۵ پرسش و پاسخ مهم درباره انرژی خورشیدی

مهندس سیدمحمدصادق میرمحمدی پژوهشگر حوزه اقتصاد انرژی، گروه اقتصادی الف،   4050419024 ۵ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
۵ پرسش و پاسخ مهم درباره انرژی خورشیدی

۱. چرا همه برق کشور را از انرژی خورشیدی بدست نیاوریم و تمام بیابان‌های خود را پنل خورشیدی نصب نکنیم و از برق رایگان خدادادی استفاده نکنیم تا اینقدر به مشکل بی برقی بر نخوریم. 

جواب: اولا در بهترین شرایط فقط در روزها این نیروگاه‌ها قادر به تولید برق هستند و شبها کار نمی کنند و برق فی الذاته امکان ذخیره سازی ندارد. دوماً پنلهای خورشیدی به دما بسیار حساس اند و با افزایش دما بازدهیشان کاهش زیادی به بار می آورد . همچنین به باد و شرایط آب و هوایی و  وجود زیر ساخت هم بسیار حساس هستند و هر مکانی امکان تاسیس نیروگاه وجود ندارد. سوما با توجه به اینکه صرفا تولید انرژی اولیه توسط پنلهای خورشیدی رایگان به دست می آید، اما ساختار تبدیل انرژی الکتریکی و بحث انتقال و توزیع و سایر امور فنی نیاز به زیر ساخت های پیچیده و هزینه بر و زیادی دارد که نیازمند سالها سرمایه گذاری و گذشت زمان است.


۲. چرا منازل و صنایع برق خود را خودشون بصورت مستقل از خورشیدی تامین نمی‌کنند.
مصرف کنندگان انرژی، نیازمند برق پایدار و ثابت هستند که باتوجه به اینکه این نیروگاه‌ها بسیار وابسته به شرایط جوی هستند و اصولا روزها تولید دارند و نیاز به سرمایه گذاری اولیه زیادی دارند، فعلا در ایران این کار شدنی و به صرفه نیست. هدف اصلی اکثر این نیروگاه‌ها فروش  به شبکه با قیمت بیشتر از دریافت برق از شبکه می باشد. در موارد خاصی که شبکه در دسترس نباشد در اشل کوچک و استفاده از باتری و سرمایه گذاری اولیه بالا این امکان وجود دارد.

۳. آیا ناترازی برق را با نیروگاه‌های خورشیدی میتوانیم حل کنیم.
خیر مهمترین عامل ناترازی برق در ایران قیمت گذاری دستوری و تعرفه است که باعث بوجود آمدن ناترازی در این بخش شده است. همچنین تلفات غیر فنی و سیاستهای حمایتی یارانه ای ( بیش از یک چهارم برق تولیدی برای مشرکین خاص رایگان است) و مدیریت دولتی باعث بوجود آمدن ناترازی است. اگر نه کشوری که سال به سال وضعیت اقتصادی و صنعتی بدتری را تجربه می‌کند نمی‌تواند اینقدر رشد مصرف داشته باشد.با این رویکرد شما هرچقدر هم که تولید کنید بازهم به مصرف نمی‌رسید.

۴. کشوری که مشکل برق دارد چرا سیاست واردات و تولید خودروی برقی را در پیش گرفته است.
یکی از بهترین سیاستها در حوزه خودرو رفتن به سمت حمل و نقل عمومی برقی است. چرا که وقتی مصرف به این سمت کشیده شود، سیاستهای تولید انرژی هم جبرا به این سمت کشیده خواهد شد. در آینده نزدیک دیگر سوختی برای کشور وجود ندارد که بتوان آنرا برای حمل و نقل سوزاند. ضمن اینکه صنعت خودرو سالهای نوری با تکنولوژی روز تولید خودرو بنزینی و گیربکس فاصله دارد و اینکه هرچه زودتر آینده را در حال جستجو کنیم. در هر حال آینده صنعت حمل و نقل جهان قطعا به سمت برقی شدن پیش می‌رود.

۵. آیا کاربرد نیروگاه‌های خورشیدی فقط جهت تامین برق مصرفی است؟
خیر به جز تامین برق با آلایندگی کم و ماده اولیه رایگان، با این نیروگاه‌ها میتوان کارهای بزرگی کرد.
اولا این نیروگاه‌ها در اشل کوچک می‌تواند اکثر طرحهای حمایتی دولتی را پوشش دهد به این صورت که دولت بجای دادن پول یا یارانه های حمایتی، می تواند تسهیلات نیروگاه به اقشار آسیب پذیر بدهد تا با احداث نیروگاه ، برق آنها را خریداری کند و درآمد پایدار برای آنها میسر کند.
دوماً در کشور خشکی مثل ایران که کمبود آب حیات را تهدید می‌کند دولت می‌تواند با اجرای سیاست‌های مناسب کشاورزی را در بخشهایی از ایران تعطیل کندو بجای آن نیروگاه‌های خورشیدی را در زمینهای کشاورزان احداث نموده وبرق آنها را خریداری کند. 
سوما کل صنعت حمل و نقل عمومی و خصوصی ، قطارهای بین شهری در سرعت، گرمایش و سرمایش ، پخت و پز و صنعت و تکنولوژی را میتوان از این طریق تامین انرژی کرد. موارد گفته شده آرزوی دیرینه تمدن‌های بشری از دیرباز است که محیط زیست ایران این امکان را در اختیار ما قرار می‌دهد.
در آخر به ۵ پیشنهاد کوتاه جهت سیاستگذاری می‌پردازم.
۱) استفاده کلان از ظرفیت bess ها یا باطری های غول پیکر لیتیومی جهت ذخیره سازی کلان انرژی و ایجاد زیر ساخت تغییر سیستم انتقال برق کشور بر اساس تکنولوژی bess
۲) ادامه جدی سیاست خودروهای برقی و تسریع در ایجاد زیرساخت آن
۳) تبدیل بحث انرژی خورشیدی به اولویت اول کشور و تخصیص میلیاردها دلار برای واردات و سرمایه گذاری در این بخش
۴) اولویت دادن به کشاورزان و دامداران و صنایع آب بر ،جهت تغییر در کاربری و اشتغال در نقاط کم آب کشور جهت حفاظت از محیط زیست و امکان حیات در کشور
۵) مهمترین و اصلی ترین کاری که دولت با شجاعت انجام دهد که بدون آن هیچ کدام از اقدامات موثر نمیباشد، بحث واقعی کردن تعرفه ها و قطع یارانه انرژی است که تا این موضوع حل نشود، امکان هیچ اقدام موثری وجود نخواهد داشت.

دیدگاه کاربران

ناشناس۴۲۲۵۸۷۹۱۳:۱۵:۰۸ ۱۴۰۵/۴/۱۹
ضمن تایید بخش قابل توجهی از این مقاله چند نکته را یادآوری کنم؟ ۱− توسعه انرژی خورشیدی با فرض رفع موانع هم باید با تکیه بر فناوری جدید باشد. پنل های امروز ی که در کشور ما توزیع شده بازدهی چندین برابری کمتر از پنل هایی دارد که در آمریکا یا حتی اروپا استفاده میشود. همین مطلب در مورد باطری های ذخیره است. ۲− توسعه خودروهای الکتریکی وابستگی به واردات بیشتر و ارزبری بیشتر و استهلاک بیشتری از نظر باطری دارد. ازدید مصرف کننده که ممکن است وسط راه سوخت کم بیاره یا با یک تعویض اجزاء موتور بنزینی میتونه اونو آپ گرید کنه ولی با همون هزینه نمیتونه برای یک خودرو برقی چنین کنه، استفاده از خودرو برقی مزیت نیست. این با سیاستهای قیمت گذاری حل نمیشه. بحث هزینه نیست بلکه سهولت استفاده و افت سرمایه است. ۳− سیاستهای توسعه خودروهای برقی در آمریکا به اعتراف خود ترامپ (و همچنین اروپا) رانتی بود به تولید کنندگان این خودرو ها در پاداش به حمایتهای انتخاباتی. بحث منافع عمومی در آن کشورها اصلا مطرح نیست. منافع ملی آنها در منافع طبقه ثروتمند خلاصه شده و این با کشور ما سازگار نیست. کشور ما منابع اولیه میفروشد که محصولات مصرفی بخرد پس صرفه جویی عمومی مهمتر از منافع اقلیت است وگرنه هزینه های عمومی و به تبع آن تورم منجر به بی ثباتی اجتماعی میشود که تاکنون شده! ۴− در انرزژی خورشیدی ما مستقیم انرزژی نور را به برق تبدیل میکنیم بعد دنبال باطری برای ذخیره شیمیایی میگردیم و بعد باطری ها میشود زباله هایی که نمیدانیم چه کنیم! یعنی اول فیل را میخریم بعد دنبال جاش میگردیم. طبیعت انرژی خورشیدی را اول به صورت نفت و گاز تبدیل به ذخیره شیمیای پایدار در مخازن پایدار میکند بعد ما آنرا استخراج و تبدیل به برق و سایر انرژی ها میکنیم و منافع دیگری که دارد. طبیعت کار تولید و ذخیره سازی را برای ما بدون سرمایه گذاری اولیه انجام میدهد ما فقط برای استخراج، انتقال و تبدیل هزینه میکنیم. در عین حال حاضر نشدیم سهم طبیعت را با حفظ طبیعت و توسعه پوشش گیاهی بدهیم و حالا صحبت از تمام شدن انرژی رایگان میکنیم. از آن بدتر نه بهروه وری را در تولید در نظر میگیریم و نه در انتقال و نه در مصرف. این ضریب پایین بهره وری با تغییر روش تولید برق حل نمیشود. شاید بدتر هم بشود. پس هیچگاه برق خورشیدی منطقا جایگزین اقتصادی برق فسیلی نمیشود. پنلهای خورشیدی با انرژی پنلهای خورشیدی اول بار ساخته نشدند. با انرژی فسیلی ساخته شدند و هنوز هم ساخته میشوند و تولید پایدارشان در نهایت وابسته به انرژی فسیلی است. این یک اصل ترمودینامیکی محیطی ساده است. ۵− تا زمانی که برای بالابردن بهره وری فناورانه مصرف انرژی تلاش نکنیم (با کاهش قیمتی مصرف فرق میکند) و نتیجه ملموس نگیریم، تمام تلاشها برای تولید، ریختن آب در هاون و پروژه شکست خورده است. کشاورزی در گذشته اصلا نیاز به برق نداشت. الان حدود ۱۵ درصد مصرف کشور است. برق خانگی با سهم ۳۰ درصد فقط با بهبود ساختمانها و تجهیزات خانگی میتواند تا ۹۰ درصد کاهش یابد، اگر تلفات شبکه و هدر رفت صنایع را ه به آن اضافه کنیم حدود دو سوم از برق کشور مصرف نمیشود بلکه هدر میرود. به همین سادگی یک فاجعه است. دولت حاضر نیست از محل صرفه جویی همین اقلام، درصدی وام یا کمک سرمایه گذاری به سرمایه گذار دهد. زیرا دولت ذینفع اسراف مردم در بخش انرژی است. سیاستهای قیمت گذاری برای بالابردن بهره وری نیست برای افزایش درامد است و این اشتباه سیاستگذار است. اگر سیاستگذار قصدش بهره وری بود حداقل ۳۰ تا ۵۰ درصد صرفه جویی را به صرفه جو کننده تا جبران سرمایه اولیه اش پرداخت میکرد ولو به شکل وام کم بهره.
ناشناس۴۲۲۵۸۹۵۱۴:۴۴:۱۵ ۱۴۰۵/۴/۱۹
چرا همیشه بحث ناترازی فقط در صنعت برق دیده می شود؟ آیا قیمت گذاری دستوری تنها تاثیر آن بر روی صنعت برق است؟ چرا ناترازی در اقتصاد خانوار موضوع که بخشی از آن برق، بنزین، آب و .. هیچوقت موضوع بحث شما نیست؟ آیا شما که با همین ایده قیمت بنزین را بارها گران کردید توانستید ناترازی بنزین را کاهش دهید؟ آیا می توانید بفرمایید اتلاف انرژی در صنعت برق چند درصد این ناترازی را تشکیل می دهد؟ آیا می توانید میزان مصرف ماینرها و سهم آنها در ناترازی برق را مشخص بفرمایید؟ آیا هیچ راه حل فنآورانه برای کاهش مصرف بجز افزایش قیمت ها و به قول شما حذف قیمت گذاری دستوری وجود ندارد؟ متاسفانه تئوری های شکست خورده شما همچنان به عنوان اصلی ترین راه حل های مشکلات کلان کشور بیان می شوند و بحران جدیدی بر بحران های گذشته می افزایند.
ناشناس۴۲۲۵۸۹۶۱۴:۴۵:۰۳ ۱۴۰۵/۴/۱۹
ما پتانسیل بالای انرژی باد را هم در سیستان بلوچستان ،سمنان ،لوشان داریم که با نصب توربین های بادی قابلیت تولید برق دارند
ناشناس۴۲۲۵۸۹۹۱۴:۴۹:۳۲ ۱۴۰۵/۴/۱۹
ذخیره سازی حرارتی (مناسب نیروگاه‌های خورشیدی بزرگ ) در نیروگاه‌های خورشیدی حرارتی، آینه‌ها نور خورشید را روی یک برج متمرکز می‌کنند تا نمک‌های مخصوص (مثل نمک مذاب) را گرم کنند. این گرما تا شب ذخیره می‌شود و سپس برای تولید بخار و چرخاندن توربین‌های برق استفاده می‌شود.
ناشناس۴۲۲۵۹۰۰۱۴:۵۱:۳۵ ۱۴۰۵/۴/۱۹
ذخیره سازی در باطری (رایج‌ترین روش برای خانه‌ها) پنل‌های خورشیدی در روز برق تولید می‌کنند و آن را در باتری‌های قابل‌شارژ (معمولاً لیتییونی) ذخیره می‌کنند. شب هنگام، برق ذخیره‌شده در باتری، مصرف خانه را تأمین می‌کند. مزیت: مناسب برای مصارف خانگی و کسب‌وکارهای کوچک؛ قابل‌اتصال به شبکه برق شهری
yektanetتریبون

آخرین عناوین