سالروز شهادت شهید دکتر مفتح، روز وحدت حوزه و دانشگاه؛ وحدت حوزه و دانشگاه چطور امکان‌پذیر است؟

عبدالله حسرتی‌منش، گروه تعاملی الف،   3960927009 ۶ نظر، ۵ در صف انتشار و ۸ تکراری یا غیرقابل انتشار
وحدت حوزه و دانشگاه چطور امکان‌پذیر است؟

سالروز شهادت آیت‌الله دکتر مفتح رَحِمَهُ الله، بنام روز وحدت حوزه و دانشگاه نامگذاری شده‌است. سخن در این باب است که اولاً وحدت حوزه و دانشگاه را چطور باید معنا کرد و ثانیاً در صورتی که چنین چیزی امکان‌پذیر باشد، چطور قابل تحقق است؟

یکی از نظرات معروف پیرامون وحدت، وحدت در هدف است. اما اگر تنها به این معنی اکتفا کنیم، وحدت حوزه و دانشگاه خصوصیت ویژه‌ای ندارد تا روزی را برای وحدت آن دو معرفی کنیم و برایش ساعت‌ها سخن بگوییم. تمام اقشار و اصناف جامعه باید در هدف با هم وحدت داشته باشند. به عبارتی وحدت در هدف، یک پیش‌فرض در هر ملتی است. تمام آحاد ملت باید در اهداف کلان مانند سربلندی و عزت کشور با هم متحد باشند و رمز موفقیت هر ملتی هم در همین وحدتِ در هدف است. این وحدت، سبب می‌شود که بخش‌های مختلف گرد هم آیند و با هم همکاری و همدلی کنند و از کنار بسیاری از اختلافات گذر کنند. خلاصه آنکه اگر دانشگاه و حوزه در اهداف کلانی چون استقلال، پیشرفت علمی و اقتصادی و اعتلای فرهنگی با هم وحدت نداشته باشند، جامعه از هم می‌پاشد و این معنا، یک معنای حداقلی است که به هیچ وجه نباید بدان قانع بود.

اما نظر دومی که در مورد وحدت وجود دارد، وحدت در نسخه‌های خروجی‌ای است که حوزه و دانشگاه برای رسیدن به اهداف کلان ارائه می‌کنند. به عنوان مثال اگر آنچه از سوی دانشگاه پیرامون توضیح نظام آفرینش به جامعه ارائه می‌شود یا آنچه به عنوان راهی برای بهبود اوضاع اقتصادی کشور ارائه می‌شود یا آنچه برای رسیدن به آرامش فردی به جامعه ارائه می‌شود با خروجی حوزه متعارض باشد، آنگاه حتی اگر وحدت در اهداف هم موجود باشد، باز جامعه دچار تشتت و نهایتاً آسیب خواهد شد. نظر نگارندۀ این سطور این است که ما باید به دنبال تحقق همین معنی از وحدت باشیم.

حوزه و دانشگاه محل بروز دین و علم است و وحدت حوزه و دانشگاه به قول مقام معظم رهبری «یعنی حرکت پابه‌پای علم و دین»‍. موضوع رابطۀ علم و دین، بحثی است مسبوق به سابقۀ طولانی و دربارۀ آن مطالب زیادی گفته شده و بعداً نیز گفته خواهد شد. اما اگر قائل باشیم که علم و دین نافی هم نیستند و می‌توانند با هم تعامل کنند و حتی در مواردی بر یکدیگر نظارت داشته باشند و نقش تکمیل‌کننده برای هم داشته باشند، ناگزیر جامعۀ علمی، باید منابع دینی را به رسمیت بشناسد و از این منابع به عنوان وسیله‌ای برای کشف حقیقت و ارائه‌کنندۀ راه‌حل‌هایی برای مشکلات جامعه استفاده کند.

قبل از آنکه در مورد به رسمیت شناختن منابع دینی، توضیحاتی ارائه شود، باید توجه کرد که اساساً دانشگاه اسلامی با دانشگاه غیر اسلامی چه فرقی دارد و یا بهتر بگوییم: چه فرقی باید داشته باشد؟

امروز دانشگاه‌های کشور ما با دانشگاه‌های خارجی تفاوت‌هایی دارند: حجاب الزامی است، در دانشگاه مسجد وجود دارد؛ محیط‌های ورزشی مختلط نیست، چند واحد در دورۀ کارشناسی به عنوان دروس عمومی برای دانشجویان تدریس می‌شود که در آن مبانی دینی مطرح می‌شود و ...؛ اما به جز این تفاوت‌های شکلی و ظاهری، آیا در ماهیت دانشگاه‌های کشورمان با دانشگاه‌های خارجی تفاوتی هست؟ آیا تفاوت دانشمند مسلمان و غیر مسلمان، تنها اعتقادات و رفتار فردی است یا این دو در «دانشمند بودنشان» هم با هم تفاوت دارند؟

در مبانی اسلامی، اعتقاد به درستی مطالب قرآن و اعتقاد به عصمت پیامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم و اهل بیت ایشان از مسلمات است. دین اسلام، برنامه‌ای برای سعادت انسان در دنیا و آخرت است و وظیفۀ اصلی صاحبان دین، آموزش علوم مختلف نبوده‌است؛ اما در راستای سعادت دنیوی و اخروی انسان، این بزرگواران توصیه‌ها و دستوراتی در باب سیاست، اقتصاد، روانشناسی، طب، تربیت، آموزش و ... دارند. همچنین در قرآن و در کلام اهل بیت، جملاتی در مورد طبیعت وجود دارد و به برخی سنت‌های الهی اشاره شده‌است. بخشی از متون دینی هم تاریخ گذشتگان است. بک مسلمان واقعی باید به تمام این‌ها باور داشته باشد و این‌ها را صحیح بداند.

پس در برخی حوزه‌های علمی، دین هم ورود پیدا کرده‌است و لازمۀ وحدت حوزه و دانشگاه این است که آموزه‌های علمی با دین، اگر یکدیگر را تأیید هم نکنند، لااقل نفی نکنند و متعارض نباشند. سوال این است که دانشگاهیان با این آموزه‌ها چطور برخورد می‌کنند؟ دانشگاهیان چقدر به قرآن و عترت به عنوان منابع کسب علم نگاه می‌کنند؟ برای قرآن و عترت چه میزان مرجعیت قائل هستند؟ آیا فهم گزاره‌های علمی قرآن و عترت را وظیفۀ خود می‌دانند؟ اگر یافته‌های تجریی دانشگاهیان با آنجه قرآن گفته بود، در تعارض آشکار بود، خودشان را ملزم می‌دانند که در تحقیقاتشان تجدید نظر کنند یا به‌راحتی دین را کنار می‌نهند و همان مطالب را ترویج می‌کنند؟ برای کشفیات جدید و تحقیق و توسعه چقدر از قرآن و عترت ایده می‌گیرند؟ حتی در زمینۀ تاریخ، آیا نگاه‌ها فقط معطوف به منابع رسمی تاریخ است یا به آنچه در کلام قرآن و عترت هم آمده‌است، توجهی می‌شود؟

دانشگاه و حوزه زمانی می‌توانند با هم وحدت داشته باشند که دانشگاه مطابق با مبانی اسلامی، قرآن و عترت را به عنوان یک مرجع متقن برای کسب آگاهی از حقیقت جهان خلقت و به عنوان ارائه‌کنندۀ نسخه‌های راهگشا در حل معضلات بشری بپذیرد. صد البته که بهره‌گیری علمی از قرآن و عترت روش‌های خاص خودش را دارد که باید در جای خودش به طور مبسوط پیرامون آن بحث کرد؛ اما کلیت مسئله، پذیرش علمی و عملی حقانیت قرآن و عترت در عرصۀ دانشگاه است.

حرف آخر اینکه اگر نگاه ما به علم، نگاه سکولار باشد و به دین، تنها به عنوان وسیله‌ای برای سلوک شخصی و ترمزی برای گسترش رذایل اخلاقی بنگریم و دین را مانند اتومیبلمان بیرون از دفتر یا کلاس یا آزمایشگاه پارک کنیم و سپس وارد محیط علمی شویم، تحقق وحدت حوزه و دانشگاه در معنی دوم، نه تنها غیر ممکن، بلکه مضحک است و حتی شاید تحقق معنی اول وحدت هم به‌مرور دچار مشکل شود؛ زیرا نگاه سکولار به علم، نهایتاً به سکولاریسم سیاسی و نفی نظام دینی منجر می‌شود.

الف را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

عناوین مرتبط

وب‌گردی

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۷۰۲۰۲۰۴:۱۵:۲۰ ۱۳۹۶/۹/۲۷
وقتی همدیگر را قبول ندارند چطور امکان پذیر هست .
بنده کنهکار۱۷۰۶۸۷۱۴:۰۲:۰۴ ۱۳۹۶/۹/۲۷
وحدت حوزه و دانشگاه زمانی امکان پذیر خواهد شد که همگی به ناچیز بودن دانش ذهن ناتوان و بی نهایت محدود خود اذعان کنند و نظریات خود را روی شناختهای فرهنگ اصیل دین داری قرآنی و داده های منطقی علم نظری به دور از سخنان غیر قابل اثبات استوار سازند. قرآن شناسان یقین دارند که قرآن کریم همه ی اعتقادهای خود را که به بشر عرضه کرده با به کار گرفتن دلایل و تشبیها و تمثیلهای محسوس موجود به اثبات رسانده است.
ناشناس۱۷۱۸۱۰۱۳:۵۸:۳۲ ۱۳۹۶/۹/۲۸
شما را به خدا دست از این مسایل ..بردارید وکمی هم از مشکلات مردم بگویید
ناشناس۱۷۲۳۸۶۲۱:۵۶:۱۱ ۱۳۹۶/۹/۲۸
پس بهتر در رابطه با موضوعات علمی که دین نظر داده پژوهش نشود زیرا در هر پژوهشی پژوهشگر باید به یک سو تمایل نداشته باشد تا نتایجی بدون سو گیری داشته باشد. اعتقاد دینی به یک مسئله ای که می خواهیم روی ان پژوهش کنیم باعث سو گیری می شود پس بهتر است پژوهش بر روی اینگونه مسائل ممنوع اعلام شود...
ناشناس۱۷۳۹۰۹۱۹:۱۷:۵۳ ۱۳۹۶/۹/۳۰
وقتی وحدت حوزه و دانشگاه انجام میشود که ..امکاناتی مثل هم داشته باشند.
هادی۱۷۴۵۵۸۲۳:۱۷:۵۷ ۱۳۹۶/۱۰/۱
وحدت حوزه و دانشگاه در زمان قدیم ممکن بود. زمان آقایان بهشتی و مفتح..
طاقچهپارس نماد داده

پربحث‌های امروز

  1. خطر از بیخ گوش تیم ملی عربستان گذشت/آتش گرفتن یکی از بال‌های هواپیمای سعودی‌ها+تصاویر

  2. نهاوندیان: مردم باید از آرامش و امنیت اقتصادی خودشان حراست کنند/نیاز به تصمیم گیری‌های قوی داریم و با صبوری مشکلات حل می‌شود/اگر علت گرانی کالایی مشخص نیست، نباید آن را بخریم

  3. سفر برجامی روحانی به اتریش و سوئیس/ آیا تضمین های اروپایی منجر به حفظ توافق هسته ای خواهد شد؟

  4. روزبه چشمی غیر از جام‌جهانی دیگر چه‌چیزی را از دست داد؟

  5. ایران - اسپانیا/ تیم کی‌روش صدرجدول را به لاروخا نمی‌فروشد

  6. مومن شوخ و بامزه است  

  7. ایران تنها نماینده پیروز میان تیم‌های آسیایی و آفریقایی/مورد عجیب تیم‌های عرب زبان!

  8. سر مربی انگلیس: به بازی شاگردانم افتخار می کنم

  9. حرفهای دختر17ساله ماهشهری که جسد پسر خردسال را آتش زد

  10. روش کردن سلامت باتری لپ‌تاپ

  11. وزارت صنعت، معدن و تجارت چه چیزی را تکذیب می‌کند؟

  12. تیم مورد علاقه علی پروین در جام جهانی

  13. هنگام گرمازدگی این میوه را بخورید/ مصرف آبمیوه‌های مصنوعی ممنوع

  14. سیف:کاهش تورم در ۴۰ سال اخیر بی‎سابقه است/ احتمال توقف پرداخت ازر به کالاهای غیرضرور

  15. تورم ۳۲ درصدی مسکن رسماً تایید شد

  16. فرمانده سپاه: ائتلاف عربی - غربی در الحدیده شکست خورده است

  17. 53 درصد زائران خانه خدا بانوان هستند

  18. سونامی تعطیلی قطعه‎سازان در راه است/ یقه پژو فرانسه را بگیرید

  19. پامپئو: چین جوک می‌گوید!

  20. تابش: پیشنهاد مذاکره با آمریکا موضع اصلاح‌طلبان نیست

  21. هتل واقعی ترامپ  

  22. کاپلو: اسپانیایی‌ها با اخراج لوپتگی اشتباه کردند

  23. رئیس پلیس تهران بزرگ: دستوری درباره تخلیه ویلای لواسان صادر نشده است

  24. مواجهه اردوغان با بزرگترین چالش خود در انتخابات ترکیه

  25. محل احتمالی دومین نشست پوتین و ترامپ

پربحث‌های دیروز

  1. درباره مذاکره مستقیم با آمریکا / رییس جمهور چه کسانی را دیوانه نامید؟

  2. بازار خودرو کاملا انحصاری است/ چرا شرکت های خودروساز به آشفتگی بازار دامن زدند؟

  3. روحانی: برنامه بدخواهان ایجاد بی ثباتی ذهنی و مصنوعی در اقتصاد ملی است/مردم تحت هر شرایطی نباید تحت فشار قرار گیرند/افزایش قیمت کالاها و خدمات نباید فراتر از نرخ تورم باشد

  4. ماجرای ویلای لواسان/ تفریح آمریکایی ها در نیشابور/ مشکل دولت روحانی از نگاه تئوریسین های اصلاح طلب/ چرا در ایران مسئولی استعفا نمی‌دهد؟

  5. اعلام جرم علیه مدیران ارشد پیشین و فعلی بانک مرکزی و مدیران موسسات/ بانک مرکزی به تقصیر متهم است/فرشتگان، آرمان، آرمان ایرانیان و کاسپین یکی هستند؛ حکمت تغییر نام‌ها باید معلوم شود

  6. ثبت سفارش به‌منظور واردات «خاک برای خواب گربه»

  7. شایعه برای بازی ایران - اسپانیا / جام جهانی داور زن ندارد

  8. پاداش پیروزی تیم ملی مقابل مراکش توسط سلطانی فر نقدا پرداخت شد /شام مشترک وزیر با کی‌روش و ملی‌پوشان

  9. بی‌هنری بی بی سی /وقتی قاتل را بی گناه وقهرمان نشان می‌دهند

  10. ایرانیان خارج نشین در صورت بازگشت به کشور عفو می شوند

  11. پاسخ «نایک» به اعتراض مردم ایران چیست؟

  12. چرا پیروزی ایران برابر مراکش «شانسی» نبود؟

  13. بحران اقتصادی و راهکارهای مادربزرگانه

  14. تاثیر افزایش تولید نفت عربستان و روسیه بر بازار ایران

  15. صعود فغانی به صدر جدول رده‌بندی داوران جام بیست‌ویکم+ عکس

  16. سرمربی تیم ملی والیبال: تیم ایران هنگام ورود به آمریکا مورد بازجویی FBI قرار گرفت!

  17. دیده‌بان شفافیت و عدالت علیه تعاونی کاسپین اعلام جرم کرد+متن کامل

  18. جنایت فجیع زنی علیه شوهرش در مرکز تهران

  19. بن بست دوباره در روابط ایران و کانادا/ نقش طرف ثالث در موضع گیری جدید اتاوا

  20. دبیر جنبش عدالتخواه دانشجویی: آقای فیروزآبادی گفته بود اواخر اردیبهشت ویلای لواسان را تخلیه می‌کند، ولی نکرده است

  21. وقتی شادی فوتبال به فقیرترین مناطق ایران رسید

  22. روزبه چشمی ادامه جام جهانی را از دست داد

  23. محمد ثلاث قصاص شد

  24. پایانی تلخ برای یک نمایش خیابانی  

  25. پیروزی سوئد مقابل کره‌جنوبی/ ایران همچنان تنها نماینده پیروز آسیا

پربحث‌های هفته

  1. کیم جونگ اون و دونالد ترامپ دیدار کردند/ ترامپ: احساس فوق‌العاده‌ای دارم/ کیم: برای برگزاری این نشست موانع بسیاری وجود داشت+ فیلم و عکس

  2. توریست‌هایی که با پول بیت‌المال عازم روسیه میشوند + جدول اسامی

  3. روحانی: همه حاکمان آمریکا علیه ملت ما بوده اند و این یکی خبیث تر/ نقد را می پذیریم اما تخریب نه/ تلاطم بازار، دلیل اقتصادی ندارد

  4. از شعر امسال تا شعر پارسال/تریبون زبان مردم

  5. روحانی به گرانی‌ها واکنش نشان داد/ بررسی افزایش قیمت‌ها در هیات دولت

  6. کواکبیان: وضعیت معیشتی و اقتصادی مردم مناسب نیست/شب می‌خوابیم و صبح بلند می‌شویم و می‌بینیم قیمت‌ها تغییر کرده است/ خجالت می‌کشم بگویم از این دولت حمایت کردم

  7. تولید کجا بود؟ این روزها همه منتظرند ارز بگیرند تا کود حیوانی را هم وارد کنند

  8. جمعه عید سعید فطر است

  9. درباره مذاکره مستقیم با آمریکا / رییس جمهور چه کسانی را دیوانه نامید؟

  10. بیش از یک سوم جوانان بیکار ایرانی، درتلاش و حتی کسب مهارت برای پیدا کردن شغل نیستند

  11. ایران 1 - مراکش 0؛ پیروزی یوزها در دقیقه 93 و پایان 20 سال انتظار

  12. احمد توکلی: اعتماد مردمی به سیاستمداران به حداقل خود رسیده/ سبد کالای مردم کوچک‌تر شده است

  13. نوبخت: با قاطعیت اعلام می‌کنم که در شرایط سخت تحریمی هم کشور قابل اداره است

  14. آخوندی: نوسانات بازار مسکن سیاسی است

  15. درباره دادگاه صادر کننده حکم فیلتر تلگرام/ لطفا نیمه پر لیوان را هم ببینید

  16. ادامه بی‎خیالی دولت به بلبوشو در بازار

  17. به بهانه "شبی که ایران نخوابید" / فوتبال را ببینید آقای رئیس جمهور + فیلم

  18. اروپا می خواهد برجام را ادامه دهد، اما بدون آمریکا نمی تواند/ ایران نباید منتظر بماند

  19. سیف: گران شدن سکه روانی است

  20. ۱۷ راهکار میرسلیم برای حمایت از تولید ایرانی/ بهره بانکی بالا، نظام پیچیده مالیاتی و... عامل موفق نبودن تولید ملی

  21. وقتی عادل فردوسی پور احساساتی میشود !

  22. ترامپ: اون خلع سلاح هسته‌ای و موشکی را پذیرفت/ تحریم‌ها علیه کره شمالی ادامه خواهد یافت

  23. عبدالله ناصری: اصلاح‌طلبان بی‌شک از جهانگیری در ۱۴۰۰ حمایت خواهند کرد

  24. بازار خودرو کاملا انحصاری است/ چرا شرکت های خودروساز به آشفتگی بازار دامن زدند؟

  25. تصمیم گیری در خصوص بازار خودرو، مسکن، ارز و سکه در جلسه ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی /۵۰ نفر، ۵ درصد سکه‌های ثبت‌نامی را خریده‌اند/ هک سایت وزارت صنعت و فروش ۴ هزار خودروی وارداتی قاچاق

آخرین عناوین