فعالیت بی وقفه اتوبوس های تهران در جنگ

دکتر مهدی علیزاده، *، گروه اجتماعی الف،   4050101061

تهران در سال‌های اخیر بارها در معرض موقعیت‌های سخت و پیش‌بینی‌ناپذیر قرار گرفته است. از تهدیدهای مستقیم امنیتی تا آشوب‌های سازمان‌یافته شهری، آنچه بیش از هر چیز اهمیت خود را نشان داده، نقش زیرساخت‌های خدماتی در حفظ انسجام اجتماعی، امید و آرامش عمومی بوده است. در این میان، حمل‌ونقل عمومی شهری، به‌ویژه ناوگان اتوبوسرانی، یکی از ستون‌های پایداری شهر محسوب می‌شود.

در جریان جنگ غدیر (۱۲ روزه)  با وجود فشارهای روانی، تهدیدهای میدانی، بمباران مناطق مسکونی و اهداف غیرنظامی و شرایط خاص مدیریت شهری، خدمت‌رسانی شرکت واحد اتوبوسرانی تهران متوقف نشد و حتی دچار اختلال معنادار نیز نگردید. اتوبوس‌ها در خطوط اصلی و فرعی فعال ماندند و کارکنان این مجموعه، از رانندگان تا نیروهای فنی و پشتیبانی، نشان دادند که خدمت عمومی در تهران، محدود و مشروط به شرایط عادی نیست، بلکه بر پایه مسئولیت اجتماعی و تعهد حرفه‌ای استوار است. فراتر از این، روحیه جهادی کارکنان و مدیریت انقلابی شهری، جلوه و الگویی از دفاع با خدمت، یا "خدمت به‌منزله خط مقدم" را به ظهور و بروز رساندند که هرگز به نظریه‌های مدیریت متداول و مفهوم حرفه‌ای‌بودن قابل توضیح نیست.

در تداوم رویکرد ارزشی مذکور، دی‌ماه ۱۴۰۴ و هم‌زمان با اغتشاشات شهری که شاهد یک شبه‌جنگ و اوج اغتشاش و تخریب در دهه‌های اخیر بودیم، شرکت واحد با یکی از پرهزینه‌ترین دوره‌های خود مواجه شد. ده‌ها دستگاه از ناوگان اتوبوسرانی در اثر اقدامات آشوب‌گران و عناصر تروریستی وابسته به جریان‌های بیگانه، از جمله شبکه‌های مرتبط با موساد، دچار آسیب جدی و حتی حریق کامل شد. با این حال، جریان خدمت‌رسانی متوقف نشد. بازآرایی خطوط، جایگزینی سریع ناوگان، افزایش آمادگی تعمیرگاهی و مدیریت میدانی باعث شد تردد روزانه شهروندان تهرانی با کمترین وقفه ادامه یابد.

در جریان جنگ رمضان، که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شده و تا امروز ادامه دارد، همانند جنگ غدیر (۱۲ روزه)، با وجود فشارهای روانی، تهدیدهای میدانی، بمباران مناطق مسکونی و اهداف غیرنظامی و شرایط خاص مدیریت شهری، خدمت‌رسانی شرکت واحد اتوبوسرانی تهران متوقف نشد و حتی دچار اختلال نیز نگردید. اتوبوس‌ها در خطوط اصلی و فرعی فعال ماندند و کارکنان این مجموعه، از رانندگان تا نیروهای فنی و پشتیبانی، نشان دادند که خدمت عمومی در تهران، محدود و مشروط به شرایط عادی نیست، بلکه بر پایه مسئولیت اجتماعی و تعهد حرفه‌ای استوار است. فراتر از این، روحیه جهادی کارکنان و مدیریت انقلابی شهری، جلوه و الگویی از دفاع با خدمت، یا "خدمت به‌منزله خط مقدم" را به ظهور و بروز رساندند که هرگز به نظریه‌های مدیریت متداول و مفهوم حرفه‌ای‌بودن قابل توضیح نیست. 

طی جنگ رمضان نیز، در تشییع شهدا و تجمعات خونخواهی مردم تهران و حضور آنها برای لبیک به رهبری حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای (حفظه‌الله)، ناوگان اتوبوسرانی با دقت و نظم خود، مصداق ساعت بحران و نظم در بحران بودند.

تجربه این سه مقطع (جنگ غدیر، اغتشاشات دی‌ماه و جنگ رمضان)، یک واقعیت مسلّم را تثبیت کرده است و آن اینکه شرکت واحد اتوبوسرانی تهران صرفاً یک سازمان خدماتی نیست، بلکه بخشی از سازوکار تاب‌آوری و مقاومت شهر (شهر مقاوم) در شرایط بحران به شمار می‌آید. بر همین اساس، برنامه‌ریزی برای سناریوهای پیچیده‌تر، از جمله جنگ محتمل با ایالات متحده آمریکا، در دستور کار مدیریت شرکت قرار دارد. تداوم خدمت، حفظ دسترسی عمومی، پشتیبانی از جریان زندگی شهری و جلوگیری از اختلال شهر، اصول غیرقابل‌چشم‌پوشی ما در هر شرایطی است؛ به‌نحوی که این اصول را جزئی لاینفک از رویکرد هویت‌محور مدیریت شهری تهران می‌دانیم.

در این راستا، ورود چندین دستگاه اتوبوس یوتانک ارتقایافته و ۱۸ متری از بندرعباس به تهران تنها چندروز پس از اغتشاشاتِ تروریستیِ دی‌ماه که منجر به سوختن کامل چند دستگاه اتوبوس شد، و نیز ورود ۱۵ دستگاه اتوبوس دوکابین در روز شانزدهم جنگ رمضان، تنها یک اقدام فنی یا توسعه ناوگان محسوب نمی‌شود. بلکه این اقدام، پیام قاطعی دارد و می‌گوید جهاد خدمت به مردم ایران متوقف نمی‌شود و اراده ملی در برابر فشار، تهدید و دشمنی فرسوده نخواهد شد.

شرکت واحد اتوبوسرانی تهران، با تکیه بر سرمایه انسانی خود، تجربه میدانی سال‌های اخیر و نگاه آینده‌محور (تمدنی) و هویت‌مدار مدیریتی (بومی و دینی)، خود را موظف می‌داند در هر شرایطی در کنار مردم بایستد.

پیام ما برای دشمنان ملت آن است که تهران و ایران سرزنده می‌ماند، حرکت می‌کند و از نفس نمی‌افتد؛ و خدمت به مردم، بسیار فراتر از وظیفه سازمانی، یک تعهد انسانی و ایمانی است.

پیام ما این است که همچون تلاقی عید فطر و نوروز ایرانی، امسال شاهد ایران و تهرانی نو خواهیم بود، تهران و ایرانی که مطلع و آغاز نظم منطقه‌ای نو و نوید رهایی برای آزادگان عالم است.

* مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی تهران