حاشیه و متن یک سوء تفاهم ‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

سهیل یاری گل‌دره،   3970315107 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
‍ شفیعی کدکنی و زبان‌های محلّی

برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند

چند روز پیش فایل صوتی هفت دقیقه‌ایی از دکتر محمدرضا شفیعی کدکنی منتشر شد که دربارهٔ زبان فارسی و زبان‌های محلّی بود. این هفت دقیقه بخشی از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ یکم خرداد ۱۳۹۷ است. چنان‌که در فایل منتشرشده نیز شنیده می‌شود، استاد ابتدا خاطره‌ای از دوران حضورشان در آکسفورد و برخوردشان با جُنگی خطی می‌گویند که شامل اشعاری به سبک هندی از فردی انگلیسی‌زبان و عضو کمپانی هند شرقی است. سپس از اهداف انگلیسی‌ها در آموختن زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ ایرانی سخن می‌گویند که با این کار زبان فارسی را در هند برانداختند و با رواج زبان اردو راه را برای زبان انگلیسی گشودند و اندک‌اندک آنچه خواستند، کردند. استاد در این بخش می‌گویند: «[انگلیسی‌ها] بعد از اینکه مسلّط شدند، گفتند گور بابای زبان فارسی، شما زبان فارسی براتون خوب نیست. شما بیایید اردو رو که یک زبان محلّی است، اینو بگیرید بزرگش کنید و همین کار رو کردند. می‌دونستند که زبان فارسی شاهنامه داره، مثنوی داره، سعدی داره، حافظ داره، نظامی داره؛ می‌تونه با شکسپیر کشتی بگیره. ولی زبان اردو چیزی نداره که با شکسپیر کشتی بگیره. بعد از مدتی بچّهٔ هندی میگه: گور بابای این زبان اردو. من که می‌تونم شکسپیر بخونم، چرا این شعرهای ضعیف و این ادبیات چی چی... اصلاً زبانم رو انگلیسی می‌کنم، چنانکه کردند» (از ۱:۱۳ تا ۲:۷ از فایل منتشرشده) پس از آن با اندرزی مشفقانه به ماجرای این روزهای زبان‌های محلّی اشاره‌ای کوتاه می‌کنند و به سیاست روس‌ها در آسیای میانه می‌پردازند که هر قومیّت کوچکی را پرورش می‌دهند و آنها را از زبان فارسی و فرهنگ ایرانی دور می‌کنند تا آنچه انگلیسی‌ها در هند کردند، اینها در آسیای میانه بکنند. یعنی با پرداختن به زبان‌های محلّی و از بین بردن زبان فارسی و فرهنگ ایرانی در آسیای میانه، جوان قوم قزاق که زبان‌ محلّی‌‌اش آثاری مانند آنچه در زبان فارسی می‌بینیم، ندارد، می‌گوید حال که زبان ملّی من از لحاظ دارا بودن آثار ادبی چنین است من پوشیکن می‌خوانم، لرمانتف می‌خوانم و روس می‌شود.
سپس برای اینکه سوءتفاهمی پیش نیاید و همه بدانند غرضی جز خیرخواهی و دوراندیشی در این سخنان نیست، می‌گویند: «ما نمی‌خوایم هیچ زبان محلّیی رو خدای‌نکرده... چون این زبان‌های محلّی پشتوانهٔ فرهنگی ما هستند. ما اگر این زبان‌های محلّی رو حفظ نکنیم، بخش اعظمی از فرهنگ مشترکمون رو عملاً نمی‌فهمیم. ولی این زبان بین‌الاقوامی که قرن‌ها و قرن‌ها و قرن‌ها همهٔ این اقوام درش مساهمه دارند. هیچ قومی بر هیچ قوم دیگری تقدم نداره در ساختن امواج این دریای بزرگ» (از ۴:۳۶ تا ۵:۱۴ از فایل منتشرشده). سپس دوباره به تشویق‌های قدرت‌های سلطه‌طلب دربارهٔ زبان‌های محلّی می‌پردازند و اندرز می‌دهند که مواظب این مسائل باشیم. پس از آن دوباره به آسیای میانه و روس شدن فرزندان و نسل‌های آیندهٔ آنها در ادامهٔ همین سیاست‌های زیرکانه و سلطه‌طلبانه که در قالب حمایت از زبان‌های محلّی و فرهنگ‌های قومی روی می‌نمایند، اشاره می‌کنند.
همین.
با وجود این، برخی که پیوسته قصدشان مکابره است، سخنان دکتر شفیعی را دیگرگون فهمیده‌اند و برداشت‌های عجیب و غریبی از آن کرده‌اند و آن سخنان را توهین به زبان‌های محلّی دانسته‌اند.
برای برطرف‌شدن این سوءتفاهم، ما نظر دکتر شفیعی کدکنی را دربارهٔ زبان‌ها و فرهنگ‌های محلّی ایران و ضرورت گردآوری و تدوین اشعار و آثار هنری آنها را که برگرفته از کلاس درس ایشان در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه تهران در تاریخ هجدهم اردیبهشت ۱۳۹۷ است، می‌آوریم تا شبهه‌ای در این باره در ذهن مخاطبان عزیز باقی نماند.
در جلسهٔ مذکور بحث دربارهٔ ضرورت تذکره‌نویسی و گردآوری آثار ادبی مناطق مختلف ایران در دورهٔ معاصر و مولّفه‌های این تذکره‌نویسی است که از دکتر شفیعی دربارهٔ جایگاه زبان‌های محلّی می‌پرسند.
پرسش و پاسخ را در فایل کوتاه زیر بشنوید.

منبع کانال مجمع پریشانی

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

دانشجوی سابق.۳۷۴۲۰۶۲۳:۵۰:۰۲ ۱۳۹۷/۳/۱۵
این وصله به دکتر شفیعی کدکنی نمی چسبه.
زر۳۷۵۹۰۹۱۶:۳۳:۲۹ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا لهجه ترکی و کردی؟!
حسین۳۷۶۱۸۹۲۰:۵۰:۵۳ ۱۳۹۷/۳/۱۷
اتفاقا من با نظر ایشون کاملا موافقم بحث اموزش به زبان مادری یک بحث وارداتی و توطعهء استعمار نوینه و اونها دنبال ملت سازی هستند و سخنانشون درباره زبان اردو و پاکستان کاملا صحیحه
ناشناس۳۷۶۲۷۷۲۳:۱۳:۵۰ ۱۳۹۷/۳/۱۷
چرا فایل صوتی کامل سخنان ایشان را نگذاشته اید؟

پربحث‌های اخیر

  1. حکم اعدام محمدعلی نجفی باطل شد

  2. راهروهای سازمان ملل و ظریف‌کاری‌ هیئت ایرانی/ سفر روحانی به آمریکا با دستانی پُر

  3. دستور فوری ریاست جمهوری در خصوص هپکو

  4. فیلم منتشر نشده از رژه خونین اهواز  

  5. تمسخر ترامپ توسط مجری سرشناس آمریکایی به خاطر تهدید ایران  

  6. مطهری: شفافیت آرا برای همه نمایندگان مناسب نیست چون مورد آزار گروه‌های فشار قرار می‌گیرند

  7. آمریکا ویزای چندین دانشجوی ایرانی را لغو کرد

  8. ادعای ترامپ: می‌توانم دستور دهم به ۱۵ نقطه در ایران حمله کنیم

  9. زندگی ۴۰ میلیون ایرانی به تامین اجتماعی گره خورده است

  10. حناچی: گزارشی درباره حذف عنوان شهید به دست‌مان نرسیده است

  11. انحصار اطلاع رسانی در بازار بورس و از بین رفتن سرمایه های مردم /تذکر به وزیر اقتصاد

  12. مصرف لبنیات ۲۱ درصد کاهش یافت

  13. پلیس: حضور بانوان در «دربی» منتفی است

  14. جزئیات دو بار واگذاری غیر شفاف هپکو   

  15. وزیر بهداشت: گل و پلاکارد نه/ برای مادرم فاتحه بخوانید

  16. درخواست عجیب اعراب از رئیس رژیم صهیونیستی

  17. ماجرای ویزای روحانی و ظریف  

  18. امام جمعه یزد: ساعت کار زنان کاهش پیدا کند

  19. طالبان: آمریکا به‌دنبال بهانه‌های دروغین برای ماندن در افغانستان است

  20. وزیر راه: درصدد صادرات ریل ملی ذوب‌آهن هستیم

  21. چهار نفر از کارکنان بهزیستی بازداشت شدند

  22. سیدجلال از لیست پرسپولیس خط خورد/ ۱۹ بازیکن به اردو رفتند

  23. کارگردان سینمای مستند درگذشت

  24. اتهام زنی‌های «عادل الجبیر» علیه ایران

  25. روسیه: سامانه «اس-400» جنگنده‌ «اف-35» را بی اعتبار می‌سازد

پربحث‌های دیروز

  1. ماجرای دستگیری برادرزاده سلحشوری چیست؟

  2. چرا باور نمی‌کنیم دختر وزیر ۵ سال بیکار بوده است؟

  3. حکم اعدام محمدعلی نجفی باطل شد

  4. سلحشوری، دختر آبی و شایعه «برادرزاده ماساژور»! / خطایی که به نفع حریف تمام شد

  5. راهروهای سازمان ملل و ظریف‌کاری‌ هیئت ایرانی/ سفر روحانی به آمریکا با دستانی پُر

  6. بهزاد نبوی: نگران نفوذ در رده‌های بالای نظام هستم/ شعار اصلاح طلبی انحصاری نیست/ضرورت جریان سوم را قبول ندارم/ اصلاح طلبان و اصول گرایان خودشان را اصلاح کنند

  7. تصاویری از تاسیسات نفتی آسیب دیده آرامکو عربستان   

  8. فرد آزاد دهنده حیوان در بهشهر شناسایی شد

  9. دستور فوری ریاست جمهوری در خصوص هپکو

  10. یک قصه تکراری: کارگر حقوق ندارد

  11. فیلم منتشر نشده از رژه خونین اهواز  

  12. تمسخر ترامپ توسط مجری سرشناس آمریکایی به خاطر تهدید ایران  

  13. قیمت روپوش مدارس: ۱۷۵ هزار تومان/ رئیس اتحادیه خیاطان: منصفانه است!

  14. یک نماینده: حقوق‌مان از ۵ تا ۸ میلیون تومان است

  15. مطهری: شفافیت آرا برای همه نمایندگان مناسب نیست چون مورد آزار گروه‌های فشار قرار می‌گیرند

  16. خاله بازی توئیتری سلبریتی‌ها/ دعوای افشار و آهنگرانی بالا گرفت؟

  17. نظر ۲۹۰ نماینده مجلس درباره شفافیت آرا چیست؟ + جدول

  18. نوآوری‌های دستورالعمل رئیسی/ آیا جمعیت زندانیان کاهش می‌یابد؟

  19. سياسيون! لطفا اميد مردم به مبارزه با فساد را از بين نبريد

  20. آمریکا ویزای چندین دانشجوی ایرانی را لغو کرد

  21. ادعاهای پسر پادشاه عربستان علیه ایران

  22. محسنی اژه‌ای: باید با کسانی که به خاطر جیب خود به مردم ظلم می‌کنند مبارزه کرد

  23. چرا برخی پایان «هیولا» را دوست نداشتند؟

  24. روستای هنرمندان مجسمه‌ساز  

  25. ادعای ترامپ: می‌توانم دستور دهم به ۱۵ نقطه در ایران حمله کنیم

پربحث‌های هفته

  1. پناهیان و ماجرای بنشین و بفرما و بتمرگ!...

  2. ایران باید فورا از برجام و NPT خارج شود

  3. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  4. ویدئویی تکان دهنده از حیوان‌آزاری در مازندران  

  5. ورزشگاه برای زنان یا زنان برای ورزشگاه؟!

  6. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  7. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  8. تردد خودروهای پلاک شهرستان در تهران سهیمه‌بندی شود/ غیر تهرانی‌ها عامل نیمی از ترافیک پایتخت

  9. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  10. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  11. احمد توکلی: باید یک نهاد مستقل برای مبارزه با فساد تشکیل شود/ فساد شکل گرفته سازمان یافته است

  12. نماینده اصلاح‌طلب مجلس: با کمپین شفافیت آراء مخالفم

  13. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  14. آخرین تصویر علیرضا فغانی قبل از ترک‌ ایران  

  15. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  16. مشروح جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده/ فعالیت غیرقانونی و کسب ۱۸۰۰ میلیارد مال نامشروع/ ماجرای بدهی ۱۰۰ میلیاردی به شستا

  17. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  18. یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان اضافه شد!

  19. خداحافظی غم‌انگیز با علیرضا فغانی

  20. حمله به آرامکو و مرزهای قدرت آمریکا

  21. دفاعیات نعمت‌زاده: پدرم وزیر بود اما ۵ سال بیکار بودم/ کاملا قانونمند کار کرده‌ام/ اتهام اکتسابی را قبول ندارم

  22. آتلانتیک: هفت پرسشی که باید پیش از هرگونه حمله به ایران، به آن پاسخ داد

  23. وزیر کشور: ۱۰ درصد جامعه به حجاب بی‌توجه هستند/ باید از دو قطبی شدن موضوع حجاب پرهیز شود

  24. واکنش بنیاد شهید به حذف شهید از خیابان‌های تهران

  25. زخم هاي کارگران را درمان کنیم تا مگس روی آن ننشیند...

آخرین عناوین