ورود مردم به عرصه انتخابگری دیجیتال، از خرید روزمره تا دریافت خدمات درمانی، باعث شد ساختار سنتی بیمه دیگر پاسخگوی نیازهای جدید نباشد. امروز میلیونها نفر تجربه خرید آنلاین بیمه، مقایسه قیمت و دسترسی فوری به اطلاعات را تجربه کردهاند؛ انتظاری که مدلهای قدیمی نمیتوانند برآورده کنند. در چنین فضایی، بیمه مرکزی باید روشن کند که آیا میخواهد با مدلهای عصر دیجیتال همراه شود یا همچنان بر سازوکارهای مبتنی بر مکاتبه، گزارش و نظارت پیشینی تکیه کند؛ سازوکارهایی که سرعت بازار را کند میکنند و گاهی مانعی بر سر راه نوآوریاند.
همکاری بهجای کنترل
در دنیا، رابطه تنظیمگر با شرکتهای بیمه دیگر رابطه «دستور و اطاعت» نیست؛ بلکه رابطهای متکی بر داده و تحلیل مشترک است. برای مثال، کشورهای اروپایی سیستمهایی دارند که دادههای خسارت، نرخهای ریسک و رفتار مشتریان در آن بهصورت ناشناس تجمیع میشود و هم نهاد ناظر و هم شرکتها از آن برای تصمیمگیری استفاده میکنند. این تجربهها نشان میدهد که نظارت مشارکتی نه تنها مانع نوآوری نمیشود، بلکه هزینهها را کاهش داده و کیفیت خدمات را افزایش میدهد.
اینشورتکها و تغییر ذائقه مشتری
پلتفرمهای آنلاین بیمه، بهتنهایی توانستهاند چند تحول مهم ایجاد کنند:
• کاهش بیبیمگی: با سادهسازی فرآیند خرید و امکان مقایسه
• فرهنگسازی: آشنا کردن مردم با ضرورت بیمه
• رقابت: مجبور کردن شرکتهای سنتی به اصلاح قیمتها و خدمات
• اعتمادسازی: ایجاد فرآیند خرید شفاف و قابل پیگیری
اما مسیر آینده از این مرحله فراتر میرود. مرحله بعدی، خلق «شبکه داده بیمهای» است که بدون مشارکت پلتفرمهای دیجیتال و بدون نظارت نوآورانه، قابل تحقق نیست.
سؤالهایی که باید بالاخره جواب داده شوند
تحول دیجیتال بیمه بدون پاسخ به چند سؤال اساسی متوقف خواهد شد:
• آیا بیمه مرکزی قصد دارد از نقش ناظر کنترلمحور فاصله بگیرد؟
• آیا همکاری دادهای میان نهاد ناظر و پلتفرمها ممکن است؟
• آیا صنعت بیمه ظرفیت فنی و حقوقی ورود به اقتصاد داده را دارد؟
بیمه؛ ستون سوم اقتصاد دیجیتال
در اقتصاد دیجیتال، بیمه بهواسطه دادههایی که تولید میکند، نقش بیبدیلی در سیاستگذاری دارد. دادههایی که میتوانند آینده سیاستهای درمانی، راهبردهای امنیتی و نظام حملونقل را تغییر دهند. اگر بیمه مرکزی بتواند از نقش سنتی خارج شود، بیمه به یکی از سه رکن اصلی حکمرانی داده در کشور تبدیل خواهد شد؛ همتراز با شبکه بانکی و پرداخت.
