در سال های اخیر، رسانه های غربی مانور گسترده ای را با محوریت آنچه اصلاحات اجتماعی محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی در این کشور می خوانند، انجام داده اند. روندی که البته همچنان نیز ادامه دارد. در این راستا، غربی ها به شیوه های مختلف، از اقدامات ولیعهد سعودی تجلیل می کنند و سعی دارند آن را الگویی برای دیگر کشورها معرفی کنند. 

با این همه، واقعیت این است که عربستانِ کنونی، به جای اینکه از درون رشد و پیشرفت را تجربه کند، در عمل، نوعی توسعه وارداتی غربی را مد نظر دارد و عملیاتی می کند. در حقیقت، توسعه ای که تاکنون از عربستان شاهد بوده ایم، چیزی ورای نمایش معادلات فرهنگی، اقتصادی، و اجتماعی جهان غرب نبوده است و گاه و بیگاه نیز نمودهای تازه ای از این مساله آشکار می شود. 

به عنوان مثال، در جدیدترین نمونه، خبرگزاری رویترز گزارش داده که عربستان قصد دارد دو فروشگاه جدید عرضه مشروبات الکلی را در خاک خود افتتاح کند. جالب اینکه گفته شده این حرکت بخشی از روند تصمیمات جدید در این کشور است! پیش از این نیز در جریان سفر اخیر بن سلمان به آمریکا بسیاری کف و سوت زدند که بن سلمان قرارداد خرید جنگنده های اف 35 با آمریکا را امضا کرده است. قراردادی که معلوم نیست قرار است چه نسخه ای از جنگنده های مذکور را به عربستان بدهد که البته هرچه هم باشد باید پایین‌تر از نسخه‌ای باشد که اسرائیل دارد و در عین حال، اساسا تحویل این جنگنده ها به سعودی در هاله ای از ابهام است کما اینکه در دولت نخست ترامپ نیز شاهد بودیم که امارات در ازای عادی‌سازی روابط با اسرائیل، قرارداد خرید جنگنده های اف 35 را امضا کرد که البته در نهایت به تحویل این جنگنده ها به کشور مذکور ختم نشد. 

ورای همه این ها، نباید از یاد برد که تجربه نشان داده که غربی‌ها در فروش این قبیل تسلیحات همواره به نحوی عمل می کنند که کنترل نهایی استفاده از آن ها به دست خودشان باشد. حال اینکه رسانه های غربی اقدام به سرازیر کردن دلارهای نفتی برای خرید جنگنده هایی که حتی کنترل آنها در صورت تحویل دادنشان به سعودی در اختیار این کشور نخواهد بود را به مثابه مظهر توسعه عربستان معرفی می کنند، حقیقتا عجبب است. 

 آیا برگزاری مسابقات کشتی کج در عربستان یا ایجاد سالن های قمار در این کشور و اقداماتی از این قبیل، به معنای واقعی کلمه نشانه رشد و توسعه عربستان هستند؟ به نظر می رسد این توسعه بیش از آنکه عینی و علمی و عملی باشد، در حقیقت در فضای رسانه ای غرب و دنیای نمایش محقق می شود و چیزی جز واردات ظواهر مدرنیته غربی آن هم با اجازه و مدیریت خودِ غرب نیست.