حاشیه و متن یک سوء تفاهم ‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

سهیل یاری گل‌دره،   3970315107 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند

چند روز پیش فایل صوتی هفت دقیقه‌ایی از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی منتشر شد که دربارهٔ زبان فارسی و زبان‌های محلّی بود. این هفت دقیقه بخشی از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ یکم خرداد ۱۳۹۷ است. چنان‌که در فایل منتشرشده نیز شنیده می‌شود، استاد ابتدا خاطره‌ای از دوران حضورشان در آکسفورد و برخوردشان با جُنگی خطی می‌گویند که شامل اشعاری به سبک هندی از فردی انگلیسی‌زبان و عضو کمپانی هند شرقی است. سپس از اهداف انگلیسی‌ها در آموختن زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ ایرانی سخن می‌گویند که با این کار زبان فارسی را در هند برانداختند و با رواج زبان اردو راه را برای زبان انگلیسی گشودند و اندک‌اندک آنچه خواستند، کردند. استاد در این بخش می‌گویند: «[انگلیسی‌ها] بعد از اینکه مسلّط شدند، گفتند گور بابای زبان فارسی، شما زبان فارسی براتون خوب نیست. شما بیایید اردو رو که یک زبان محلّی است، اینو بگیرید بزرگش کنید و همین کار رو کردند. می‌دونستند که زبان فارسی شاهنامه داره، مثنوی داره، سعدی داره، حافظ داره، نظامی داره؛ می‌تونه با شکسپیر کشتی بگیره. ولی زبان اردو چیزی نداره که با شکسپیر کشتی بگیره. بعد از مدتی بچّهٔ هندی میگه: گور بابای این زبان اردو. من که می‌تونم شکسپیر بخونم، چرا این شعرهای ضعیف و این ادبیات چی چی... اصلاً زبانم رو انگلیسی می‌کنم، چنانکه کردند» (از ۱:۱۳ تا ۲:۷ از فایل منتشرشده) پس از آن با اندرزی مشفقانه به ماجرای این روزهای زبان‌های محلّی اشاره‌ای کوتاه می‌کنند و به سیاست روس‌ها در آسیای میانه می‌پردازند که هر قومیّت کوچکی را پرورش می‌دهند و آنها را از زبان فارسی و فرهنگ ایرانی دور می‌کنند تا آنچه انگلیسی‌ها در هند کردند، اینها در آسیای میانه بکنند. یعنی با پرداختن به زبان‌های محلّی و از بین بردن زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در آسیای میانه، جوان قوم قزاق که زبان‌ محلّی‌‌اش آثاری مانند آنچه در زبان فارسی می‌بینیم، ندارد، می‌گوید حال که زبان ملّی من از لحاظ دارا بودن آثار ادبی چنین است من پوشیکن می‌خوانم، لرمانتف می‌خوانم و روس می‌شود.
سپس برای اینکه سوءتفاهمی پیش نیاید و همه بدانند غرضی جز خیرخواهی و دوراندیشی در این سخنان نیست، می‌گویند: «ما نمی‌خوایم هیچ زبان محلّیی رو خدای‌نکرده... چون این زبان‌های محلّی پشتوانهٔ فرهنگی ما هستند. ما اگر این زبان‌های محلّی رو حفظ نکنیم، بخش اعظمی از فرهنگ مشترکمون رو عملاً نمی‌فهمیم. ولی این زبان بین‌الاقوامی که قرن‌ها و قرن‌ها و قرن‌ها همهٔ این اقوام درش مساهمه دارند. هیچ قومی بر هیچ قوم دیگری تقدم نداره در ساختن امواج این دریای بزرگ» (از ۴:۳۶ تا ۵:۱۴ از فایل منتشرشده). سپس دوباره به تشویق‌های قدرت‌های سلطه‌طلب دربارهٔ زبان‌های محلّی می‌پردازند و اندرز می‌دهند که مواظب این مسائل باشیم. پس از آن دوباره به آسیای میانه و روس شدن فرزندان و نسل‌های آیندهٔ آنها در ادامهٔ همین سیاست‌های زیرکانه و سلطه‌طلبانه که در قالب حمایت از زبان‌های محلّی و فرهنگ‌های قومی روی می‌نمایند، اشاره می‌کنند.
همین.
با وجود این، برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند.
برای برطرف‌شدن این سوءتفاهم، ما نظر دکتر شفیعی کدکنی را دربارهٔ زبان‌ها و فرهنگ‌های محلّی ایران و ضرورت گردآوری و تدوین اشعار و آثار هنری آنها را که برگرفته از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۷ است، می‌آوریم تا شبهه‌ای در این باره در ذهن مخاطبان عزیز باقی نماند.
در جلسهٔ مذکور بحث دربارهٔ ضرورت تذکره‌نویسی و گردآوری آثار ادبی مناطق مختلف ایران در دورهٔ معاصر و مولّفه‌های این تذکره‌نویسی است که از دکتر شفیعی دربارهٔ جایگاه زبان‌های محلّی می‌پرسند.
پرسش و پاسخ را در فایل کوتاه زیر بشنوید.

منبع کانال مجمع پریشانی

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

دانشجوی سابق.۳۷۴۲۰۶۲۳:۵۰:۰۲ ۱۳۹۷/۳/۱۵
این وصله به دکتر شفیعی کدکنی نمی چسبه.
زر۳۷۵۹۰۹۱۶:۳۳:۲۹ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا لهجه ترکی و کردی؟!
حسین۳۷۶۱۸۹۲۰:۵۰:۵۳ ۱۳۹۷/۳/۱۷
اتفاقا من با نظر ایشون کاملا موافقم بحث اموزش به زبان مادری یک بحث وارداتی و توطعهء استعمار نوینه و اونها دنبال ملت سازی هستند و سخنانشون درباره زبان اردو و پاکستان کاملا صحیحه
ناشناس۳۷۶۲۷۷۲۳:۱۳:۵۰ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا فایل صوتی کامل سخنان ایشان را نگذاشته اید؟

پربحث‌های امروز

  1. کودتا در ونزوئلا علیه مادورو/ کاراکاس دیپلمات‌های آمریکایی را اخراج کرد/ گوآیدو: نروید!/ حمایت چین، روسیه و ایران از دولت و ملت ونزوئلا

  2. ونزوئلا روابط دیپلماتیک با آمریکا را قطع کرد/مادورو: تسلیم نمی‌شوم

  3. «مرضیه هاشمی» بعد از ۱۱ روز بازداشت در آمریکا آزاد شد

  4. روسیه و حملات رژیم صهیونیستی به مواضع ایران در سوریه

  5. آشوب در ونزوئلا‎  

  6. اشتباه رسانه‌ها در انتشار تصویر همسر شاهزاده سعودی+ عکس

  7. فساد آمریکا از این سیستماتیک‌تر؟!

  8. اصطلاحاتی که فقط سربازها می‌دانند!

  9. مشروعیت‌زدایی به سبک اینستاگرام!

  10. بیشتر چه نوع کالاهایی از روسیه وارد ایران می‌شود؟

  11. گام پنجم ایران برای قهرمانی در آسیا با طعم انتقام ۱۵ ساله/ شکست چین به لذت یک ضربه «چیپ»

  12. ابراز تمایل فیلیپ ششم برای سفر به ایران

  13. واکنش کشورهای آمریکایی به اعلام ریاست‌جمهوری گوآیدو در ونزوئلا

  14. نماینده مجلس: سهمیه‌بندی روزی یک لیتر بنزین برای هر فرد زیبنده ملت ایران نیست

  15. راه‌آهن تهران - مشهد کی برقی می‌شود؟

  16. عامل انتحاری پمپ بنزینی در لنگرود فاقد سلامت روان بوده است

  17. آلومینیوم المهدی به مدیریت جدید تحویل داده شد

  18. پمپئو: دیپلمات هایمان را از کاراکاس خارج نمی کنیم

  19. خواهش فوتبالیست ساکن واشنگتن از کادر فنی تیم ملی

  20. بیماری های عامل چاقی را بشناسید

  21. آمریکا به دنبال مجاب کردن فرانسه برای تحریم هواپیمایی ماهان است

  22. فرانسه: درباره ونزوئلا با شرکای اروپایی رایزنی می‌کنیم

  23. پلیس اصفهانی چک سفید امضا را به مالکش بازگرداند

  24. عدم محبوبیت ترامپ رکورد زد

  25. محدودیت های ترافیکی در محورهای اصلی منتهی به استان مازندران

پربحث‌های دیروز

  1. از بازداشت یا گروگان‌کِشی مرضیه هاشمی تا مجمسه آزادی!

  2. آیت‌الله مکارم‌شیرازی: وام‌ قرض الحسنه بانک‌ها رباخواری آشکار و خلاف شرع است

  3. مدیرعامل سابق سایپا: پراید گران نیست/ وزیر صنعت طرفدار افزایش قیمت خودروهای داخلی است

  4. رهبر مخالفان ونزوئلا خود را رئیس جمهور خواند/ ترامپ به رسمیت شناخت

  5. تاجزاده: مردم از اعتراف گیری بخشی راضی نیستند/ زاکانی: صریحا بگوئید آمریکا را دشمن می‌دانید یا خیر؟

  6. نماینده مجلس: مالیات پزشکان ۷۲۰۰ میلیارد تومان است

  7. مجمع تشخیص جلوی این گروگان‌گیری و راهزنی را بگیرد

  8. حکم دادگاه یاشار سلطانی صادر شد

  9. پورابراهیمی: سال ۹۸ سخت، اما قابل مدیریت است

  10. شایعه قومیتی جدید با انتشار تصویر بازیگر زن عرب  

  11. انتقاد آیت الله مکارم شیرازی از سخنان روحانی: رئیس جمهور باید به قسم خود پایبند باشد

  12. پیشنهاد بانک‌ها برای جلوگیری از خروج سپرده‌ها

  13. نقاط قوت ایران در برابر آمریکا از نگاه یک نشریه عربی/ تحریم‌ها علیه ایران به شکست می‌خورد و احتمال جنگ بسیار ضعیف است

  14. جهانگیری: در صورت فینالیست شدن تیم ملی به امارات می‌روم

  15. دژپسند خطاب به پوری‌حسینی: به دنبال کار برای خودت باش، در تیم من جایی نداری!

  16. اضافه کار و رفاهیات کارمندان در سال ۹۸ چقدر پیش‌بینی شد + جدول

  17. آیت‌الله جنتی: مدتی است گرانی‌ کالاهای اساسی ذهنم را مشغول کرده است

  18. بخشی در روزهای بازداشت: دوست داشتم مشهور شوم!

  19. چه کسی نمی‌گذارد حقوق مدیران شفاف شود؟/ نگرانی آیت‌الله جنتی درباره گرانی/ سرمایه اجتماعی روحانی افت کرده است

  20. کانال مالی ایران و سوئیس آماده راه‌اندازی شد

  21. فرانسه: کانال ویژه مالی با ایران احتمالاً ظرف روزهای آینده راه‌اندازی می‌شود

  22. پاسخ تامین اجتماعی به برخی اعتراضات و پرسش‌ها درباره «بسته حمایتی»

  23. قیمت بلیت هواپیما برای تعطیلات ۲۲ بهمن میلیونی شد+ عکس

  24. بطحایی: تنها راه نجات آموزش و پرورش بازنگری کلی مسیر است

  25. نوبخت: عیدی کارمندان و بازنشستگان با حقوق بهمن واریز می‌شود

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما در مورد فرار مالیاتی پزشکان و عدم نصب کارتخوان در مطب‌ها چیست؟

  2. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  3. از بازداشت یا گروگان‌کِشی مرضیه هاشمی تا مجمسه آزادی!

  4. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  5. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  6. الف منتشر کرد: طرح مجلس برای بنزین؛ اختصاص سهمیه به هر ایرانی ۲۴ لیتر در ماه/ قیمت بنزین خارج از سهمیه برمبنای ۹۰ درصد فوب خلیج فارس

  7. جهانگیری: ما برای برون رفت از مشکلات برنامه داریم/ نظام اسلامی را از رانت و فساد پاک می‌کنیم

  8. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  9. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  10. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  11. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  12. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  13. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  14. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  15. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  16. به جای کوکب خانم و پترس فداکار و چوپان دروغگو، بیرانوند را قصه کتابهای درسی کنید

  17. فقط ۳۰ ثانیه تا موفقیت

  18. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  19. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  20. آیت‌الله مکارم‌شیرازی: وام‌ قرض الحسنه بانک‌ها رباخواری آشکار و خلاف شرع است

  21. سوختن سیم‌کارت در صورت استفاده از فیلترشکن!  

  22. مدیرعامل سابق سایپا: پراید گران نیست/ وزیر صنعت طرفدار افزایش قیمت خودروهای داخلی است

  23. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

  24. آقای روحانی! اینجا که واتیکان نیست!

  25. یارانه نقدی ۳۳۰ هزار میلیارد تومان را بلعید!

آخرین عناوین