علی بیتاللهی، رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در گفتگو با خبرنگار مهر درباره توسعه بحران فرونشست زمین در کشور، گفت: در نگاه کشوری، سطح پدیده فرونشست زمین توسعه قابل ملاحظهای پیدا کرده است. این پدیده در ۳۰ استان کشور، بهجز استان گیلان، از سالهای گذشته مستندسازی و در قالب نقشههای فرونشست زمین ثبت شده است.
پهنههای فرونشستی سالبهسال در حال گسترش است
وی افزود: نکته قابل توجه این است که وسعت پهنههای فرونشستی در هر یک از این استانها سالبهسال در حال توسعه است. بر اساس بررسیهای انجامشده درباره دو سال اخیر در مقایسه با دو سال پیش از آن، پدیده فرونشست زمین در سه کلانشهر بزرگ کشور نیز گسترش پیدا کرده است. عامل اصلی ایجاد فرونشست زمین، یعنی برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، همچنان بدون تغییر ادامه دارد و این روند کمافیالسابق ادامه پیدا میکند
رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بیان کرد: در استان اصفهان، وسعت زون فرونشست زمین ۲۰ درصد افزایش داشته است. همچنین در جنوب غرب تهران، وسعت زون فرونشست به حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد رسیده و متأسفانه این مساحت برای پهنه فرونشستی برآورد شده است.
گسترش فرونشست زمین تا نزدیکی مرکز مشهد
وی ادامه داد: در کلانشهر مشهد نیز زون فرونشستی که پیش از این در شمال غرب مشهد قرار داشت و هنوز وارد محدوده شهری نشده بود، اکنون تا نزدیکی نقاط مرکزی شهر مشهد توسعه پیدا کرده است. این موضوع در مورد تمامی استانهای کشور نیز صدق میکند.
بیتاللهی تصریح کرد: دلیل این مسئله آن است که عامل اصلی ایجاد فرونشست زمین، یعنی برداشت بیرویه از آبهای زیرزمینی، همچنان بدون تغییر ادامه دارد و این روند کمافیالسابق ادامه پیدا میکند. از سوی دیگر، با توجه به توسعه کشاورزی، توسعه صنعت و رشد جمعیت، نیاز آبی نیز روزبهروز افزایش مییابد.
برداشت بیرویه آب زیرزمینی عامل اصلی تشدید فرونشست است
متأسفانه غیر از شرایط اقلیمی و بارندگیهای موضعی که لطف طبیعت است، اقدام ملموسی برای کاهش خطرات فرونشست زمین مشاهده نمیکنیم
وی با اشاره به محدودیت منابع آبی کشور گفت: منابع آبی ما محدود است و منابع آب سطحی نیز بسیار محدود هستند. ما در نقاط مختلف کشور مانند کشورهای پرآب، آب جاری و رودخانههای فراوان نداریم. بنابراین، در بیشتر نقاط کشور و بهویژه در فلات مرکزی، فشار بر آبخوانها بیشتر میشود و این مسئله نیز موجب تشدید فرونشست زمین خواهد شد. متأسفانه غیر از شرایط اقلیمی و بارندگیهای موضعی که لطف طبیعت است، اقدام ملموسی برای کاهش خطرات فرونشست زمین مشاهده نمیکنیم.
رئیس بخش زلزلهشناسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی اظهار کرد: آنچه در مقیاس کشوری شایان ذکر است، این است که بیشترین برداشت آبهای زیرزمینی در استانهای کرمان، خراسان رضوی، فارس، اصفهان و تهران انجام میشود و این موضوع ارتباط مستقیمی با فرونشست زمین دارد. در این پنج استان، وسعت پهنههای فرونشستی و مقادیر نرخ فرونشست از سایر مناطق بیشتر است.
وی با اشاره به ضرورت اقدامات جدی برای کاهش خطرات فرونشست زمین در کشور یادآور شد: متأسفانه غیر از شرایط اقلیمی و بارندگیهای موضعی که لطف طبیعت است، اقدام ملموسی برای کاهش خطرات فرونشست زمین مشاهده نمیکنیم.
بیتاللهی در پایان خاطرنشان کرد: حتی در کلانشهر اصفهان که تمامی محدوده شهری آن درگیر فرونشست زمین است، یک اقدام قابل ذکری که بتوان به آن امیدوار شد و مثلاً نسبت به سال قبل احساس کرد که امسال وضعیت کمی بهتر شده است، مشاهده نمیشود، گزارشی در این زمینه ارائه نشده و مطمئناً کاری نیز انجام نشده است.