چه کنیم تا ماشین های شخصی شهرهایمان را نبلعند!

دکتر محمد جواد کوهساری، دکترای طراحی شهری* گروه اجتماعی الف،   3970127116 ۱۵ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
چه کنیم تا ماشین های شخصی شهرهایمان را نبلعند!

 برای دیدار خانواده در عید نوروز به ایران برگشتم. در دو هفته اقامت بارها و بارها با یک نام مواجه شدم: ماشین شخصی. مثلا:

 

  • در بدو ورودم در فرودگاه امام, دوستم با “ ماشین شخصی“ منتظرم بود و به شهرمان که بیش از شش ساعت تا فرودگاه فاصله داشت رفتیم.                                                                                                                                                                                                                             
  • با “ماشین شخصی” برای دید و بازدید عید به منزل دوستان و اقوام رفتیم. فرقی نمی کرد منزلشان چقدر به ما نزدیک باشد (حتی ۳ دقیقه) کماکان با ماشین شخصی می رفتیم.                                                                                                                                                                 
  • سر سفره ی نهار نشسته بودیم که متوجه شدیم نیاز به چند تا خوراکی داریم. داماد گرامی با “ماشین شخصی” به سوپر مارکت سر خیابان رفت ( کمتر از ۵۰۰ متر) تا آنها را تهیه کند.                                                                                                                                                             
  • ‌خواستیم برای تماشای یک فیلم به سینما برویم. درنهایت سینمایی انتخاب شد که بتوانیم راحت “ماشین شخصی” را پارک کنیم.                                                                                                                                                                                                                                  
  • دلم می خواست در پارک جنگلی شهرمان که در 2 کیلومتری منزلمان است قدمی بزنم. سرانجام سوار بر “ ماشین شخصی” از آنجا دیدن کردیم.                                                                                                                                                                                                               
  • دلتنگ محله ای بودم که ۱۷ سال قبل برای شرکت در کلاس کنکور درس ریاضی به آنجا می رفتم. به دوستم زنگ زدم که اگر وقت دارد دنبال من بیاید تا برویم آنجا قدمی بزنیم. ۱ ساعت بعد, دوستم با “ ماشین شخصی” جلوی منزلمان آمد و یک ساعت در آن محله در "ماشین شخصی" حرف زدیم.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           
  • قدم زنان از منزل خارج شدم تا به سمت زمین سنگی و خاکی ای بروم که ساعت ها و روزها در دوران راهنمایی و دبیرستان آنجا فوتبال بازی می کردیم. با دیدنش که تبدیل به یک پارکینگ روباز “ماشین های شخصی” شده بود، غصه دار شدم.

 

تردیدی ندارم هر فرد دیگری هم می تواند چنین لیستی از حضور پر رنگ “ماشین شخصی” در زندگی روزمره اش تهیه کند. شاید شخصی بگوید در تمامی موارد بالا می توانستید از ماشین شخصی استفاده نکنید و این تقصیر نوع نگرش و رفتار شما است. البته که نوع نگرش و‌ رفتار تحت تاثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی و ذهنی هستند. ولی به همان میزان و شاید بیشتر محیط فیزیکی و شهر گزینه ی استفاده از “ ماشین شخصی” را به شما در زندگی روزمره تحمیل می کند.

 

در مورد ضررهای استفاده از ماشین شخصی زیاد گفته شده است و من قصد تکرار ندارم (آلودگی هوا، آلودگی بصری و صوتی، عدم تحرک بدنی شهروندان، نابرابری طبقاتی و تصادفات).

 

اما چه باید کرد؟

 هر چند برای کنترل خودروهای شخصی در سطح شهر و حفاظت از فضای عمومی شهر و شهر‌وندان نیاز به راهکارهای چند جانبه است، نقش شهرسازی بسیار مهم و ضروری می تواند باشد. متداولترین راهکار شهرسازی که متاسفانه اشتباه بزرگی است، تر‌ویج "شهرسازی خودرو-محور" است.

شهرسازی خودرو-محور به این معنی است که تمرکز بر روی احداث جاده های جدید و تعریض معابر در شهرها صورت بگیرد تا حرکت خودروهای شخصی به اصطلاح روان تر شود و مشکل ترافیک حل شود.

داده های علمی شهرسازی شکست این راهکار را چند سالی است که بخوبی نشان داده اند‌ و از این راهکار حتی با عنوان "سیکل تولید مجدد ترافیک" یاد می شود. ایجاد و یا تعریض و تجهیز یک خیابان برای تسهیل حرکت خودروهای شخصی در کوتاه و میان مدت باعث می شود رانندگان زمانی را که از طریق تسهیل حرکتشان بدست آورده اند, بسادگی صرف رانندگی در مسافت بیشتر کنند.

بعنوان مثال فرض کنیم با تعریض یک خیابان من ۱۵ دقیقه زودتر به یک مرکز خرید با ماشین شخصی ام می رسم. در مدت کوتاهی و بتدریج من این ۱۵ دقیقه را صرف رسیدن به مرکز خرید دومی می کنم که چند کیلومتر دورتر است و من قبلا وقت رانندگی به آنجا را نداشتم. در درازمدت هم تجهیز معابر برای تسهیل حرکت ماشین باعث تجمیع خدمات و کاربری های تجاری و مسکونی وسیع در مناطق مجاور این معابر می شود و عملا ترافیک با شکل بزرگتری به این مناطق باز می گردد.

 

پس راه حل مناسب و منطبق بر یافته های جدید علم شهرسازی چیست؟

 راه حل علمی بروز دقیقا برعکس این رویکرد قبلی است: بازطراحی شهر و معابر برای تسهیل شکل های پایدارتر حمل و نقل از جمله حرکت پیاده، دوچرخه و حمل و نقل عمومی که باعث محدودیت استفاده از ماشین های شخصی در شهر می شود. در برخی موارد که شهر فضای خیابان زیادی دارد, می توان بدون اینکه نیاز به محدود کردن ماشین های شخصی باشد, اینگونه شکل های حمل و نقل پایدار را تقویت کرد.

مثلا می توان چند خیابان را به حرکت پیاده یا دوچرخه اختصاص داد. ولی خصوصا در اکثر شهرهای ایران که خیابانها از مدتها قبل با ترافیک ماشین های شخصی مواجه شده اند، این راهکار به تنهایی کارساز نمی باشد.

 اینجاست که جدیدترین تحقیقات علمی شهرسازی یک راهکار جایگزین را پیشنهاد می کند: پس گرفتن بخشی از فضای خیابانها از ماشینهای شخصی و اختصاص آن به شکل های پایدارتر حمل و نقل از جمله پیاده، دوچرخه، و حمل و نقل عمومی. این اولویت دادن به اشکال پایدار حمل و نقل می تواند تنها برای ساعات پیک در شبانه روز و یا روزهای خاصی از هفته باشد. برعکس تسهیل حرکت ماشین شخصی در شهر، این راهکار جدید نتایج خیره کننده ای دارد.

این رویکرد نه تنها می تواند تمامی مضرات حرکت با ماشین شخصی در شهرهای ما را (الودگی صوتی، بصری و سلامت بدنی) کاهش دهد، در اکثر موارد ترافیک را هم در معابر شلوغ بتدریج مدیریت و کاهش می دهد.

بعنوان مثال اگر بنده بدانم که برای رفتن به یک مرکز خرید در ساعت ۷ شب روز پنج شنبه پارکینگ خیابانی وجود ندارد، یا مسیرم را تغییر می دهم یا در ساعت دیگر به آنجا می روم و یا از وسایل نقلیه دیگر استفاده می کنم.

این درحالی است که قبلا چون اجازه ی پارکینگ خیابانی به من داده می شد، و علی رغم اینکه می دانستم شانس کمی دارم تا پارک کنم باز هم حرکت می کردم و یک ماشین به ترافیک آن منطقه اضافه می کردم.

در همین راستا یکی از ساده ترین اقدامات دیگری که برای کنترل ماشین های شخصی در شهرها می توان انجام داد ایجاد یک‌ شبکه پیاده روی پیوسته است. به زبان ساده یک شبکه ی ‌پیاده روی پیوسته یعنی برای رفتن از منزل (یا خیابانی نزدیک منزل) به یک مرکز تجاری یا یک ‌پارک یک پیاده روی مناسب وجود داشته باشد, بدون اینکه فرد مجبور شود از یک خیابان خطرناک عبور کند و یا در مقاطعی از مسیر مجبور شود در خیابان حرکت کند.

متاسفانه توجه به بهسازی و نگهداری پیاده رو ها به نادرستی اقدامی سطحی در نزد برخی مدیران شهری محسوب می شود. به همین دلیل است که تمایل برای احداث یک فلکه ی بزرگ و یا تعریض یک معبر همواره در نزد برخی از آنها بیشتر است.

 ترمیم و مناسب سازی پیاده روها ی یک شهر حتی بر بستن یک معبر و اختصاص آن به پیاده ارجحیت بالاتری دارد. چرا که بستن یک معبر و اختصاص آن به پیاده تنها پس از مطالعات بسیار و در بخش محدودی از یک شهر امکانپذیر بوده و بر تعداد محدودی از شهروندان تاثیرگذار است.

 بنابراین ایجاد گزینه و فراهم کردن فرصتهای عدم استفاده از خودروی شخصی می تواند باعث کنترل و مهار لجام گسیخته ی استفاده از ‌‌آنها در شهرها شود.

در سالهای اخیر زیاد شنیده ایم و دیده ایم که شهرهای ما تبدیل به یک پارکینگ بزرگ ماشین های شخصی شده اند. برای تغییر این وضع نکته ی طلایی اینست که باور کنیم شهرهایمان برای حرکت انسان می بایست بازطراحی و یا ساخته شوند نه حرکت خودروهای شخصی. این کلیدی ترین درسی است که علم روز شهرسازی دنیا به ما می گوید و ما می بایست از آن استفاده کنیم.

 امید به آینده

پی نوشت: در حالی مشغول بازخوانی نهایی این متن هستم که در صندلی جلوی ماشین شخصی دوستم نشسته ام و به چند کیلومتری فرودگاه امام برای پرواز بازگشت رسیده ام. ولی باور و یقین دارم یک روز می رسد که در کشور عزیزم ایران، با قطار سریع السیر مستقیم در عرض ۲ ساعت از شهرمان به این فرودگاه می رسم و در تمامی طول سفر هم تنها چند بار مجبور به استفاده از خودروی شخصی در شهرمان می شوم. و آنروز با افتخار و غرور به این نوشته ی (سابقم!) پوزخند می زنم. رسیدن به آن روز از توانایی متخصصین و مدیران کشورم دور نیست اگر همه به فکر خوب زیستن هم و پیشرفت بیشتر ایران عزیزمان باشیم.

 

*استاد دانشگاه واسدا ژاپن و انستیتو قلب و دیابت بیکر استرالیا

 

 (بر اساس اطلاعات پایگاه علمی Web of Science دکتر کوهساری رتبه ی دوم بیشترین پژوهش در پنج سال اخیر در زمینه "طراحی شهری" در دنیا را دارند.)

عضویت در کانال تلگرام الف

عناوین مرتبط

۲۴ فروردین ۱۳۹۷ساعت 9:45/ ترافیک پرحجم در جاده های هراز و چالوس
۲۳ فروردین ۱۳۹۷ترافیک ‌سنگین در برخی محورهای شمال/ جاده‌های هراز و کندوان شنبه یک‌طرفه می‌شود
۱۶ فروردین ۱۳۹۷بارش برف در ارتفاعات هراز و کرج‌ ـ چالوس
۱۱ فروردین ۱۳۹۷ترافیک در محور کرج-چالوس همچنان سنگین است
۱۰ فروردین ۱۳۹۷ترافیک سنگین در مسیر مرزن‌آباد به چالوس/ معطلی 4 ساعته مسافران در مسیر یک کیلومتری
۱۰ فروردین ۱۳۹۷بارش باران در ۷استان کشور/ترافیک در ۱۲محور مواصلاتی
۷ فروردین ۱۳۹۷وضعیت ترافیکی جاده‌های کشور/ ترافیک نیمه سنگین در جاده‌های شمالی،خراسان رضوی، تهران-قم
۶ فروردین ۱۳۹۷ساعت 21:10/ ترافیک سنگین در آزادراه تهران ـ قم
۶ فروردین ۱۳۹۷سنگین ترین ترافیک دنیا متعلق به کدام شهر است؟
۶ فروردین ۱۳۹۷۳ محور ارتباطی کشور تا اطلاع ثانوی مسدود است
۶ فروردین ۱۳۹۷ساعت 12:35/ ترافیک سنگین و نیمه سنگین در برخی راههای کشور
۶ فروردین ۱۳۹۷ساعت 9:00/ ترافیک پرحجم در جاده‌های شمالی، خراسان رضوی، تهران-کرج،تهران-قم و ساوه

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

یک شهروند۳۰۴۸۱۴۱۳:۰۸:۴۰ ۱۳۹۷/۱/۲۷
اگر قرار باشد ساعت ۸ صبح به دفتر کارم در دانشگاه برسم باید ۵ صبح از منزل حرکت کنم که با درنظر گرفتن حجم ترافیک بتوانم ساعت ۸ سرکلاس حضور پیدا کنم و با اعصابی که از صبح در ترافیک چندین بار لگدمال شده به دانشجویان درس علم بیاموزم!! امان از جاده هایی که اگر روزانه حداقل یک تصادف در آن نباشد آن روز شب نمیشود و امان از وسایل نقلیه ی عمومی که معلوم نیست در کدامین پارکینگ بعلت نقص فنی خاک میخورند که ما اینچنین جوانانمان را روزانه بر اثر سوانح جاده ای به خاک میسپاریم. این متن هم مثل متن های قبلی شما بسیار عالی و پرمغز بود و حرفی که از دل برآید ناگزیر بر دل نشیند.
فانوس۳۰۴۸۵۰۱۳:۳۶:۲۶ ۱۳۹۷/۱/۲۷
اقای دکتراز دقت نظر و دلسوزی شما نسبت به هموطنانت سپاسگزاریم به امید سرافرازی ایران عزیزمان در همه علوم و به کارگیری ان در کشور
Vaj۳۰۴۸۵۴۱۳:۴۱:۴۵ ۱۳۹۷/۱/۲۷
با تشکر از اقای دکتر کوهساری امیدوارم مدیران کشورم قدر دانشمندان و متفکران دلسوز ایرانی را بدانند و از ایده ها و طرحهایشان برای ساختن ایرانی سرافراز استفاده کنند سپاس
ناشناس۳۰۴۸۶۹۱۳:۵۴:۵۸ ۱۳۹۷/۱/۲۷
راهکارهای موفقی که کشورهای اروپایی استفاده کرده اند: - مالیات بر خودرو - مالیات مضاعف بر مالکیت بیش از یک خودرو در خانواده - مالیات بر مصرف سوخت البته اونها این مالیات رو خرج توسعه حمل و نقل عمومی میکردن!
سید۳۰۴۸۷۳۱۳:۵۶:۵۰ ۱۳۹۷/۱/۲۷
این استاد گرام در بطن جامعه نبوده و الا اکثر خانمها به علت نبود امنیت از خودرو شخصی استفاده میکنند و عده دیگر به خاطر زیر ساختهای شهری که منازل در جایی ساخته شده که دسترسی تا خیابان اصلی فاصله دارد
فرزانه۳۰۴۹۸۳۱۵:۱۳:۲۶ ۱۳۹۷/۱/۲۷
متن رو اصلا خوندید شما؟ این بزرگوار که دقیقا حرفش همین مساله است! نبود فرصت برای عدم استفاده از ماشین برای مردم.
ناشناس۳۰۴۹۰۴۱۴:۱۲:۱۵ ۱۳۹۷/۱/۲۷
پراید رو بکنید 100 میلیون دیگه هیچکی بیرون نمیاد !!!!
ناشناس۳۰۴۹۹۸۱۵:۲۰:۰۴ ۱۳۹۷/۱/۲۷
وردات خودروهای بالای 50 هزار دلار رو ممنوع کنید
ناشناس۳۰۵۰۰۷۱۵:۲۴:۱۵ ۱۳۹۷/۱/۲۷
سرویس ادارات را برگردانید وسائط نقلیه عمومی را تجهیز ونوسازی کنید از افزایش بی برنامه کرایه تاکسی واتوبوس ومترو پرهیز کند این راه حل حالا بسم الله انجام دهید
ناشناس۳۰۵۰۱۱۱۵:۳۰:۵۴ ۱۳۹۷/۱/۲۷
تغییر زیرساخت کار زمان‌بریه، اما اگه راننده‌ها یاد بگیرن بین خطوط رانندگی کنن نصف مشکل حل شده. این عکسو که دیدم یاد و خاطره ایران برام زنده شد!
ناشناس۳۰۵۰۴۶۱۵:۵۴:۱۹ ۱۳۹۷/۱/۲۷
به نظر من هیچ امیدی به بهتر شدن ترافیک نیست وقتی که سرزمینی به این بزرگی دغریم ولی طوری برنامه ریزی شده یانشده از همه ایران به تهران سرازیر می شوند چه انتظاری هست وقتی تا دامنه کوه حانه ساخته شده ومگر انها پیاده به سر کار که نمی توانند بروند نباید به راحتی مجوز کسب وکار داد در تهران نباید هیچ دانشگاهی ساخته می شد چند تا دانشگاه خوب داشتیم یا اگر ساخته می شدباید از متولدین تهران می گرفتند هر خانواده ای که بچه اش قبول شد گروهی به تهران امدند مگر خود مردم به این نتیجه برسند که زندگی در شهرهای کوچک خیلی بهتر است وخودشان برگردندمثل باد که می اید هوا را خوب می کند باید یک امدادی غیبی برسد تا ترافیک درست شود
ناشناس۳۰۵۰۹۴۱۶:۳۴:۵۹ ۱۳۹۷/۱/۲۷
حذف بخور بخورها و حیف و میل ها و توسعه حمل و نقل عمومی... دیگه از مردم انتظار چی دارید؟
ناشناس۳۰۵۱۳۲۱۷:۰۷:۲۰ ۱۳۹۷/۱/۲۷
یک بار از مترو ایستگاه امام خمینی بازار استفاده کن بعدا مقاله بنویس با تشکر
محمد۳۰۵۱۵۱۱۷:۲۹:۰۶ ۱۳۹۷/۱/۲۷
یک سری قوانین راهنمایی مربوط به 50سال پیش است و نیاز به روز رسانی دارد ، بنده هروز بعلت پارک خودرو جلوی درب پارکینگ منزل درگیری دارم با یک سری افراد بی مسئولیت که و متاسفانه قوانین موجود در این زمینه کارائی و حمایت لازم را از امثال من نمی کند .
ناشناس۳۰۵۴۹۶۰۸:۴۸:۳۴ ۱۳۹۷/۱/۲۸
مصیبت اصلی سازو کار نظام اداری مملکته که از بدو تاسیس حدود. ۸۰ سال قبل ناقص الخلقه و ناکارآمد بوده تمام فعالیتهای اقتصادی و سارمانی و اجتماعی و حتی مسکونی و تحصیلی مردم حول همین ساختار ناکاآمد و عقب مانده و سرتاپا معیوب و آلوده به فساد و نابسامان شکل گرفته اگر شخصا دنبال کارخودت نری اصلا کار انجام نمیشه در شهرستانها بعلت تشدید قضیه بقدری سرویس دهی ضعیفه که مردم ترجیح میدن یا وادار میشن در پایتخت اموراتشون را دنبال کنند نظام اداری کشور باید با یک انقلاب تعریف شده و زمانبندی شده نوسازی و بازسازی بشه وگرنه تا ابد آش همینو کاسه همین مثلا حتی پس از مراجعه به دفاتر خدماتی و پیشخوان دریافت کارت ملی یا شناسنامه یا پایان خدمت وگواهینامه خارج از پایتخت حدود ۲ الی ۳ برابر بیشتر از تهران طول میکشه!!! پس من ساکن شهرستان ترجیح میدم بابت این خدمات به دفاتر داخل تهران مراجعه کنم یا در سازمان تامین اجتماعی نزدیک ۱۰ ساله مثلا بایگانیش و خدماتش مکانیزه شده که بیمه شده و کارفرما از کاغذ بازی خلاص بشوند اما هنوز هر شعبه کارت میوفته تمام اوراق و اسناد پرونده ها و پوشه ها نامه ها و لیستهای کاغذی و امثالش باید در دسترس باشه وگرنه محتویات بایگانی مکانیزه را اصلا معتبر نمیدونند!!! برای تامین و جابجایی این اسناد گاه باید دهها بار بین منزل و شعبات مختلف تردد کنید یا وقتی منزلی خریداری میکنید بجز اداره ثبت اسناد و بجز مراجعات مکرر برای استعلامهای قبل از ثبت باید پس از دریافت سند هم به دفعات به مراکز و سازمانهای مختلف در نقاط مختلف شهر تردد کنید تا هرکدام جداگانه اشتراک کنتور آب و برق و گاز و خط تلفن را بنام شما بزنند و همینطور در شهرداری هم باید ساختمان بنام شما ثبت بشه تازه اگر شانس بیارید نقص در پرونده ها پیدا نشه وگرنه برای رفع نقص باید کفش آهنی بپوشید یا وقتی میخواهید وام بانکی با سند رهنی بگیرید اگر شانس بیارید فقط آماده کردن استعلامهای ملک حدود ۷ یا ۸ بار شمارا به سازمانهای مختلف در مناطق مختلف شهر راهی خواهد کرد! این قبیل ساختار اداری بلبشو اصلا برازنده این دوره زمانه نیست و تمام اقدامات تشویقی و تنبیهی و سلبی و این شاخ به اون شاخه پریدنها حکم مُسکن بی ثمر را دارند

نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

تجارت نیوزتجارت نیوز

پربحث‌های اخیر

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. تجمع مردم در مقابل اداره ارشاد مشهد+ عکس

  3. دستور وزیر در پی انتشار فیلمی از رفتار مامور گشت ارشاد

  4. اعتراض ابتکار به کتک زدن یک خانم توسط ماموران گشت ارشاد

  5. قطعیت حضور عارف در بین ۷ گزینه اصلی شهرداری تهران

  6. ولایتی: برجام نه یک کلمه کم، نه یک کلمه زیاد

  7. ارزیابی وزیر اقتصاد درباره قیمت جهشی ارز

  8. دفترچه انتخاب رشته آزمون دکتری منتشر شد

  9. تفاوت‌های دانش‌ آموزان دهه شصتی و هشتادی

  10. چرا اسد صبح روز حمله آمریکا، با خیال راحت به دفتر کارش رفت؟

  11. ورود فراکسیون زنان به موضوع برخورد نامناسب پلیس با یک دختر

  12. پاسخ ابتکار به ادعای تحریف اسناد علیه امیرانتظام

  13. بازگشت امپراتور پرسپولیسی‌ها به لیگ برتر

  14. اظهارات مداخله‌جویانه مرکل و مکرون درباره ایران

  15. نامه ۵۰۰ نماینده پارلمان‌های اروپا برای حفظ برجام

  16. کشف 90 قبضه سلاح غیر مجاز در خوزستان

  17. خداحافظی با اسکناس آمریکایی در ایران

  18. یک عضو شورا: محسن هاشمی شهردار نمی‌شود

  19. جنجال برگزاری یک جشن در برج سلمان مشهد

  20. انتخاب خودرو در بازه قیمتی 190 تا 300 میلیون تومان  

  21. کاریکاتور/واکنشی به احتمال شهردار شدن عارف  

  22. با ۵۰ میلیون تومان چه خودرو‌هایی می‌توان خرید؟

  23. فروش قلم ۶۳ هزار یورویی پوتین در یک حراجی   

  24. استاندار کرمانشاه: بانک‌ها حق ارسال پیامک تاخیر اقساط به زلزله‌زدگان را ندارند

  25. قطر از آمریکا سامانه دفاع هوایی خریداری می کند

پربحث‌های دیروز

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. چه کسی گفت دختر خوشگله/ نماینده مجلس: ممکن است صداگذاری شده باشد، ممکن است واقعیت داشته باشد

  3. انتشار کلیپ مرکز خرید مشهد که با واکنش دادستان مشهد روبه رو شد  

  4. نمره 5 اقتصاددان به عملکرد سیف در بانک مرکزی/ استاد تاخیر در اجرای سیاست‌های پولی و بانکی/بدون تسلط و برنامه بود/ اختیار کافی ندارد

  5. ترفند جدید هیئت رئیسه مجلس و دولتی ها برای منتفی کردن سوال از رئیس جمهور/نشست غیررسمی بجای برگزاری جلسه رسمی و طرح سوالات

  6. تجمع مردم در مقابل اداره ارشاد مشهد+ عکس

  7. توضیحات ناجا درباره فیلم سیلی زدن مامور پلیس به یک تبعه افغانستانی

  8. دستور وزیر در پی انتشار فیلمی از رفتار مامور گشت ارشاد

  9. ایده جدید ترامپ و جان بولتون برای منطقه؛ تشکیل ارتش عربی برای مقابله با ایران و روسیه

  10. دلار "گوسفند" را هم جذاب کرد!

  11. اعتراض ابتکار به کتک زدن یک خانم توسط ماموران گشت ارشاد

  12. قطعیت حضور عارف در بین ۷ گزینه اصلی شهرداری تهران

  13. نکته‌ای درباره غیرقابل فیلتر شدن تلگرام

  14. نامه ۱۶۰ نماینده به «روحانی»برای عزل «سیف»

  15. معاون مدیر کل و رییس اداره ارشاد مشهد بازداشت شدند

  16. شهردار تهران به هیچ وجه نباید گرایش سیاسی داشته باشد/ ضرورت پرهیز از اقدامات سیاسی

  17. ولایتی: برجام نه یک کلمه کم، نه یک کلمه زیاد

  18. ارزیابی وزیر اقتصاد درباره قیمت جهشی ارز

  19. دفترچه انتخاب رشته آزمون دکتری منتشر شد

  20. تفاوت‌های دانش‌ آموزان دهه شصتی و هشتادی

  21. چرا اسد صبح روز حمله آمریکا، با خیال راحت به دفتر کارش رفت؟

  22. رییس کل سابق بانک مرکزی: قیمت دلار به 10 هزار تومان می‌رسید اگر ...

  23. واکنش به انتشار عکس‌های خصوصی کاوه مدنی

  24. کوچ مشتریان از بازار خودرو

  25. خودروی انگلیسی در خیابان های ایران  

پربحث‌های هفته

  1. اقدام عجیب سیف/ رئیس کل بانک مرکزی معاون خود را با پاداش 1 میلیارد و 200 میلیونی بازنشسته می کند و بعد از یک هفته وی را به کار بازمی گرداند!

  2. حمله مشترک آمریکا، انگلیس و فرانسه به سوریه/اهدافی که در تجاوز نظامی غرب بمباران شدند/ دانفورد: موج اول حملات پایان یافت/ متیس: حملات بیشتر در دستور کار نیست+فیلم و عکس

  3. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  4. چه کسی گفت دختر خوشگله/ نماینده مجلس: ممکن است صداگذاری شده باشد، ممکن است واقعیت داشته باشد

  5. اصرار وزارتخانه ها برای افزایش ۵۰ درصدی حقوق و مزایا و موافقت جهانگیری/ بدعتی که باعث تبعیض و اعتراض کارمندان شده است

  6. آخرین اخبار از تجاوز نظامی آمریکا به سوریه/ دمشق: پایگاه‌های مورد هدف از چند روز قبل تخلیه شده بودند/روسیه: فرصت صلح از بین رفت/ بیانیه ایران

  7. درخواست نمایندگان برای پیگیری صدای خلاف شئونات اسلامی یک نماینده مجلس + صوت و تصویر نامه

  8. وزیر بهداشت: ما وزرا حقوقمان سه میلیون و حتی کمتر است/ حاضر نیستم به اسم تولید داخلی دو برابر پول به جنسی را بدهم که کیفیتش پایین‌تر است

  9. گاندی از تلگرام کوچ می‌کرد یا می‌ماند؟

  10. واعظی: برخی عادت کردند تمام تعطیلات خود را خارج از کشور بروند، خب نروند، ارز مسافرتی متعلق به کل ملت است/مردم اگر جایی با ارز بالاتر از 4200 تومان روبرو شدند اطلاع دهند

  11. جشن جنجالی باغ قلهک

  12. ارز برای چه مواردی فروخته می‌‌شود؟

  13. مرتضوی کجاست؟/ لطفا او را گیر بیاورید

  14. روایت نوبخت از روند انتخاب دلار 4200 تومانی/برخی در جلسه نظرشان 4600 بود/ درامد جدید به خزانه واریز می شود/ هدف از این اقدام مدیریت عرضه و تقاضای دلار بود

  15. دلار 4200 تومان، نتیجه کاهش قیمت مصنوعی و مهندسی شده از 6000 تومان نیست بلکه نتیجه افزایش قیمت هر دلار از 3600 تومان است

  16. انتشار کلیپ مرکز خرید مشهد که با واکنش دادستان مشهد روبه رو شد  

  17. مرتضوی همچنان متواری است/ دادستان سابق تهران به دنبال اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری است

  18. پول ملی، قوی بهتر است یا ضعیف؟

  19. مدیر پیام‌رسان سروش: بعد از فتوای‌ رهبری، به درخواست‌های امنیتی پاسخ ندادیم

  20. رقابت پیام‌رسان‌ها داخلی برای جذب افکار عمومی/ جایگزین تلگرام کدام اپلیکیشن‌ است؟

  21. یورو جایگزین دلار در ایران شد/ بانک مرکزی موظف شد نرخ برابری ریال در مقابل یورو را به صورت مستمر اعلام و مدیریت کند

  22. نمره 5 اقتصاددان به عملکرد سیف در بانک مرکزی/ استاد تاخیر در اجرای سیاست‌های پولی و بانکی/بدون تسلط و برنامه بود/ اختیار کافی ندارد

  23. چرا برای اصلاح کشور با مشکل مواجهیم؟

  24. ترفند جدید هیئت رئیسه مجلس و دولتی ها برای منتفی کردن سوال از رئیس جمهور/نشست غیررسمی بجای برگزاری جلسه رسمی و طرح سوالات

  25. چه کنیم تا ماشین های شخصی شهرهایمان را نبلعند!

پربحث‌های اخیر

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. دستور وزیر در پی انتشار فیلمی از رفتار مامور گشت ارشاد

  3. اعتراض ابتکار به کتک زدن یک خانم توسط ماموران گشت ارشاد

  4. دفترچه انتخاب رشته آزمون دکتری منتشر شد

  5. ورود فراکسیون زنان به موضوع برخورد نامناسب پلیس با یک دختر

  6. کشف 90 قبضه سلاح غیر مجاز در خوزستان

  7. یک عضو شورا: محسن هاشمی شهردار نمی‌شود

  8. جنجال برگزاری یک جشن در برج سلمان مشهد

  9. استاندار کرمانشاه: بانک‌ها حق ارسال پیامک تاخیر اقساط به زلزله‌زدگان را ندارند

  10. توده 4 کیلوگرمی را از شکم یک بیمار قمی  

  11. پیشنهاد ایران به روسیه: زبان یکدیگر را در مدارس به عنوان زبان دوم آموزش دهیم

  12. جزئیات ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های ترافیکی

  13. ورود سامانه بارشی تازه‌ از شنبه

  14. واکنش ناجا به فیلم برخورد نامناسب پلیس با یک دخترجوان

  15. همسریابی چه ربطی به داشتن سواد دارد؟!

  16. چهره‌های مشهوری که در گینس رکوردهای عجیبی دارند+تصاویر

  17. یک آگهی عجیب!/فروش چشم و کلیه

  18. طوفان «طلاق» در کشور وجود دارد؟!

  19. تنبیه جالب دانش‌آموزان برای هک‌کردن سوال امتحان

  20. تداوم بارش باران در کشور/ بارش برف در ۴ استان

پربحث‌های دیروز

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. توضیحات ناجا درباره فیلم سیلی زدن مامور پلیس به یک تبعه افغانستانی

  3. دستور وزیر در پی انتشار فیلمی از رفتار مامور گشت ارشاد

  4. اعتراض ابتکار به کتک زدن یک خانم توسط ماموران گشت ارشاد

  5. معاون مدیر کل و رییس اداره ارشاد مشهد بازداشت شدند

  6. شهردار تهران به هیچ وجه نباید گرایش سیاسی داشته باشد/ ضرورت پرهیز از اقدامات سیاسی

  7. دفترچه انتخاب رشته آزمون دکتری منتشر شد

  8. واکنش به انتشار عکس‌های خصوصی کاوه مدنی

  9. ورود فراکسیون زنان به موضوع برخورد نامناسب پلیس با یک دختر

  10. کشف 90 قبضه سلاح غیر مجاز در خوزستان

  11. یک عضو شورا: محسن هاشمی شهردار نمی‌شود

  12. جنجال برگزاری یک جشن در برج سلمان مشهد

  13. مهم‌ترین گزینه‌های شهرداری تهران/ رقابت تنگاتنگ محسن هاشمی با گزینه مشارکتی ها

  14. ازدواج و همسرداری به شیوه انیشتین +عکس

  15. پیشنهاد ایران به روسیه: زبان یکدیگر را در مدارس به عنوان زبان دوم آموزش دهیم

  16. جزئیات ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های ترافیکی

  17. ورود سامانه بارشی تازه‌ از شنبه

  18. واکنش ناجا به فیلم برخورد نامناسب پلیس با یک دخترجوان

  19. همسریابی چه ربطی به داشتن سواد دارد؟!

  20. چهره‌های مشهوری که در گینس رکوردهای عجیبی دارند+تصاویر

  21. یک آگهی عجیب!/فروش چشم و کلیه

  22. طوفان «طلاق» در کشور وجود دارد؟!

  23. تنبیه جالب دانش‌آموزان برای هک‌کردن سوال امتحان

  24. تداوم بارش باران در کشور/ بارش برف در ۴ استان

  25. بعد از وقوع تصادف چه باید کرد؟

پربحث‌های هفته

  1. واکنش‌ها به انتشار فیلمی از نحوه برخورد مامور زن گشت ارشاد با یک دختر/ دستور وزیر کشور/ پلیس: این رفتار مورد تایید ما نیست

  2. چه کنیم تا ماشین های شخصی شهرهایمان را نبلعند!

  3. وزارت دفاع روسیه: فقط از پدافند ۳۰ سال پیش ساخت شوروی استفاده کردیم

  4. چالش شورای شهر تهران برای انتخاب جایگزین نجفی/ انتخاب شهردار نمایش تفرقه اصلاح طلبان؟

  5. توضیحات ناجا درباره فیلم سیلی زدن مامور پلیس به یک تبعه افغانستانی

  6. پیام رسان سروش ۵ میلیونی شد/ تشکیل 817 هزار کانال تا امروز

  7. دستور وزیر در پی انتشار فیلمی از رفتار مامور گشت ارشاد

  8. اعتراض ابتکار به کتک زدن یک خانم توسط ماموران گشت ارشاد

  9. پرطرفدارترین شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های جهان کدام است؟  

  10. معاون مدیر کل و رییس اداره ارشاد مشهد بازداشت شدند

  11. شهردار تهران به هیچ وجه نباید گرایش سیاسی داشته باشد/ ضرورت پرهیز از اقدامات سیاسی

  12. اوضاع بغرنج طلاق در تهران؛ یک طلاق به ازای هر ۲.۳ ازدواج/ ایران در انتظار ۳۰ میلیون پیرمرد و پیرزن

  13. توضیح یک خبر از قول دبیر شورای عالی فضای مجازی/ مسدود نشدن تلگرام برداشتی اشتباه است

  14. درخواست مهاجرت ۱.۵ میلیون ایرانی به استرالیا و کانادا

  15. دفترچه انتخاب رشته آزمون دکتری منتشر شد

  16. واکنش به انتشار عکس‌های خصوصی کاوه مدنی

  17. وزیر نیرو: خشک‌ ترین سال نیم قرن اخیر را تجربه می‌کنیم

  18. شهری که می‌تواند علم سلول‌های بنیادی خاورمیانه را متحول کند 

  19. جزییات تردد رایگان ساکنان محدوده طرح ترافیک ۹۷

  20. درخواست کمیسیون آموزش مجلس از روحانی درباره لغو آزمون‌های مدارس خاص

  21. تهرانِ گران

  22. ورود فراکسیون زنان به موضوع برخورد نامناسب پلیس با یک دختر

  23. کشف 90 قبضه سلاح غیر مجاز در خوزستان

  24. یک عضو شورا: محسن هاشمی شهردار نمی‌شود

  25. جنجال برگزاری یک جشن در برج سلمان مشهد

آخرین عناوین