سالروز شهادت شهید دکتر مفتح، روز وحدت حوزه و دانشگاه؛ وحدت حوزه و دانشگاه چطور امکان‌پذیر است؟

عبدالله حسرتی‌منش، گروه تعاملی الف،   3960927009 ۶ نظر، ۵ در صف انتشار و ۸ تکراری یا غیرقابل انتشار
وحدت حوزه و دانشگاه چطور امکان‌پذیر است؟

سالروز شهادت آیت‌الله دکتر مفتح رَحِمَهُ الله، بنام روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاری شده‌است. سخن در این باب است که اولاً وحدت حوزه و دانشگاه را چطور باید معنا کرد و ثانیاً در صورتی که چنین چیزی امکان‌پذیر باشد، چطور قابل تحقق است؟

یکی از نظرات معروف پیرامون وحدت، وحدت در هدف است. اما اگر تنها به این معنی اکتفا کنیم، وحدت حوزه و دانشگاه خصوصیت ویژه‌ای ندارد تا روزی را برای وحدت آن دو معرفی کنیم و برایش ساعت‌ها سخن بگوییم. تمام اقشار و اصناف جامعه باید در هدف با هم وحدت داشته باشند. به عبارتی وحدت در هدف، یک پیش‌فرض در هر ملتی است. تمام آحاد ملت باید در اهداف کلان مانند سربلندی و عزت کشور با هم متحد باشند و رمز موفقیت هر ملتی هم در همین وحدتِ در هدف است. این وحدت، سبب می‌شود که بخش‌های مختلف گرد هم آیند و با هم همکاری و همدلی کنند و از کنار بسیاری از اختلافات گذر کنند. خلاصه آنکه اگر دانشگاه و حوزه در اهداف کلانی چون استقلال، پیشرفت علمی و اقتصادی و اعتلای فرهنگی با هم وحدت نداشته باشند، جامعه از هم می‌پاشد و این معنا، یک معنای حداقلی است که به هیچ وجه نباید بدان قانع بود.

اما نظر دومی که در مورد وحدت وجود دارد، وحدت در نسخه‌های خروجی‌ای است که حوزه و دانشگاه برای رسیدن به اهداف کلان ارائه می‌کنند. به عنوان مثال اگر آنچه از سوی دانشگاه پیرامون توضیح نظام آفرینش به جامعه ارائه می‌شود یا آنچه به عنوان راهی برای بهبود اوضاع اقتصادی کشور ارائه می‌شود یا آنچه برای رسیدن به آرامش فردی به جامعه ارائه می‌شود با خروجی حوزه متعارض باشد، آنگاه حتی اگر وحدت در اهداف هم موجود باشد، باز جامعه دچار تشتت و نهایتاً آسیب خواهد شد. نظر نگارندۀ این سطور این است که ما باید به دنبال تحقق همین معنی از وحدت باشیم.

حوزه و دانشگاه محل بروز دین و علم است و وحدت حوزه و دانشگاه به قول مقام معظم رهبری «یعنی حرکت پابه‌پای علم و دین»‍. موضوع رابطۀ علم و دین، بحثی است مسبوق به سابقۀ طولانی و دربارۀ آن مطالب زیادی گفته شده و بعداً نیز گفته خواهد شد. اما اگر قائل باشیم که علم و دین نافی هم نیستند و می‌توانند با هم تعامل کنند و حتی در مواردی بر یکدیگر نظارت داشته باشند و نقش تکمیل‌کننده برای هم داشته باشند، ناگزیر جامعۀ علمی، باید منابع دینی را به رسمیت بشناسد و از این منابع به عنوان وسیله‌ای برای کشف حقیقت و ارائه‌کنندۀ راه‌حل‌هایی برای مشکلات جامعه استفاده کند.

قبل از آنکه در مورد به رسمیت شناختن منابع دینی، توضیحاتی ارائه شود، باید توجه کرد که اساساً دانشگاه اسلامی با دانشگاه غیر اسلامی چه فرقی دارد و یا بهتر بگوییم: چه فرقی باید داشته باشد؟

امروز دانشگاه‌های کشور ما با دانشگاه‌های خارجی تفاوت‌هایی دارند: حجاب الزامی است، در دانشگاه مسجد وجود دارد؛ محیط‌های ورزشی مختلط نیست، چند واحد در دورۀ کارشناسی به عنوان دروس عمومی برای دانشجویان تدریس می‌شود که در آن مبانی دینی مطرح می‌شود و ...؛ اما به جز این تفاوت‌های شکلی و ظاهری، آیا در ماهیت دانشگاه‌های کشورمان با دانشگاه‌های خارجی تفاوتی هست؟ آیا تفاوت دانشمند مسلمان و غیر مسلمان، تنها اعتقادات و رفتار فردی است یا این دو در «دانشمند بودنشان» هم با هم تفاوت دارند؟

در مبانی اسلامی، اعتقاد به درستی مطالب قرآن و اعتقاد به عصمت پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم و اهل بیت ایشان از مسلمات است. دین اسلام، برنامه‌ای برای سعادت انسان در دنیا و آخرت است و وظیفۀ اصلی صاحبان دین، آموزش علوم مختلف نبوده‌است؛ اما در راستای سعادت دنیوی و اخروی انسان، این بزرگواران توصیه‌ها و دستوراتی در باب سیاست، اقتصاد، روانشناسی، طب، تربیت، آموزش و ... دارند. همچنین در قرآن و در کلام اهل بیت، جملاتی در مورد طبیعت وجود دارد و به برخی سنت‌های الهی اشاره شده‌است. بخشی از متون دینی هم تاریخ گذشتگان است. بک مسلمان واقعی باید به تمام این‌ها باور داشته باشد و این‌ها را صحیح بداند.

پس در برخی حوزه‌های علمی، دین هم ورود پیدا کرده‌است و لازمۀ وحدت حوزه و دانشگاه این است که آموزه‌های علمی با دین، اگر یکدیگر را تأیید هم نکنند، لااقل نفی نکنند و متعارض نباشند. سوال این است که دانشگاهیان با این آموزه‌ها چطور برخورد می‌کنند؟ دانشگاهیان چقدر به قرآن و عترت به عنوان منابع کسب علم نگاه می‌کنند؟ برای قرآن و عترت چه میزان مرجعیت قائل هستند؟ آیا فهم گزاره‌های علمی قرآن و عترت را وظیفۀ خود می‌دانند؟ اگر یافته‌های تجریی دانشگاهیان با آنجه قرآن گفته بود، در تعارض آشکار بود، خودشان را ملزم می‌دانند که در تحقیقاتشان تجدید نظر کنند یا به‌راحتی دین را کنار می‌نهند و همان مطالب را ترویج می‌کنند؟ برای کشفیات جدید و تحقیق و توسعه چقدر از قرآن و عترت ایده می‌گیرند؟ حتی در زمینۀ تاریخ، آیا نگاه‌ها فقط معطوف به منابع رسمی تاریخ است یا به آنچه در کلام قرآن و عترت هم آمده‌است، توجهی می‌شود؟

دانشگاه و حوزه زمانی می‌توانند با هم وحدت داشته باشند که دانشگاه مطابق با مبانی اسلامی، قرآن و عترت را به عنوان یک مرجع متقن برای کسب آگاهی از حقیقت جهان خلقت و به عنوان ارائه‌کنندۀ نسخه‌های راهگشا در حل معضلات بشری بپذیرد. صد البته که بهره‌گیری علمی از قرآن و عترت روش‌های خاص خودش را دارد که باید در جای خودش به طور مبسوط پیرامون آن بحث کرد؛ اما کلیت مسئله، پذیرش علمی و عملی حقانیت قرآن و عترت در عرصۀ دانشگاه است.

حرف آخر اینکه اگر نگاه ما به علم، نگاه سکولار باشد و به دین، تنها به عنوان وسیله‌ای برای سلوک شخصی و ترمزی برای گسترش رذایل اخلاقی بنگریم و دین را مانند اتومیبلمان بیرون از دفتر یا کلاس یا آزمایشگاه پارک کنیم و سپس وارد محیط علمی شویم، تحقق وحدت حوزه و دانشگاه در معنی دوم، نه تنها غیر ممکن، بلکه مضحک است و حتی شاید تحقق معنی اول وحدت هم به‌مرور دچار مشکل شود؛ زیرا نگاه سکولار به علم، نهایتاً به سکولاریسم سیاسی و نفی نظام دینی منجر می‌شود.

عضویت در کانال تلگرام الف

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۷۰۲۰۲۰۴:۱۵:۲۰ ۱۳۹۶/۹/۲۷
وقتی همدیگر را قبول ندارند چطور امکان پذیر هست .
بنده کنهکار۱۷۰۶۸۷۱۴:۰۲:۰۴ ۱۳۹۶/۹/۲۷
وحدت حوزه و دانشگاه زمانی امکان پذیر خواهد شد که همگی به ناچیز بودن دانش ذهن ناتوان و بی نهایت محدود خود اذعان کنند و نظریات خود را روی شناختهای فرهنگ اصیل دین داری قرآنی و داده های منطقی علم نظری به دور از سخنان غیر قابل اثبات استوار سازند. قرآن شناسان یقین دارند که قرآن کریم همه ی اعتقادهای خود را که به بشر عرضه کرده با به کار گرفتن دلایل و تشبیها و تمثیلهای محسوس موجود به اثبات رسانده است.
ناشناس۱۷۱۸۱۰۱۳:۵۸:۳۲ ۱۳۹۶/۹/۲۸
شما را به خدا دست از این مسایل ..بردارید وکمی هم از مشکلات مردم بگویید
ناشناس۱۷۲۳۸۶۲۱:۵۶:۱۱ ۱۳۹۶/۹/۲۸
پس بهتر در رابطه با موضوعات علمی که دین نظر داده پژوهش نشود زیرا در هر پژوهشی پژوهشگر باید به یک سو تمایل نداشته باشد تا نتایجی بدون سو گیری داشته باشد. اعتقاد دینی به یک مسئله ای که می خواهیم روی ان پژوهش کنیم باعث سو گیری می شود پس بهتر است پژوهش بر روی اینگونه مسائل ممنوع اعلام شود...
ناشناس۱۷۳۹۰۹۱۹:۱۷:۵۳ ۱۳۹۶/۹/۳۰
وقتی وحدت حوزه و دانشگاه انجام میشود که ..امکاناتی مثل هم داشته باشند.
هادی۱۷۴۵۵۸۲۳:۱۷:۵۷ ۱۳۹۶/۱۰/۱
وحدت حوزه و دانشگاه در زمان قدیم ممکن بود. زمان آقایان بهشتی و مفتح..
دیجی استایلملاصدرامادیران

پربحث‌های امروز

  1. جادوی پول و بانک - 12 | صمصامی: بانک، اسلامی نمی‌شود؛ انگار کن «ذبح اسلامی خوک» + ارائه مدل و امکان پرسش و پاسخ

  2. انتقاد کیهان از فردوسی‌پور: 40 دقیقه وقت برنامه را به پلاسکو اختصاص داد ولی برای سانچی فقط تسلیت گفت

  3. زن و مرد آدم‌ربا گروگانشان را کشتند

  4. کشف هزار و600کیلویی باله کوسه در چابهار

  5. مدیر خاطی مدرسه در جیرفت بازداشت شد

  6. پرسپولیس بهترین تیم ایران و رئال مادرید برترین باشگاه جهان در سال ۲۰۱۷

  7. شادی دیوانه‌وار مارادونا  

  8. اقدامات خاندان نبوت برای مقابله با جاهلیت احیا شده بعد از پیامبر

  9. جزئیات تازه از پرونده مردی که هم برادر زنش را کشت هم زنش را

  10. کاریکاتور/ موضوع فسخ قرارداد مجتبی جباری با استقلال از سوی باشگاه

  11. فراری ابرخودروی برقی می‌سازد

  12. ائتلاف عربی: ایران در حمله جدید یمن به عربستان داشت داشت

  13. واکنش گرشاسبی به احتمال بازگشت طارمی

  14. واکنش سخنگوی وزارت خارجه به ادعای پذیرش ورود به «گفتگویی جدی» درباره برنامه موشکی ایران

  15. چگونه بر کبد چرب غلبه کنیم؟

  16. قرائت قرآن توسط خواننده پاپ ایرانی  

  17. نگاهی به عملکرد وحید صدوقی، مدیرعامل سابق همراه اول

  18. ترامپ «ژن خوب» دارد  

  19. معاون دادستان کل کشور: رفع فیلتر تلگرام و اینستاگرام غیرقانونی است

  20. ادعای فایننشال‌تایمز درباره برنامه موشکی ایران

  21. استاندارد بعدی USB می تواند سرعتی دو برابر داشته باشد

  22. پسر ملوان سانچی: در دریا تلفن و اینترنت نداریم؛ فقط یک تلفن ماهواره‌ای وجود دارد

  23. نظر وزیر اطلاعات دولت اصلاحات درباره قتل‌های زنجیره‌ای  

  24. گفت‌وگوی تلویزیونی روحانی با مردم

  25. رکوردی دیگر از نقدینگی/۱۴۲۴ هزار میلیارد تومان ثبت شد

پربحث‌های دیروز

  1. جزئیاتی از تخلف میلیاردی در وزارت نفت/ فرد متخلف پس از مشخص شدن سوء استفاده مالی به کانادا فرار کرد/ تبعات بکارگیری افراد دوتابعیتی

  2. سیف: نیروی انتظامی در جلوگیری از تاسیس شعب موسسات مالی کوتاهی کرد/ ما از فساد رو به گسترش جلوگیری کردیم/ نرخ تورم کاهشی بوده/ در بخش مسکن رونق داشتیم

  3. تذکر 24 نماینده به روحانی درباره نقد امام زمان (عج)/ به جای نقد معصومان به حل بیکاری و جلوگیری از اعمال تحریم‌های جدید بپردازید

  4. اعدام؛ سرنوشت پسری با اعمال شیطانی

  5. حجم اعتبار حقوق و مزایای کارمندان مهم‌ترین بخش غیرشفاف بودجه/ مدیرانی ۲۵ میلیونی که ۸۰۰ میلیون تومان پاداش می‌گیرند/ ملاک تعیین دستمزد و حقوق چیست؟

  6. آخوندی: سیستم بانکی به پول سمی آلوده شده است

  7. افشای پروژه جدید بی‌بی‎سی علیه ایران + عکس

  8. به‌مناسبت دومین سال اجرایی شدن توافق هسته‌ای/ برجام برای آمریکا چه عایدی‌ای داشت؟ + فیلم

  9. واکنش شریعتمداری درباره اظهارات روحانی؛ عذر بدتر از گناه!

  10. واکنش محسن هاشمی به دو شغله بودن صالحی امیری

  11. نماینده مجلس: 100 مسئول کشور دو تابعیتی و دارای گرین کارت هستند

  12. ربیعی: بازگشایی و بررسی جعبه سیاه در چین انجام می‌شود/ اصابت موشک به سانچی و مقصد کره‌شمالی، داستان‌سرایی است/ جانباختگان، «شهید خدمت» محسوب می‌شوند/ خدمه هنگام تصادف خواب نبودند

  13. آیت الله مصباح‎: نه در کوه قاف، که در پایتخت ایران به امام معصوم خرده می‎گیرند/ امام زمان چقدر خون دل بخورد؟

  14. ریشه‌های اقتصادی اعتراضات اخیر/ آمار بیکاری سخن می‌گوید

  15. نامه نمایندگان به روحانی و آملی لاریجانی برای آزادی فوری بازداشت‌شدگان

  16. وزیر خارجه عربستان: برجام نیاز به اصلاح دارد

  17. ایران هم یکی از ۶۰ کشور تشنه می‌شود؟

  18. ایرباس از احتمال تاخیر در تحویل هواپیماهای ایران خبر داد/مدیر فروش ایرباس: باید محتاط عمل کرد

  19. روزنامه آرمان: 11000میلیارد پول مردم را به طلبکاران موسسات اعتباری دادید؛ مدیران آنها آزاد می چرخند؟

  20. انتقاد تند روزنامه جمهوری اسلامی از روسای سه قوه

  21. پاسخ مطهری به آستان قدس: سخن من درباره موسسات وابسته بود که مالیات نمی‌پردازند نه نذورات

  22. حادثه نفتکش سانچی و پاسخ ربیعی به ابهامات/ برخورد موشک به نفتکش ایرانی صحت ندارد/اقدامات چینی‌ها در حد مقدوراتشان بود/ بررسی نحوه تصادف در دستور کار

  23. روایت ضرغامی از نشست صبحانه با محمدعلی ابطحی

  24. عیسی کلانتری: حق هوای پاک بر حق هسته‌ای تقدم دارد

  25. واکنش مشاور سیاسی قالیباف به گزارش نجفی

پربحث‌های هفته

  1. حقوق های نجومی در سال ۹۷ افزایش پیدا نمی کند/ افزایش حقوق وزرا و نمایندگان مجلس ممنوع شد/ افزایش ۱۸ درصدی حقوق‌ کارمندان

  2. جزئیات اختلاس در شرکت ملی نفت/کارمند ساده‌ای که 100 میلیارد تومان به جیب زد و گریخت

  3. آموزش زبان انگلیسی در دبستان، آری یا خیر؟

  4. علی مطهری خواستار افزایش قیمت بنزین شد/ اگر احساس می کنیم که مصلحت جامعه اقتضا می کند که قیمت بنزین افزایش یابد، باید قیمت را افزایش دهیم

  5. نامه جوان زلزله زده به مدیری/ ما بی غیرت نیستیم، تو فکر پولت باش

  6. "سانچی" غرق شد/ مرگ همه خدمه نفتکش ایرانی/ امکان خارج کردن اجساد دریانوردان وجود ندارد/ اسامی جانباختگان

  7. جزئیاتی از تخلف میلیاردی در وزارت نفت/ فرد متخلف پس از مشخص شدن سوء استفاده مالی به کانادا فرار کرد/ تبعات بکارگیری افراد دوتابعیتی

  8. جادوی پول و بانک - 11 | مصباحی‌مقدم: قطعاً ربوی می‌دانم + امکان پرسش و پاسخ

  9. نقد مردم‌شناسانه به برخورد چینی‌ها با نفتکش ایرانی/تاریخ، در کشور ما بی اهمیت است

  10. سیف: نیروی انتظامی در جلوگیری از تاسیس شعب موسسات مالی کوتاهی کرد/ ما از فساد رو به گسترش جلوگیری کردیم/ نرخ تورم کاهشی بوده/ در بخش مسکن رونق داشتیم

  11. روحانی: آثار برجام الی یوم‌القیامه از بین نمی‌رود/ به مردم باید احترام گذاشت؛ نباید به هر که خیابان آمد و مطالبه ای داشت، توهین کرد و اتهام بست/ فضای مجازی با فیلتر درست نمی‌شود

  12. لحظه اعلام خبر درگذشت ملوانان کشتی نفتکش سانچی به خانواده هایشان  

  13. تلگرام رفع فیلتر شد/ کندی تلگرام پس از هجوم کاربران

  14. مجید قصابی اروجی، کاپیتان، در نفتکش سانچی  

  15. پایان تلخ یکی از نادرترین اتفاقات دریایی/ خدمه در ساعت اولیه سانحه فوت کرده بودند/ درخواست اعلام عزای عمومی و شهید محسوب شدن دریانوردان

  16. مقایسه میزان درآمد پزشکان عمومی ایران با ۴۲ کشور دنیا

  17. تذکر 24 نماینده به روحانی درباره نقد امام زمان (عج)/ به جای نقد معصومان به حل بیکاری و جلوگیری از اعمال تحریم‌های جدید بپردازید

  18. خبره ورزشی بدون هیچ‌گونه سابقه / نگاهی به انتخاب رییس جدید کمیته ملی المپیک

  19. واکنش شدیداللحن عضو ارشد جامعه مدرسین به صحبت‌های روحانی درباره نقد پیامبر

  20. دلار 4450 تومان شد/ سیف: نرخ ارز ثبات نسبی داشته/ خوشحالی صرافان از افزایش قیمت ها؛ بازار سورپرایز شده!

  21. اعدام؛ سرنوشت پسری با اعمال شیطانی

  22. افزایش پلکانی حقوق کارکنان دولت در سال ۹۷

  23. واکنش به اظهارات اخیر روحانی درباره جواز «انتقاد از معصومین»: اینکه گفته شود معصوم و امام هم قابل نقد هستند نادرست است/ معنا ندارد عقاید شیعه را مورد هجمه قرار دهیم

  24. شکایت روحانی و فریدون از نمایندگان مجلس

  25. آن روزی که دولت ما توجه به کاخ پیدا کرد، آن روز است که باید ما فاتحه‌ی دولت و ملت را بخوانیم  

آخرین عناوین