به تازگی و پس از امضای تفاهمنامه میان ایران و آمریکا با محوریت خاتمه جنگ میان دو کشور، شاهد درگیری‌هایی میان دو طرف در تنگه هرمز بوده ایم. مساله ای که حتی سبب شده برخی از احتمال فروپاشی مذاکرات میان ایران و آمریکا صحبت کنند با این حال، این مساله تاکنون رخ نداده است. در این میان، بسیاری در مورد دلایل اصلی درگیری دو طرف با محوریت تنگه هرمز سوال می کنند. در پاسخ به این سوال، باید 3 مولفه را مد نظر داشت. 

اول اینکه بر طبق تفاهمنامه ایران و آمریکا، حاکمیت ایران بر تنگه هرمز به رسمیت شناخته شده است. با این حال، طرف آمریکایی در عرصه میدانی به این مساله گردن نمی نهد و حتی به دنبال تعریف کریدور عمان به عنوان کریدور جایگزین تعیین شده از سوی ایران جهت عبور و مرور کشتی ها از تنگه هرمز است. حتی بر پایه گزارش‌های مختلف، آمریکایی ها از طریق اسکورت نظامی کشتی های باری و نفتی به دنبال بی توجهی به حق حاکمیتی ایران در تنگه هرمز هستند. عجیب‌تر اینکه رئیس جمهور آمریکا مدعی است که آمریکا می تواند مستقلا از تنگه اخذ عوارض کند! این مسائل نقض صریح مفاد تفاهمنامه ایران و آمریکا هستند و درست به همین دلیل تهران قویا به این موضوع واکنش نشان می دهد. 

نکته دوم اینکه آمریکا در مورد سایر مسائل توافق شده در قالب تفاهمنامه با ایران نظیر مساله لبنان و یا عدم مداخله در امور ایران و خودداری از طرح تهدید علیه کشورمان و آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده کشورمان هم از خود بی توجهی نشان می دهد. اگر از این زاویه به ماجرا بنگریم نیز ایران عملا حاکمیت خود بر تنگه هرمز را اهرمی برای نقد شدن مطالباتش از آمریکا درنظر می گیرد و با اعمال پروتکل های مد نظر خود در تنگه، طرف آمریکایی را وادار به اجرای تعهداتش می کند. موضوعی که پذیرش آن برای طرف آمریکایی سخت است با این حال، راهی جز پذیرش ندارد. همین مقاومت آمریکا در اجرای درست تعهداتش موجب می شود تا درگیری هایی را در تنگه هرمز شاهد باشیم. 

و مساله سوم اینکه آمریکا در تفسیر تفاهمنامه با ایران، به دنبال یک جاده یک طرفه و تامین حداکثری منافع خود است. این چیزی نیست که ایران پذیرای آن باشد. درست به همین دلیل، کشورمان با کنشگری فعال در تنگه هرمز، سعی در اصلاح این اشتباه محاسباتی دشمن دارد. ورای این ها، رقبا و دشمنان با توجه به بازیگری فعال ایران در تنگه، به این جمع بندی راهبردی می رسند که هرگونه ماجراجویی دیگر آن ها علیه کشورمان، در آینده می تواند صورت حساب های مهلک‌تری را روی دستشان قرار دهد. مساله ای که خود برای ایران ماهیت بازدارنده دارد.