در شرایطی که جهان امروز با چالش‌های فزاینده در زمینه هویت، همزیستی فرهنگی و دینی، مهاجرت، جهانی‌شدن و نسبت میان سنت‌های دینی و تحولات جدید مواجه است، وین روز ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ میزبان کنفرانس «هویت دینی و هویت جهانی؛ چشم‌اندازهایی برای گفت‌وگوی بین‌ادیانی» خواهد بود.
این کنفرانس در رایزنی فرهنگی ایران در اتریش (خانه حکمت ایرانیان در وین) برگزار می‌شود و جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران مطالعات دین، اندیشمندان مسلمان و مسیحی، فعالان گفت‌وگوی بین‌ادیانی و چهره‌های دارای سابقه فعالیت‌های بین‌المللی در آن حضور خواهند داشت.
موضوع اصلی نشست، یکی از پرسش‌های مهم جهان معاصر است: چگونه می‌توان در عین حفظ هویت دینی و فرهنگی، به مسئولیتی مشترک در برابر جهان و آینده بشریت دست یافت؟
گفت‌وگو میان هویت‌های دینی، نه حذف تفاوت‌ها
برگزارکنندگان بر این نکته تأکید دارند که گفت‌وگوی بین‌ادیانی به معنای کنار گذاشتن تفاوت‌های اعتقادی یا فروکاستن ادیان به یک «هسته مشترک» نیست؛ بلکه مسئله این است که پیروان ادیان مختلف چگونه می‌توانند ضمن حفظ ویژگی‌ها، ارزش‌ها، مناسک و هویت خاص خود، در جامعه‌ای جهانی با یکدیگر گفت‌وگو و همکاری کنند.از این منظر، کنفرانس می‌کوشد رابطه میان هویت دینی، جهانی‌شدن، جامعه پساسکولار، مهاجرت، رسانه‌های دیجیتال و تحولات جدید فناوری را از منظرهای مختلف بررسی کند.
حضور چهره‌های دانشگاهی و بین‌المللی در میان سخنرانان این نشست، دکتر محمدمهدی ایمانی‌پور، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و رئیس شورای عالی گفت‌وگوی ادیان، به صورت آنلاین سخنرانی خواهد داشت.
از دانشگاه‌های اتریش نیز پروفسور Franz Gmainer-Pranzl، رئیس گروه الهیات نظام‌مند و معاون مرکز الهیات بین‌فرهنگی و مطالعات ادیان دانشگاه سالزبورگ، پروفسور Elmar Kuhn، رئیس بین‌المللی ائتلاف سازمان‌های مبتنی بر ایمان (CFBO)، و دکتر Astrid Mattes، استاد مطالعات اجتماعی دین در دانشگاه وین، در این نشست سخنرانی خواهند کرد.همچنین دکتر امیر حرّ (Amir Horr)، دانشمند هوش مصنوعی و پژوهشگر مطالعات اسلامی در وین، دکتر Afsar Rathor، معاون بین‌الملل ائتلاف سازمان‌های مبتنی بر ایمان و دیپلمات پیشین سازمان ملل متحد، دکتر مهدی اصفهانی، استادیار فلسفه دین و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران، و دکتر علی‌اکبر ضیایی، رئیس مرکز گفت‌وگوی ادیان و فرهنگ‌های ایران، در این برنامه سخنرانی خواهند داشت.ملیحه نوروزی، پژوهشگر دکتری هنر و نظریه هنر در وین، نیز از دیگر سخنرانان برنامه است.مدیریت گفت‌وگو نیز بر عهده Peter Haider، رئیس Universal Peace Federation در اتریش، خواهد بود.
نخستین اعطای «تندیس افتخار نیلوفر گفت‌وگو» در وین
اما یکی از مهم‌ترین بخش‌های این رویداد، اعطای نخستین «تندیس افتخار نیلوفر گفت‌وگو» (The Lotus of Dialogue Honor) خواهد بود. این تندیس برای نخستین بار از سوی خانه حکمت ایرانیان در وین به یکی از چهره‌های فعال و برجسته در عرصه گفت‌وگوی بین‌ادیانی و گفت‌وگوی بین‌فرهنگی اعطا خواهد شد؛ اقدامی که قرار است به عنوان ابتکاری برای تقدیر از تلاش‌های مؤثر در مسیر گفت‌وگو، تفاهم، صلح و همکاری میان جوامع و فرهنگ‌ها مطرح شود.
بر اساس معرفی رسمی این نشان، «افتخار نیلوفر گفت‌وگو» با هدف پاسداشت افرادی و نهادهایی شکل گرفته است که از طریق پژوهش، آثار علمی و فعالیت‌های مؤثر خود به پیشبرد گفت‌وگوی بین‌ادیانی، تفاهم بین‌فرهنگی و همکاری جهانی کمک کرده‌اند. همچنین قرار است این ابتکار در وین، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز تاریخی گفت‌وگو در اروپا، به احیای روح گفت‌وگو و تعامل فکری کمک کند.
انتخاب نیلوفر (Lotus) برای این تندیس نیز حامل یک پیام نمادین است. در توضیح رسمی این نشان آمده است که نیلوفر از دل آب‌های گل‌آلود سر برمی‌آورد و رو به سوی نور شکوفا می‌شود؛ از همین رو، نمادی از آگاهی، شکوفایی و مهربانی تلقی شده است. در این معنا، گفت‌وگوی اصیل نیز می‌تواند از دل سوءتفاهم‌ها، اختلاف‌ها و تاریکی‌های فکری عبور کند و راهی به سوی شناخت متقابل و تفاهم بگشاید. از سوی دیگر، این نماد با ایده‌ای که برگزارکنندگان برای این ابتکار در نظر گرفته‌اند پیوند می‌خورد: ایران به‌عنوان یکی از کانون‌های تاریخی تمدن و محل تلاقی فرهنگ‌ها و سنت‌های فکری مختلف، سهمی تاریخی در شکل‌گیری سنت گفت‌وگو میان ادیان و فرهنگ‌ها داشته است.
به این ترتیب، نخستین اعطای این تندیس در وین صرفاً یک برنامه جنبی کنفرانس نخواهد بود، بلکه تلاش دارد گفتگو را از سطح یک موضوع دانشگاهی به یک ارزش عملی و قابل تقدیر در عرصه عمومی تبدیل کند.
وین؛ از یک کنفرانس علمی تا یک پیام فرهنگی
انتخاب وین برای آغاز این ابتکار نیز معنادار است. این شهر طی قرن‌ها یکی از نقاط مهم تماس و تعامل سنت‌های فکری و فرهنگی اروپا بوده و امروز نیز میزبان سازمان‌های بین‌المللی و مجامع مختلف جهانی است.خانه حکمت ایرانیان در وین نیز طی دو سال و نیم اخیر خود را به‌عنوان بستری برای گفت‌وگوی فلسفی، علمی، دینی، فرهنگی و تمدنی معرفی کرده و برنامه‌های گوناگونی با حضور پژوهشگران ایرانی، اتریشی و دیگر کشورهای اروپایی برگزار کرده است.
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.