نقدی محتوایی بر عملکرد تلویزیون در مقوله ازدواج

گروه فرهنگی الف،   3970617121

مهمترین دستاور رسانه ملی و خروجی‌های قابل انتظارش، سریال‌های نمایشی آن است. خروجی‌های نمایشی تلویزیون باید با میزانسن‌های سرگرم کننده و اجرای واقع‌گرایانه ستاره‌های تلویزیونی، به نقطه عامه‌پسند سرگرم سازی هدفمند برسد.

نقدی محتوایی بر عملکرد تلویزیون در مقوله ازدواج

مرتضی رحیمی در خبرگزاری تسنیم نوشت:

برنامه‌های تلویزیونی به پرگویی محتوایی و لاغری اندیشه مبتلا شده‌اند که نمونه‌های فراوانی برای اثبات، وجود دارد. اغلب برنامه‌ها را تاک شو و مسابقه‌های تلویزیونی تشکیل می‌دهد.

بر خلاف مشی مدیاهای توسعه‌مدار، تاک‌شوها و برنامه‌های گفت‌وگو محور وجه غالب برنامه‌های سیما هستند؛ خندوانه، دورهمی، وقتشه، فرمول یک، کام شیرین، صبح و زندگی ، عصر خانواده، بدون توقف، کاملا دخترونه، خوش وبش، «این.ج.ا»، ایرانیوم و....، بیش از ده‌ها برنامه مشابه دیگر، تلویزیون  را به جعبه حرف، آن‌ هم حرف‌های گل درشت اما بی‌اثر و کاملا بی‌خاصیت تبدیل کرده‌ است.

اگر تاک‌شوهای سیاسی در سیاست‌گذاری کل کشور اثر گذارند، چرا هیچ تغییر محسوسی را مخاطبان متوجه نمی‌شوند؟ اگر تاک‌شوها در حوزه اقتصاد اثر بخش‌اند، چرا مافیای اقتصادی با دستمایه نوسانات ارزی می‌تواند یک جَنگ ارزی به راه بیندازد؟ و برنامه‌سازان کلیشه‌پیشه در مقابل این جَنگ، جُنگ‌های اقتصادی با وعده‌های محقق نشده در غالب تاک شو می‌سازنند. اگر برنامه‌سازی در حوزه اجتماعی ازدواج ضرورت است، چرا تعداد ازدواج‌ها کمتر می‌شود؟

در واقع برنامه‌‍‌های‌ تخصصی گفت‌‌ محور سیما کارکرد معکوسی دارند و با استنتاج به دلایل ذکر شده، تلویزیون به شکل جدی برای گریز از سرگرم نکردن هدف‌مند مخاطبانش،به جای ارائه سرگرمی هدفمند، حرف‌های بی‌هدف ارائه می‌دهد؛ چه در میزانسن منولوگ و در چه قالب دیالوگ‌های تصعنی؛ و این همه حرف، توسعه‌مدار و توسعه گرا نیست به همین علت دردی از مخاطبان دوا نمی‌کند.

مهمترین دستاور رسانه ملی و خروجی‌های قابل انتظارش، سریال‌های نمایشی آن است. خروجی‌های نمایشی تلویزیون باید با منطق دراماتیک ماجرا محور(Adventure)، میزانسن‌های سرگرم کننده و اجرای واقع‌گرایانه ستاره‌های تلویزیونی، به نقطه عامه‌پسند سرگرم سازی هدفمند برسد.

اما نویسندگان، کارگردانان، بازیگران و مولفان اغلب مجموعه‌های نمایشی سیما، آثارشان شبیه برنامه‌های گفتگو محور سیماست. یعنی در میزانسن‌های غیر ماجرایی، دو به دو یا چند به چند، به جای اجرای نمایش و درام، به شکل گُل درشتی، پرسوناژها با یکدیگر حرف‌های بی‌نتیجه می‌زنند و قاب جادو را به جعبه حرف‌های منسوخ تاریخ مصرف گذشته غیر سرگرم کننده تبدیل کرده‌اند. نکته جالب وجه متضاد تاک‌شوهای پروپاگاندایی و محتوای سریال‌های نمایشی است.

در جعبه‌جادو، جمع اضداد را می‌توان در کنار هم دید و آثار نمایشی همچون سریال «دلدادگان»، به صورت زیرکانه‌ای اثر برنامه‌های پر مدعایی که فقط حرف را به جای عمل به جامعه تسری می‌دهند، مثل برنامه وقتشه (شبکه نسیم)، خوش و بش (شبکه دوم سیما)، «محرمانه خانوادگی» (شبکه سوم سیما) را دفع و دفن می‌کند.

«سریال دلدادگان» که اخیرا فصل اول آن از شبکه سوم سیما به اتمام رسید و فصل دوم آن از امشب پخش می‌شود، ادامه همان بی‌منطقی کلیشه‌وار کیلویی سریال‌سازی ملودراماتیک اغراق‌گونه فراتخیلی پرمدعای بدون نظارت، با کاراکترهای گل درشت و دیالوگ‌های گل درشت‌تر در قالب بی‌منطق و ضد ‌نمایشی است که ضریب تناقض در میان تولیدات نمایشی و تاک‌شو های بیهوده را بالا می‌برد.

این وجه تناقض‌ها با نگاهی تطبیقی باید ارزیابی شود. به عنوان مثال مجری فلان برنامه که از بازیگران معروف تلویزیون است، اخیرا به جمع متاهلان پیوسته است. چگونه وقتی ازدواج را در 39 سالگی تجربه کرده، می‌تواند راهنمای سمبلیکی برای مخاطبان، برای ازدواج در سنین جوانی  باشد؟

این وضعیت در مورد بسیاری از مجریان سیما صدق می‌کند. مجری برنامه‌ای دیگر که از حریم خانواده تمجید می‌کند، خانواده مستقل داشتن را تجربه نکرده است. این معضل همچنان در رسانه ملی وجود دارد که چرا قهرمانانش، مجریانش، مجموعه‌های نمایشی‌اش اینقدر انگشت روی مجرد ماندن تا دهه چهارم و پنجم پسران دارد؟ و البته در مقابل چنین پرسش‌هایی معمولا این گزاره را مطرح می‌کنند که زندگی شخصی ما به رسانه‌های ارتباطی ندارد. اگر در رسانه ملی حضور نداشتند و تبدیل به الگو برای جامعه نمی‌شدند، حفظ حرمت حریم شخصی آنان واجب بود، اما وقتی سمبل و محل رجوع شدند، نمی‌توانند با طرح موضوع « حریم شخصی» صورت مسئله را پاک کنند.

در حالی که  هالیوود سن رمانس منجر به ازدواج را در مجموعه‌های پرشوری مثل «بازی‌های گرسنگی»، «دونده هزارتو»، سنت‌شکن (متمایز) و مجموعه گرگ ومیش، سریال «100» و خاطرات یک خون آشام، با هنرنمایی ستاره‌های نوجوان و جوان پایین می‌آورد، رسانه ملی ایران اسلامی، قهرمان سریالش همچنان در سن سی و شش سالگی  مجرد است و چنین سنی برای ورود به رمنس و ازدواج از سوی سریال نمایشی دو فصلی رسانه ملی توصیه می‌شود.

 در حالیکه مهمترین مجریان تلویزیون مجردند و این شبکه، سمبلی از تبلیغ تجرد در دهه چهارم و پنجم زندگی جوانان است،  سمبل‌های رمانتیکی که از فیلتر نمایشی مدیران انقلابی جوان عبور می‌کند، جوان سی و شش - هفت ساله‌ای است که به تازگی وارد روابط عاشقانه می‌شود و در این سن و سال به فکر ازدواج می‌افتد.

 پس با این جمع‌بندی می‌توان سئوال کرد وقتی سریال شبانه سیما، قهرمانش تا سن سی و شش –هفت سالگی مجرد است، ساختن تاک‌شوهای نمایشی که تبلیغ ازدواج و فرزندآوری می‌کند، تولیدی بیهوده محسوب می‌شود.

*چرا سریال دلدادگان شبیه سریال پدر است؟

روایت سریال پدر عشق لیلا (ریحانه پارسا) به حامد(سینا مهرداد) در دانشگاه بود و یک رقیب عشقی سرسخت به نام مسعود که موفق به وصل لیلا نشد و پدرش (مسعود فروتن)  از لیلا و خانواده همسرش به واسطه یک قتل انتقام می‌گیرد.

روایت سریال دلدادگان درباره عشق یکسویه ارغوان به امیر در محل کارشان است و یک رقیب عشقی سرسخت به نام هاتف(شاهرخ استخری) که قصد انتقامی شبیه سریال پدر را دارد و یک قتل هم به خاطر این رقابت عشقی اتفاق می‌افتد. 

*آغاز موج "سریال فارسی" در سیما

سریال مزه تاک‌شو های بی‌اثر سیما را دارد و  با یک کاراکتر گل درشت آغاز می‌شود که حرف‌های گل درشت می‌زند و رفتار گل‌درشت می‌کند و این گل درشتی چنان ژنریک می‌شود که احیاکننده عنوان «سریال‌فارسی» است. سریال‌فارسی همچون فیلم‌فارسی، نه سریال است نه به نمایش‌های فارسی شباهت دارد.

«سریال‌فارسی» موج است مثل فیلم‌فارسی، و کلیه تولیدات سیمای ملی را این موج باخودش می‌برد. پیرنگ‌ها دائما تکرار می‌شود، تم‌ها تفاوتی نمی‌کنند و در حال حاضر مد سریال‌فارسی، عشق معکوس، از مونث به مذکر، تجارت و اغفال اقتصادی، به انضمام یک قتل برای انتقام از رقیب عشقی مضمون اغلب «سریال‌فارسی» را دربرمی‌گیرد. حداقل کاری که پخش کنندگان این سریال می‌توانستند انجام دهند این بود که آن را با فاصله طولانی مدتی از سریال‌فارسی پدر پخش کنند.

این موج سریال‌فارسی که تلویزیون بدان مبتلاست ریشه در انحصاگرایی دارد. سریال «آرماندو» از شبکه یک سیما، به تهیه‌کنندگی ایرج محمدی و سریال دلدادگان بازهم از ایرج محمدی از شبکه سوم سیما در حال پخش است و این انحصارگرایی و اینکه تولیدات نمایشی تحت تکلف عده‌ای محدود است، قدر مسلم به انحصارگرایی تماتیک و مضمونی منجر خواهد شد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. کرونا و برخوردهای جناحی

  2. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  3. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

  4. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

  5. تعطیلی مجلس و بدعت‌هایی اجتناب پذیر  

  6. گزارش نشریه آمریکایی از فاجعه کرونا در غزه محاصره شده

  7. قیمت سکه رکورد شکست

  8. ۸ توصیه‌ آیت‌الله وحید خراسانی برای رهایی از کرونا به روایت یکی از شاگردان

  9. بازگشت مردم ووهان به زندگی عادی بدون کرونا!

  10. روحانی: درباره پیک کرونا بعد از پایان تعطیلات می‌توان قضاوت کرد/ از همه می‌خواهم کمک کنند

  11. روزی که بچه‌های تهران، چلسی را در امجدیه به زانو درآوردند

  12. دختری که ذهن مادرش را می خواند

  13. تصویر و جمله‌ای معنادار در اینستاگرام سایت رهبر انقلاب

  14. سیروس مقدم: درباره «پایتخت» زود قضاوت نکنید

  15. چند واحد مسکونی در سال ۹۸ خرید و فروش شد؟/ تب‌وتاب قیمت مسکن

  16. آمار کرونا به ۳۸۳۰۹ نفر رسید/۱۲۳۹۱ نفر بهبود یافته اند

  17. هواپیمایی قطر به خاطر کرونا در آستانه ورشکستگی

  18. سرپیچی برخی بانک ها از مصوبه امهال سه ماهه اقساط تسهیلات

  19. ترسیم خلاقانه پرتره سردار شهید سپهبد سلیمانی در برنامه «عصر جدید»

  20. جامعه پزشکی ایران خطاب به سازمان ملل: "تحریمها" به اندازه سلاحهای جنگی مرگبارند

پربحث‌های هفته

  1. اعتراض به حضور پزشکان بدون مرز در اصفهان/ احتمال ارتباط این پزشکان با سازمانهای جاسوسی

  2. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

  3. هنگامه حیرانی است...!

  4. گزارش میدل ایست آی از رسوایی برخی خوانندگان لس آنجلسی در جشنواره بن سلمان

  5. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

  6. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

  7. وزارت بهداشت: حضور پزشکان بدون مرز در ایران منتفی شد

  8. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

  9. حضور پزشکان بدون مرز در اصفهان منتفی شد/ نمکی در جریان نبود

  10. نوبخت:نرخ بیکاری به ۱۰ درصد رسید

  11. کرونا و برخوردهای جناحی

  12. طلبه جهادگر که مورد حمله جوان مست قرار گرفت، زیر تیغ جراحان است

  13. شریعتمداری: پزشکان ظاهراً بدون مرز از کدام مرز اجازه ورود گرفته‌اند

  14. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  15. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

  16. ترامپ برای مبارزه با کرونا دست به دامن کره جنوبی شد/ دست رد کره به ترامپ

  17. ایران و آمریکا در پیچ کرونا

  18. تلاش مذبوحانه آمریکا برای مقصر جلوه دادن ایران در تشدید بحران کرونا

  19. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

  20. زیر پوست پایتخت...

  21. راهکار حجت‌الاسلام رئیسی برای تحقق جهش تولید

  22. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

  23. ارتش کاری کرد،کارستان/افتتاح نقاهتگاه بی‌نظیر ارتش

  24. اعلام جرم دیده بان علیه خریدار کشت و صنعت مغان و برخی دیگر از مسئولان مرتبط با این واگذاری غیرقانونی+ متن کامل شکایت

  25. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

آخرین عناوین