اگر چارچوب نگاه ما به امنیت کشور اشتباه باشد، مسئله را اشتباه میفهمیم. آمریکا و رژیم اسرائیل پس از جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه به این جمعبندی رسیدهاند که ضربه نظامی بدون تضعیف داخلی ایران پرهزینه و بینتیجه است. تمرکز آنها اکنون بر بیثباتی، آشوب مسلحانه و برهمزدن انسجام داخلی است. این تحلیل نه توهم توطئه است و نه پروپاگاندا؛ خوانش روندهای تشدیدشده است.
در همین ساعات، پاسخ نظامی مستقیم ایران به اهداف آمریکایی در منطقه ادامه دارد؛ اما میدان نظامی تنها میدان جنگ نیست. حساسترین جبهه، جبهه داخلی است. دشمن میخواهد مردم ایران را به ابزاری علیه خودشان تبدیل کند.
۵ دلیل تمرکز دشمن بر آشوب داخلی:
۱. تصور میکند دو حمله قبلی ایران را از درون به اندازه کافی ضعیف نکرده است.
۲. میخواهد جامعه در جنگ بعدی متفاوت رفتار کند و بخشی از مردم از دفاع از نظام دست بکشند.
۳. الگوی پارسال — ۱۸ دی و ۹ اسفند — را موفق میداند و دنبال تکرار آن است.
۴. میخواهد فشار اقتصادی و محاصره را به پدیده امنیتی و آشوب تبدیل کند.
۵. دریافته ایران در نظامیگری و مذاکره قوی، اما در مدیریت اختلاف داخلی، انسجام اجتماعی، اقناع افکار عمومی و خنثیسازی جنگ شناختی آسیبپذیر است.
دشمن سه اقدام را ترکیب میکند:
۱- تحریم و محاصره برای فشار اقتصادی؛
۲- کمپین شناختی برای شکاف و بیاعتمادی؛
۳- عملیات ویژه اطلاعاتی برای ضربه به زیرساخت اقتصادی، بهویژه گاز و برق.
هدف نهایی: آشوب داخلی، مقدمه جنگ جدید.
بنزین؛ خطای فاحش در لحظه حساس
بنزین برای مردم فقط کالا نیست؛ پیشران تورم و شاخص فشار اقتصادی است. کمبود تولید و عدم تعادل مصرف واقعیت است، اما مدیریت آن با غافلگیری مردم، اجرای آزمایشی در چند استان و بدون توجیه افکار عمومی، در شرایط جنگی خطای غیرقابلگذشت است. روشن کردن کبریت در انبار باروت، حتی با نیت خیر، خطاست. مسئولان حق ندارند مردم را غافلگیر کنند. مردم در دو جنگ اخیر نظام را غافلگیر نکردند؛ حق آنها نیست با تصمیم ناگهانی غافلگیر شوند. اگر قرار است الگوی مصرف تغییر کند، باید صادقانه با مردم سخن گفت.
پازل دشمن را در میدان تکمیل نکنیم
خطر دیگر تبدیل خطاهای داخلی به فرصت انتقامجویی سیاسی است. شعارهایی مانند محاکمه رئیسجمهور، تجمع مقابل ستاد سپاه، زیر سؤال بردن توان دفاعی و ترویج بیاعتمادی، دقیقاً قطعات پازل دشمن است. ممکن است از سر دلسوزی باشد، اما در شرایط جنگی نتیجه یکی است: تضعیف انسجام و اعتماد عمومی. نقد و بررسی خطا لازم است، اما مکان کشف خیانت خیابان نیست؛ دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی صلاحیت دارند. تعبیر رهبری درباره ۱۸ دی پارسال «کودتا» بود؛ کودتا علیه مردم و حاکمیت، نه کودتای مسئولان.
وظیفه ما در جبهه داخلی:
۱. جامعه باید احساس کند نظام قوی است؛ هیچ صدایی حق ندارد توان دفاعی را زیر سؤال ببرد.
۲. مسئولان حق ندارند مردم را غافلگیر کنند؛ هر تصمیم سخت باید گفته شود.
۳. اعتماد به مسئولان حفظ شود، اما با کارآمدی و صداقت پاسخ داده شود.
۴. دشمن اصلی فراموش نشود: آمریکا و رژیم اسرائیل، نه رقیب سیاسی داخلی.
۵. با مردم صادقانه درباره فشار، جنگ، محاصره و برنامه دشمن سخن گفته شود؛ مردم اگر برنامه دشمن را بدانند خودشان آن را خنثی میکنند.
هشدار نهایی: اگر در داخل آشوب و نابسامانی رخ دهد، ضربه نظامی بزرگتری وارد خواهد شد. هم ناآرامی را شکست میدهیم و هم جنگ را میبریم، اما هزینه بزرگ خواهد بود. امروز باید با مردم حرف بزنیم، از خطاها درس بگیریم، انسجام را حفظ کنیم و نگذاریم جبهه داخلی — حساسترین جبهه جنگ — به میدان پیروزی دشمن تبدیل شود.
*********************
پیش از نبرد بزرگ: چشم دشمن کور شد
خلاصه وضعیت: آرایش دشمن به روزهای پیش از جنگ ۴۰روزه شبیه شده؛ اما ایران این بار آماده پاسخ است و گامهای مقدماتی رویارویی بزرگتر را آغاز کرده. دشمن آمادگی نظامی بالایی دارد، اما ایران هم مهیاست و میداند در ذهن دشمن چه میگذرد.
نظامی:
➖ تجمع ناوهای آمریکایی ادامه دارد؛ روزولت به منطقه میپیوندد و بوش و جورج واشنگتن حاضرند. اما ناوها دیگر نزدیک سواحل ایران نیستند و در دوردست آسیبپذیرند.
➖ پروازهای گسترده جنگندههای رژیم صهیونیستی در آسمان عراق/سوریه/اردن؛ بخشی شبیهسازی حمله است و ممکن است به درگیری واقعی تبدیل شود.
➖ حمله پهپادی نیروی هوافضا به پایگاه الرفاع بحرین و انهدام رادار هشدار اولیه با ۶ پهپاد؛ حمله به رادار یعنی کور کردن چشم دشمن. این پاسخ به اقدام علیه زیرساخت قشم بود و سطح تنش را بالا برد.
➖ ایران دایره اهدافش را گسترش داده و توان اصلی برای نبرد اصلی را حفظ کرده است؛ در هوا، زمین و دریا معادله شلیک تغییر کرده است.
➖ افتتاح شهر موشکی و جهش در موشکهای کروز؛ اصابت به شناورهای متخلف در تنگه هرمز قدرت گرفته است.
سیاسی:
تصمیم درگیری در لایه سیاسی گرفته میشود؛ ترامپ برای آغاز جنگ با موانع داخلی و هزینه بزرگ روبهروست و آمریکا به طرح کوتاهمدت و دستاورد ملموس نیاز دارد. ایران اجازه قطعیت به دشمن نمیدهد.
مذاکرات:
تحول مهمی رخ نداده؛ محتوای مذاکرات همان توافق اسلامآباد و شروط هفتگانه است. مسئله اصلی تضمینهاست: ترتیب جدید اجرای تعهدات و مشارکت قدرتهای بزرگ. اجماع داخلی بر این شروط وجود دارد.
آنچه در هوا، زمین، دریا و میز مذاکره میگذرد مجموعهای بههمپیوسته از گامهای مقدماتی است. ایران چشم دشمن را کور کرده، اهداف را گسترش داده و مشت اصلی را باز نکرده است. هر لحظه ممکن است درگیری شعلهور شود، اما تصمیم نهایی سیاسی است و میدان تا آن لحظه صحنه تغییر معادلههاست.
*مشاور رییس مجلس در امور راهبردی
