زودتر از زمانی که فکر می کردیم به سر جای اولمان بازگشتیم. آمار کشته ها و مبتلایان به کرونا به وضعیت خطرناک ابتدای موج اول این بیماری بازگشته است. آمار مرگ بر اثر کرونا نیز سه رقمی شده و تعداد استان هایی که در وضعیت قرمز هستند، مدام در حال افزایش است.

به گزارش «الف»، آنطور که فخری لاری، سخنگوی وزارت بهداشت اعلام کرده است، ظرف ۲۴ ساعت منتهی به 28 خرداد، بیش از دو هزار و 600 نفر به تعداد مبتلایان به ویروس کرونا اضافه شده اند.

در همین بازه زمانی 24 ساعته، ۱۲۰ نفر بر اثر ابتلا به کرونا، جان باخته اند. با این حساب، آمار کلی بیماران مبتلا به کووید-۱۹ در ایران از مرز  ۱۹۵ هزار نفر، گذشته است و تاکنون نیز بیش از 9 هزار و 185 نفر بر اثر ابتلا به کرونا در ایران، جان باخته اند.

در این بین، طبق آمارهای وزارت بهداشت، افزایش ابتلا و مرگ و میر بر اثر کرونا در 10 استان کشور تا یک‌ماه آینده ادامه خواهد داشت. استان‌ خوزستان، آذربایجان‌ شرقی و غربی، خراسان رضوی، لرستان، کرمانشاه، گلستان، هرمزگان، کردستان و سیستان و بلوچستان در وضعیت قرمز کرونا قرار گرفته اند. در این 10 استان حداقل تا یک ماه آینده، وضع به همین وخامت خواهد بود. 

مجموع این آمارهای نگران کننده در نهایت موجب شد که وزارت بهداشت و نمایندگان جامعه پزشکی از رئیس جمهوری بخواهند که محدودیت های دوران کرونا دوباره بازگردد. در نامه‌ای که به امضای محمدرضا ظفرقندی، مصطفی معین و ایرج فاضل رسیده، از حسن روحانی، رئیس جمهوری درخواست شده است که با توجه به اوج‌گیری مجدد بیماری و افزایش مناطق قرمز در کشور، محدودیت های چند ماه قبل دوران کرونا بازگردد. آنها هشدار داده اند که علاوه بر آسیب جانی و سلامت مردم، تداوم شرایط موجود موجب هدر رفتن زحمات جامعه پزشکی کشور و فرسودگی کادر درمان خواهد شد.

در نهایت نیز رئیس جمهوری در پاسخ به درخواست نمایندگان کادر درمان دستور داده است که اختیارات بیشتری به مسئولان استان های با وضعیت قرمز اعطا شود تا در صورت تشخیص و صلاحدید مسئولان استانی، محدودیت های بیشتری در استان های پرخطر اعمال شود.

محدودیت تردد؛ پیش شرط محدودیت‌های استانی 

با توجه به اینکه هم اکنون منع رفت و آمد در بین استان های کشور وجود ندارد و هر کسی می تواند با خودروی شخصی خود از هر استانی به استان دیگر برود، بنابراین اصلا دور از انتظار نیست که وضعیت قرمز در یک استان به استان دیگر منتقل شود. بنابراین اگر محدودیت تردد بین استانی برقرار نشود، اعمال محدودیت های استانی نیز بی فایده خواهد بود.

حتی در محدوده استان های پرخطر هم باید منع تردد بین شهرها برقرار شود تا خطر سرایت ویروس از یک شهر به شهر دیگر کاهش پیدا کند. در صورت اتخاذ چنین تدابیری، می توان به کاهش آمار مبتلایان به کرونا در استان های پرخطر، امیدوار بود.

چرا تعداد استان‌های پرخطر، بیشتر شده است؟

عوامل متعددی وجود دارد که موجب شده است در طی چند هفته اخیر بر آمار استان های پرخطر، افزوده شود.

ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت به عمده دلایل افزایش آمار استان های پرخطر اشاره می کند و می گوید: «متاسفانه از اواخر اردیبهشت‌‌ماه به‌دلیل عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی و فاصله‌گذاری اجتماعی از سوی شهروندان، در 10 استان کشور شاهد افزایش آمار مبتلایان و تعداد فوتی‌های کرونایی بوده ایم. در صورت تداوم این سهل‌انگاری‌ها, این وضعیت تداوم خواهد داشت. حضور در اماکن پرتردد، تجمعات و برگزاری مراسم عروسی و ختم در خانه‌باغ‌ها و پارکینگ‌ها، دلیل اصلی افزایش آمار مبتلایان و فوتی‌های کرونایی در کشور است.»

جدای از اینکه مردم دیگر مثل اسفند و فروردین، پروتکل های بهداشتی را رعایت نمی کنند، باید این نکته را هم در نظر داشت که تعداد آزمایش های تشخیصی کرونا نیز به نسبت روزهای اول شیوع بیماری، افزایش پیدا کرده است. بر اساس آمارهای وزارت بهداشت، تاکنون یک میلیون و ۳۲۰ هزار تست تشخیص کرونا در ایران انجام شده و این آمار نیز روز به روز در حال افزایش است. هرچقدر تعداد تست ها بیشتر شود و انجام آزمایش های تشخیصی کرونا با سهولت بیشتری در دسترس باشد، به همان میزان هم می توان انتظار داشت که آمار مبتلایان به کرونا افزایش پیدا کند. 

تصور کنید در کشوری که مردم به آزمایش های دقیق تشخیص کرونا دسترسی نداشته باشند یا دسترسی محدود وجود داشته باشد، آمار پایین مبتلایان به کرونا اصلا جای تحسین و افتخار ندارد. البته این حرف به این معنی نیست که افزایش آمار مبتلایان به کرونا در ایران، صرفا به دلیل افزایش دسترسی به تست های تشخیصی است. درواقع می توان گفت افزایش تعداد کیت های تشخیصی و سهولت دسترسی به تست های کرونا در ایران از عوامل افزایش آمار مبتلایان به کرونا است.

روایتی تکراری از غم نان

 برای بسیاری از مردم که کارشان روزمزد است، ماندن در خانه و کار نکردن مثل مرگ تدریجی است. اغلب آنها اندوخته ای ندارند که قرار باشد از جیب بخورند. توصیه به ماندن در خانه برای این گروه اجتماعی، نوعی شعار دادن و ندیدن واقعیت های زندگی آنهاست. 

مثلا در نظر بگیرید که قرار بود دولت برای کاهش تبعات کرونا، حدود ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان کمک نقدی به دستفروشان، کارگران فصلی و افراد بدون درآمد پرداخت کند. در این برنامه قرار بود دولت به حدود سه میلیون شهروند کم بضاعت ایرانی، کمک مالی 200 تا 600 هزار تومانی پرداخت کند. 

جدای از اینکه هنوز این تعهدات دولت به طور کامل انجام نشده است، سوال مهم تر اینجاست که مبلغ 200 تا 600 هزار تومان، چه دردی از مردم دوا می کند؟ آیا پرداخت این مبلغ می تواند خانواده های فقیر را به ماندن در خانه ترغیب کند؟

این روزها مردم هر روز با موج تازه ای از تورم، دست و پنجه نرم می کنند. بر اساس آمارهای تورم اردیبهشت ماه که مرکز آمار ایران منتشر کرده است، تورم مواد غذایی در اردیبهشت امسال حدود 83 درصد بوده است. یعنی اگر تورم سهمگین در بازارهای مسکن، ارز، طلا و خودرو را نادیده بگیریم و فقط همان تورم مواد غذایی را محاسبه کنیم، طبقات فقیر جامعه حتی نمی توانند افزایش چند برابری قیمت خوراکی ها در طی همین چهار ماه اخیر را تحمل کنند. 

واقعیت این است که نمی توان با بخشنامه های پشت میزی و اعمال محدودیت های کرونایی، واقعیت های کف جامعه را دور زد و طبقات فقیر جامعه را به ماندن در خانه تشویق کرد. تجربه همین چهار ماه اخیر هم نشان داده است که زور غم نان از زور هر پروتکل بهداشتی و محدودیت های قانونی، بالاتر است. 

به همین دلیل است که کارشناسان اعتقاد دارند تا وقتی فکری به حال معیشت خانواده های فقیر نشود و برای در خانه ماندن آنها حمایت مالی در نظر گرفته نشود، هر طرح محدودیت کرونایی در نهایت با شکست مواجه خواهد شد.