سازمان هواپیمایی کشوری با اشاره به دریافت گزارشهایی درباره افزایش قابل توجه قیمت بلیت در مسیرهای ایران - ترکیه و ایران - عمان اعلام کرد که کاهش عرضه یا انتقال تقاضای مسافران ماهان به سایر شرکتهای هواپیمایی، توجیهی برای افزایش نرخ بلیت نیست و تمامی شرکتهای هواپیمایی، دفاتر خدمات مسافرت هوایی و چارترکنندگان موظفند نرخهای ناموجه را فوراً اصلاح کنند.
این الزام تمامی پروازهای مسیرهای ایران و ترکیه و ایران و عمان در هر دو جهت را شامل میشود و فروشهای سیستمی و چارتری و همچنین کلاسهای پروازی اکونومی و بیزینس را دربرمیگیرد. بر اساس اعلام سازمان هواپیمایی کشوری، دریافت هرگونه هزینه اضافی با عناوین دیگر نیز مشمول این الزام خواهد بود.
نرخهای پیش از توقف پروازها مبنای بررسی
سازمان هواپیمایی کشوری برای بررسی نرخ بلیتهای عرضهشده، قیمتهای فروش پیش از انتشار خبر توقف پروازهای ماهان را مبنا قرار داده است. بر اساس این اعلام، تاریخ ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ بهعنوان زمان انتشار خبر توقف پروازها در نظر گرفته شده و مقایسه نرخها باید با لحاظ شرایط یکسان انجام شود. این شرایط شامل مسیر پروازی، کلاس پروازی، زمان سفر، فاصله زمانی خرید بلیت تا پرواز و شرایط بلیت است.
همچنین نرخهای مربوط به بازه زمانی دو هفته پیش از ۲۵ شهریورماه نیز در فرآیند بررسی و رسیدگی به تخلفات مورد توجه سازمان هواپیمایی کشوری قرار خواهد گرفت تا امکان مقایسه دقیقتر قیمتها پیش و پس از توقف پروازهای ماهان فراهم شود.
پایش قیمت بلیت از طریق سامانههای فروش
سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرده است که برای شناسایی افزایش غیرمتعارف نرخها، قیمتها و سوابق فروش بلیت را از طریق سامانههای فروش، گزارشهای فروش، قراردادهای چارتر و سوابق تغییر قیمت مورد پایش قرار خواهد داد. در این فرآیند، گزارشهای ارائهشده از سوی مسافران، فرودگاهها و مراجع نظارتی نیز مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت احراز تخلف، برخورد با متخلفان در دستور کار قرار خواهد گرفت.
بر اساس اعلام این سازمان، در صورت احراز تخلف، مجوز فعالیت نمایندگی فروش حضوری یا اینترنتی متخلفان به مدت سه ماه تعلیق خواهد شد. همچنین سهمیه مجوز پرواز شرکت هواپیمایی متخلف به مقصد ترکیه یا عمان نیز میتواند برای مدت سه ماه لغو شود.
در صورت لغو سهمیه پروازی، مجوز انجام پروازها به سایر شرکتهای هواپیمایی اختصاص خواهد یافت تا ظرفیت پروازی مسیرهای مذکور حفظ شود و محدودیت ایجادشده در فعالیت یک شرکت، به کاهش بیشتر عرضه در بازار منجر نشود.
ارجاع تخلفات به تعزیرات، پلیس فتا و دادسرا
سازمان هواپیمایی کشوری همچنین اعلام کرده است که پرونده تخلفات، حسب مورد، به مراجع ذیصلاح از جمله تعزیرات حکومتی، پلیس فتا و دادسرای ویژه فرودگاههای تهران ارجاع خواهد شد، ایجاد محدودیت در فعالیت یک شرکت هواپیمایی نباید به فرصتی برای افزایش ناموجه نرخ بلیت و تحمیل هزینه مضاعف به مسافران تبدیل شود.
با وجود این هشدار، بررسیهای خبرنگار مهر از سایتهای مجاز فروش بلیت هواپیما نشان میدهد که نرخ بلیت پروازهای تهران ـ ترکیه در روزهای اخیر با افزایش قابل توجهی همراه بوده است.
بر اساس این بررسی، نرخ بلیت اکونومی برخی پروازهای این مسیر که پیش از این در محدوده حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیون تومان قرار داشت، در روزهای اخیر به حدود ۵۰ تا ۷۵ میلیون تومان رسیده است. همچنین نرخ بلیت بیزینس نیز از ۹۰ میلیون تومان فراتر رفته است.
این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که سازمان هواپیمایی کشوری پیشتر تأکید کرده بود انتقال تقاضای مسافران ماهان به سایر شرکتهای هواپیمایی، بهتنهایی مبنایی برای افزایش نرخ بلیت محسوب نمیشود و نرخهای ناموجه باید اصلاح شوند.
بلیت ترکیه ۷۵ میلیون تومان شد؛ نظارت کجاست؟
بررسی روند قیمتها نشان میدهد افزایش نرخ بلیت در مسیر تهران - ترکیه شتاب گرفته است. در حالی که قیمت برخی بلیتهای اکونومی این مسیر پیش از این در محدوده ۳۰ تا ۳۸ میلیون تومان قرار داشت، نرخ برخی پروازها طی کمتر از یک هفته به ۵۰ تا ۷۵ میلیون تومان رسیده است.
شرکتهای هواپیمایی معمولاً نرخ بلیت را تابع عواملی از جمله میزان عرضه و تقاضا، زمان خرید، ظرفیت باقیمانده هواپیما و کلاس پروازی تعیین میکنند. با این حال، سازمان هواپیمایی کشوری در اطلاعیه اخیر خود صراحتاً اعلام کرده است که کاهش عرضه یا انتقال تقاضای مسافران یک شرکت هواپیمایی به سایر ایرلاینها، مجوزی برای افزایش ناموجه نرخ بلیت نیست.
از این منظر، ملاک بررسی سازمان هواپیمایی کشوری، صرفاً رقم فعلی بلیت نیست، بلکه مقایسه قیمت با نرخهای پیش از توقف پروازها و در شرایط یکسان است؛ موضوعی که قرار است از طریق بررسی سوابق فروش و دادههای سامانههای عرضه بلیت مورد ارزیابی قرار گیرد.
ضرورت نظارت بر بازار بلیت ترکیه
بازار پروازهای ایران به ترکیه در روزهای اخیر تحت تأثیر کاهش ظرفیت پروازی قرار گرفته و افزایش همزمان قیمت بلیت، فشار بیشتری بر مسافران این مسیر وارد کرده است. اکنون با توجه به هشدار سازمان هواپیمایی کشوری و تعیین نرخهای پیش از ۲۵ شهریور بهعنوان یکی از مبناهای بررسی، نحوه اجرای نظارت و برخورد با تخلفات میتواند نقش تعیینکنندهای در کنترل قیمتها داشته باشد.
در صورتی که افزایش نرخهای فعلی در فرآیند بررسی سازمان هواپیمایی کشوری غیرمتعارف و مغایر با ضوابط تشخیص داده شود، تعلیق مجوز نمایندگیهای فروش، لغو سهمیه پروازی و ارجاع پرونده به مراجع ذیصلاح از جمله ابزارهایی است که برای برخورد با متخلفان پیشبینی شده است.
به این ترتیب، در شرایطی که لغو پروازهای ماهان ظرفیت عرضه در مسیرهای ایران - ترکیه و ایران - عمان را تحت تأثیر قرار داده است، کنترل قیمت بلیت و جلوگیری از انتقال هزینه کاهش عرضه به مسافران، به یکی از مهمترین آزمونهای نظارتی سازمان هواپیمایی کشوری تبدیل شده است.
نظراتی كه به تعميق و گسترش بحث كمك كنند، پس از مدت كوتاهی در معرض ملاحظه و قضاوت ديگر بينندگان قرار مي گيرد. نظرات حاوی توهين، افترا، تهمت و نيش به ديگران منتشر نمی شود.