چرا «محمود کریمی» روضه‌هایش را با «آوینی» شروع کرد؟

گروه فرهنگی الف،   3970621035 ۹ نظر، ۳ در صف انتشار و ۱۶ تکراری یا غیرقابل انتشار
چرا «محمود کریمی» روضه‌هایش را با «آوینی» شروع کرد؟

نگارش «فتح خون» یکی از اسرارآمیزترین بخش‌های زندگی مرتضی آوینی است و شاید دقیقا همان نقطه عطفی باشد که او را از دام فلسفه به دامان عرفان عملی آورد.

فرهیختگان نوشت: در شب اول عزاداری‌های دهه محرم امسال، محمود کریمی که در هیات رایه‌العباس(ع) منطقه چیذر نوحه‌خوان مراسم بود، خطاب به مستمعان مجلس عزاداری  گفت: «به یاد شهید سید مرتضی آوینی همین‌طور آرام سینه‌زنی را داشته باشیم تا آماده بشویم برای زمینه؛ به یاد همه شهدایی که پیشانی‌بند می‌بستند» اما متن سینه‌زنی او همه را غافلگیر کرد.

«قافله عشق در سفر تاریخ است و این تفسیری است بر آنچه فرموده‌اند: کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا... این سخنی است که پشت شیطان را می‌لرزاند و یاران حق را به فیضان دائم رحمت او امیدوار می‌سازد.

و تو ای آن که در سال شصت‌ویکم هجری قمری هنوز در ذخایر تقدیر نهفته بوده‌ای و اکنون، در این دوران جاهلیت ثانی و عصر توبه بشریت، پای به سیاره زمین نهاده‌ای، نومید مشو که تو را نیز عاشورایی است و کربلایی که تشنه خون توست و انتظار می‌کشد تا تو زنجیر خاک از پای اراده‌ات بگشایی و از خود و دلبستگی‌هایش هجرت کنی و به کهف حَصینِ لازمان و لامکان ولایت ملحق شوی و فراتر از زمان و مکان، خود را به قافله سال شصت‌ویکم هجری قمری برسانی و در رکاب امام عشق به شهادت رسی...  .»

این بخش‌هایی از کتاب «فتح خون» است که سید شهید، مرتضی آوینی آن را در سال ۱۳۶۶ زیر قلم برد. نگارش «فتح خون» یکی از اسرارآمیزترین بخش‌های زندگی مرتضی آوینی است و شاید دقیقا همان نقطه عطفی باشد که او را از دام فلسفه به دامان عرفان عملی آورد. این کتاب، نیمه‌ کاره ماند و شاید چنین سرنوشتی، منبعث از روحی باشد که بر خود موضوع آن حاکم است. آوینی خودش در کلمات آغازین کتاب، کاروان عاشورا تا ابد در اقطار تاریخ مشغول  حرکت و سفر می‌بیند. او در بخشی از نریشن‌های مجموعه مستند «روایت فتح» که تقریبا همزمان با نگارش «فتح خون» نگاشته شده بود هم می‌گوید: «هنوز روز عاشورا به شب نرسیده است» و چنین تفکری به عاشورا، آن را از یک مراسم آیینی صرف در بعضی نقاط خاورمیانه و شبه‌قاره هند و شاخ آفریقا فراتر می‌برد. این عاشورا یک مکتب است. برای بازخوانی این نگرش مکتبی به عاشورا و زنده نگه‌داشتن نگاهی که قشری و سطحی به قیام کربلا نمی‌پردازد و کارش صرفا نگریستن و گریستن نیست، تاکنون تلاش‌های متعددی انجام شده؛ اما شاید ناروا نباشد اگر که این تلاش‌ها کافی دانسته نشوند و گفته شود که ابلاغ شایسته و بایسته چنین دیدگاهی هنوز بر زمین مانده است.

یک اتفاق غافلگیرکننده امسال، در شب اول عزاداری‌های یکی از مشهورترین هیئات مذهبی تهران رخ داد. سطور آغازین کتاب «فتح خون»، به صورت نوحه درآمد و محمود کریمی که یکی از صاحب‌نام‌ترین مرثیه‌خوان‌های اهل‌بیت(ع) در دوره ماست، جملاتی که در ابتدای این متن آمده را به صورت ریتم سینه‌زنی در آورد. این جملات نه قافیه داشتند و نه وزن عروضی. طبیعتا ملودی هم نمی‌توانست روی چنین متنی بنشیند. کریمی که شاید  بین مادحین اهل‌بیت(ع) استادترین آنها در شناخت ریتم موسیقی باشد، توانست این جملات را به صورت سینه‌زنی تکضرب در بیاورد و آن را به سمع هواداران انبوهش برساند. شاید اگر تا دیروز کسی مراسم آیینی سیدالشهدا را رقیبی برای تعلیمات مکتبی و محتوایی آن می‌دانست، امروز نظرش عوض شده باشد. این بخش از عزاداری شب اول محرم، خلاف‌آمدی بود بر تمام آنچه که به عنوان نقدهای اساسی و اکثرا وارد بر بخشی از عزاداری‌های محرم مطرح بود. اینجا نه ترانه یک خواننده پاپ به نوحه‌های عاشورایی برگردان شده بود، نه کسی از چشم و ابروی ائمه به جای مکتب آنها صحبت می‌کرد، نه غلبه ملودی و شور و آهن بر محتوا و شعور و آه وجود داشت؛ بلکه یک مرثیه‌خوان مشهور، تمام توان هنری‌اش را در شناخت ریتم به کار گرفت تا بخشی از یک کتاب عاشورایی را در هیاتی مذهبی روخوانی کند. البته پیش از این هم مرثیه‌خوان‌های دیگری چنین تلاش‌هایی کرده بودند که می‌شود آنها را بخشی از راهی که تاکنون پیموده شده دانست. این تلاش‌ها عموما از سمت مادحینی انجام شده که در دوران جوانی یا نوجوانی، نسبتی با دفاع‌مقدس و جبهه‌های جنگ پیدا کرده بودند.

دفاع‌مقدس باعث شده بود که نگاه کلیشه‌ای به عاشورا تبدیل به یک عرفان عملی و نظامی مکتبی شود. البته پیش از این هم مسیری که انقلاب اسلامی تا به ثمر رسیدنش پیمود، در ایجاد این نگاه بسیار تاثیرگذار بود. حالا محمود کریمی در هیات عزاداری‌اش بخش‌هایی از یک کتاب عاشورایی را به صورت ریتمیک روخوانی کرده است. او با این کار خواهد توانست توجهات بسیاری را به سمت کتاب شهیدمرتضی آوینی و به طور کل به قیام عاشورا جلب کند.

محمود کریمی خودش پیش از این گفته بود: «معرفت اصل است اما اگر به آن خوب پرداخته نشود فرع جلوه می‌کند.» و اضافه می‌کند: «یادمان باشد که گریه خالی برای سیدالشهدا(ع) آدمی را به «مقعد صدق عند ملیک مقتدر» نمی‌رساند.» کریمی درباره جایگاه اخروی عزاداران امام حسین(ع) هم صحبت‌هایی می‌کند که نشان‌دهنده پیش‌زمینه‌های ذهنی اوست که به سمت کتابخوانی در مجلس عزاداری هدایتش کرده‌اند. «سه گروه هستند که درجه‌هایشان شبیه به هم است و آنها کسانی هستند که «باَموالهم و اولادهم و انفسهم» گذشت، دارند؛ یعنی کسانی که از قید مادیات و پول‌شان گذشته‌اند، از قید اولاد هم مانند پدران و مادران شهدا گذشته‌اند و در نهایت کسانی که از انفسهم(جان‌شان) که همان مقام شهید است، هم گذشته‌اند. بنابراین گریه بر سیدالشهدا ممکن است ما را از آتش جهنم نجات دهد، اما همه گریه‌ها ما را از حسرت نجات نمی‌دهد. ما باید کاری کنیم که جدای افزایش رابطه مردم با سیدالشهدا(ع) مسیر زندگی‌شان هم در همان مسیر سیدالشهدا قرار گیرد.»

خلاقیت در خدمت محتوا

اینکه متن یک کتاب به صورت سرودی ریتمیک دربیاید کمی عجیب و مشکل به نظر می‌رسید. محمود کریمی چنین کاری را بر اساس کدام اصول فنی انجام داد؟ سیمین بهبهانی، غزلسرای معاصر، در کتاب «یاد بعضی نفرات»، جملاتی درباره وزن شعر دارد که برای شناخت فنی از کار محمود کریمی، توجه به آنها بی‌فایده نیست.

او می‌گوید: «از میان جملات روزمره ما هم اگر هرگاه قطعه‌ای از کلمات بریده شوند، می‌شود آن قطعه را در یکی از بحور عروضی ارزیابی کرد و وزن آن را به دست آورد.» او برای توضیح سخنش بخشی از تیتر یکی از روزنامه‌های همان روز را جدا می‌کند؛  با توجه به این استدلال، اگر کسی هم وزن شعر را خوب بشناسد و هم ریتم موسیقی را؛ ممکن است بتواند جملات عادی و روزمره را هم به شکل موسیقایی دربیاورد. محمود کریمی مداحی است که اکثر شعرهایش را خودش می‌گوید و بدون شک بین مرثیه‌خوان‌های حال حاضر کشور مسلط‌ترین آنها در دستگاه‌های موسیقی است.

 این دو مهارت باعث شدند تا او بتواند به ایده‌ای جامه‌عمل بپوشاند که رسیدن آن به تلاش و خلاقیت خیلی بالایی احتیاج داشت و این مهارت تکنیکی به صورت تمام‌قد در خدمت «محتوا» قرار گرفته است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۴۴۶۹۷۰۹:۱۴:۳۰ ۱۳۹۷/۶/۲۱
چقدر هم ایشان ..شبیه به آوینی است؟ ..
ناشناس۵۴۴۷۰۴۰۹:۲۳:۱۱ ۱۳۹۷/۶/۲۱
هر چى داريم از محرم و صفر ..داريم
ناشناس۵۴۴۸۱۷۱۰:۴۱:۰۸ ۱۳۹۷/۶/۲۱
این اقا اگه مداح اهل بیت هست چرا بابت اینکار پول میگیره؟
نورا۵۴۶۱۵۹۰۷:۳۷:۰۷ ۱۳۹۷/۶/۲۲
با سلام. برادر پول گرفتن اشکال نداره. اشکال اونوقتی هست که ثابت کنی فقط برای پول می خونه. اگر نتونی ثابت کنی در دام توهین و افترا و تهمت افتاده ای و حسابت با کرام الکاتبینه ها. از ما گفتن.
رضا۵۴۴۸۲۲۱۰:۴۵:۳۵ ۱۳۹۷/۶/۲۱
حاجی یدونس، میخواهیمت....
ناشناس۵۴۵۰۲۴۱۲:۲۵:۱۲ ۱۳۹۷/۶/۲۱
خار چشم بعضيا خدا حفظش كنه
ناشناس۵۴۵۰۴۷۱۲:۳۹:۴۳ ۱۳۹۷/۶/۲۱
کاش فایلش رو هم میگذاشتید
ناشناس۵۴۵۶۲۷۱۸:۱۲:۴۹ ۱۳۹۷/۶/۲۱
زیبا بود
ناشناس۵۴۵۸۰۰۲۱:۰۰:۳۱ ۱۳۹۷/۶/۲۱
شاید پول نمیگیره چه میدونی

پربحث‌های امروز

  1. سلطان سکه اعدام شد

  2. آیا حناچی همان فرشته نجات تهران است؟

  3. ظریف باید اسامی پولشویی کنندگان را نام ببرد وگرنه استیضاح می شود

  4. توکلی: حرف ظریف درباره پولشویی خطا بود

  5. دفاع رئیس اتحادیه آجیل از قیمت ۲۰۰ هزار تومانی پسته

  6. به این مسئول چه می‌توان گفت؟  

  7. «فشن‌شو گربه‌ها» در پایتخت + عکس

  8. تصاویری از سلطان سکه و همدستانش  

  9. ظریف به مجلس احضار شد

  10. در پاسخ به حرفهایِ تکراریِ حسن عبّاسی

  11. آخرین گفت‌وگوی وحید مظلومین؛ گرانترین سیگار ایران را می‌کشم/ نمی‌توانید من را گوشه رینگ ببرید

  12. پرونده وحید مظلومین؛ از سکه‌هایی که پوشش بود تا دلارهایی که به خارج از کشور منتقل شد

  13. واکنش سخنگوی وزارت خارجه به واکنش‌ها به ادعای ظریف

  14. حرف‌های شنیدنی سلطان سکه قبل از اعدام

  15. توضیحات پلیس درباره ماجرای نیمه برهنه‌شدن یک زن در یاسوج

  16. توکلی: اقدامات خوبی برای مبارزه با فساد شده اما با برخورد درست فاصله داریم/ قربانیان یقه سفیدها چه کسانی هستند؟

  17. چرا قیمت دلار و سکه طی روزهای اخیر نزولی شد؟

  18. چند پیشنهاد برای خروج مسکن از رکود

  19. "تاج" باید فدراسیون فوتبال را ترک کند

  20. آخرین وضعیت بارش‌های ایران/ ادامه پاییز پرباران+جدول

  21. دولت سر مردم را به حضور مردم در ورزشگاه‌ها گرم نکند/ مسئولان کاری برای گرانی‌های روزافزون کنند

  22. سرقت میلیونی ۲۰ دقیقه‌ای از ویلای کردان

  23. ظریف، CFT و یک اتهام دیگر

  24. ماجرای هتک حرمت استاد ایرانی در دانمارک

  25. افشانی: تا ۱۵ آذر در شهرداری تهران می‌مانم

پربحث‌های دیروز

  1. تهمت بزرگ وزیر خارجه‌مان به نظام؛ آقای ظریف اگر مدرکی دارید، چرا به قوه قضائیه ارائه نمی‌دهید؟/ پولشویی کجا انجام می‌شود؟

  2. سوت و کف به افتخار ظریف

  3. آقای ظریف! مردم چرا باید برای این سطح ناشی گری دیپلماتیک هزینه دهند؟

  4. جزئیات جدید افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان سازمان مالیاتی + سند

  5. پیروز حناچی شهردار تهران شد؛ صندلی بهشت به آخوندی نرسید + جزئیات

  6. واکنش آخوندی به انتخاب شهردار تهران

  7. دوره آموزشی عراقچی برای دیپلمات‌های جوان افغانستانی+ عکس

  8. تاملی بر یک مصاحبه

  9. بازگشت تحریم‌ها و افراد خوش باور به غرب/ چرا از اشتباهات گذشته درس نمی‌گیریم؟

  10. برای برجام مدعی خزانه خالی بودند حالا برای CFT از پولشویی گسترده سخن می گویند

  11. فریبی که دختر مدرسه‌ای از شاگرد مغازه لوازم‌التحریری خورد

  12. جزئیات مرحله اول طرح حمایتی از اقشار کم درآمد تا ۳۰۰ هزار تومان/ گوشت و مرغ و برنج در سبد

  13. ساندرو‌های مخفی در انبار به امید گرانی!

  14. هفت دقیقه تا تل‌آویو/ پدر موشكی ايران را بهتر بشناسيم + عکس

  15. اسامی عجیب غریب در شناسنامه‌های ایرانی+ اسامی و عکس

  16. رها شدن صدها تن گوجه‌فرنگی در اطراف زنجان  

  17. رای اتحاد ملت به آخوندی؛ از منتهی‌الیه جناح چپ به منتهی‌الیه جناح راست/ چه کسی باعث پیروزی احمدی‌نژاد شد؟/ عملکرد قالیباف به روایت مشاور روحانی

  18. اولین پرواز اردوغان با هواپیمای اهدایی امیر قطر+عکس

  19. تاملی بر مصاحبه ظریف

  20. اینترنشنال سعودی و جریانی که به اوباما نامه نوشت

  21. افزایش دستمزد کارگران بی نتیجه ماند/کمیته مزد هفته آینده تشکیل می شود

  22. حداقل خرج هفتگی در تهران چقدر است؟

  23. صندوقی که برای خریداران خودرو ۵۰ میلیون تومان آب خورد+ سند

  24. مانتوی متفاوت خانم معلم خلاق روستای سلخ قشم+ عکس

  25. خرازی: تاکنون صبوری به خرج داده و در برجام مانده‌ایم/ مدارک علیه زاغری، باقر و سیامک نمازی‌ علنی می‌شود

پربحث‌های هفته

  1. ادامه تخریب آیت‌الله یزدی با انتشار تصویری از نوه

  2. تهمت بزرگ وزیر خارجه‌مان به نظام؛ آقای ظریف اگر مدرکی دارید، چرا به قوه قضائیه ارائه نمی‌دهید؟/ پولشویی کجا انجام می‌شود؟

  3. آیا قدرت خرید مردم، ۵۰ سال قبل، بیش از امروز بود؟

  4. سلطان سکه اعدام شد

  5. سوت و کف به افتخار ظریف

  6.  «مهندسی»، مرحوم است یا مقتول؟!

  7. مقایسه قیمت بنزین در ایران و کشورهای همسایه/چه باید کرد؟

  8. روحانی: تحریم‌های ۱۳ آبان هیچ تاثیری در روند اقتصادی کشور نداشت/ اولین بسته حمایت غذایی آبان داده می‌شود/ برای حقوق پیش‌بینی‌هایی شده تا مشکلات اقتصادی تا حدی جبران شود

  9. ۵ نوامبر هم تمام شد و.../ بلند شدن ققنوس از خاکستر و همت آقای روحانی

  10. تیتر روزنامه استقلال بعد از نایب قهرمانی پرسپولیس در آسیا  

  11. آخوندی: کار درستی کردم که حتی ۱ واحد مسکن مهر افتتاح نکردم

  12. دولت بداند سال آینده تورم بیشتری در اقتصاد ایران بروز خواهد کرد/ دفاع از توزیع کوپن در واکنش به اتهامات کوپونیسم و کمونیسم/ ۱۷ سیاست و بسته پیشنهادی برای خروج از بحران

  13. آقای ظریف! مردم چرا باید برای این سطح ناشی گری دیپلماتیک هزینه دهند؟

  14. جهانگیری: تصمیم گرفتیم تا کسی سرِ گرسنه بر زمین نگذارد/ ارزش روز سهام عدالت ۱۳ میلیون تومان شده است

  15. جزئیات جدید افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان سازمان مالیاتی + سند

  16. حضور دختران برانکو، علی پروین و محمود خوردبین در استادیوم آزادی + تصاویر  

  17. پیروز حناچی شهردار تهران شد؛ صندلی بهشت به آخوندی نرسید + جزئیات

  18. فاتحه تهران را بخوانیم

  19. مردم بدانند این جماعت نسبتی با انقلاب اسلامی و ولایت فقیه ندارند

  20. آخوندی لواسان‌نشین است و خوی اشرافی‌گری دارد

  21. جریان اصلاح طلبی باید پاسخگوی ناکارآمدی دولت کنونی باشد/ اصلاح طلبی را در پای آنها که اصلاح طلب نبودند ذبح کردند/ دو جریان اصلی برای‌‌ نجات خود باید پوست اندازی کنند

  22. اندر حکایت شهرداری تهران / چرا مردم باید هزینه دعواهای سیاسی اصلاح‌طلبان را بدهند؟

  23. نتایج اولیه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا: حزب دموکرات‌ اکثریت مجلس نمایندگان آمریکا را در دست گرفت/ جمهوری خواهان اکثریت سنا را حفظ کردند

  24. آیا حناچی همان فرشته نجات تهران است؟

  25. آقایان! عذرخواهی کنید

پربحث‌های هفته

  1. آن‌که کالایی را به امید گران شدن چهل روز انبار کند، خداوند از او بیزار است  

  2. علائم آخرالزمان و راهکار امام علی(ع) در عبور از فتنه‌های آن

  3. اقامت در ایران برای خارجی‌ها «مفت» شده است/ قیمت اتاق هتل ۳ستاره ایرانی اندازه همبرگر اروپایی!؟

  4. ماجرای یک نفوذی در سپاه دهه ۶۰ + عکس

  5. گلزار: بدون دستمزد به برنده باش نیامده ام!/ چرا فکر می کنید نباید در تلویزیون باشم؟

  6. خداوند هیچ عملی را مانند شاد کردن دیگران دوست ندارد  

  7. رئیس سازمان صداوسیما: بودجه کل شبکه‌های صداوسیما به اندازه یک کانال خارجی است

  8. توهین به هنرمندان

  9. واکنش‌های مجازی به شهادت «سید نورخدا» + تصاویر

  10. «شهید زنده» ایران پر کشید/ «سید نور خدا» آسمانی شد+فیلم

  11. بازدید حجت الاسلام رئیسی از کتابفروشی های خیابان انقلاب  

  12. چرا محسن ابراهیم‌زاده در استادیوم آزادی خواند؟

  13. رهبر انقلاب بعد از شهادت طهرانی مقدم: یکی از بهترین عزیزانم را از دست دادم

  14. اکران «به وقت شام» در ژاپن + پوستر فیلم

  15. پخش «خانه پوشالی» از شبکه چهار

  16. آغاز ثبت نام ارز دانشجویی از فردا

  17. عربستان با ترس از قدرت ایران برای تاسیس «ایران اینترنشنال» دست به جیب شد

  18. پرچم گنبد حرم امام رضا(ع) تعویض شد

  19. مخالفت رئیس پلیس فتا با رفع فیلتر توییتر/ احتمال فیلترینگ هوشمند اینستاگرام

  20. زیباترین حکایت‌ها درباره امام حسن (ع)

  21. اجتماع عظیم عزاداران نبوی در حرم رضوی+تصاویر

  22. گلایه معاون وزیر ارشاد از سرانه مطالعه در جامعه

  23. کیانوش عیاری: داستان «خانه پدری» برگرفته از یک واقعیت در اهواز بود

  24. حمله غرب پرستان به کتایون ریاحی  

  25. کارگردان «ساخت ایران۲» مطرح کرد؛ دانلود غیرقانونی یک میلیون و ۸۰۰ هزار نفری فیلم

آخرین عناوین