چرا «محمود کریمی» روضه‌هایش را با «آوینی» شروع کرد؟

گروه فرهنگی الف،   3970621035 ۹ نظر، ۳ در صف انتشار و ۱۶ تکراری یا غیرقابل انتشار
چرا «محمود کریمی» روضه‌هایش را با «آوینی» شروع کرد؟

نگارش «فتح خون» یکی از اسرارآمیزترین بخش‌های زندگی مرتضی آوینی است و شاید دقیقا همان نقطه عطفی باشد که او را از دام فلسفه به دامان عرفان عملی آورد.

فرهیختگان نوشت: در شب اول عزاداری‌های دهه محرم امسال، محمود کریمی که در هیات رایه‌العباس(ع) منطقه چیذر نوحه‌خوان مراسم بود، خطاب به مستمعان مجلس عزاداری  گفت: «به یاد شهید سید مرتضی آوینی همین‌طور آرام سینه‌زنی را داشته باشیم تا آماده بشویم برای زمینه؛ به یاد همه شهدایی که پیشانی‌بند می‌بستند» اما متن سینه‌زنی او همه را غافلگیر کرد.

«قافله عشق در سفر تاریخ است و این تفسیری است بر آنچه فرموده‌اند: کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا... این سخنی است که پشت شیطان را می‌لرزاند و یاران حق را به فیضان دائم رحمت او امیدوار می‌سازد.

و تو ای آن که در سال شصت‌ویکم هجری قمری هنوز در ذخایر تقدیر نهفته بوده‌ای و اکنون، در این دوران جاهلیت ثانی و عصر توبه بشریت، پای به سیاره زمین نهاده‌ای، نومید مشو که تو را نیز عاشورایی است و کربلایی که تشنه خون توست و انتظار می‌کشد تا تو زنجیر خاک از پای اراده‌ات بگشایی و از خود و دلبستگی‌هایش هجرت کنی و به کهف حَصینِ لازمان و لامکان ولایت ملحق شوی و فراتر از زمان و مکان، خود را به قافله سال شصت‌ویکم هجری قمری برسانی و در رکاب امام عشق به شهادت رسی...  .»

این بخش‌هایی از کتاب «فتح خون» است که سید شهید، مرتضی آوینی آن را در سال ۱۳۶۶ زیر قلم برد. نگارش «فتح خون» یکی از اسرارآمیزترین بخش‌های زندگی مرتضی آوینی است و شاید دقیقا همان نقطه عطفی باشد که او را از دام فلسفه به دامان عرفان عملی آورد. این کتاب، نیمه‌ کاره ماند و شاید چنین سرنوشتی، منبعث از روحی باشد که بر خود موضوع آن حاکم است. آوینی خودش در کلمات آغازین کتاب، کاروان عاشورا تا ابد در اقطار تاریخ مشغول  حرکت و سفر می‌بیند. او در بخشی از نریشن‌های مجموعه مستند «روایت فتح» که تقریبا همزمان با نگارش «فتح خون» نگاشته شده بود هم می‌گوید: «هنوز روز عاشورا به شب نرسیده است» و چنین تفکری به عاشورا، آن را از یک مراسم آیینی صرف در بعضی نقاط خاورمیانه و شبه‌قاره هند و شاخ آفریقا فراتر می‌برد. این عاشورا یک مکتب است. برای بازخوانی این نگرش مکتبی به عاشورا و زنده نگه‌داشتن نگاهی که قشری و سطحی به قیام کربلا نمی‌پردازد و کارش صرفا نگریستن و گریستن نیست، تاکنون تلاش‌های متعددی انجام شده؛ اما شاید ناروا نباشد اگر که این تلاش‌ها کافی دانسته نشوند و گفته شود که ابلاغ شایسته و بایسته چنین دیدگاهی هنوز بر زمین مانده است.

یک اتفاق غافلگیرکننده امسال، در شب اول عزاداری‌های یکی از مشهورترین هیئات مذهبی تهران رخ داد. سطور آغازین کتاب «فتح خون»، به صورت نوحه درآمد و محمود کریمی که یکی از صاحب‌نام‌ترین مرثیه‌خوان‌های اهل‌بیت(ع) در دوره ماست، جملاتی که در ابتدای این متن آمده را به صورت ریتم سینه‌زنی در آورد. این جملات نه قافیه داشتند و نه وزن عروضی. طبیعتا ملودی هم نمی‌توانست روی چنین متنی بنشیند. کریمی که شاید  بین مادحین اهل‌بیت(ع) استادترین آنها در شناخت ریتم موسیقی باشد، توانست این جملات را به صورت سینه‌زنی تکضرب در بیاورد و آن را به سمع هواداران انبوهش برساند. شاید اگر تا دیروز کسی مراسم آیینی سیدالشهدا را رقیبی برای تعلیمات مکتبی و محتوایی آن می‌دانست، امروز نظرش عوض شده باشد. این بخش از عزاداری شب اول محرم، خلاف‌آمدی بود بر تمام آنچه که به عنوان نقدهای اساسی و اکثرا وارد بر بخشی از عزاداری‌های محرم مطرح بود. اینجا نه ترانه یک خواننده پاپ به نوحه‌های عاشورایی برگردان شده بود، نه کسی از چشم و ابروی ائمه به جای مکتب آنها صحبت می‌کرد، نه غلبه ملودی و شور و آهن بر محتوا و شعور و آه وجود داشت؛ بلکه یک مرثیه‌خوان مشهور، تمام توان هنری‌اش را در شناخت ریتم به کار گرفت تا بخشی از یک کتاب عاشورایی را در هیاتی مذهبی روخوانی کند. البته پیش از این هم مرثیه‌خوان‌های دیگری چنین تلاش‌هایی کرده بودند که می‌شود آنها را بخشی از راهی که تاکنون پیموده شده دانست. این تلاش‌ها عموما از سمت مادحینی انجام شده که در دوران جوانی یا نوجوانی، نسبتی با دفاع‌مقدس و جبهه‌های جنگ پیدا کرده بودند.

دفاع‌مقدس باعث شده بود که نگاه کلیشه‌ای به عاشورا تبدیل به یک عرفان عملی و نظامی مکتبی شود. البته پیش از این هم مسیری که انقلاب اسلامی تا به ثمر رسیدنش پیمود، در ایجاد این نگاه بسیار تاثیرگذار بود. حالا محمود کریمی در هیات عزاداری‌اش بخش‌هایی از یک کتاب عاشورایی را به صورت ریتمیک روخوانی کرده است. او با این کار خواهد توانست توجهات بسیاری را به سمت کتاب شهیدمرتضی آوینی و به طور کل به قیام عاشورا جلب کند.

محمود کریمی خودش پیش از این گفته بود: «معرفت اصل است اما اگر به آن خوب پرداخته نشود فرع جلوه می‌کند.» و اضافه می‌کند: «یادمان باشد که گریه خالی برای سیدالشهدا(ع) آدمی را به «مقعد صدق عند ملیک مقتدر» نمی‌رساند.» کریمی درباره جایگاه اخروی عزاداران امام حسین(ع) هم صحبت‌هایی می‌کند که نشان‌دهنده پیش‌زمینه‌های ذهنی اوست که به سمت کتابخوانی در مجلس عزاداری هدایتش کرده‌اند. «سه گروه هستند که درجه‌هایشان شبیه به هم است و آنها کسانی هستند که «باَموالهم و اولادهم و انفسهم» گذشت، دارند؛ یعنی کسانی که از قید مادیات و پول‌شان گذشته‌اند، از قید اولاد هم مانند پدران و مادران شهدا گذشته‌اند و در نهایت کسانی که از انفسهم(جان‌شان) که همان مقام شهید است، هم گذشته‌اند. بنابراین گریه بر سیدالشهدا ممکن است ما را از آتش جهنم نجات دهد، اما همه گریه‌ها ما را از حسرت نجات نمی‌دهد. ما باید کاری کنیم که جدای افزایش رابطه مردم با سیدالشهدا(ع) مسیر زندگی‌شان هم در همان مسیر سیدالشهدا قرار گیرد.»

خلاقیت در خدمت محتوا

اینکه متن یک کتاب به صورت سرودی ریتمیک دربیاید کمی عجیب و مشکل به نظر می‌رسید. محمود کریمی چنین کاری را بر اساس کدام اصول فنی انجام داد؟ سیمین بهبهانی، غزلسرای معاصر، در کتاب «یاد بعضی نفرات»، جملاتی درباره وزن شعر دارد که برای شناخت فنی از کار محمود کریمی، توجه به آنها بی‌فایده نیست.

او می‌گوید: «از میان جملات روزمره ما هم اگر هرگاه قطعه‌ای از کلمات بریده شوند، می‌شود آن قطعه را در یکی از بحور عروضی ارزیابی کرد و وزن آن را به دست آورد.» او برای توضیح سخنش بخشی از تیتر یکی از روزنامه‌های همان روز را جدا می‌کند؛  با توجه به این استدلال، اگر کسی هم وزن شعر را خوب بشناسد و هم ریتم موسیقی را؛ ممکن است بتواند جملات عادی و روزمره را هم به شکل موسیقایی دربیاورد. محمود کریمی مداحی است که اکثر شعرهایش را خودش می‌گوید و بدون شک بین مرثیه‌خوان‌های حال حاضر کشور مسلط‌ترین آنها در دستگاه‌های موسیقی است.

 این دو مهارت باعث شدند تا او بتواند به ایده‌ای جامه‌عمل بپوشاند که رسیدن آن به تلاش و خلاقیت خیلی بالایی احتیاج داشت و این مهارت تکنیکی به صورت تمام‌قد در خدمت «محتوا» قرار گرفته است.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۵۴۴۶۹۷۰۹:۱۴:۳۰ ۱۳۹۷/۶/۲۱
چقدر هم ایشان ..شبیه به آوینی است؟ ..
ناشناس۵۴۴۷۰۴۰۹:۲۳:۱۱ ۱۳۹۷/۶/۲۱
هر چى داريم از محرم و صفر ..داريم
ناشناس۵۴۴۸۱۷۱۰:۴۱:۰۸ ۱۳۹۷/۶/۲۱
این اقا اگه مداح اهل بیت هست چرا بابت اینکار پول میگیره؟
نورا۵۴۶۱۵۹۰۷:۳۷:۰۷ ۱۳۹۷/۶/۲۲
با سلام. برادر پول گرفتن اشکال نداره. اشکال اونوقتی هست که ثابت کنی فقط برای پول می خونه. اگر نتونی ثابت کنی در دام توهین و افترا و تهمت افتاده ای و حسابت با کرام الکاتبینه ها. از ما گفتن.
رضا۵۴۴۸۲۲۱۰:۴۵:۳۵ ۱۳۹۷/۶/۲۱
حاجی یدونس، میخواهیمت....
ناشناس۵۴۵۰۲۴۱۲:۲۵:۱۲ ۱۳۹۷/۶/۲۱
خار چشم بعضيا خدا حفظش كنه
ناشناس۵۴۵۰۴۷۱۲:۳۹:۴۳ ۱۳۹۷/۶/۲۱
کاش فایلش رو هم میگذاشتید
ناشناس۵۴۵۶۲۷۱۸:۱۲:۴۹ ۱۳۹۷/۶/۲۱
زیبا بود
ناشناس۵۴۵۸۰۰۲۱:۰۰:۳۱ ۱۳۹۷/۶/۲۱
شاید پول نمیگیره چه میدونی
بیمه azkiتجارت نیوزصبا باتری

پربحث‌های امروز

  1. عراق، سفیر خود در ایران را فراخواند

  2. بوسه‌ی رهبر انقلاب بر سر حاج قاسم سلیمانی   

  3. استعلام برای حفظ امانت الهی!

  4. هشدار وزیر اطلاعات به مدعیان ولایت‌مداری

  5. اعتراض به سیاست‌های ضدایرانی واشنگتن سخنرانی مقام آمریکایی را مختل کرد+ فیلم

  6. آقای ظریف! «برجام مالی» را به ملت تحمیل نکنید/ FATF فقط برای دشمنان شفافیت می‌آورد

  7. «مداحی پاپ» چگونه رایج شد؟

  8. ایران خواستار محکومیت تهدید هسته ای رژیم صهیونیستی از سوی سازمان ملل شد

  9. لندن درباره سفر اتباع ایرانی-انگلیسی به ایران هشدار داد

  10. تشییع و تدفین پیکر محمد تولایی، طلبه جوان مشهدی  

  11. تشکیل کارگروه ویژه برای «فروش نفت» در دوران تحریم

  12. اسد در پیامی به پوتین: اسرائیل مسبب انهدام هواپیمای روسیه بود

  13. معاملات مسکن در شهریورماه چگونه بود؟

  14. توافق ترکیه و روسیه برای انتقال عناصر جبهه النصره از استان ادلب به عفرین سوریه

  15. توجه سایت فیفا به لیگ قهرمانان آسیا و صعود پرسپولیس به نیمه نهایی+عکس

  16. هشدار وقوع سیلاب در مناطق کوهپایه‌ای/ سرمای ۴ درجه در بام ایران

  17. طنین فریاد «یا حسین» 3 میلیون زائر سوگوار در آسمان سرخ کربلا

  18. اعتراض بغداد به دخالت سفیر انگلیس در امور داخلی عراق

  19. واکنش آمریکا به خروج «فولکس واگن» از ایران

  20. اقامه نماز ظهر عاشورای حسینی در سراسر کشور

  21. درخواست امارات برای حضور دولت‌های عربی در مذاکره جدید با ایران

  22. بیانیه تند سفارت روسیه علیه تل‌آویو/ «هر اقدامی لازم باشد برای حذف تهدید انجام می‌دهیم»

  23. علم‌الهدی: تا روزی که ملت ایران حسینی است، استکبار شکست خورده

  24. آغاز فروش الکترونیک بلیت دیدار پرسپولیس - سپیدرود

  25. ترامپ: بدترین اشتباه تاریخ آمریکا را بوش انجام داد

پربحث‌های دیروز

  1. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  2. بازار مسکن در نیمه دوم امسال چگونه خواهد بود؟

  3. توئیت جدید ظریف درباره عاشورا+عکس

  4. روایت «جان کری» از خواسته طرف ایرانی در «لوزان»/ظریف با انتشار توافق موافق نبود

  5. ظریف: با تصویب FATF همه مشکلات حل نمی‌شود

  6. سقوط تیر برق بر روی دسته سینه زنی در لار/۳ کشته و مصدوم

  7. روشن:اگر قائدی و اسماعیلی ستاره هستند فاتحه فوتبال را بخوانیم/پیراهن استقلال شده اسباب بازی!

  8. جزئیات پرونده تخلف فروش آنلاین سکه/ مالباختگان ثامن منتظر باشند

  9. چالش اجرای قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان

  10. آمریکا رو به سوی یک «توفان کامل» روان است

  11. پیکر طلبه مشهدی در مشهد تشییع شد

  12. آیفون ۱۰ اس مکس؛ سنگین‌ترین آیفون

  13. ذوالقدر: در اجرای قانون منع بکارگیری بازنشستگان باید شفاف و قاطع عمل کرد

  14. آئین مشعل گردانی در دولت آباد تهران  

  15. زنگنه در نشست اوپک شرکت نمی‌کند

  16. «مسکو» هواپیماهای رژیم صهیونیستی در حریم هوایی سوریه را سرنگون کند

  17. عباس(ع)، جوانمردی که امان‌نامه را نپذیرفت

  18. ماکرون با ترامپ و روحانی در سازمان ملل دیدار می‌کند

  19. طوفان در استان گلستان/ شکسته‌شدن درختان و تیرهای برق در گرگان+ تصاویر

  20. رشد اقتصادی به 1.7 درصد کاهش یافت

  21. نگاهی به دیدارهای سران ۲ کره برای رسیدن به صلح پایدار

  22. ۸ کتاب عاشورایی که باید خواند

  23. آخرین اشتباه قذافی چه بود؟

  24. 4 تیم نهایی لیگ قهرمانان آسیا مشخص شدند+برنامه مسابقات

  25. تامین مالی پروژه‌های نیمه‌تمام با ابزار صندوق سرمایه‌گذاری پروژه

پربحث‌های هفته

  1. راهپیمایی افراد برهنه در خیابان بعد از پیروزی!/ عبور از مرز‌های بی‌حیایی؛ عریان‌گری در فوتبال!+ عکس

  2. یک پیشنهاد برای حل معضل پرداخت سکه به عنوان مهریه

  3. فشارهای اقتصادی، دولت بی انگیزه و رسالت نخبگان در قبال مردم

  4. جایگاه vip سید احمد خمینی در مراسم عزاداری؛ نظر شما در مورد این عکس چیست؟ + واکنش نتیجه امام به تصاویر  

  5. سوءاستفاده میلیاردی شرکتهای بیمه از جیب مردم / وقتی چشم عدالت کور می‌شود!

  6. در 400 سال اخیر ایران به اندازه کنونی مقتدر نبوده/سعودی در آستانه فروپاشی است نه ایران/آمریکایی‌ها به محمدرضا می‌گفتند شاه چمدانی!

  7. نباید به «سید احمد خمینی» ایراد گرفت! مشکل جای دیگر است

  8. کینه ضدانقلاب از عزاداری‌های محرم+ عکس

  9. واقعا مالیات پزشکان چقدر است؟!

  10. توهین طراح جلد همشهری جوان به مقدسات و امام حسین (ع)

  11. آقای جهانگیری مدیران بی انگیزه را چه کسی برکنار کند؟!

  12. عوامل خارجی یا داخلی؛ کدام یک در بی‌ثباتی‌های ارزی موثرتر بود؟

  13. ۲۱ کشته در آتش‌سوزی تصادف اتوبوس و تانکر سوخت در جاده نطنز/ اجساد ۱۹ نفر از اتوبوس خارج شده/ اعلام اسامی مجروحان + تصاویر و فیلم

  14. آدرس غلط برای گرانی‌ها و افشای مسئولیت گریزی‌های رندانه/ ریشه‌های اصلی بحران های کنونی اقتصاد ایران چیست؟

  15. من یک معلم آمریکایی هستم!  

  16. چرا دولت قادر به کاهش قیمت دلار نیست؟

  17. طرح جدید نمایندگان مجلس برای لغو ممنوعیت واردات خودرو + جزئیات

  18. حمله ماموران آل سعود به «تکایا» و «خیمه‌های عاشورایی» در قطیف +عکس و فیلم

  19. اطلاعیه دولت درباره هزینه سفر روحانی به نیویورک

  20. خواننده معروف ممنوع الکار شد

  21. با این میوه، ۳ روزه ۳ کیلو لاغر شوید!

  22. زیباکلام: استیضاح وزرا حرکتی پوپولیستی و عوام‌فریبانه مجلس است

  23. وزیر صنعت: یکی از عوامل افزایش قیمت خودرو این بود که بعضی فکر کردند خودرو یک کالای سرمایه‌ای است

  24. پیام روحانی برای جانباختگان حادثه تصادف کاشان: تکرار این حوادث جبران‌ناپذیر جاده‌ای، نشان از ضعف‌های مدیریتی دارد

  25. چگونه می‌توان ترامپ را در زمینه تحریم‌ها خلع سلاح کرد؟

پربحث‌های دیروز

  1. عباس(ع)، جوانمردی که امان‌نامه را نپذیرفت

  2. پزشکی که خود را وقف روضه امام حسین(ع) کرده است

  3. مردم خوزستان چگونه برای امام حسین(ع) عزاداری می‌کنند؟

  4. مادران در عزاداری‌های سنتی کردستان در ایام محرم چه نقشی دارند؟

  5. سنت‌های مذهبی همدان در ماه محرم

  6. برای تابلوهای تهمینه میلانی طیفِ قیمت پیشنهاد دادم

  7. سوگواری ایرانیان ریشه در فرهنگ باستانی ایران دارد

  8. ماجرای کشف خمره ساسانیان در بازار اصفهان چه بود؟

  9. مستندهای عاشورایی کارگردانان مطرح سینمای ایران؛ از تقوایی تا میرکریمی

  10. آثار زیارت امام حسین(ع) چیست؟

  11. تقابل حق و باطل؛ روش نوین نفوذ بر باورهای جوانان

  12. در روز نهم محرم چه اتفاقاتی به وقوع پیوست؟

  13. تشریح انحرافاتی که در عزاداری امام حسین(ع) باب شده است

  14. ۱۶۰ روز قیام، ۱۴۰۰ سال پیروزی

  15. عزاداری در قاب فیروزه + عکس

  16. اعمال شب و روز عاشورا/ ثواب بی‌توجهی به امور دنیایی در روز عاشورا

  17. نگاهی به آیین‌های عزاداری حسینی در گیلان+فیلم

  18. فلسفه عزای حسینی و عده‌ای که از آگاهی مردم واهمه دارند

پربحث‌های هفته

  1. خواننده معروف ممنوع الکار شد

  2. آقای سازور غلط می‌کند فقط مداحی کند/ جمله جالب محمود کریمی درباره حاج منصور

  3. از افراط تا تفریط در مجالس عزاداری/ به دنبال اخلاق باشیم

  4. تورنتو بار دیگر در عاشورای ۲۰۱۸ رنگ و بوی حسین(ع) را می گیرد/تلاش ضد انقلاب برای آشوب در عاشورای حسینی

  5. یک بانوی مداح پاسخ می‌دهد/کسی با دفترچه و بلندگو مداح نمی‌شود/ انتقاد از خیابان‌گردی خانم‌ها در محرم

  6. معرفی فیلم برای اسکار؛ هیاهوی بسیار برای هیچ

  7. حضور بازیگران سینما و تلویزیون در هیئت طاهری  

  8. مداح اهل بیت پاسخ داد؛ چرا ترک‌ها عاشق حضرت عباس‌اند؟

  9. انتقاد روزنامه «جوان» از انتخاب «بدون تاریخ، بدون امضا» به عنوان نماینده ایران در اسکار

  10. این پیرمردهای دوست داشتنی! 

  11. مدیرکل دفتر موسیقی: محمد معتمدی مطلقا ممنوع الکار نیست

  12. مراسم تشییع حسین عرفانی  

  13. «مداحی پاپ» چگونه رایج شد؟

  14. عباس(ع)، جوانمردی که امان‌نامه را نپذیرفت

  15. بازسازی حرم مطهر امامین عسکریین (ع) با سنگ‌های ایرانی + تصاویر

  16. چه کنیم که جز یارانِ شهید امام حسین‌(ع) باشیم؟+عکس

  17. شایعه ممنوع‌الفعالیتی محمد معتمدی چگونه شکل گرفت

  18. دستخط منتشر نشده از استاد شهریار + عکس

  19. تهمینه میلانی شکایت کرد

  20. جایزه‌ای برای سر یک سرباز گمنام

  21. گریم متفاوت آقای بازیگر + عکس  

  22. گپ و گفت منتشر نشده با حسین عرفانی/ جذابترین دوبله عرفانی به روایت خودش + عکس  

  23. فرزند امام موسی صدر از میثم مطیعی تقدیر کرد

  24. تعزیه و نگهبانی موسیقی ایران/ نقش «حر» در گوشه «عراق»

  25. پرتیراژترین روزنامه‌های جهان را بشناسید + جدول

آخرین عناوین