به گزارش فارس ایران کشوری است که حداقل در دو قرن اخیر، علی رغم برتریهای ژئوپلیتیک نسبت به همسایگان، هیچگاه آغازگر جنگی نبوده است. در واقع در ایران کسی نیست که از صلح حمایت نکند. اما وقتی کشور مورد هجوم دشمنی قرار گرفت که بارها با خلف وعده، ایران را مورد تحریم یا تجاوز نظامی قرار داده است، طرح دوگانه «مذاکره یا جنگ» چه اثراتی برجای خواهد گذاشت؟ مواضعی که این روزها از سوی عموما اصلاحطلبان ساطع میشود، تکرار اصطلاحاتی چون «صلح شرافتمندانه»، «رفراندوم برای پایان جنگ»، «معیشت و رفاه» و... است. کلماتی به ظاهر فریبده که به زعم کارشناسان، آنچه پشت آن نهفته است، دوقطبیسازی مخربی است که وحدت جامعه را نشانه رفته است.
دوگانههای ساده برای موضوعات پیچیدهمحمد عطریانفر، عضو شورای اطلاعرسانی دولت معتقد است که در شرایط کنونی، جامعه ایران بیش از همیشه به آرامش، امید و همدلی نیازمند است.وی میگوید: «ایران امروز با مسائل سادهای روبهرو نیست. اقتصاد، معیشت، سرمایه اجتماعی و چالشهای سیاست خارجی، هر یک زنجیرهای از علل و پیامدها را به دنبال دارند و هیچکدام با راهحلهای تکبعدی سامان نمییابند. در چنین شرایطی، تبدیل مسائل پیچیده به دوگانههای ساده، راهگشا نیست و توان جامعه را برای اندیشیدن و یافتن راهحل کاهش میدهد.»حداقل چند دهه است که بخشی از احزاب سیاسی در داخل کشور از دوگانه «جنگ یا مذاکره» برای پیشبرد اهداف سیاسی خود بهره میبرند. یک اصطلاح (دوگانه) در ظاهر ساده که تمرکز جامعه را برهم میزند.در خلال دهه 90 دو گانه «تندرو- میانهرو» برای فشار به پذیرش توافق با غرب برسر مساله هستهای، حربهای بود که دولت وقت از آن استفاده میکرد. پس از امضای برجام نیز دو گانه «برجامیها و غیربرجامیها» برای کسب آرا در رقابتهای انتخاباتی استفاده میشد. در واقع ایجاد دوقطبیسازی برای مسائل پیچیده، یک حربه سیاسی برای پیشبرد اهداف حزبی بود. چرا که گذشته از واقعیات پیچیده موجود در روابط بین غرب و ایران، دوقطبیسازی گاه برای پیشبرد یک هدف سیاسی کوتاه مدت (مثلا برتری در انتخابات) استفاده میشد. بدون آنکه به اثرات تخریبی و عمیق این دوگانه سازیهای به ظاهر ساده در جامعه توجه شود.
جنگ یا صلح، مقاومت یا تسلیم؟از زمان دفاع مقدس هشت ساله، زمانی که عراق بعثی به تازگی و با فشار رزمندگان از خرمشهر عقبرانده شده بود. دوقطبی جنگ یا صلح از سوی برخی از تفکرات سیاسی مطرح شد. بدون آنکه به شرایط زمان یا واقعیاتی میدانی جبههها توجه شود. بعدها این دوقطبیسازیها تبدیل به یک رویه سیاسی شد و هرگاه که مقاومت نتیجه بخش بود، دوگانه صلح یا جنگ از سوی برخی احزاب سیاسی مطرح شد و به انسجام داخلی ضربه زد.محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت سیزدهم میگوید: «نمونه روشن دوگانهسازیهای موهوم، دوگانهای است که بین «صلح» و «جنگ» ساخته میشود، در حالی که اساساً دوگانه بر سر مقاومت و تسلیم است و تنها راه احقاق حقوق حقه مردم ایران، ادامه مقاومت برای تأمین منافع ملی است.»اسماعیلی با اشاره به پیام ششم شهریور، رهبر انقلاب و تاکید بر اینکه «ارتکاب هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است». میافزاید: «اما نکته تأسفبرانگیز اینجاست که بخشی از نیروهای سیاسی و تصمیمگیران خود را مخاطب این هشدار نمیدانند و همچنان با ادبیاتی آکنده از تخریب و ناامیدی، شکافها و سرخوردگیها را تشدید میکنند.»همان طور که اشاره شد، از زمان رهبری امام خمینی(ره) و جنگ تحمیلی هشت ساله، طرح دوقطبیهای موهوم انسجام و وحدت داخلی را تهدید میکرد، بدون آنکه از سوی برخی از احزاب سیاسی به هشدارهای امام توجه شود. رویهای که در زمان امام شهید و اکنون رهبر معظم انقلاب نیز ادامه دارد.
حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه آنچه امام راحل و در ادامه رهبری انقلاب بر آن تأکید داشتهاند، معیارهایی برای حفظ وحدت است، میگوید: «امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تقویت همبستگی و پرهیز از ادبیاتی هستیم که جامعه را در برابر یکدیگر قرار میدهد. جریانهای سیاسی و مسئولان باید بدانند که اختلافافکنی و دوقطبیسازی، بهویژه در شرایط جنگ و تهدید، میتواند آثار نامطلوبی بر قدرت و تابآوری کشور داشته باشد.»
دوقطبیسازی، حربه سیاسی نخ نما شده با سفر رئیس جمهور به نیویورک، دوباره برخی از چهرهها و احزاب سیاسی با طرح مسائلی چون دیدار پزشکیان با ترامپ، بر دوگانه مذاکره یا جنگ دمیدند.این امر درحالی است که ترامپ در سال 2018 به صورت یکطرفه از برجامی که سالها روی آن مذاکره شده بود خارج شد و در خرداد و اسفند سال گذشته، دوبار وسط مذاکره به ایران حمله نظامی کرد. در چنین شرایطی برخی از احزاب سیاسی طوری از لزوم مذاکره صحبت میکنند که گویی در ایران هیچ کسی جز آنها به دیپلماسی اعتقاد ندارد. همان طور که چند سال پیش ادعا می کردند کسی جز این طیف زبان دنیا را بلد نیست. آنها از مذاکره با دشمنی حرف میزنند که دو روز پیش از تریبون سازمان ملل، ایران را تهدید به نابودی کرد.