چرا «محمود کریمی» روضه‌هایش را با «آوینی» شروع کرد؟

گروه فرهنگی الف،   3970621035 ۹ نظر، ۳ در صف انتشار و ۱۶ تکراری یا غیرقابل انتشار
چرا «محمود کریمی» روضه‌هایش را با «آوینی» شروع کرد؟

نگارش «فتح خون» یکی از اسرارآمیزترین بخش‌های زندگی مرتضی آوینی است و شاید دقیقا همان نقطه عطفی باشد که او را از دام فلسفه به دامان عرفان عملی آورد.

فرهیختگان نوشت: در شب اول عزاداری‌های دهه محرم امسال، محمود کریمی که در هیات رایه‌العباس(ع) منطقه چیذر نوحه‌خوان مراسم بود، خطاب به مستمعان مجلس عزاداری  گفت: «به یاد شهید سید مرتضی آوینی همین‌طور آرام سینه‌زنی را داشته باشیم تا آماده بشویم برای زمینه؛ به یاد همه شهدایی که پیشانی‌بند می‌بستند» اما متن سینه‌زنی او همه را غافلگیر کرد.

«قافله عشق در سفر تاریخ است و این تفسیری است بر آنچه فرموده‌اند: کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا... این سخنی است که پشت شیطان را می‌لرزاند و یاران حق را به فیضان دائم رحمت او امیدوار می‌سازد.

و تو ای آن که در سال شصت‌ویکم هجری قمری هنوز در ذخایر تقدیر نهفته بوده‌ای و اکنون، در این دوران جاهلیت ثانی و عصر توبه بشریت، پای به سیاره زمین نهاده‌ای، نومید مشو که تو را نیز عاشورایی است و کربلایی که تشنه خون توست و انتظار می‌کشد تا تو زنجیر خاک از پای اراده‌ات بگشایی و از خود و دلبستگی‌هایش هجرت کنی و به کهف حَصینِ لازمان و لامکان ولایت ملحق شوی و فراتر از زمان و مکان، خود را به قافله سال شصت‌ویکم هجری قمری برسانی و در رکاب امام عشق به شهادت رسی...  .»

این بخش‌هایی از کتاب «فتح خون» است که سید شهید، مرتضی آوینی آن را در سال ۱۳۶۶ زیر قلم برد. نگارش «فتح خون» یکی از اسرارآمیزترین بخش‌های زندگی مرتضی آوینی است و شاید دقیقا همان نقطه عطفی باشد که او را از دام فلسفه به دامان عرفان عملی آورد. این کتاب، نیمه‌ کاره ماند و شاید چنین سرنوشتی، منبعث از روحی باشد که بر خود موضوع آن حاکم است. آوینی خودش در کلمات آغازین کتاب، کاروان عاشورا تا ابد در اقطار تاریخ مشغول  حرکت و سفر می‌بیند. او در بخشی از نریشن‌های مجموعه مستند «روایت فتح» که تقریبا همزمان با نگارش «فتح خون» نگاشته شده بود هم می‌گوید: «هنوز روز عاشورا به شب نرسیده است» و چنین تفکری به عاشورا، آن را از یک مراسم آیینی صرف در بعضی نقاط خاورمیانه و شبه‌قاره هند و شاخ آفریقا فراتر می‌برد. این عاشورا یک مکتب است. برای بازخوانی این نگرش مکتبی به عاشورا و زنده نگه‌داشتن نگاهی که قشری و سطحی به قیام کربلا نمی‌پردازد و کارش صرفا نگریستن و گریستن نیست، تاکنون تلاش‌های متعددی انجام شده؛ اما شاید ناروا نباشد اگر که این تلاش‌ها کافی دانسته نشوند و گفته شود که ابلاغ شایسته و بایسته چنین دیدگاهی هنوز بر زمین مانده است.

یک اتفاق غافلگیرکننده امسال، در شب اول عزاداری‌های یکی از مشهورترین هیئات مذهبی تهران رخ داد. سطور آغازین کتاب «فتح خون»، به صورت نوحه درآمد و محمود کریمی که یکی از صاحب‌نام‌ترین مرثیه‌خوان‌های اهل‌بیت(ع) در دوره ماست، جملاتی که در ابتدای این متن آمده را به صورت ریتم سینه‌زنی در آورد. این جملات نه قافیه داشتند و نه وزن عروضی. طبیعتا ملودی هم نمی‌توانست روی چنین متنی بنشیند. کریمی که شاید  بین مادحین اهل‌بیت(ع) استادترین آنها در شناخت ریتم موسیقی باشد، توانست این جملات را به صورت سینه‌زنی تکضرب در بیاورد و آن را به سمع هواداران انبوهش برساند. شاید اگر تا دیروز کسی مراسم آیینی سیدالشهدا را رقیبی برای تعلیمات مکتبی و محتوایی آن می‌دانست، امروز نظرش عوض شده باشد. این بخش از عزاداری شب اول محرم، خلاف‌آمدی بود بر تمام آنچه که به عنوان نقدهای اساسی و اکثرا وارد بر بخشی از عزاداری‌های محرم مطرح بود. اینجا نه ترانه یک خواننده پاپ به نوحه‌های عاشورایی برگردان شده بود، نه کسی از چشم و ابروی ائمه به جای مکتب آنها صحبت می‌کرد، نه غلبه ملودی و شور و آهن بر محتوا و شعور و آه وجود داشت؛ بلکه یک مرثیه‌خوان مشهور، تمام توان هنری‌اش را در شناخت ریتم به کار گرفت تا بخشی از یک کتاب عاشورایی را در هیاتی مذهبی روخوانی کند. البته پیش از این هم مرثیه‌خوان‌های دیگری چنین تلاش‌هایی کرده بودند که می‌شود آنها را بخشی از راهی که تاکنون پیموده شده دانست. این تلاش‌ها عموما از سمت مادحینی انجام شده که در دوران جوانی یا نوجوانی، نسبتی با دفاع‌مقدس و جبهه‌های جنگ پیدا کرده بودند.

دفاع‌مقدس باعث شده بود که نگاه کلیشه‌ای به عاشورا تبدیل به یک عرفان عملی و نظامی مکتبی شود. البته پیش از این هم مسیری که انقلاب اسلامی تا به ثمر رسیدنش پیمود، در ایجاد این نگاه بسیار تاثیرگذار بود. حالا محمود کریمی در هیات عزاداری‌اش بخش‌هایی از یک کتاب عاشورایی را به صورت ریتمیک روخوانی کرده است. او با این کار خواهد توانست توجهات بسیاری را به سمت کتاب شهیدمرتضی آوینی و به طور کل به قیام عاشورا جلب کند.

محمود کریمی خودش پیش از این گفته بود: «معرفت اصل است اما اگر به آن خوب پرداخته نشود فرع جلوه می‌کند.» و اضافه می‌کند: «یادمان باشد که گریه خالی برای سیدالشهدا(ع) آدمی را به «مقعد صدق عند ملیک مقتدر» نمی‌رساند.» کریمی درباره جایگاه اخروی عزاداران امام حسین(ع) هم صحبت‌هایی می‌کند که نشان‌دهنده پیش‌زمینه‌های ذهنی اوست که به سمت کتابخوانی در مجلس عزاداری هدایتش کرده‌اند. «سه گروه هستند که درجه‌هایشان شبیه به هم است و آنها کسانی هستند که «باَموالهم و اولادهم و انفسهم» گذشت، دارند؛ یعنی کسانی که از قید مادیات و پول‌شان گذشته‌اند، از قید اولاد هم مانند پدران و مادران شهدا گذشته‌اند و در نهایت کسانی که از انفسهم(جان‌شان) که همان مقام شهید است، هم گذشته‌اند. بنابراین گریه بر سیدالشهدا ممکن است ما را از آتش جهنم نجات دهد، اما همه گریه‌ها ما را از حسرت نجات نمی‌دهد. ما باید کاری کنیم که جدای افزایش رابطه مردم با سیدالشهدا(ع) مسیر زندگی‌شان هم در همان مسیر سیدالشهدا قرار گیرد.»

خلاقیت در خدمت محتوا

اینکه متن یک کتاب به صورت سرودی ریتمیک دربیاید کمی عجیب و مشکل به نظر می‌رسید. محمود کریمی چنین کاری را بر اساس کدام اصول فنی انجام داد؟ سیمین بهبهانی، غزلسرای معاصر، در کتاب «یاد بعضی نفرات»، جملاتی درباره وزن شعر دارد که برای شناخت فنی از کار محمود کریمی، توجه به آنها بی‌فایده نیست.

او می‌گوید: «از میان جملات روزمره ما هم اگر هرگاه قطعه‌ای از کلمات بریده شوند، می‌شود آن قطعه را در یکی از بحور عروضی ارزیابی کرد و وزن آن را به دست آورد.» او برای توضیح سخنش بخشی از تیتر یکی از روزنامه‌های همان روز را جدا می‌کند؛  با توجه به این استدلال، اگر کسی هم وزن شعر را خوب بشناسد و هم ریتم موسیقی را؛ ممکن است بتواند جملات عادی و روزمره را هم به شکل موسیقایی دربیاورد. محمود کریمی مداحی است که اکثر شعرهایش را خودش می‌گوید و بدون شک بین مرثیه‌خوان‌های حال حاضر کشور مسلط‌ترین آنها در دستگاه‌های موسیقی است.

 این دو مهارت باعث شدند تا او بتواند به ایده‌ای جامه‌عمل بپوشاند که رسیدن آن به تلاش و خلاقیت خیلی بالایی احتیاج داشت و این مهارت تکنیکی به صورت تمام‌قد در خدمت «محتوا» قرار گرفته است.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۴۴۶۹۷۰۹:۱۴:۳۰ ۱۳۹۷/۶/۲۱
چقدر هم ایشان ..شبیه به آوینی است؟ ..
ناشناس۵۴۴۷۰۴۰۹:۲۳:۱۱ ۱۳۹۷/۶/۲۱
هر چى داريم از محرم و صفر ..داريم
ناشناس۵۴۴۸۱۷۱۰:۴۱:۰۸ ۱۳۹۷/۶/۲۱
این اقا اگه مداح اهل بیت هست چرا بابت اینکار پول میگیره؟
نورا۵۴۶۱۵۹۰۷:۳۷:۰۷ ۱۳۹۷/۶/۲۲
با سلام. برادر پول گرفتن اشکال نداره. اشکال اونوقتی هست که ثابت کنی فقط برای پول می خونه. اگر نتونی ثابت کنی در دام توهین و افترا و تهمت افتاده ای و حسابت با کرام الکاتبینه ها. از ما گفتن.
رضا۵۴۴۸۲۲۱۰:۴۵:۳۵ ۱۳۹۷/۶/۲۱
حاجی یدونس، میخواهیمت....
ناشناس۵۴۵۰۲۴۱۲:۲۵:۱۲ ۱۳۹۷/۶/۲۱
خار چشم بعضيا خدا حفظش كنه
ناشناس۵۴۵۰۴۷۱۲:۳۹:۴۳ ۱۳۹۷/۶/۲۱
کاش فایلش رو هم میگذاشتید
ناشناس۵۴۵۶۲۷۱۸:۱۲:۴۹ ۱۳۹۷/۶/۲۱
زیبا بود
ناشناس۵۴۵۸۰۰۲۱:۰۰:۳۱ ۱۳۹۷/۶/۲۱
شاید پول نمیگیره چه میدونی

پربحث‌های امروز

  1. از بازداشت یا گروگان‌کِشی مرضیه هاشمی تا مجمسه آزادی!

  2. آیت‌الله مکارم‌شیرازی: وام‌ قرض الحسنه بانک‌ها رباخواری آشکار و خلاف شرع است

  3. مدیرعامل سابق سایپا: پراید گران نیست/ وزیر صنعت طرفدار افزایش قیمت خودروهای داخلی است

  4. پورابراهیمی: سال ۹۸ سخت، اما قابل مدیریت است

  5. جهانگیری: در صورت فینالیست شدن تیم ملی به امارات می‌روم

  6. انتقاد آیت الله مکارم شیرازی از سخنان روحانی: رئیس جمهور باید به قسم خود پایبند باشد

  7. مجمع تشخیص جلوی این گروگان‌گیری و راهزنی را بگیرد

  8. حکم دادگاه یاشار سلطانی صادر شد

  9. اضافه کار و رفاهیات کارمندان در سال ۹۸ چقدر پیش‌بینی شد + جدول

  10. تاجزاده: مردم از اعتراف گیری بخشی راضی نیستند/ زاکانی: صریحا بگوئید آمریکا را دشمن می‌دانید یا خیر؟

  11. دژپسند خطاب به پوری‌حسینی: به دنبال کار برای خودت باش، در تیم من جایی نداری!

  12. بخشی در روزهای بازداشت: دوست داشتم مشهور شوم!

  13. پاسخ تامین اجتماعی به برخی اعتراضات و پرسش‌ها درباره «بسته حمایتی»

  14. بررسی عملکرد قرض‌الحسنه بانک‌ها

  15. حدادعادل: سیاسیون عدالت را به حاشیه بردند/ یکی از مهمترین مشکلات اقتصاد ما بانک‌ها هستند

  16. عجیب‌ترین ماشین عروس دنیا  

  17. نوبخت: عیدی کارمندان و بازنشستگان با حقوق بهمن واریز می‌شود

  18. آیت‌الله جنتی: مدتی است گرانی‌ کالاهای اساسی ذهنم را مشغول کرده است

  19. نماینده مجلس: مالیات پزشکان ۷۲۰۰ میلیارد تومان است

  20. قیمت بلیت هواپیما برای تعطیلات ۲۲ بهمن میلیونی شد+ عکس

  21. نقاط قوت ایران در برابر آمریکا از نگاه یک نشریه عربی/ تحریم‌ها علیه ایران به شکست می‌خورد و احتمال جنگ بسیار ضعیف است

  22. کانال مالی ایران و سوئیس آماده راه‌اندازی شد

  23. نصب تابلوی ورود ممنوع حیوانات در ۸۰ درصد پارکها/ نیازمند فرهنگ سازی هستیم

  24. «رزمایش قطع اینترنت» لغو شد  

  25. روحانی: آمریکایی‌ها هرگز نمی‌توانند به خواسته‌هایشان برسند/ با افتخار تحریم‌های آمریکا را دور می‌زنیم

پربحث‌های دیروز

  1. نظر شما در مورد فرار مالیاتی پزشکان و عدم نصب کارتخوان در مطب‌ها چیست؟

  2. الف منتشر کرد: طرح مجلس برای بنزین؛ اختصاص سهمیه به هر ایرانی ۲۴ لیتر در ماه/ قیمت بنزین خارج از سهمیه برمبنای ۹۰ درصد فوب خلیج فارس

  3. جهانگیری: ما برای برون رفت از مشکلات برنامه داریم/ نظام اسلامی را از رانت و فساد پاک می‌کنیم

  4. به جای کوکب خانم و پترس فداکار و چوپان دروغگو، بیرانوند را قصه کتابهای درسی کنید

  5. سوختن سیم‌کارت در صورت استفاده از فیلترشکن!  

  6. آقای روحانی! اینجا که واتیکان نیست!

  7. آقای رئیس‌جمهور! سلطان موز چه نسبتی با شما دارد

  8. ظریف: به شما اطمینان می‌دهم آمریکا نمی‌تواند از برجام خارج شود!   

  9. بیرانوند مغلوب دروازه‌بان عربستان شد + عکس

  10. عضو هیات نظارت بر رفتار نمایندگان: اصالت صوت منتشر شده علیه «سلمان خدادادی» در حال پیگیری است

  11. چرا گوشت گوسفندی حکم طلا را پیدا کرده؟

  12. فشار معیشتی خانوار افزایش یافت، دولت اقدام کند، منتظر نماند/ میزان خط فقر چقدر است؟

  13. جنگ یمن چه تاثیری بر آینده جهان خواهد داشت

  14. محمد هاشمی: نتیجه عملکرد دولت روحانی کاهش ارزش پول ملی شد

  15. افزایش 60 هزار تومانی حق مسکن کارگران/مذاکرات مزد 98 از هفته آینده آغاز می شود

  16. کاهش ۳۰ درصدی قیمت ساخت مسکن در سال آینده

  17. ۳عامل موثر در موشک پرانی‌های نتانیاهو

  18. رئیس کل بانک مرکزی: بر نوسانات بازار ارز غلبه کردیم/وضعیت ذخایر ارزی کشور مطلوب است/برنامه‌ریزی‌های انتقال مالی را بدون توجه به SPV تدارک دیده‌ایم

  19. احمد توکلی: رهبری نظری درباره پالرمو و CFT به مجمع اعلام نکرده‌اند/ ظریف نتوانست مجمع را درباره لایحه پالرمو قانع کند

  20. پوری‌حسینی: ممنوع‌الخروجی برای من مجازات نیست

  21. زمان حال را غنیمت بشمار  

  22. پیش‌بینی رییس اتحادیه از اوضاع بازار مسکن در سال آینده

  23. شریعتمداری نامه وزیران به رهبر انقلاب برای لوایح FATF را تایید کرد

  24. هایکو ماس تحریم هواپیمایی ماهان را برای امنیت آلمان ضروری خواند

  25. کارکنان دولت سال آینده چقدر حقوق می‌گیرند؟

پربحث‌های هفته

  1. نظر شما در مورد فرار مالیاتی پزشکان و عدم نصب کارتخوان در مطب‌ها چیست؟

  2. غیرت برای زنان کجا رفته؟

  3. تشدید اختلافات ایران و اروپا، احتمال تحریم‌های جدید و فروپاشی برجام

  4. از بازداشت یا گروگان‌کِشی مرضیه هاشمی تا مجمسه آزادی!

  5. اروپا به ایران: نمی‌توانیم برنامه موشکی‌تان را تحمل کنیم/ لغزش اروپا به سمت ترامپ

  6. بازداشت خبرنگار پرس‌تی‌وی در آمریکا

  7. الف منتشر کرد: طرح مجلس برای بنزین؛ اختصاص سهمیه به هر ایرانی ۲۴ لیتر در ماه/ قیمت بنزین خارج از سهمیه برمبنای ۹۰ درصد فوب خلیج فارس

  8. جهانگیری: ما برای برون رفت از مشکلات برنامه داریم/ نظام اسلامی را از رانت و فساد پاک می‌کنیم

  9. تاج و داورزنی کنارخواننده معروف لس آنجلسی   

  10. اسماعیل بخشی دستگیر شد

  11. توزیع دو کیلو گوشت یخ‌زده با کارت ملی!/ برای گرفتن گوشت منجمد، منجمد شوید!

  12. جلسه امروز مجمع تشخیص مصلحت نظام با حضور ظریف و احمدی‌نژاد  

  13. کدامیک به برجام محتاج ترند، ایران یا اروپا؟

  14. روحانی از احمدی‌نژاد هم پایین‌تر است

  15. روحانی: ما نمی‌توانیم با خواست عمومی مردم مبارزه کنیم، این نه قانونی است و نه شرعی/ اولین کسی که رادیو را ممنوع کرد پهلوی اول بود/ روزانه اگر فیلترشکن آمد چه خواهیم کرد؟

  16. چرا پراید ۲۱ میلیون تومانی یک هفته‌ای ۳۶ میلیون تومان شد؟

  17. به جای کوکب خانم و پترس فداکار و چوپان دروغگو، بیرانوند را قصه کتابهای درسی کنید

  18. فقط ۳۰ ثانیه تا موفقیت

  19. ویدئو/ آقای مترجم کار دست کی‌روش و خیابانی داد  

  20. فیلم اعترافات اسماعیل بخشی و همدستانش   

  21. جدال اصلاح طلبان و دولت اعتدال/ خبری از حال و روز مردم دارند؟

  22. سوختن سیم‌کارت در صورت استفاده از فیلترشکن!  

  23. آیت‌الله مکارم‌شیرازی: وام‌ قرض الحسنه بانک‌ها رباخواری آشکار و خلاف شرع است

  24. مدیرعامل سابق سایپا: پراید گران نیست/ وزیر صنعت طرفدار افزایش قیمت خودروهای داخلی است

  25. آذری جهرمی: هزینه ساخت ماهواره پیام ۱.۲ میلیون یورو بود

پربحث‌های هفته

  1. حسین محب اهری درگذشت

  2. واکنش‌ها به بازداشت مرضیه هاشمی چگونه بود؟ + تصاویر

  3. زمان حال را غنیمت بشمار  

  4. طرح نمایندگان برای تغییر نام یک وزارتخانه + متن

  5. دادگاه بعدی مرضیه هاشمی چهارشنبه آینده برگزار می‌شود

  6. نگذاریم «داعش» را بدزدند!

  7. افشای لیست موسسات فرهنگی که کمک دریافت کرده‌اند  

  8. نقدی بر یک آمار قابل تامل از حوزه فرهنگی کشور

  9. چرا کنکور حذف نمی‌شود؟

  10. مافیای کنکور کجاست؟

  11. بازیگر سینما و تلویزیون: همیشه گفته‌ام رهبری را دوست دارم/ انقلاب اسلامی هویت محکمی به ایران در دنیا داد

  12. مار سرخ در کجا لانه کرده است؟ + تصاویر

  13. آیا شرط بندی یک طرفه حرام است؟  

  14. گنبد عجیب و غریب امامزاده شاه ابراهیم در قم   

  15. سعدی شیرازی قرنها قبل به جلب سرمایه خارجی توجه کرد

  16. استیصال آمریکا در برابر صدای متفاوت مستندساز ایرانی + متن بیانیه

  17. جدال آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی سینما؛ به نفع آرمان یا علیه واقعیت؟

  18. گفتگوی رهنما و هاشمی؛ نفوذ سلبریتی‌ها در دنیای روشنفکرها؟

  19. "مریلا زارعی" بازیگر سریال مانکن شد

  20. ساخت سیمرغ فیلم فجر در داخل مقرون به صرفه نیست

  21. پوستر جشنواره موسیقی فجر رونمایی شد  

  22. سیمرغ‌های جشنواره فیلم فجر از دبی‌ می‌آید!

  23. انتشار جدول نمایش فیلم های جشنواره ۳۷ فیلم فجر

  24. مردی که مرگ را طعنه سختی زد

  25. کشف محوطه باستانی در شهرری/ شیء گران‌بهایی در خمره‌ها وجود ندارد

آخرین عناوین