ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی یک استان

دکتر علی دارابی،   4050715001
ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی یک استان

دکتر علی دارابی معاون میراث فرهنگی کشور در گزارشی درباره آخرین سفر خود نوشت :همزمان با هفته گردشگری،  سفری دو روزه به خراسان شمالی داشتم؛ سفری که فقط بازدید از چند بنای تاریخی و حضور در چند نشست نبود، بلکه فرصتی بود برای دیدن بخشی از ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده استان و گفت‌وگو درباره مسائل و راه‌های پیش‌رو.

 صبح ۸ مهر، در مراسم گرامیداشت هفته گردشگری و تجلیل از فعالان این حوزه در بجنورد، درباره جایگاه گردشگری در نظام حکمرانی و ضرورت توجه جدی‌تر به این بخش مطالبی را مطرح کردم. امروز از حدود یک میلیون اثر تاریخی در کشور، تنها ۴۳ هزار اثر به ثبت ملی رسیده است. در برنامه هفتم توسعه نیز برای رسیدن به اهداف گردشگری، به ۵۰۰ فروند هواپیمای جدید و ایجاد سالانه ۱۰۰ هتل نیاز داریم. این اعداد نشان می‌دهد که توسعه گردشگری، نیازمند نگاه ملی، زیرساخت و مشارکت همه بخش‌هاست.

 در ادامه، از مقبره شهدای بجنورد بازدید کردم؛ بنایی که در سال ۱۳۸۲ با شماره ۹۲۴۱ در فهرست آثار ملی ثبت شده و اکنون عملیات مرمت آن حدود ۷۰ درصد پیشرفت دارد. برای من مهم بود که روند مرمت این بنای هویتی شهر و ساماندهی محوطه آن را از نزدیک بررسی کنم و بر ضرورت بازگشت این اثر به متن زندگی شهری و استفاده مردم و گردشگران تأکید کنم.

 در عصر همان روز، به پایگاه ملی میراث فرهنگی " *تپه ریوی* " در سملقان رفتم؛ محوطه‌ای که نخستین‌بار در سال ۱۳۴۲ توسط زنده‌یاد عزت‌الله نگهبان شناسایی و در سال ۱۳۴۶ ثبت شد و طی ۱۰ فصل کاوش باستان‌شناسی از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱، اطلاعات ارزشمندی از دوره‌های تاریخی مختلف در آن به دست آمده است. تپه ریوی برای من نمونه‌ای از ظرفیت‌هایی است که می‌تواند در کنار پژوهش و حفاظت، به معرفی تاریخ و هویت خراسان شمالی نیز کمک کند.

▫️بازدید از خانه صنایع‌دستی در خانه تاریخی جاجَرمی نیز بخش دیگری از برنامه این روز بود؛ *جایی که میراث معماری با آموزش، تولید و فروش صنایع‌دستی پیوند خورده است* . این پیوند میان میراث فرهنگی و اقتصاد خلاق، می‌تواند بخشی از مسیر تبدیل ظرفیت‌های فرهنگی به فرصت‌های پایدار اقتصادی باشد.

 روز بعد را با گفت‌وگو با همکاران پرتلاشم در میراث فرهنگی استان آغاز کردم. در این نشست صمیمی، شنیدن مسائل و دغدغه‌های همکاران برای من اهمیت ویژه‌ای داشت چون اعتقاد دارم نیروی انسانی جزو مهمترین ارکان یک دستگاه است. معتقدم *حفاظت از میراث فرهنگی بدون همراهی مردم و سمن‌ها امکان‌پذیر نیست* و افزایش سواد میراثی جامعه و مدیران، در کنار روایتگری جذاب و مؤثر، باید جدی‌تر دنبال شود.

 در نخستین جلسه انجمن میراث فرهنگی خراسان شمالی که با حضور استاندار محترم خراسان شمالی و مدیران دستگاه های استان تشکیل شد نیز بر نقش مشارکت اجتماعی در صیانت از میراث تأکید نمودم. تشکیل و فعال شدن انجمن‌های میراث فرهنگی در کنار ظرفیت خیرین و سازمان‌های مردم‌نهاد، می‌تواند فاصله میان جامعه و میراث فرهنگی را کمتر کند و مسئولیت حفاظت را از یک وظیفه صرفاً اداری به یک مطالبه و مشارکت عمومی تبدیل کند.

 در ادامه سفر، از ارگ نادری شیروان بازدید کردم و مسائل مربوط به تملک و آزادسازی عرصه و حریم، مرمت و ساماندهی آن بررسی شد و مقرر شد اعتباری برای پیشرفت اقدامات انجام شده توسط وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی و استانداری خراسان شمالی در نظر گرفته شود؛ نمونه‌ای از اینکه بازدید میدانی باید در نهایت به تصمیم، تأمین اعتبار و اقدام عملی منجر شود.

 سفر با *افتتاح خانه صنایع‌دستی «برکه»* شیروان به پایان رسید؛ مجموعه‌ای که بیش از ۱۰ سال در این حوزه فعالیت داشته و اکنون در سه بخش آموزش، تولید و فروش فعالیت می‌کند. حضور نوجوانان در میان هنرجویان این مجموعه برای من قابل توجه بود؛ چرا که آینده صنایع‌دستی، پیش از هر چیز، به انتقال مهارت و تجربه به نسل جدید وابسته است.

خراسان شمالی را با مجموعه‌ای از ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و انسانی دیدم؛ استانی که در کنار آثار و محوطه‌های ارزشمند، از سرمایه اجتماعی و نیروهای جوان و علاقه‌مند نیز برخوردار است.

 آنچه در این دو روز بیش از همه برای من اهمیت داشت، پیوند میان حفاظت از میراث، توسعه گردشگری، رونق صنایع‌دستی و مشارکت مردم بود؛ پیوندی که اگر درست شکل بگیرد، میراث فرهنگی را از یک موضوع صرفاً حفاظتی به بخشی زنده و اثرگذار در زندگی امروز و آینده جامعه تبدیل خواهد کرد.
               

دیدگاه کاربران


نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.

yektanetتریبون

آخرین عناوین