خورش قیمه یکی از معروف‌ترین و محبوب‌ترین غذاهای ایرانی است که تقریباً در همه شهرهای ایران پخته می‌شود. اما شاید برایتان جالب باشد بدانید نام «قیمه» از کجا آمده و چرا این خورش خوش‌عطر چنین اسمی دارد. در این مطلب قرار است داستان نام‌گذاری خورش قیمه را بررسی کنیم.

ریشه نام قیمه چیست؟

قدمت این خوراک به درستی مشخص نیست. بنابر فرهنگ دهخدا واژه قیمه از ترکی به معنای گوشت تکه شده ریشه گرفته‌ است. شاردن که در دوره صفوی به ایران سفر کرده‌ است از این خورش نام می‌برد. همچنین نادر میرزا قاجار از این خورش به نام شاه خورش‌ها یاد می‌کند و معتقد است این خورش یادگاری از دوران ساسانی است.

کلمه «قیمه» در اصل از واژه ترکی «قیما» یا «قیمه» گرفته شده است. این واژه در زبان ترکی به معنی «گوشت ریز شده یا خرد شده» است. اگر به روش پخت خورش قیمه دقت کنید، متوجه می‌شوید که گوشت این غذا معمولاً به قطعات کوچک خرد می‌شود.

در واقع ویژگی اصلی این خورش همین ریز بودن تکه‌های گوشت است. به همین دلیل در گذشته به غذایی که با گوشت‌های خرد شده پخته می‌شد «قیمه» می‌گفتند و به مرور زمان این نام برای خورش معروف امروزی باقی ماند.

قیمه در فرهنگ غذایی ایرانی

خورش قیمه فقط یک غذای معمولی نیست؛ بلکه در بسیاری از مناسبت‌ها و مراسم مذهبی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. در ایام محرم و صفر، یکی از غذاهایی که به‌عنوان نذری در بسیاری از شهرهای ایران پخته می‌شود همین خورش قیمه است. ترکیب لپه، گوشت، لیموعمانی و سیب‌زمینی سرخ‌کرده طعمی می‌سازد که برای بسیاری از ایرانی‌ها یادآور خاطرات مراسم و دورهمی‌هاست.

انواع خورش قیمه

در طول زمان، انواع مختلفی از خورش قیمه در شهرهای مختلف ایران شکل گرفته است. برخی از معروف‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• قیمه سیب‌زمینی (رایج‌ترین نوع)

• قیمه بادمجان

• قیمه نثار قزوینی

هرکدام از این مدل‌ها با تغییراتی در مواد اولیه یا روش پخت تهیه می‌شوند اما پایه اصلی آن‌ها همان گوشت خرد شده یا «قیمه» است.

جمع‌بندی

نام خورش قیمه در واقع از شیوه آماده‌سازی گوشت در این غذا گرفته شده است. واژه «قیمه» به معنی گوشت خرد شده است و دقیقاً به همان ویژگی‌ای اشاره می‌کند که این خورش را از بسیاری از غذاهای دیگر متمایز می‌کند. به همین دلیل، نام این غذای محبوب ایرانی ریشه‌ای ساده اما جالب در زبان و فرهنگ منطقه دارد.