بخشی از ارزش اقتصادی پتروشیمی مارون زمانی شکل می‌گیرد که محصولاتش به خط تولید یک کارخانه دیگر می‌رسند. برای یک سازنده لوله، پلی‌اتیلن سنگین ماده اولیه تولید است. برای یک قطعه‌ساز خودرو، گرید مناسب پلی‌پروپیلن امکان ساخت قطعه‌ای را فراهم می‌کند که باید در برابر ضربه مقاومت مشخصی داشته باشد. مارون بخشی از محصولات خود را هم به بازار خارجی می‌فروشد. مزایای پتروشیمی مارون برای اقتصاد ایران از همین پیوند میان فرآوری خوراک، تأمین مواد اولیه کارخانه‌ها و صادرات محصولات شیمیایی و پلیمری شکل می‌گیرد.
فرآوری اتان و ایجاد ارزش افزوده در ماهشهر
یکی از مزیت‌های پتروشیمی مارون، اتصال واحد بازیابی اتان به واحد الفین و خطوط فرآوری است. طبق گزارش تفسیری شرکت، خوراک واحد الفین در واحد بازیابی اتان تهیه و با خط لوله به مجتمع مستقر در منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر منتقل می‌شود. واحدهای تولید پلی‌اتیلن سنگین، پلی‌پروپیلن، اتیلن اکساید و اتیلن گلایکول نیز در این مجتمع قرار دارند. این ساختار به مارون امکان می‌دهد خوراک را در چند مرحله فرآوری کند و محصولات مورد نیاز مشتریان مختلف را بسازد.
برای نمونه، اتیلن تولیدشده در واحد الفین می‌تواند در واحد پلی‌اتیلن به ماده اولیه سازندگان لوله و بطری تبدیل شود. مارون بخشی از اتیلن خود را هم به سایر خریداران صنعتی می‌فروشد تا در خطوط تولید آن‌ها فرآوری شود. به این ترتیب، فروش یک محصول میانی به واحدهای دیگر اجازه می‌دهد روی فرآوری تخصصی خود تمرکز کنند و هر مرحله از تولید در بنگاهی انجام شود که تجهیزات و بازار مرتبط با آن را دارد.
تنوع گریدهای پلی‌اتیلن سنگین برای لوله و بسته‌بندی
پتروشیمی مارون پلی‌اتیلن سنگین را در گریدهای مختلف عرضه می‌کند. در کاتالوگ شرکت برای این گریدها کاربردهایی مانند ساخت لوله، روکش کابل، بطری، جعبه حمل و فیلم بسته‌بندی آمده است. گرید، مجموعه ویژگی‌هایی است که تناسب ماده را با یک روش تولید یا کاربرد مشخص می‌کند. برای مثال، مواد اولیه لوله تحت فشار باید با الزامات فنی همان لوله سازگار باشند. سازنده بطری هم به گریدی نیاز دارد که برای شکل‌دهی بطری در دستگاه‌هایش مناسب باشد. 
تنوع گرید به کارخانه‌های پایین‌دستی امکان می‌دهد مشخصات ماده را با روش ساخت و نیاز مشتری تطبیق دهند. اگر گرید مناسب در حجم کافی در بازار داخل عرضه شود، کارخانه می‌تواند بخشی از خرید خارجی را با خرید داخلی جایگزین کند. در این حالت، تولید پلی‌اتیلن هم به ساخت کالا در ایران کمک می‌کند و هم نیاز به ارز برای واردات همان ماده اولیه را کاهش می‌دهد. برای کارخانه‌ای که چند نوع محصول دارد، دسترسی به گریدهای مختلف می‌تواند امکان تولید سفارش‌های متنوع‌تری را هم فراهم کند.
پلی‌پروپیلن مارون چه کمکی به خودروسازی و نساجی می‌کند؟
در کاتالوگ پتروشیمی مارون، گریدهای پلی‌پروپیلن برای تولید قطعات خودرو، الیاف نساجی، ظروف تزریقی و فیلم‌های بسته‌بندی معرفی شده‌اند. برای قطعه‌ساز خودرو، انتخاب ماده با عملکرد قطعه و روش قالب‌گیری ارتباط دارد. برای تولیدکننده الیاف، رفتار ماده در فرایند ریسندگی و تناسب آن با محصول نهایی اهمیت دارد. همین تفاوت‌ها ارزش عرضه گریدهای تخصصی را برای کارخانه‌های داخل مشخص می‌کند.
طبق صورت‌های مالی شرکت، مارون در سال مالی ۱۴۰۳ حدود ۲۱۵ هزار تن پلی‌پروپیلن در بازار داخلی فروخت. ارزش اقتصادی این عرضه در فعالیت‌هایی هم دیده می‌شود که پس از فروش ماده اولیه انجام می‌گیرند. یک قطعه‌ساز برای تحویل سفارش باید قالب را طراحی کند، ماده را شکل دهد و کیفیت قطعه را بسنجد. هر کدام از این مراحل می‌تواند برای قالب‌سازان، آزمایشگاه‌ها و واحدهای خدمات فنی سفارش ایجاد کند. برای دریافت آخرین اخبار پتروشیمی میتوانید درخبرنامه وبسایت ما عضو شوید
گلایکول‌ها چگونه سبد محصولات مارون را گسترش می‌دهند؟
مارون در کنار پلیمرها، محصولاتی مانند مونواتیلن گلایکول، دی‌اتیلن گلایکول و تری‌اتیلن گلایکول عرضه می‌کند. مونواتیلن گلایکول یکی از مواد اولیه تولید پلی‌استر است. حضور این ماده در سبد مارون، شرکت را به زنجیره‌ای از خریداران صنعتی متصل می‌کند که نیازشان با نیاز سازندگان لوله یا قطعه پلاستیکی تفاوت دارد. صورت‌های مالی سال ۱۴۰۳ نیز فروش داخلی و صادراتی این گروه محصولات را ثبت کرده‌اند.
برای خریدار صنعتی، دسترسی به مشخصات فنی ماده بخشی از فرایند خرید است. در کاتالوگ گلایکول‌های مارون، شاخص‌هایی مانند خلوص و میزان آب درج شده‌اند. کارخانه مصرف‌کننده می‌تواند پیش از خرید عمده، این مشخصات را با الزامات خط تولید خود تطبیق دهد. این اطلاعات برای انتخاب ماده اولیه اهمیت دارد، زیرا ترکیب ماده می‌تواند بر تنظیم فرایند و کیفیت محصول نهایی اثر بگذارد.
ارزآوری پتروشیمی مارون از صادرات محصولات پلیمری و شیمیایی
در سال مالی ۱۴۰۳، پتروشیمی مارون حدود ۲۰۴ هزار تن پلی‌اتیلن سنگین و ۱۲۸ هزار تن مونواتیلن گلایکول صادر کرد. طبق صورت‌های مالی شرکت، فروش صادراتی حدود ۲۳ درصد از مبلغ فروش آن سال را تشکیل داد. درآمد حاصل از این فروش‌ها، پس از وصول، می‌تواند به تأمین منابع ارزی اقتصاد کمک کند. فروش خارجی همچنین برای محصولاتی که در بازار داخلی هم عرضه می‌شوند، دامنه مشتریان شرکت را گسترش می‌دهد.
تنوع محصولات در صادرات هم اهمیت دارد. خریدار گلایکول و کارخانه تولیدکننده ظروف پلیمری معیارهای متفاوتی برای سفارش دارند. عرضه هر دو گروه محصول به مارون امکان می‌دهد به مشتریانی در صنایع مختلف دسترسی داشته باشد. تکرار سفارش‌ها نیز به تولیدکننده فرصت می‌دهد مشخصات فنی، نوع بسته‌بندی و زمان تحویل مورد انتظار هر گروه از مشتریان را بهتر بشناسد و عرضه خود را با نیاز آن بازار هماهنگ کند.
فروش بین‌مجتمعی و تأمین مواد اولیه از مسیر بورس کالا
طبق گزارش مالی سال ۱۴۰۳ مارون، حدود ۴۱ درصد از مبلغ فروش شرکت به معاملات بین‌مجتمعی و حدود ۳۴ درصد به فروش از طریق بورس کالا مربوط بود. در معاملات بین‌مجتمعی، یک تولیدکننده ماده میانی مورد نیاز مجتمع دیگر را فراهم می‌کند. عرضه از طریق بورس کالا نیز یکی از مسیرهای خرید مواد اولیه برای کارخانه‌های داخلی است.
وجود این دو مسیر کمک می‌کند مواد پایه به مجتمع‌های فرآوری برسند و پلیمرها در دسترس کارخانه‌های سازنده کالای نهایی قرار بگیرند. برای مثال، اتیلن می‌تواند در یک مجتمع به پلیمر تبدیل شود و یک کارخانه دیگر از آن پلیمر برای ساخت قطعه استفاده کند. تقسیم این مراحل میان واحدهای تخصصی به هر بنگاه امکان می‌دهد سرمایه و نیروی انسانی خود را روی بخشی متمرکز کند که در آن تجربه و تجهیزات لازم را دارد.
اشتغال صنعتی و ایجاد بازار برای سازندگان ایرانی
فعالیت مجتمع مارون برای حوزه‌هایی مانند مهندسی، بهره‌برداری، کنترل کیفیت و تعمیرات تقاضای نیروی کار ایجاد می‌کند. صورت‌های مالی شرکت، مجموع کارکنان و نیروهای پیمانکاری آن را در پایان سال ۱۴۰۳ حدود سه هزار نفر گزارش کرده است. خرید تجهیزات و خدمات صنعتی نیز بخشی از اثر اقتصادی مجتمع را به شرکت‌های دیگر منتقل می‌کند.
ساخت مجموعه پمپ تزریق مواد شیمیایی برای مارون، نمونه‌ای از سفارش‌هایی است که یک سازنده ایرانی در سوابق پروژه‌های خود ثبت کرده است. چنین سفارشی به سازنده فرصت می‌دهد تجربه طراحی و ساخت برای یک کاربرد صنعتی مشخص را به دست آورد. برای مجتمع نیز ارتباط با سازنده داخلی می‌تواند پیگیری خدمات فنی و تهیه قطعات جایگزین را آسان‌تر کند.
جمع‌بندی
مزیت اقتصادی پتروشیمی مارون از فرآوری خوراک آغاز می‌شود و در عرضه مواد اولیه، صادرات و سفارش به تأمین‌کنندگان داخلی ادامه پیدا می‌کند. وقتی یک کارخانه ایرانی گرید مناسب را از مارون تهیه می‌کند، بخشی از ارزش این تولید در قالب لوله، بسته‌بندی، الیاف یا قطعه صنعتی به بازار می‌رسد. فروش خارجی هم برای بخشی از همین سبد محصول درآمد ارزی ایجاد می‌کند. حاصل این پیوند، فرصت تولید و فروش برای بنگاه‌هایی است که در مراحل بعدی زنجیره فعالیت می‌کنند.