حساسیت بالای بازار و همچنین اقتصاد آمریکا نسبت به مورد تهدید قرار گرفتن تولید و عرضه نفت منطقه خلیج‌فارس، نشان می‌دهد که هدف قرار دادن تأسیسات نفتی کشورهای مبدأ حملات به ایران در منطقه، اقدامی بازدارنده و ضروری برای عقب نشاندن آمریکا از محاصره دریایی به‌حساب می‌آید. همین حساسیت باعث می‌شود تا هدف قرار گرفتن تأسیسات نفتی ایران نیز بعید باشد.ید‌آ

* * *

به گزارش رویترز در 10 ژوئیه ۲۰۲۶ (19 تیر 1405)، آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماهانه خود هشدار داده که درگیری‌های بین ایران و آمریکا می‌تواند پیش‌بینی این آژانس درباره مازاد قابل‌توجه بازار نفت در سال آینده را تغییر دهد. به بیان دیگر، چشم‌انداز آژانس برای بهبود عرضه نفت در سال 2027، بسیار شکننده و کاملاً به آرام‌شدن تنش‌ها در خلیج‌فارس و بازگشت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز به روال پیش از جنگ تحمیلی سوم وابسته است. این در حالی است که عرضه جهانی نفت در ماه گذشته، هم‌زمان با بازگشایی تنگه هرمز برای مدتی محدود افزایش یافت و بازارهای جهانی نفت توانستند تا حدی نفس بکشند، چراکه امضای یادداشت تفاهم بین ایران و آمریکا راه را برای بازگشایی تنگه هرمز هموار کرد؛ تنگه‌ای که بسته‌شدن مؤثر آن در اوج بزرگ‌ترین بحران عرضه نفت در تاریخ، روزانه تا ۱۴ میلیون بشکه از جریان نفت خام را از بازار خارج کرده بود. (1) اما با اعلام رسمی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، مجدداً محاصره دریایی آمریکا علیه ایران از ساعت ۱۶:۰۰ به وقت منطقه زمانی شرقی آمریکا در روز سه‌شنبه، ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (ساعت 23:30 به وقت ایران) اجرایی شد. ایران نیز بلافاصله در پاسخ به این اقدام خصمانه، انسداد کامل تنگه هرمز را اعلام کرد.

شکل (۱): روند تغییرات روزانه قیمت هر بشکه نفت برنت در نیمه نخست ژوئیه ۲۰۲۶ (دلار) (2)

محاصره دریایی یک اقدام نظامی است و نیازمند پاسخ نظامی مستقیم به کشتی‌های محاصره‌کننده و پاسخ نظامی غیرمستقیم به منابع نفتی کشورهای هم‌پیمان آمریکا و رژیم صهیونیستی است. نگرانی نسبت به ارتقاء درگیری به این محدوده بی‌مورد است و باید در محاسبات خود در نظر داشت که آمریکا در مقایسه با ایران بسیار نسبت به آن آسیب‌پذیرتر است. لذا ایران نیز باید این هشدار را اعلام کند که با آغاز عملیِ محاصره دریایی، تأسیسات و پایانه‌های نفتی منطقه را جزو اهداف مشروع خود خواهد دانست.

نگرانی و حساسیت بازار جهانی نفت از حملات آمریکا به زیرساخت‌های انرژی ایران به این خاطر است که منجر به تشدید تنش‌ها در خلیج‌فارس و دریای عمان شده و احتمال تلافی‌جویی متقابل ایران علیه تأسیسات نفتی و انرژی کشورهای عربی تولیدکننده نفت را به‌شدت افزایش داده است. این اقدام متقابل همچنین بخش بزرگی از تولید و عرضه نفت خلیج‌فارس و دریای عمان را به‌صورت دائمی و ساختاری با اخلال مواجه خواهد کرد. درنتیجه با توجه به تأثیر منفی افزایش قیمت جهانی نفت و انرژی بر شاخص‌های اقتصادی آمریکا‌، شوک و فشار شدیدی به اقتصاد این کشور وارد می‌شود.

بنابراین نباید اینگونه تصور شود که با ارتقاء سطح درگیری‌ها به اهداف و زیرساخت‌های انرژی، تنها ایران متحمل آسیب جدی می‌شود و به دشمن آمریکایی آسیبی وارد نمی‌شود؛ زیرا اقتصاد آمریکا بسیار به هدف قرار گرفته شدن تأسیسات نفتی منطقه حساس است و در صورت گسترش دامنه جنگ به این سطح، اختلال عرضه نفت نه ماه‌ها، بلکه سال‌ها طول می‌کشد و قیمت نفت برای مدت طولانی‌تری بالا می‌ماند. این به معنای جهش بلندمدت تورم در آمریکا و در نهایت رکود تورمی و فشار شدید اقتصادی برای این کشور است.

منابع:

1. reuters.com/business/energy/us-iran-escalation-could-threaten-2027-oil-market-surplus-iea-says-2026-07-10/

2. investing.com

3. گروه بانکی استرالیا و نیوزیلند، یک بانک چندملیتی و شرکت خدمات مالی است که دفتر مرکزی آن در ملبورن قرار دارد.