صلح امام حسن(ع)؛ چرا؟!

محمد مهدی اسکندری، گروه سیاسی الف،   4030106079 ۵ نظر، ۰ در صف انتشار و ۳ تکراری یا غیرقابل انتشار
صلح امام حسن(ع)؛ چرا؟!

پانزدهم رمضان کریم، سالروز ولادت حضرت امام حسن مجتبی است. یکی از موضوعاتی که پس از گذشت این همه سال همچنان درمورد زندگی امام حسن قابل توجه و تأمل است، چرایی صلح ایشان با معاویه و تن‌دادن به نوعی مصالح است. اگر به کتب تاریخی، روایی و حدیثی نظر بیفکنیم در این مورد دلایل مختلفی را خواهیم یافت که نشان می‌دهد علت این مصالح چه بوده و اگر این اتفاق از سوی این امام صورت نمی‌پذیرفت چه عاقبتی برای جامعه اسلامی به وجود می‌آمد. در ادامه به برخی از این دلایل اشاره خواهیم کرد. 

حفظ دین
در قاموس فکری امامان و به تبع ایشان شیعیان، حفظ دين و احياي معارف اسلامی محوري‏ترين عنصر است. به همين دليل تشكيل حكومت، قيام، صلح و سكوت آنها همه در جهت حفظ اسلام و احياي سنّت شكل مي‏ گيرد. اگر در شرايطي اسلام به واسطه قيام حفظ شود، آنان قيام مي‏ كنند و اگر در مقطعي ديگر سكوت آنها موجب حفظ اسلام شود، سكوت مي‏ كنند، هر چند اين سكوت، باعث از دست رفتن حقّ مسلّم آنان شود. امام علي (ع) فرمود: «سلامة الدين احبّ الينا من غيره.» اساساً مأموریت امام، این است که اهداف الهی را محقق سازد و در این جهت گام بردارد، لذا بنا به علمی که به مصالح و مفاسد اقدامات دارد، باید بهترین گزینه را انتخاب نماید. 
بر اين اساس، يكي از علل مهم صلح امام حسن (ع) را مي‏توان «حفظ دين» بيان كرد، زيرا وضعيت جامعه اسلامي در شرايطي قرار داشت كه ممكن بود جنگ با معاويه، اصل دين را از بين ببرد. مضافاً اين‏كه اوضاع بيروني جامعه اسلامي نشان مي ‏داد كه روم شرقي آماده حمله نظامي به مسلمانان بود، لذا در این جهت اصل کیان اسلامی و جامعه مسلمین است که در خطر قرار گرفته. 

حفظ جان شیعیان
حفظ شيعيان گرچه از مصاديق مصالح عمومي است، ولي از آن‏جايي كه شيعيان، حافظان و پاسداران دين و موالي اهل بيت (ع) بودند، حفظ آنان از اهميت ويژه ‏اي برخوردار بود. شيعيان خاص امير المؤمنين (ع) اغلب در جمل، صفين و نهروان به شهادت رسيده و گروه اندكي از آنان باقي مانده بود و اگر جنگي به وقوع مي ‏پيوست، با توجه به ضعف مردم عراق، قطعاً امام حسن (ع) و شيعيان متحمل خسارات جبران‏ ناپذيري مي‏ شدند، زيرا معاويه در اين صورت آنها را به شدت سركوب مي ‏نمود. اما صلح امام مي‏ توانست آنها را براي شرايطي نگه دارد كه در آينده فراهم مي‏ آمد، به طوري كه اگر بنا بود خون آنها ريخته شود بتواند بازده مفيدي داشته و جرياني مؤثر در تاريخ به وجود آورد. ضمن اینکه تهدیداتی از سوی معاویه مبنی بر قتل و غارت شیعیان وجود داشت که صلح حسنی تا حد زیادی آن تهدیدات را خنثی ساخت.

عدم همراهی مردم با امام حسن
نکته دیگری که دلیل صلح را از دید امام روشن می‌ کند، آن است که اساسا بر پایی جنگ در شرایط عادی، منوط به حضور مردم بوده و حاکم در حد خاصی می‌ تواند، آنان را به حضور در جنگ وادار کند. در واقع دو نکته را باید از یکدیگر جدا کرد، یکی آن که آیا حاکم مسلمانان می‌ تواند به هر صورت و حتی در شرایط مخالفت آشکار اکثریت مردم، جنگ را آغاز کند؟ اگر چنین کاری را می‌ تواند انجام دهد، در چه شرایطی؟ نکته دوم آن که به فرض حاکم بتواند چنین کند، آیا چنین کاری به مصلحت مسلمانان است یا نه؟ اصولا سیره رسول خدا(صلّی اللّه علیه و آله) آن بود که در امر جنگ با مسلمانان مشورت می‌ کرد. این در حالی بود که اولاً رسول خدا(صلّی اللّه علیه و آله) از ابتدا با مردم بیعت کرده بود و ثانیاً آن که جهاد در شمار فروعات اسلام بوده و اصولاً وظیفه مسلمانان است که همانند نماز به این دستور نیز عمل کنند.

امام مجتبی(علیه السّلام) نیز به همین سیره پایبند بود. زمانی که می‌ دید مردم خود مایل به داشتن چونان امامی نیستند و حاضر به حفظ موقعیت خویش در برابر شام نیستند، طبیعی بود که او بعد از نصایح لازم که بخش عمده را پدرش پیشاپیش کرده بود، عراق را رها کرده و به مدینه برود. 

بي‏گمان يكي از علل اصليِ صلح امام حسن (ع) نيز حمايت نكردن مردم از آن حضرت بود. اگر مردم كوفه از او حمايت مي‏ كردند و فرماندهان سپاهش به او خيانت نمي‏ کردند، حضرت صلح نمي ‏كرد؛ چنان‏كه فرمود: «به خدا سوگند، من از آن جهت كار را به او سپردم كه ياوري نداشتم، اگر ياوري مي‏ داشتم، شبانه روز با معاويه مي‏ جنگيدم تا خداوند ميان ما و او حكم كند.»

آنچه گذشت تنها بخشی از دلایل صلح امام حسن بود، بنا به این موضوع صلح در کنار چنین شرایطی بهترین روش سیاسی برای امام حسن و آینده جامعه اسلامی بود. 

دیدگاه کاربران

ناشناس۳۴۳۴۲۰۰۱۲:۲۹:۳۲ ۱۴۰۳/۱/۷
هر تصمیمی زمان خودش رو داره. الان هم وقت صلح جهانی و بعد هم همینطور.
ناشناس۳۴۳۴۲۷۴۱۴:۱۴:۲۲ ۱۴۰۳/۱/۷
حفظ جان شیعیان خیلی مهم است.
ناشناس۳۴۳۴۲۷۶۱۴:۱۹:۴۹ ۱۴۰۳/۱/۷
نرمشي در راه است
ناشناس۳۴۳۴۴۲۷۱۹:۰۳:۲۵ ۱۴۰۳/۱/۷
امام حسن صلح کرد چون بارانش خیانت کردن و پشتش را خالی کردن
علي۳۴۳۴۴۷۹۲۰:۰۸:۵۸ ۱۴۰۳/۱/۷
كاش صلح نامه به صورت كامل نيز منتشر شود چون حاوي نكاتي است كه ميشود در موردش صحبت كرد
yektanetتریبونخرید ارز دیجیتال از والکس

پربحث‌های هفته

  1. طرح عفاف و حجاب از امروز در تهران

  2. تصاویری از اجرای طرح عفاف و حجاب در تهران

  3. اعتماد کنید و مطمئن باشید

  4. نظرات برگزیده مخاطبان الف: وضعیت حجاب، حاصل کم‌کاری چهل‌ساله است/ باید برای مبارزه با سگ‌های ولگرد فکری کرد

  5. نماز جمعه این هفته تهران به امامت حجت الاسلام صدیقی اقامه می‌شود

  6. این صدای اقتدار ایران است ...

  7. تنبیه متجاوز آغاز شد /حمله موشکی و پهپادی ایران به اسراییل

  8. نظر باباطاهر عریان درباره دلار !

  9. ارژنگ امیرفضلی و زندگی در شرایط سختِ تورنتو

  10. یک نکته قابل‌تامل در مورد توسعه قدرت نظامی ایران

  11. وحدت ملی با وعده صادق

  12. آنچه اسرائیل در مورد "وعده صادق" نمی گوید

  13. دومین روز بزرگ تاریخ معاصر ایران

  14. استخوانی در گلوی اسرائیل!

  15. پشت‌پرده عقب‌نشینی صهیونیست ها از غزه

  16. آیت الله صدیقی: عذرخواهی می‌کنم که با غفلت و کم توجهی باعث هجمه به ملت ایران شدم

  17. هیات علمی یا کارخانه چاپ مقاله !

  18. درگیری لفظی علی دبیر و پیمان یوسفی روی آنتن زنده: شما تنت میخاره!

  19. اطلاعیه سازمان اطلاعات سپاه در خصوص حمایت از رژیم صهیونیستی در فضای مجازی

  20. باهنر: نباید به اندازه تورم حقوق ها افزایش یابد/ ۹۰ درصد منتخبان وظایف مجلس را نمی‌دانند

  21. تصاویری از نمازجمعه تهران به امامت حجت‌الاسلام کاظم صدیقی | کدام چهره‌های سیاسی و نظامی به نمازجمعه رفتند؟

  22. حمایت افکار عمومی ایران از حمله به اسرائیل

  23. هیچ گاه اعتراف نمی کند، چون...

  24. «برجام» در موزه تاریخ ؟!

  25. رئیسی: فعالان اقتصادی از عددسازی‌ها در بازار نگران نباشند  

پربحث‌های هفته

  1. اعتماد کنید و مطمئن باشید

  2. نظرات برگزیده مخاطبان الف: وضعیت حجاب، حاصل کم‌کاری چهل‌ساله است/ باید برای مبارزه با سگ‌های ولگرد فکری کرد

  3. نماز جمعه این هفته تهران به امامت حجت الاسلام صدیقی اقامه می‌شود

  4. این صدای اقتدار ایران است ...

  5. تنبیه متجاوز آغاز شد /حمله موشکی و پهپادی ایران به اسراییل

  6. وحدت ملی با وعده صادق

  7. دومین روز بزرگ تاریخ معاصر ایران

  8. استخوانی در گلوی اسرائیل!

  9. آیت الله صدیقی: عذرخواهی می‌کنم که با غفلت و کم توجهی باعث هجمه به ملت ایران شدم

  10. اطلاعیه سازمان اطلاعات سپاه در خصوص حمایت از رژیم صهیونیستی در فضای مجازی

  11. باهنر: نباید به اندازه تورم حقوق ها افزایش یابد/ ۹۰ درصد منتخبان وظایف مجلس را نمی‌دانند

  12. هیچ گاه اعتراف نمی کند، چون...

  13. «برجام» در موزه تاریخ ؟!

  14. رئیسی: فعالان اقتصادی از عددسازی‌ها در بازار نگران نباشند  

  15. بهادری جهرمی: احیای دریاچه ارومیه با برنامه‌ریزی دولت رخ داد

  16. انتقاد دوباره شریعتمداری از مسئولین درباره وضعیت حجاب/ اوج و فرود قیمت دلار

  17. اولین واکنش قوه قضائیه به ماجرای صدیقی و باغ ازگل/ انتقاد روزنامه اصولگرا از فرزین/ ارزیابی وزیر ارشاد از فضای گفت‌وگو در کشور

  18. این تریبون به مرجعیت نمازجمعه کمک کرد؟

  19. اسراییل چه باید بکند؟ 

  20. تورم نقطه‌به‌نقطه به ۳۵ درصد کاهش پیدا کرد

  21. حسین دهباشی به دادسرا احضار شد

  22. عبدالکریمی: مدافع تمام‌قد نیروهای دفاعی‌ ایران هستم

  23. تحلیل صالحی از حمله موشکی ایران به رژیم صهیونیستی/ توضیحات کنعانی درباره کشتی توقیف‌شده در تنگه هرمز

  24. مشتِ آهنینِ ایران و" گنبدِ کابوسِ" اسرائیل

  25. احتمال تشکیل استان تهران غربی

آخرین عناوین