پشت پرده اصلاحات بن سلمان در عربستان

دکتر مصطفی مطهری،   3970513170 ۱۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۷ تکراری یا غیرقابل انتشار
پشت پرده اصلاحات بن سلمان در عربستان

اقدامات محمد بن سلمان در عرصه های مختلف با هدف دستیابی به این مهم در حال اجرا و انجام است، تا فصل جدیدی از تاریخ حکمرانی خاندان سعودی را در عربستان رقم بزند؛ در واقع ولیعهد سعودی با اتکا و ادعای مبتنی به رویکرد تغییر تلاش دارد تا تمام منابع قدرت در کشورش را در اختیار خود بگیرد.

 قبضه تمامی سازوکارهای قدرت در عربستان سعودی توسط محمد بن سلمان، حوزه دین و الزامات مبتنی بر آن را نیز شامل می شود. واقعیت امر این است که باور به انحصارگرایی در قدرت توسط ولیعهد سعودی موجب شده است تا وی با نشانه گیری متغیر اصلی و اولیه قدرت سعودی که نظام فکری و هویتی وهابیت و ارگان های وابسته به آن می باشد، به سمت و سوی هموارسازی مسیر سیاست های اعلانی خود در جهت انجام تغییرات گام بردارد.

اعمال محدودیت های تبلیغی و ترویجی – آموزشی، کاهش دامنه نفوذ و فعالیت نهادهای دینی در عرصه های اجتماعی و سیاسی و به تبع آن ممنوعیت های تحمیلی و دیکته شده از سوی محمد بن سلمان در عرصه های دینی، تشدید و تسریع سیاست های سکولارسازی با هدف فشار در جهت کاهش قدرت دستگاه دینی وهابیت در عرصه سیاست و اجتماع، همگی علائم و نشانه هایی محسوب می شوند که در ظاهر ماجرا بر عزم جدی ولیعهد در عرصه مبارزه با وهابیت دلالت دارند؛ به علاوه اینکه می توان در ادامه موارد ذکر شده فوق در ذیل مبارزه با آداب، اصول آموزشی و تربیتی وهابیت و روند مذکور در تحدید میزان قدرت سنتی نهاد وهابیت در جامعه سعودی، به حکم و دستور توقف آموزش دروس دینی در مساجد در چند روز گذشته اشاره کرد؛ بر این اساس و طی این حکم ، به کلیه ادارات و دفاتر و مراکز مرتبط با ابلاغ در حوزه امور دینی اعلام شد که فعالیت‌های تبلیغی، سخنرانی و آموزش دروس علمی در مساجد متوقف شود.

در واقع این اقدامات در عرصه تحدید دامنه قدرت و میدان کنش نهادهای دینی وهابیت در عربستان سعودی که مهمترین منابع نمادین قدرت محسوب می شوند با حصول به شعارهایی دنبال می شود که بنا به گفته ولیعهد سعودی در جهت انجام ریشه ای اصلاحات و با هدف مقابله با افراط گرایی دینی در این کشور است.

با این حال باید توجه داشت که فشار و ایجاد محدودیت های تجویزی و دستوری از سوی محمد بن سلمان بر کانون های دینی وهابیت، به معنای تضعیف این نهادهای سنتی قدرت در سراسر خاک سعودی محسوب نمی شود؛ بطوریکه ولیعهد سعودی در طی دستوری محرمانه و با نقشه و ایده تکمیل روند ذوب سازی اقلیت ها(به ویژه دینی) در مجموعه کلان مورد نظرش، خواستار توقف کلیه فعالیت‌های وهابیت در کشور عربستان به استثنای مناطق شیعه‌نشین (قطیف و الاحساء و نجران) شده است؛ و این بدان معنا است که اقدامات به ظاهر دین ستیزانه محمد بن سلمان تنها به مناطقی از این کشور ختم می شود که دستگاه های دینی وهابیت در آنها نفوذ سنتی و ویژه ای دارند؛ از این  رو از بُعد دیگر، موضوع سیاست احاطه بر حلقه های قدرت دینی وهابیت در سعودی توسط محمد بن سلمان با توجه به استثنائاتی که در این باره مورد مداقه قرار گرفته است، می تواند گامی در جهت تحکیم قدرت و سیطره وهابیون تندرو در مناطق شیعه‌نشین باشد که با هدف تحت فشار قرار دادن شیعیان عربستان صورت گرفته و طراحی شده است.

به واقع اگر نگاهی تحلیلی به برنامه اصلاح دینی محمد بن سلمان به عنوان بخشی از روند اصلاحات مورد نظر وی در سعودی بیندازیم که با ادعای رسانه ای موجود در این باره  که مدعی بازگرداندن اسلام میانه‌رو به عربستان سعودی است همخوانی و مطابقت ندارد؛ در واقع با توجه به شواهد موجود در این عرصه آنچه مسلم و بدیهی می باشد جنبه تبلیغاتی این سیاست و رویکرد تعدیلی و یا تحدیدی در گرایشات دینی وهابیت است؛ که از یکسو با هدف انحصارگرایی در تمام جوانب قدرت حتی دینی توسط ولیعهد سعودی برای واکسینه کردن آینده قدرت خود او در حال انجام شدن است و از سوی دیگر در جهت تمرکز تبلیغاتی و آموزشی این نهادهای دینی در جهت ترویج وهابیت در مناطق شیعه نشین با ایده ترغیب سازی آنها به سمت وهابیت در جریان است. لذا وعده‌ها و شعارهایی که ولیعهد سعودی برای انجام اصلاحات ریشه‌ای در این کشور در عرصه هایی مانند دین (وهابیت) و کاهش نفوذ آن در عرصه سیاست، قدرت، اجتماع و فرهنگ که از آن دم می زند، آنگونه که مدعی آن (نفی افراطی گری دینی، دوری از وهابیت نهادینه شده سنتی در عربستان که معرف افراطی گرایی است و جایگزین سازی آن با اسلام میانه رو و معتدل) است، نیست.

به عبارت دیگر اینکه رفتن به نبرد وهابیت توسط محمد بن سلمان اگر حتی شدت هم بگیرد با قبول و پذیرش زعامت بی چون و چرای ولیعهد توسط متولیان دینی سعودی و تحت امر، نظارت و مدیریت وی قرار گرفتن، رها خواهد شد؛ و این محدودیت های اعمالی برای آنها در مناطقی که عمدتاً در سیطره فکری وهابیت قرار دارد با آزادی عمل بیشتر آنها در مناطق شیعه نشین معامله و معاوضه می شود. این یعنی وهابیت می تواند به مانند گذشته در آینده سعودی نقش آفرینی کند.

اگر چه با توجه به ویژگی های شخصیتی تمامیت خواهانه محمد بن سلمان انتظار می رود دامنه قدرت و اختیارات آنها تا حدودی کم و یا حتی سلب شود.

با این حال باید یادآور شد با توجه به پیوند سنتی و تاریخی میان خاندان سعودی و متولیان دینی وهابیت (آل شیخ) در عربستان، آنچه که محمد بن سلمان از آن با عناوینی چون تقابل با وهابیت و اصلاح گرایشات تبلیغی از سوی آنها یاد می کند، از وضعیت موجود فراتر نخواهد رفت؛ بطوریکه با نشستن بر تخت پادشاهی در عربستان سعودی و کنترل شرایط اعتراضیِ احتمالی و آرام نمودن فضا برای ادامه حکمرانی خود از تداوم بسترهای تقابلی با نهادهای دینی دست خواهد کشید و تلاش خواهد کرد در روابط خود با آنها یک حالت تعادل را برقرار سازد.

گوشی شاپ الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۴۸۰۰۴۸۰۹:۱۰:۰۷ ۱۳۹۷/۵/۱۶
صدام هم اولش همینطوری بود
ناشناس۴۸۰۱۵۷۱۰:۰۲:۴۹ ۱۳۹۷/۵/۱۶
ايشان بخاطر دشمنى با ايران شروع به إصلاح وضع مملكت خودش اگر دشمنى با ايران نداشت طرفدار اسلاحاط نميشد
رضا۴۸۰۳۳۳۱۱:۳۶:۵۰ ۱۳۹۷/۵/۱۶
نمی دونم نویسنده مقاله فهمیده که چی می خواد بگه با این همه تناقض
ناشناس۴۸۱۲۹۹۲۱:۵۶:۲۹ ۱۳۹۷/۵/۱۶
اتفاقا خوب گفته شما خوب نخوندی یا نمیخوای خوب بفهمی
ناشناس۴۸۱۳۰۵۲۱:۵۹:۲۰ ۱۳۹۷/۵/۱۶
شما کجاشو نفهمیدی.؟؟؟؟
ناشناس۴۸۰۴۸۸۱۲:۳۵:۴۰ ۱۳۹۷/۵/۱۶
از صدر اسلام تا امروز بدتر از ال سقوط در عربستان سعودى حكومت نداشتيم
ناشناس۴۸۰۶۹۴۱۴:۰۶:۱۸ ۱۳۹۷/۵/۱۶
افرین به محمد سلمان
ناشناس۴۸۰۹۳۸۱۶:۳۳:۱۰ ۱۳۹۷/۵/۱۶
جرات داشت اصلاحات شروع کرد تو ایران هم هر کس جرات داره بسم الله
ناشناس۴۸۱۰۵۵۱۸:۰۳:۳۳ ۱۳۹۷/۵/۱۶
هدف اصلاحات عربستان هرچی باشه، حداقلش اینه که واقعیه! نه مثل اصلاحات ما که 20 سال مردم رو سرکار بذارن و آخرش هیچ اصلاح مهمی هم رخ نده!
ناشناس۴۸۱۰۶۸۱۸:۲۲:۳۷ ۱۳۹۷/۵/۱۶
عالی بود ممنون از الف
ناشناس۴۸۲۹۷۷۱۸:۴۲:۱۰ ۱۳۹۷/۵/۱۷
تحلیل درست و بجایی بود کاشکی روندهای اصلاحات اقتصادی در عربستان هم تحلیل شود.
ناشناس۴۸۹۷۴۳۱۶:۳۰:۳۲ ۱۳۹۷/۵/۲۱
محمد بن سلمان دنبال حذف همه است هیچی براش مهم نیست فقط حرف میزنه تا خوب نشون بده. لطفا منتشر کنید کامنت هارو
کلاسی نوجاباما-JB97DH3بیمه azki

پربحث‌های امروز

  1. بنزین احتمالاً تا دو هفته آینده دو نرخی می‌شود

  2. گاف بزرگ مسیح علی‌نژاد، او را مجبور به عذرخواهی کرد!+ فیلم

  3. روحانی وزرای پیشنهادی خود را به مجلس معرفی کرد/ شریعتمداری، دژپسند، رحمانی و اسلامی برای ۴وزارتخانه خالی

  4. شریعتمداری: من را جای دیگر هم به کار نگیرید/ در چند ماه اخیر امتحان خوبی پس ندادیم

  5. چرا آخوندی استعفا کرد؟

  6. دلار آمریکا واحد پول کدام کشورها است؟

  7. جهانگیری: افزایش نرخ بنزین در شرایط فعلی شدنی نیست/ تورم را تک نرخی کردیم

  8. اعتراف عربستان به قتل خاشقچی، تشدید اختلاف در کاخ سفید و برگ برنده اردوغان

  9. تذکر امام خمینی به حاج احمد درباره بیت جماران

  10. آقای روحانی! ۹۷ درصد، معرفی شریعتمداری بعنوان وزیر کار را "توهین به شعور مردم" می‌دانند

  11. رشد علمی کشور تا ۶ سال پیش ۱۳ برابر میانگین دنیا بود

  12. بسته اروپایی‌ها باید قبل از تحریم‌های ۱۳ آبان اجرایی شود/ موضوع برجام با FATF متفاوت است/ نمی‌توان به اظهارات مقامات اروپایی اطمینان داشت

  13. جایزه بی‌کفایت‌ترین وزیر جمهوری اسلامی   

  14. محسن هاشمی: مدیریت شهری نتوانسته انتظار را تامین کند/ به گفته بعضی‌ها شهرداری آلوده به رانت است

  15. مجری‌هایی که ممنوع‌التصویر شدند

  16. مشمولان بسته حمایتی دولت کدامند؟/ از قلم‌افتاده‌ها به بهزیستی و کمیته امداد بروند

  17. دودو کردن نمایندگان هنگام اعلام نام شریعتمداری/ مخالفت مجلس با وزیر پیشنهادی کار

  18. سوابق تحصیلی و کاری گزینه پیشنهادی روحانی برای وزارت صمت

  19. پورمختار: جایگزین سوئیفت راه اندازی می‌شود/ سیاسی کاری‌های واشنگتن عامل انزوای سوئیفت می‌شود

  20. در سند الگوی پایه اسلامی - ایرانی پیشرفت واقع بین تر باشیم

  21. آخوندی رفت...  

  22. ضرغامی: موافق حضور زنان در استادیوم هستم/ معتقدم آقای روحانی محافظه‌کاری می‌کنند

  23. ماموریت لاریجانی به عارف برای حل مشکل اساتید و دانشجویان دانشگاه آزاد

  24. کالاهای دریافت‌کننده یارانه ارزی تا 74درصد گران شدند

  25. ترقی: جابجایی شریعتمداری از وزارت صمت به وزارت کار مشکلی را حل نمی‌کند

پربحث‌های دیروز

  1. عباس آخوندی استعفا داد + تصویر نامه

  2. آخوندی: ساخت خانه در بیابان مثل «مسکن مهر»، راه‌حل نیست

  3. خداحافظی با وزیر پرحاشیه/ پشت پرده تلاش برای تخریب قالیباف/ سرانجام قباله اصلاح‌طلبی و اصلاح‌طلبان شناسنامه‌دار/ انتقاد زیباکلام از روحانی

  4. آمریکا با رب و روغن ما چه کار دارد؟

  5. روابط خارجی ایران؛ نگاه به شرق و چند نکته

  6. نامه سرگشاده اساتید به شورای نگهبان درباره لایحه CFT

  7. قیمت خودرو در سراشیبی سقوط/ دلالان هم فروشنده شدند!

  8. فوتبال مهم‌تر است یا مجلس؟

  9. واکنش کدخدایی به استعفای آخوندی: استعفا نشان داد چه کسی به ترکستان رسید  

  10. گزارش از پادگان 08 خاش/ سربازانی با ریش‌های سفید+ عکس

  11. همنشینی ۲ بازیگر با مجرم آشوب‌های پاسداران + عکس

  12. رئیس قرارگاه خاتم الانبیاء: شهرداری بدهی‌اش به سپاه را با املاک پرداخت کند

  13. عسگراولادی: به سیف گفتم دو ماهه مسئله ارز را حل می کنم/ آقای روحانی سخنران خوبی است، اما در عمل تیم اقتصادی ایشان موفق نبود/ تحریم ۱۳ آبان ترسی ندارد/ سلطان زیره شدم

  14. اره‌ای که بدن خاشقچی را با آن تکه‌تکه کردند + عکس

  15. رئیس جمهور استعفای آخوندی و شریعتمداری را پذیرفت/ انتصاب سرپرست برای وزارتخانه های راه و شهرسازی و صمت

  16. وزیر کشور هم آمار نجومی داد؛ در دوران مسئولیت من ۷۰۰ هزار معتاد کم شد

  17. حضور زنان در ورزشگاه‌ها دغدغه عموم مردم ایران نیست

  18. ایرانیان از خاندان خاشقچی چه خاطراتی دارند؟

  19. هر ایرانی چقدر بنزین می‌سوزاند؟

  20. نوبخت: بودجه سال ۹۸ آماده شد

  21. اقتصاد خوانده‌هایی که اقتصاد دان نیستند

  22. آخوندی: امروز آخرین روز کاری‌ام است

  23. بازیگر نقش مختار کجاست؟/دلیل کم کاری فریبرز عرب‌نیا

  24. وجود بیش از ۳ میلیون بیکار مطلق در کشور

  25. کدخدایی: اطلاع از وظایف مجمع نیازی به نامه‌نگاری با رئیس مجلس نیست/ وزیر بیراهه نرود

پربحث‌های هفته

  1. حضور زنان در ورزشگاه آزادی هیچ توجیه شرعی ندارد

  2. روحانی: به محض انتخاب من در سال ۹۲ قیمت دلار پایین افتاد، بازار آرام شد و امیدها بالا رفت/ به عنوان رئیس‌جمهور لیست قیمت اجناس را هر روز می‌بینم و می‌دانم وضع زندگی مردم چگونه است

  3. آقای رییس‌جمهوری! چرا نباید...

  4. عباس آخوندی استعفا داد + تصویر نامه

  5. تحلیل احمد توکلی از اثرات افزایش نرخ ارز بر اقتصاد ایران/ پول ملی در سه ماه ۱۰۰ درصد ارزش خود را از دست داد/ مهار بازار تنها کمتر از یک ماه ممکن است

  6. روحانی با پیشنهاد افزایش حقوق کارمندان موافقت کرد

  7. ابلاغ حکم ۷ ماه حبس قطعی حسن عباسی

  8. سایه شهاب ایرانی بر آسمان حیفا و تل‌آویو + تصاویر

  9. پسته در بازار تهران کیلویی ۱۰ دلار

  10. آخوندی: ساخت خانه در بیابان مثل «مسکن مهر»، راه‌حل نیست

  11. فرمانده ناجا: خاوری را می‌توانیم یک‌هفته‌ای بازداشت کنیم

  12. دخیل بر آستان «سلبریتی»ها!

  13. توکلی: سیاست تثبیت نرخ ارز و تخصیص اداری باید اعمال شود/ دولت اعلام کند بازار غیررسمی ارز را به هیچ وجه تحمل نخواهد کرد

  14. تهاجم معماری «سبک اروپایی» به شهر قم!  

  15. اتهام‌زنی آمدنیوز به الف؛ قالیباف به الف سفارش خبر داد!

  16. خرید نفت کره‌جنوبی از ایران به صفر رسید

  17. فرزند وزیر آموزش و پرورش چه می‌کند؟ خبرنگار، سرباز، طلبه یا معاون؟

  18. واکنش مطهری به دادستان کل درباره حضور زنان در ورزشگاه‌ها

  19. فیش حقوقی مدیری که حاشیه‌ساز شد +عکس

  20. افشانی رفتنی شد؛ آغاز دوباره ماراتن انتخاب شهردار/گزینه های احتمالی برای حضور در بهشت/ محسن هاشمی شهردار می شود؟

  21. قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان، بازی های سیاسی و اشتیاق عجیب مدیران برای خدمت به مردم!

  22. خداحافظی با وزیر پرحاشیه/ پشت پرده تلاش برای تخریب قالیباف/ سرانجام قباله اصلاح‌طلبی و اصلاح‌طلبان شناسنامه‌دار/ انتقاد زیباکلام از روحانی

  23. شوخی زشت سناتور آمریکایی: شاید دی‌ان‌ای من ایرانی باشد؛ وحشتناک است!

  24. وقتی مسئولان شعار شفافیت می‌دهند، اما مردم را محرم نمی‌دانند/ خبری از سامانه ثبت حقوق و مزایای مسئولان و دسترسی مردم نیست!

  25. جلیلی: وعده هلو جواب نداد مردم را از لولو می‌ترسانند

گوشی شاپ

پربحث‌های اخیر

  1. اعتراف عربستان به قتل خاشقچی، تشدید اختلاف در کاخ سفید و برگ برنده اردوغان

  2. آلمان: توضیحات ریاض کافی نیست

  3. عناصر برکنارشده شاه سعودی کیستند؟

  4. ارتش توئیتری عربستان علیه منتقدان

  5. اردوغان: به ملک سلمان گفتم کنسول عربستان رفتار بی‌پروایی دارد/ ریاض باید تمام ابهامات را رفع کند

  6. ۸ پرسش که در روایت عربستان سعودی از قتل خاشقچی بی‌پاسخ ماند

  7. ترامپ: از موضع عربستان درباره مرگ خاشقجی راضی نیستم

  8. حمایت اتحادیه عرب از عربستان در پرونده خاشقجی

  9. پاریس: هنوز بسیاری از سوالات مربوط به قتل خاشقچی بدون جواب مانده است

  10. دبیرکل سازمان‌ملل: عاملان قتل «خاشقجی» باید مجازات شوند

  11. ادعاهای متوهمانه مقامات آمریکایی درباره دخالت ایران در انتخابات کنگره

  12. روایت تازه سعودی‌ها از قتل خاشقچی: می‌خواستیم ساکتش کنیم، اما مُرد!

  13. روسیه: در صورت خروج یکجانبه آمریکا از توافق‌ها، اقدام تلافی‌جویانه انجام می‌دهیم

  14. ترامپ: دموکرات‌ها می‌خواهند آمریکا را به ونزوئلا تبدیل کنند

  15. موج تازه انتقادها علیه پسر نتانیاهو

  16. رد ادعای فاکس‌نیوز در خصوص انتقال سلاح از تهران به بیروت

  17. انگلیس: ارائه توضیحات کامل درباره مرگ خاشقچی بسیار مهم است

  18. شاهزاده سعودی: بن سلمان دستور قتل خاشقچی را صادر کرده است

  19. سه احتمال الجزیره درباره سرنوشت جسد جمال خاشقچی

  20. ترامپ تهدید کرد: از پیمان منع موشک‌های هسته‌ای میان برد خارج می‌شود

  21. آدام شیف: خاشقجی در کنسولگری عربستان برای حفظ جانش جنگیده

  22. نماینده آمریکا: به تمامیت ارضی سوریه پایبندیم/ ۴۰ درصد خاک سوریه خارج از کنترل اسد است

  23. اعلام نتایج نهایی انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان عراق

  24. تردید اروپا در روایت ریاض درباره قتل خاشقچی/ تهدید برلین به قطع معاملات تسلیحاتی

  25. موگرینی: اروپا بر ضرورت تحقیق درباره مرگ خاشقجی و بازخواست عاملان آن تاکید دارد

پربحث‌های دیروز

  1. اره‌ای که بدن خاشقچی را با آن تکه‌تکه کردند + عکس

  2. ایرانیان از خاندان خاشقچی چه خاطراتی دارند؟

  3. ترامپ: توضیح ریاض درباره خاشقچی معتبر است/ برای مهار ایران به سعودی نیاز داریم

  4. بن سلمان بر این باور است که ترامپ ریاض را از بحران نجات می هد/ اردوغان در حال مدیریت ماجرای خاشقچی است

  5. عربستان به قتل «خاشقچی» اعتراف کرد

  6. آلمان: توضیحات ریاض کافی نیست

  7. قانون «احمقانه‌ای» که مانع ازسرگیری روابط ایران-کانادا شد

  8. مقام سعودی: تیم اعزامی عربستان خاشقچی را در کنسولگری خفه کردند

  9. واکنش مجتهد به اعتراف عربستان به کشته شدن خاشقچی

  10. پاریس: هنوز بسیاری از سوالات مربوط به قتل خاشقچی بدون جواب مانده است

  11. دبیرکل سازمان‌ملل: عاملان قتل «خاشقجی» باید مجازات شوند

  12. ادعاهای متوهمانه مقامات آمریکایی درباره دخالت ایران در انتخابات کنگره

  13. اروپا: تحقیقات بین‌المللی درباره قتل «خاشقجی» فورا آغاز شود

  14. هشدار پاکستان به هند درباره خرید اس-۴۰۰ از روسیه

  15. خاشقچی، از مَحرم تا مقتول خاندان سعودی

  16. اظهارات یک مقام سعودی درباره جسد خاشقچی

  17. مسکو: آمریکا به دنبال بهانه برای تحریم روسیه می گردد

  18. تعطیلی مرکز ملک عبدالله در وین به دلیل قتل خاشقجی

  19. اشپیگل: بن سلمان از قاتلان خواسته بود قتل خاشقچی وحشتناک باشد

  20. گفتگوی وزرای کشور ایران و پاکستان درباره مرزبانان ربوده‌شده

  21. ترامپ: درباره تنظیم قوانین مهاجرتی جدید، با من تماس بگیرید

  22. شلیک موشک «زلزال۱» به سمت مواضع شبه‌نظامیان ائتلاف سعودی

  23. شرکت هواپیمایی لبنان؛ هواپیمای ایرانی ادعایی فاکس نیوز حامل سلاح نبود

  24. رژیم صهیونیستی استاندار «قدس» را ربود

  25. کنگره خواستار تغییر بنیادین در روابط آمریکا و سعودی شدند

پربحث‌های هفته

  1. شوخی زشت سناتور آمریکایی: شاید دی‌ان‌ای من ایرانی باشد؛ وحشتناک است!

  2. اعتراف سفیر عربستان در ترکیه به قتل جمال خاشقچی + جزئیات

  3. نژادپرستی علیه ایرانی ها پشت ویترین ترکیه ای!

  4. شاخ و شانه العربیه برای ترامپ؛ نفت 200 دلاری در انتظارتان است

  5. آمریکا تحریم‌های جدیدی را علیه ایران اعلام کرد

  6. روایتی تکان‌دهنده از حرمسرای قذافی

  7. آل‌سعود با بن‌بستی بی‌سابقه مواجه است؛ آیا ریاض برای مقابله با ترامپ، با تهران آشتی می‌کند؟

  8. چالش ناپدید شدن خاشقچی و آینده سیاسی ولیعهد عربستان/ آیا محمدبن سلمان قربانی می شود؟

  9. اره‌ای که بدن خاشقچی را با آن تکه‌تکه کردند + عکس

  10. عربستان در سراشیبی سقوط

  11. توضیح سناتور آمریکایی درباره سخنان توهین‌آمیز علیه ایرانی‌ها: جوک گفتم

  12. ایران ناگهان بزرگترین خریدار سویای آمریکا شد

  13. ایرانیان از خاندان خاشقچی چه خاطراتی دارند؟

  14. پلیس ترکیه: خاشقچی در داخل ساختمان کنسولگری سعودی کشته شده است

  15. وزیر خارجه انگلیس: اگر خاشقچی را نکشته‌اند، پس او کجاست؟

  16. اعتراف عربستان به قتل خاشقچی، تشدید اختلاف در کاخ سفید و برگ برنده اردوغان

  17. پوتین: روسیه اجازه نداد که دولت سوریه سقوط کند

  18. واکنش مقتدی صدر به اظهارات ترامپ درباره قتل خاشقچی

  19. ظهور شاهزاده تاریکی از استانبول؛ ادامه زنجیره ناکامی‌های ولی‌عهد جوان سعودی

  20. انتخابات میان دوره‌ای کنگره آمریکا؛ همه پرسی درباره ترامپ و سرانجام تحریم‌ها علیه ایران

  21. بازی جدید ترامپ برای رهایی بن سلمان از ماجرای خاشقچی

  22. ترامپ: ایران باید با ما توافق واقعی کند نه معامله‌ای طنز مثل برجام

  23. ترامپ: توضیح ریاض درباره خاشقچی معتبر است/ برای مهار ایران به سعودی نیاز داریم

  24. بن سلمان بر این باور است که ترامپ ریاض را از بحران نجات می هد/ اردوغان در حال مدیریت ماجرای خاشقچی است

  25. موگرینی: طرح کانال پرداخت مالی مستقیم با ایران طی هفته‌های آینده اجرایی می‌شود

آخرین عناوین