بد نیست بدانید اغلب بیماریهای قلبی به علت چاقی، استرس، عوامل ژنتیکی، سبک زندگی ناسالم و دیابت در افراد به وجود میآیند؛ اما تولید برخی هورمونها در تخمدان باعث شده تا زنان، کمتر از مردان دچار بیماریهای قلبی شوند. در اصل، به دلیل فقدان این هورمونها، احتمال مبتلا شدن آقایان به بیماریهای قلبی نسبت به خانمها بیشتر است. اما این تنها دلیل نیست. در ادامه بررسی میکنیم که آیا میزان ابتلا به بیماری قلبی در مردان بیشتر است؟
تفاوت قلب مردان و زنان
ظاهر قلب زنان و مردان تقریباً شبیه بهم است، اما تفاوتهایی هم در عملکرد آنها وجود دارد. با شناخت این تفاوتها بیشتر متوجه میشویم که چرا مردان بیشتر از زنان دچار بیماری های قلبی می شوند؟ در ادامه، به تفاوتهای قلب مردان و زنان اشاره میکنیم.
ساختار قلب
به طور متوسط، قلب خانمها نسبت به قلب آقایان حدود 10 الی 20 درصد کوچکتر است. این اختلاف سایز در حفرههای قلب و ضخامت دیواره بین دو بطن هم وجود دارد. اندازه بطنها و حفرههای قلب زنان از مردان کوچکتر بوده و ضخامت دیوارههای بین بطن نیز باریکتر است.
خانمها به طور میانگین ضربان قلب سریعتری نسبت به مردان دارند؛ اما حجم خونی که در انقباض از قلب مردان خارج میشود، به نسبت بیشتر از زنان است. همچنین توجه داشته باشید که در خانمها میزان EF حدود 5 الی 10 درصد از مردان کمتر است.
پاسخ قلب و عروق
یکی دیگر از مهم ترین تفاوت قلب آقایان و خانم ها ، پاسخ قلب و عروق است. توجه داشته باشید پاسخ قلب و عروق خانمها نسبت به استرسهای محیطی، به مراتب بیشتر از مردان است و هنگام مواجه شدن با شرایط استرسزا، ضربان قلب آنها چندین برابر میشود. در حالی که مردان هنگام استرس، شریانهای شان دچار انقباض شده و فشار خونشان افزایش مییابد.
یکی از شایع ترین بیماریهای قلبی که در آقایان و بانوان تقریبا به صورت یکسان رخ میدهد، انسداد عروق کرونر قلب است. این بیماری میتواند بعد از گذشت مدتی موجب بروز علائم ایسکمی شود و خطر ابتلا به سکته قلبی را چندین برابر افزایش دهد.
حمله قلبی به عنوان رایج ترین علت مرگ و میر در بین زنان و مردان شناخته شده و مکانیسم ایجاد آن در بین افراد تفاوت چندان زیادی ندارد. اما همچنان ممکن است خیلیها به دنبال پاسخ این سوال باشند که چرا مردان بیشتر از زنان دچار بیماری های قلبی می شوند؟
دقت داشته باشید در برخی مواقع، چربی هنگام گردش خون میتواند به بعضی از قسمتهای دیواره عروق بدن بچسبد و یکسری برجستگیها به نام پلاک داخل رگها به وجود بیاورد. پلاک آتروسکلروزی به مرور زمان اگر مستحکم شود، علائم انسداد عروق کرونر را به وجود میآورد. خانمها میتوانند برخی عوامل خطر قلبی داشته باشند که آقایان از آنها برخوردار نیستند.
علائم انسداد عروق قلب در بانوان متنوعتر است و میتواند نسبت به مردان بسیار متفاوتتر باشد. بعد از بروز علائم نیز تشخیص انسداد عروق در بانوان با کمک تستهای تشخیصی، مقداری پیچیدهتر و سختتر از آقایان است. خانمهایی که به سکته قلبی دچار میشوند، معمولا نسبت به آقایان وضعیت بدتری خواهند داشت؛ زیرا اغلب دیر به دکتر قلب مراجعه میکنند و تاثیر درمانهای پس از سکته قلبی یا میزان مصرف داروها در آنها نیز کمتر است. بر همین اساس، توصیه میشود که در صورت مشاهده هرگونه علائم، هرچه سریعتر با دریافت نوبت آنلاین از دکتر قلب در تهران، تحت نظر پزشک متخصص قرار بگیرید.
عوامل آسیبزا
تمام عوامل خطر یا آسیبزا مانند فشار خون، دیابت، سیگار، چربی خون، سابقه خانوادگی و چاقی برای مردان و زنان مشابه است؛ اما خانمها به علت مسائل هورمونی و حاملگی، بیشتر از آقایان در معرض دیابت و فشارخون هستند که خود این موارد به عنوان مهم ترین عوامل زمینه ساز بیماریهای قلبی شناخته شدهاند.
با این حال در پاسخ به این سوال که آیا میزان ابتلا به بیماری قلبی در مردان بیشتر است؟ میتوان گفت در اکثر مواقع آقایان بیشتر در معرض خطرات بیماریهای قلبی قرار دارند؛ اما گاهی اوقات خانمها نیز به دلایل مختلف، نسبت به آقایان با علائم وخیمتری رو به رو خواهند شد.
بیشتر خانمهایی که دچار فیبریلاسیون دهلیزی میشوند، علائم شدیدتری نسبت به آقایان دارند. فیبریلاسیون دهلیزی در واقع نوعی ضربان نامنظم قلب یا آریتمی قلبی است که هنگام دچار شدن به آن، ضربان قلب از حالت عادی خارج میشود. این بینظمی میتواند به همراه تپش قلب و ایجاد لخته خون نیز باشد.
آقایان هم به دلیل انسداد عروق قلبی یا حمله قلبی بیشتر دچار نارسایی قلبی میشوند. اصلی ترین علت نارسایی قلب، از بین رفتن بافت قلبی یا وجود نداشتن انقباض عضلات قلبی است که آن را با نارسایی سیستولی میشناسند. در خانمها نیز برعکس آقایان، نارسایی دیاستولی تقریباً شایعتر است.
اصلی ترین تفاوت قلب مردان و زنان در این نوع نارساییها، داشتن پیش آگاهی بهتر دیاستولی است. این نوع نارسایی قلبی به علت کوچک بودن اندازه قلب یا سفتی جدار قلب رخ میدهد و با رخ دادن آن، خون به اندازه کافی وارد قلب نمیشود.
حمله قلبی
بانوان به دلیل وجود هورمونهای استروژن تا زمان یائسگی ایمنی بیشتری در مقابل بیماریهای قلبی دارند و کمتر از آقایان به مشکلات قلبی همچون حمله قلبی دچار میشوند. به همین خاطر پیدایش حمله قلبی در آنها حدود 5 الی 10 سال دیرتر از آقایان رخ میدهد.
البته ناگفته نماند که به دلیل بالاتر بودن سن بانوان در زمان حمله قلبی، خطر آن نسبت به مردان بیشتر بوده و عوارض جدیتری نیز به همراه دارد. حال که به خوبی متوجه شدید چرا مردان بیشتر از زنان دچار بیماری های قلبی می شوند و مهم ترین تفاوت قلب مردان و زنان در چیست، بهتر است به فکر سلامت خود باشید و هر چند وقت یکبار به متخصص قلب در تهران مراجعه کنید تا وضعیتتان به خوبی مورد بررسی قرار بگیرد.
شایع ترین و مهم ترین علائم حمله قلبی
از جمله شایع ترین علائم حمله قلبی در آقایان میتوان به درد فشار دهنده، احساس سوزش در قفسه سینه و احساس درد در ناحیه پشت جناغ اشاره کرد. این علائم در خانمها کمتر از آقایان دیده شده و علائم اصلی حمله قلبی در آنها شامل دردهای غیر تیپیک در ناحیه قفسه سینه، علائم گوارشی و تنگی نفس میشود.
در واقع همین موضوع میتواند باعث گمراهی در تشخیص صحیح و درمان حمله قلبی در بانوان شود. اکثر خانمها بعد از مشاهده علائم حمله قلبی، موضوع را خیلی جدی نمیگیرند و کمتر از مردان به پزشک مراجعه میکنند. بیشتر خانمها علائم حمله قلبی را به مواردی همچون فشارخون بالا و دیابت نسبت میدهند و به فکر حمله قلبی نیستند. در نتیجه این موضوع موجب وخیمتر شدن وضعیت قلب خواهد شد.
از آن جایی که خانمها در زمان لازم برای رفع مشکلات قلبی به دکتر قلب مراجعه نمیکنند، بیشتر در معرض آسیبهای جدی و مرگ قرار میگیرند. همانطور که قبلا اشاره کردیم، تفاوت قلب آقایان و خانمها چندان زیاد نیست اما بهتر است هر کسی به خوبی این تفاوتها را بداند تا از قلب خود به بهترین شکل ممکن مراقبت کند.
علائم حمله قلبی در برخی موارد میتواند شامل سرگیجه، ضعف، حالت تهوع، سوزش معده و غش نیز باشد. بنابراین اگر زمانی متوجه چنین علائمی به صورت ناگهانی بودید، بهتر است آنها را نادیده نگیرید.
توجه داشته باشید زمانی که خانمها دچار انسداد عروق قلبی یا سکته قلبی میشوند، احساس خستگی شدید زیادی دارند و توانایی انجام کارهای عادی روزمره را هم از دست میدهند. در این زمان تعریق سرد و احساس تنگی نفس نیز در آنها بیشتر میشود و حتی در زمان استراحت هم ممکن است دچار تنگی نفس ناگهانی شوند.
در آقایان، عروق کرونر در بخشهای ابتدایی و قسمتهای بزرگ قابل مشاهده هستند و از این جهت میتوان خیلی راحت آنها را درمان کرد؛ اما عروق کرونر مسدود شده در خانمها ریزتر بوده و به همین دلیل مشاهده کردن آنها نسبتاً کار دشواری است.
در هر صورت نیاز است زمانی که شاهد علائم مختلف حمله قلبی بودید، سریعاً به پزشک متخصص قلب و عروق مراجعه کنید تا معاینه لازم برایتان صورت بگیرد و خطری سلامتتان را تهدید نکند.
روشهای تشخیص و درمان بیماریهای قلبی
در این مقاله سعی کردیم به این سوال که چرا مردان بیشتر از زنان دچار بیماری های قلبی می شوند؟ پاسخ دهیم. توجه داشته باشید همه افرادی که بیماریهای قلبی را تجربه میکنند، دارای علائم یکسانی نیستند و برخی از افراد درد خفیف و برخی دیگر درد بسیار شدیدتری دارند. ناگفته نماند برخی از افراد نیز هیچ علائم قابل مشاهدهای ندارند و ممکن است اولین نشانه در آنها، ایست قلبی باشد. با این حال هر چقدر علائم بیشتر باشد، احتمال جلوگیری از بروز سکته قلبی به مراتب بیشتر خواهد بود.
همانطور که میدانید، بیماریهای قلبی یکی از اصلیترین دلایل مرگومیر بهشمار میروند. بنابراین، چکاپ دورهای قلب برای تمامی افراد ضروری است. شما میتوانید برای بررسی وضعیت قلب خود به کلینیک دکتر قلب مراجعه کنید و از خدمات این مرکز درمانی بهرهمند شوید. وبسایت کلینیک دکتر قلب با مدیریت دکترهومن محمودی نیز در دسترس قرار دارد و پرسشنامههایی را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید در گام اول و بدون نیاز به مراجعه، علائم خود را وارد کرده و توصیههای اولیه را دریافت کنید. شما میتوانید از وب سایت دکتر قلب در تهران(سعادت آباد) به صورت آنلاین نوبت بگیرید یا اینکه از طریق تماس تلفنی یا مراجعه حضوری، از خدمات پزشک متخصص قلب بهرهمند شوید.
