آیا افزایش قیمت بنزین در شرایط کنونی درست بود؟

گروه اقتصادی الف،   3980826023
آیا افزایش قیمت بنزین در شرایط کنونی درست بود؟

عباس عبدي در روزنامه اعتماد نوشت: افزايش قيمت بنزين و سهميه‌بندي كردن آن به طور عادي با واكنش‌هايي مواجه و موجب نگراني شد. آيا اين تصميم درست بود؟ اگر نه آيا مي‌توان آن را اصلاح كرد؟ اولين و مهم‌ترين نكته اين است كه ادامه وضع قبلي و فروش بنزين ليتري هزار تومان نه ممكن بود نه مفيد. نه به لحاظ اقتصادي و نه از منظر علمي.

از آخرين باري كه قيمت بنزين افزايش يافت تاكنون 4 سال مي‌گذرد و در اين فاصله قيمت ارز بيش از 3 برابر شده يعني ارزش بنزين براي قاچاق 3 برابر بيشتر شده است. در داخل نيز حداقل 100 درصد تورم در اين 4 سال داشته‌ايم يعني قيمت بنزين به نرخ ثابت نصف شده است. از سوي ديگر حساسيت مردم نسبت به تورم افزايش يافته است، بنابراين ثابت ماندن قيمت بنزين و انرژي نوعي خودكشي آرام اقتصادي بود.

ولي آيا اين بدان معني است كه هر گونه افزايشي نيز مجاز است؟ در شرايطي كه دولت در بدترين دوران بودجه‌اي خود است، تنش‌هاي خارجي شدت يافته و از همه بدتر شكاف سياسي در سطح مديريت كشور ميان قوا و مولفه‌هاي قدرت در اوج است، چگونه مي‌توان چنين تصميمي را اتخاذ كرد؟ و اصولا دولتي كه مي‌خواهد اين تصميم را بگيرد، چگونه مي‌تواند سخنراني‌هاي يزد و كرمان را توجيه كند؟

و مهم‌تر از همه اينكه چنين تصميماتي نيازمند مقدمه‌چيني در عرصه عمومي و ايجاد همدلي در جامعه است، چگونه انتظار داريم كه مردم با چنين تصميمي كه في‌البداهه و بدون هيچ مقدمه‌اي با آن مواجه مي‌شوند، همراهي كنند؟ چگونه توقع داريم كه مخالفان سياسي درون ساخت قدرت كه ابزارهاي قوي تخريبي دارند، سكوت كنند و غائله ايجاد نكنند؟

شايد دولت پاسخ دهد كه همه منابع حاصل از اين افزايش به جيب 60 ميليون نفر برگشت داده خواهد شد لذا بر اين اساس انتظار دارد كه مردم با آن همراهي كنند. ولي از يك سو مشكل بي‌اعتمادي را چگونه بايد حل كرد و از سوي ديگر تناقضات گفتاري قبلي مسوولان در همين زمينه‌ها را چگونه مي‌توان هضم نمود؟ تناقضاتي كه حل آنها غيرممكن است.

سياست اخير گرچه منافع محدودي دارد ولي مشكل سوخت و انرژي را حل نمي‌كند زيرا با وجود قيمت‌گذاري و دو نرخي بودن به تنهايي براي شكست هر سياستي در انرژي كافي است.

آن هم در جامعه‌اي كه تورم شديد دارد و به زودي عدم تعادل ميان قيمت رسمي و بازار آزاد شديدتر مي‌شود. تا آنجا كه من مي‌دانم، سياست جديد مبتني بر هيچ حمايت قوي كارشناسي نبوده است. پيشنهادي كه برخي افراد از جمله بنده از آن حمايت مي‌كرديم و در جلساتي كه براي گرفتن نظرات‌مان بود، بيان مي‌كرديم مبتني بر چند هدف بود.

هر طرحي در زمينه انرژي بايد معطوف به اين هدف باشد كه يك بار براي هميشه مساله قيمت‌گذاري انرژي را حل كند. اين جامعه بيش از نيم قرن و از رژيم گذشته تاكنون درگير قيمت انرژي است و هرازگاهي دچار اين بحران مي‌شود. قيمت‌گذاري موجب عدم تعادل مي‌شود و عدم تعادل كم‌كم تشديد مي‌شود و بحران و ناكارآمدي و اتلاف منابع ايجاد مي‌كند.

همچنين مردم به دلايل روشن و منطقي زير بار افزايش قيمت نمي‌روند زيرا نه تنها اعتماد كافي به دست‌اندركاران ندارند بلكه بايد هزينه افزايش قيمت انرژي را نيز بپردازند بدون آنكه از منافع آن نصيب چنداني ببرند. طرح پيشنهادي بنده و برخي ديگر اين بود كه با توجه به وجود زيرساخت‌هاي اينترنتي مي‌توان براي هر خانوار سبد انرژي تعريف كرد و اين ايده را از بنزين آغاز كرده سپس اقلام ديگر مثل گازوييل، گاز و برق را به مرور به آن اضافه كرد.

براساس اين سبد انرژي دولت حق افزايش درآمد از فروش آنها را ندارد مگر در حد هزينه‌هاي توليد و سهم هر خانوار يا فرد را از هركدام از اين انرژي‌ها و ابتدا از بنزين را به خانوار تحويل مي‌دهد، اين تحويل به همان قيمت ليتري هزار تومان است. هر خانوار مالك اين سبد است و هر كاري كه خواست با آن انجام مي‌دهد. آن را در بازار انرژي مي‌فروشد يا خودش مصرف مي‌كند.

براي نمونه اگر به هر فرد 25 ليتر بنزين در ماه تعلق گيرد، روزانه حدود 70 ميليون ليتر بنزين سهم اين سبد مي‌شود. دولت به جاي آنكه بنزين را به مصرف‌كننده و قاچاقچي‌ها بفروشد به خود مردم مي‌فروشد. با همان قيمت قبلي. گفته مي‌شود كه مابه‌التفاوت قيمت انرژي حدود 900 هزار ميليارد تومان است. يعني بيش از دو برابر بودجه دولت. بنزيني كه از اين طريق فروخته مي‌شود، قيمت ثابتي ندارد.

برحسب سياست‌هاي صادرات و واردات دولت، قيمت ارز و سياست مصرف انرژي اين قيمت تعيين مي‌شود. دريافتي مردم مستقيما به قيمت انرژي وصل مي‌شود. يك خانواده 4 نفري كه 100 ليتر بنزين در ماه دارد به راحتي آن را در بازار متشكل انرژي مي‌فروشد و پول خود را مي‌گيرد. اگر فردا دلار گران شد، اين دريافتي او نيز بيشتر خواهد شد.

اگر اين سياست براي همه حامل‌هاي انرژي اجرايي شود، درآمد دولت به طور قطع از اينكه هست بيشتر مي‌شود. قيمت‌گذاري از حوزه دردسرهاي دولت حذف مي‌شود. درآمد مردم نيز بهبود پيدا مي‌كند البته به نفع طبقاتي كه مصرف كمتري دارند. مصرف انرژي نيز به سوي بهينه شدن حركت خواهد كرد. طبعا مردم هم معترض نخواهند شد زيرا به نفع آنان است.

اگر دولت اين ايده را قبول ندارد، بد نيست كه نقدي بر آن ارايه كند. جالب اينكه حتي همين ايده را بايد در شرايط پايدار اقتصادي انجام داد نه اينكه در بدترين زمان ممكن. به نظر بنده هنوز دير نشده و اين سياست را مي‌توان اجرا كرد و يك بار براي هميشه از شر سياست قيمت‌گذاري در انرژي خلاص شد. ضمن اينكه اهميت نتايج مثبت امنيتي اين طرح كمتر از دستاوردهاي سياسي آن نيست.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  2. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  3. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  4. واکنش ربیعی به خنده‌های روحانی بعد از گران شدن بنزین: گاهی خنده‌هایی به لب می‌آید که از سوز دل است/ ایده اطلاعات بسیج از من بود

  5. اتباع ایران بخصوص نخبگان و دانشمندان از سفر به آمریکا اجتناب کنند

  6. وزیر اقتصاد نرخ واقعی دلار را اعلام کرد

  7. گلوبال ریسرچ: ایران را رها کنید؛ اسرائیل تهدید علیه بشریت

  8. جهانگیری: برخورد با فساد و مفسدین به‌ تنهایی کافی نیست/ توکلی: مبارزه با فساد باید بدون تبعیض انجام شود

  9. رفتارهایی که در کشورهای دیگر بی ادبی محسوب می‌شود

  10. موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی

  11. دژپسند: افشاکنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه می‌گیرند

  12. قالیباف: خدا همان خدای زمان جنگ است؛ اگر در اقتصاد درست حرکت کنیم

  13. انتقاد حجت الاسلام قرائتی به تعطیلی ۵شنبه‌ها

  14. شرط عجیب برانکو برای ایران

  15. آن‌ها که آمدند و آن‌ها که نیامدند؛‌ مجلس آینده را چه کسانی اداره ‌می‌کنند؟

  16. خسارت ۳۶ میلیاردی ویلموتس به کشور!

  17. فرصت طلبی با وکالت مردم...

  18. رفع فیلتر تلگرام تکذیب شد

  19. پرونده "پسر آخوندی" به دادگاه ارسال شد/ پای ۵۰۰ میلیارد تومان در وسط است!

  20. لاریجانی: عده‌ای با منفی‌بافی ‌دل مردم را خالی می‌کنند/ مسئولان به مکان‌هایی بروند که مشکلات مردم بیشتر است

  21. خودداری وزیر اقتصاد از اظهارنظر درباره معافیت مالیاتی سلبریتی‌ها

  22. افزایش بودجه ارتش و سپاه/ کاهش بودجه ستاد کل نیروهای مسلح

  23. دلار در صرافی‌ها به ۱۳۹۰۰ تومان رسید

  24. شرط استراماچونی پذیرفته شد/ استقلال در انتظار بازگشت سرمربی

  25. سردار جعفری: تنها راه خروج مردم از بن‌بست تغییر انتخاب‌هایشان است/ مشکل اصلی ما ساختار نیست

پربحث‌های هفته

  1. شما چه فکر می‌کنید؟ | آشنا: جماعت زیادی از راه مسافرکشی با ماشین شخصی زندگی می‌کنند...

  2. ترامپ از ایران تشکر کرد؛ مبادله زندانیان حاصل «یک مذاکره بسیار منصفانه» بود

  3. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  4. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  5. روغن ریخته‌ای که رییس جمهور نذر امامزاده کرد!...

  6. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  7. ده چیز که برای اولین بار در عربستان باب شد

  8. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  9. آیا محسن لرستانی اعدام شد؟

  10. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  11. واکنش کاربران به اولین اجرای مزدک میرزایی

  12. ترفند کارمند بانک در برابر اغتشاشگران + عکس

  13. حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند

  14. داماد رئیس جمهور در انتخابات ثبت نام کرد!

  15. توضیحات رامبد جوان درباره مهاجرت و خندوانه

  16. در نیزارهای ماهشهر چه گذشت؟! / روایتی تازه از وقایع اخیر در بندر ماهشهر

  17. سازمان مبارزه با فساد تشکیل دهید...

  18. کاهش سهمیه ۳۰ درصدی ایثارگران در کنکور به ۵ درصد

  19. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  20. صندلی اتوبوس‌های پایتخت فروشی می‌شود!

  21. تجمع پراکنده و ساختارشکنانه در چند دانشگاه تهران

  22. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  23. «اعتراض»، «آشوب»، «اغتشاش» یا «فتنه»؟ ؛ هر چه بود درسی شد برای عبرت...

  24. زنگنه: کارت سوخت حذف نشده بود!/ علی مطهری: حوادث آبان را به گردن سلطنت‌طلبان نیندازیم/ علت‌ خنده‌های روحانی در جلسه بعد از گرانی بنزین

  25. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

پربحث‌های هفته

  1. جهانگیری: تفاوت ما با دولت قبل در مبارزه با فساد است؛ هیچ خط قرمزی نداریم/ مردم باید باور داشته باشند که قوه قضائیه پاک است

  2. روحانی: بر اساس بودجه ۹۹ حقوق کارمندان و بازنشستگان ۱۵درصد افزایش می‌یابد/ بودجه سال آتی، بودجه استقامت است

  3. وزیر کشور: یک مقدار افزایش قیمت‌ها،‌ در برابر افزایش قیمت بنزین طبیعی است

  4. بودجه ۹۹ بوی نفت نمی دهد

  5. روند سقوط قدرت خرید کارمندان در سالهای اخیر+جدول

  6. لیلاز: مردم دیگر نگران قیمت بنزین نباشند

  7. نماینده مجلس: ممکن است نرخ بنزین دو هزار تومان شود/ دو نرخی بودن بنزین در بودجه ۹۹ حذف می‌شود

  8. ۳ دلیل روانی افزایش قیمت ارز

  9. مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران/ پزشکان ایرانی چقدر مالیات می‌دهند؟

  10. همتی: بانک مرکزی برای بازگرداندن ثبات به بازار ارز تلاش می‌کند

  11. سکه ۴ میلیون و ۶۲۰ هزار تومان شد + قیمت روز دلار و طلا در بازار

  12. انبارلویی: فکری برای ارزش پول ملی بکنید

  13. احمد توکلی: سال ۹۶ نسبت به طغیان فرودستان هشدار دادم/ تکذيب‌های مکرر زنگنه درباره افزایش قیمت بنزین فريب جامعه بود

  14. وزیر اقتصاد نرخ واقعی دلار را اعلام کرد

  15. نوبخت: پرداخت حمایت معیشتی دهم و یارانه ۲۰ هر ماه/ وعده ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در سال آینده

  16. طرح «استیضاح» و «محاکمه» همزمان زنگنه در مجلس و دادگاه

  17. نوبخت: آمریکا اجازه واردات بنزین به ایران را نمی‌داد/ حذف یارانه به استرس آن برای مردم نمی‌ارزد

  18. جهانگیری: برخورد با فساد و مفسدین به‌ تنهایی کافی نیست/ توکلی: مبارزه با فساد باید بدون تبعیض انجام شود

  19. هوای حسابتان را داشته باشید/ رمز یکبار مصرف و کاهش آمار برداشت اینترنتی غیر مجاز از حساب های بانکی

  20. موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی

  21. دژپسند: افشاکنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه می‌گیرند

  22. بهترین زمان خرید مسکن چه موقع است؟/ پیش‌بینی قیمت مسکن در ادامه سال ۹۸

  23. فرار مالیاتی پزشکان و وکلا معادل نیمی از یارانه نقدی

  24. آیت الله علوی گرگانی: طرح جدید بانکداری باید به نظر رهبر انقلاب و بعضی از کارشناسان خبره در بحث اقتصاد و فقه برسد

  25. محدودیت جدید صرافی‌ها برای فروش دلار

آخرین عناوین