نیست. شما بیایید اردو رو که یک زبان محلّی است، اینو بگیرید بزرگش کنید و همین کار رو کردند. می‌دونستند که زبان فارسی شاهنامه داره، مثنوی داره، سعدی داره، حافظ داره، نظامی داره؛ می‌تونه با شکسپیر کشتی بگیره. ولی زبان اردو چیزی نداره که با شکسپیر کشتی بگیره. بعد از مدتی بچّهٔ هندی میگه: گور بابای این زبان اردو. من که می‌تونم شکسپیر بخونم، چرا این شعرهای ضعیف و این ادبیات چی چی... اصلاً زبانم رو انگلیسی می‌کنم، چنانکه کردند» (از ۱:۱۳ تا ۲:۷ از فایل منتشرشده) پس از آن با اندرزی مشفقانه به ماجرای این روزهای زبان‌های محلّی اشاره‌ای کوتاه می‌کنند و به سیاست روس‌ها در آسیای میانه می‌پردازند که هر قومیّت کوچکی را پرورش می‌دهند و آنها را از زبان فارسی و فرهنگ ایرانی دور می‌کنند تا آنچه انگلیسی‌ها در هند کردند، اینها در آسیای میانه بکنند. یعنی با پرداختن به زبان‌های محلّی و از بین بردن زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در آسیای میانه، جوان قوم قزاق که زبان‌ محلّی‌‌اش آثاری مانند آنچه در زبان فارسی می‌بینیم، ندارد، می‌گوید حال که زبان ملّی من از لحاظ دارا بودن آثار ادبی چنین است من پوشیکن می‌خوانم، لرمانتف می‌خوانم و روس می‌شود.
سپس برای اینکه سوءتفاهمی پیش نیاید و همه بدانند غرضی جز خیرخواهی و دوراندیشی در این سخنان نیست، می‌گویند: «ما نمی‌خوایم هیچ زبان محلّیی رو خدای‌نکرده... چون این زبان‌های محلّی پشتوانهٔ فرهنگی ما هستند. ما اگر این زبان‌های محلّی رو حفظ نکنیم، بخش اعظمی از فرهنگ مشترکمون رو عملاً نمی‌فهمیم. ولی این زبان بین‌الاقوامی که قرن‌ها و قرن‌ها و قرن‌ها همهٔ این اقوام درش مساهمه دارند. هیچ قومی بر هیچ قوم دیگری تقدم نداره در ساختن امواج این دریای بزرگ» (از ۴:۳۶ تا ۵:۱۴ از فایل منتشرشده). سپس دوباره به تشویق‌های قدرت‌های سلطه‌طلب دربارهٔ زبان‌های محلّی می‌پردازند و اندرز می‌دهند که مواظب این مسائل باشیم. پس از آن دوباره به آسیای میانه و روس شدن فرزندان و نسل‌های آیندهٔ آنها در ادامهٔ همین سیاست‌های زیرکانه و سلطه‌طلبانه که در قالب حمایت از زبان‌های محلّی و فرهنگ‌های قومی روی می‌نمایند، اشاره می‌کنند.
همین.
با وجود این، برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند.
برای برطرف‌شدن این سوءتفاهم، ما نظر دکتر شفیعی کدکنی را دربارهٔ زبان‌ها و فرهنگ‌های محلّی ایران و ضرورت گردآوری و تدوین اشعار و آثار هنری آنها را که برگرفته از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۷ است، می‌آوریم تا شبهه‌ای در این باره در ذهن مخاطبان عزیز باقی نماند.
در جلسهٔ مذکور بحث دربارهٔ ضرورت تذکره‌نویسی و گردآوری آثار ادبی مناطق مختلف ایران در دورهٔ معاصر و مولّفه‌های این تذکره‌نویسی است که از دکتر شفیعی دربارهٔ جایگاه زبان‌های محلّی می‌پرسند.
پرسش و پاسخ را در فایل کوتاه زیر بشنوید.

منبع کانال مجمع پریشانی

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

دانشجوی سابق.۳۷۴۲۰۶۲۳:۵۰:۰۲ ۱۳۹۷/۳/۱۵
این وصله به دکتر شفیعی کدکنی نمی چسبه.
زر۳۷۵۹۰۹۱۶:۳۳:۲۹ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا لهجه ترکی و کردی؟!
حسین۳۷۶۱۸۹۲۰:۵۰:۵۳ ۱۳۹۷/۳/۱۷
اتفاقا من با نظر ایشون کاملا موافقم بحث اموزش به زبان مادری یک بحث وارداتی و توطعهء استعمار نوینه و اونها دنبال ملت سازی هستند و سخنانشون درباره زبان اردو و پاکستان کاملا صحیحه
ناشناس۳۷۶۲۷۷۲۳:۱۳:۵۰ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا فایل صوتی کامل سخنان ایشان را نگذاشته اید؟

پربحث‌های امروز

  1. می‌شود برجام را با روسیه و چین ادامه داد؟

  2. شبهات امنیتی قانون اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی و مردان خارجی

  3. نفس مستاجران به شماره افتاد/ آیا دست دولت برای تنظیم بازار اجاره بسته است؟

  4. آلمان به پیروی از آمریکا ایران را در حادثه دریای عمان متهم کرد

  5. قراردادهای مالی خانگی را ثبت کنید تا جرائم کمتر شود

  6. پاسخ الف به جوابیه علی مطهری با ارجاع به مشروح مذاکرات مجلس/ ادعای غلط خود را اصلاح کنید+ سند

  7. نوبخت: اگر نمایندگان مجلس فرمول بهتری برای افزایش حقوق کارمندان ارائه کنند اجرا می کنیم

  8. ناگفته‌های مداح مشهور از نوحه جنجالی‌اش/ خانمی در کانادا آغازگر این ماجرا بود

  9. چرا عقب‌نشینی؟ چرخش موضع بن‌سلمان مقابل ایران؛ از ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹

  10. سازمان امور مالیاتی: فقط خریداران سکه از بانک مرکزی مالیات می‌دهند

  11. ترامپ: می‌دانم حملات ۱۱ سپتامبر کار چه کسی بود/حضور نظامی در خاورمیانه وحشتناک بود

  12. پرواز مخترع سوئیسی با «جت بال» برفراز کوه‌های شرق ایتالیا  

  13. اسلامی خبر داد: طرح دولت برای خانه‌دار کردن کارمندان جوان

  14. تغییر نام یکی از خیابان‌های تهران به نام مرحوم حجازی

  15. هینن: مردم ایران فوق‌العاده بودند/ اعتراضم به ناامنی بود

  16. بازتاب گسترده حضور برانکو در الاهلی در رسانه‌های عرب زبان+ تصاویر

  17. ابهام جدید در ماجرای افزایش حقوق ۹۸/ تایید مصوبه دولت از طرف هیئت تطبیق قوانین مجلس

  18. ربیعی: سفر گردشگران به ایران از این پس بدون ثبت در پاسپورت خواهد بود

  19. زنگنه: من نگفتم مشتری‌های نفتی ما جاسوس هستند

  20. ترامپ: ببینیم درباره ایران چه پیش می‌آید

  21. ادامه کاهش قیمت ارز/ دلار امروز چند؟

  22. ترامپ شعار انتخاباتی خود را تغییر داد

  23. تاج: لیگ برتر را برگزار نمی‎‌کنیم

  24. «همسرکُشی» و «آقازاده‌ها» حال مردم را بد می‌کنند یا امر به معروف؟

  25. جهانگیری: مدیران ارشد باید تا پای عزل مدیری که صرفه جویی نمی کند، پیش بروند

پربحث‌های دیروز

  1. مجلسی این‌چنینم آرزوست

  2. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  3. مرکل: عدم پایبندی به برجام برای ایران پیامدهائی را دارد

  4. جایگاه «پرستو» در فقه اسلامی چیست؟

  5. جهانگیری: دولت برای مقاومت در برابر فشارها برنامه دارد

  6. علی علیزاده: اگر نابغه‌ای همچون امام خمینی نبود انقلاب اسلامی یکساله نمی‌شد

  7. کاهش تعهدات برجامی از سوی ایران، ادامه تحریم آمریکا و انفعال اروپا/ سرانجام برجام چه خواهد شد؟

  8. مسکن در یک قدمی دلار قرار گرفت

  9. در سومین مناظره با تاجزاده/ زاکانی: هرگاه آمریکا به انسداد خورده، دوستان تاج‌زاده راه را باز کرده‌اند/ برادران خاتمی اول به توافق برسند، بعد سر مردم کلاه بگذارند

  10. سردار سلیمانی: شما آمریکایی‌ها ریاض و عربستان را زیر آتش قرار دادید+ فیلم

  11. دم خروس ماجرای نفتکش‌ها

  12. واکنش اصلاح‌طلبان به فراخوان قالیباف/ برکناری ۶۰ قاضی و یک پرسش از محسنی اژه‌ای/ نمره مردودی اصلاح‌طلبان در ماجرای نجفی

  13. ادامه «دورهمی» با مهران مدیری منتفی شد

  14. روحانی: طرف مقابل ما یک عده سیاستمدار کم‌تجربه هستند/ باید در برابر بدخواهان‌ ایستادگی کنیم

  15. وزیر نفت: شرایط امروز از دوران جنگ سخت‌تر است

  16. علت نجومی شدن دستمزد پزشکان، وکلا و دندانپزشکان چیست؟  

  17. واکنش سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به تصمیم برجامی ایران

  18. توقیف اکران «ماهمه باهم هستیم» در کرمان

  19. پیکر محمد مرسی در شرق قاهره به خاک سپرده شد

  20. واریز ارقام نجومی از سوی متهمان بانک سرمایه به حساب زنان خانه‌دار

  21. تصاویر خشن ترین ورزش جهان  

  22. مکرون: تا 8 جولای فرصت داریم تا برای حفظ توافق هسته‌ای مذاکره کنیم

  23. همسان‌سازی حقوق کارکنان قراردادی و پیمانی در دستور کار دولت قرار دارد

  24. عیادت محمدرضا عارف از سلطان/عکس  

  25. مجمع وزیران ادوار؛ اجتماع وزرا و معاونین چپ و راست  

پربحث‌های هفته

  1. شناسايي ضاربان بانوي آمر به معروف در رشت  

  2. روزی که ژاپنی‌ها به ایرانی‌ها حسرت زیادی خوردند!

  3. ادعای وطن‌دوستی رامبد با سفر به کانادا برای تولد فرزند!

  4. رئیس انجمن خودروسازان: قیمت تمام شده پراید ۳۹ میلیون‌تومان است

  5. پرستو یا آشیانه!؟

  6. آمريكا ديگر چيز چنداني در چنته ندارد كه تاكنون نشان نداده باشد

  7. آقای روحانی، حالا وقت تعویض طلایی است

  8. آیا به افراد مشهور و سلبریتی‌ها بدهکاریم؟

  9. روحانی: فشار آمریکا علیه ملت ایران، تخلیه خواهد شد/ ملت نسبت به یکسال گذشته آرامش بیشتری دارد/ بدخواهان را مجبور می‌کنیم اشتباه خود را بپذیرند

  10. رهبر انقلاب: ترامپ را شایسته مبادله پیام نمی‌دانم و با آمریکا مذاکره نخواهیم کرد/ ترامپ بعد از بازگشت از ژاپن، پتروشیمی ایران را تحریم کرد آیا این پیام صداقت است؟

  11. می‌شود برجام را با روسیه و چین ادامه داد؟

  12. آلمان: سقوط برجام به منزله بازگشت همه تحریم‎ها است

  13. قالیباف در پیامی به جوانان: اگر به میدان انتخابات نیایید، در برهمان پاشنه خواهد چرخید/ نباید منتظر دستور از بالا به پایین باشیم

  14. مسافر جنجالی اسنپ : با میل خودم توییت عذرخواهی را زدم

  15. قوه قضائیه درباره قتل علیرضا شیرمحمدعلی شفاف سازی کند+ اطلاعیه سازمان زندان‌ها

  16. مجلسی این‌چنینم آرزوست

  17. چرا برخی فکر می‌کنند زبان دیپلماتیک یعنی انفعال ؟ / آقای ظریف مچکریم!

  18. آگهی هم‌خانه خانم مجرد!  

  19. نگاهی به مرگ محمد مرسی

  20. دیدار رهبری و نخست‌وزیر ژاپن؛ ۶ درخواست و ۶ پاسخ

  21. تجمع دانشجویان مقابل سفارت انگلیس   

  22. چگونگی عملکرد پلیس راهور در مواجهه با کشف حجاب در خودرو

  23. شعار انتخاباتی قالیباف/ علی مطهری و فریب مردم/ روایت باهنر از افطاری با حضور احمدی نژاد و ناطق نوری

  24. آقای نخست‌وزیر! چطور به جنایتکار جنگی اعتماد می‌کنید؟

  25. ۹ روز تا حذف طرح «زوج‌ وفرد» در پایتخت/ همه‌ چیز در مورد طرح جایگزین

آخرین عناوین