به گزارش مهر، شبکه خبری سیانان در گزارشی اختصاصی فاش کرد که خلبان یک جنگنده آمریکایی که در جریان جنگ اخیر با ایران بر فراز خاک این کشور سرنگون شد، پیش از خروج اضطراری از هواپیما صحنهای غیرمعمول و شگفتآور را مشاهده کرده است؛ صحنهای که اکنون به موضوعی بحثبرانگیز در میان نهادهای اطلاعاتی آمریکا تبدیل شده است.
بر اساس این گزارش، خلبان جنگنده اف-۱۵ آمریکا پس از نجات توسط نیروهای ویژه و انتقال به محل امن، در جریان بازجوییها و جلسات ارزیابی اطلاعاتی اعلام کرد که لحظاتی پیش از سرنگونی هواپیما، مجموعهای از پهپادهای ایرانی را مشاهده کرده که به صورت هماهنگ و یکپارچه در آسمان حرکت میکردند. به گفته منابع آگاه، این پهپادها آرایشی شبیه به «عروس دریایی» داشتند؛ به گونهای که چند پهپاد بزرگتر در بخش فوقانی قرار گرفته و پهپادهای کوچکتر همانند شاخکهای عروس دریایی در زیر آنها حرکت میکردند.
یکی از منابع مطلع به سیانان گفته است: «خلبان از چندین پهپاد به هم متصل سخن گفته که همچون یک موجود واحد حرکت میکردند و پهپادهای کوچکتر در زیر آنها قرار داشتند. این صحنه کاملاً غیرعادی بود.»
منبع دیگری نیز اظهار داشته که خلبان آمریکایی این آرایش را به «میدان مین هوایی از پهپادها» تشبیه کرده است. این گزارش میافزاید که اگر توصیف ارائه شده از سوی خلبان دقیق باشد، میتواند نشانه دستیابی ایران به نسل جدیدی از فناوریهای پهپادی باشد که تاکنون در ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا مورد توجه قرار نگرفته بود.
طبق گزارش سیانان، هرچند تحقیقات درباره علت دقیق سرنگونی جنگنده اف-۱۵ همچنان ادامه دارد، اما برخی ارزیابیهای اولیه حاکی از آن بوده که این شبکه پهپادی ممکن است به شکلی در هدف قرار گرفتن جنگنده آمریکایی نقش داشته باشد.
جنگنده اف-۱۵ مذکور دارای دو خدمه شامل خلبان و افسر سامانههای تسلیحاتی بود. پس از سرنگونی، ارتش آمریکا عملیات گسترده جستجو و نجات را آغاز کرد. خلبان چند ساعت بعد نجات یافت اما افسر سامانههای تسلیحاتی بیش از یک روز در مناطق کوهستانی از دست نیروهای ایرانی گریخت و سپس توسط نیروهای آمریکایی نجات داده شد.
سیانان تأکید کرده است که سرنگونی این جنگنده نخستین مورد از ساقط شدن یک هواپیمای آمریکایی بر فراز خاک ایران در طول جنگ اخیر محسوب میشود. همچنین در جریان عملیات نجات، یک فروند هواپیمای تهاجمی ای-۱۰ آمریکا نیز هدف قرار گرفت و سقوط کرد، هرچند خلبان آن موفق شد خارج از حریم هوایی ایران از هواپیما خارج شود.
به نوشته این رسانه آمریکایی، روایت خلبان اف-۱۵ موجب اختلاف نظر جدی در جامعه اطلاعاتی آمریکا شده است. برخی مقامهای اطلاعاتی معتقدند ممکن است وی واقعا شاهد یک فناوری ناشناخته و پیشرفته بوده باشد، در حالی که برخی دیگر با توجه به شرایط جسمی و روانی او نسبت به صحت این روایت تردید دارند.
با این حال، موضوع اصلی مورد توجه کارشناسان آمریکایی، فناوری موسوم به «شبکهسازی چندلایه» یا «One-to-Many Meshed Networking» است؛ قابلیتی که امکان هدایت و هماهنگی تعداد زیادی پهپاد را به صورت همزمان و یکپارچه فراهم میکند.
به گفته منابع آگاه، تاکنون نهادهای اطلاعاتی آمریکا چنین قابلیتی را برای ایران تأیید نکرده بودند، اما گزارشهایی وجود دارد که نشان میدهد تهران در توسعه فناوریهای پهپادی خود از همکاریهای فنی روسیه و چین بهرهمند شده است.
کارشناسان نظامی معتقدند در صورت صحت این گزارش، ایران به سطح جدیدی از جنگ پهپادی وارد شده است. چنین فناوریای میتواند امکان عملیات گروهی، تصمیمگیری جمعی، تغییر آرایش در حین مأموریت و حملات پیچیده و چندمرحلهای را برای پهپادها فراهم کند.
اما بیتس، از کارشناسان حوزه جنگ پهپادی در آمریکا، در گفتوگو با سیانان هشدار داده است که پهپادهایی که بتوانند به شکل هماهنگ یک آرایش مشخص را حفظ کنند و در عین حال حامل مواد منفجره باشند، تهدیدی جدی برای نیروهای نظامی محسوب میشوند.
وی تأکید کرد: اگر چنین سامانهای بتواند بخشی از توان خود را برای موجهای بعدی حمله حفظ کند، با یکی از پیشرفتهترین اشکال نبرد پهپادی روبهرو خواهیم بود.
گزارش سیانان در حالی منتشر میشود که آمریکا و ایران پس از برقراری آتشبس وارد دورهای از مذاکرات سیاسی شدهاند. با این حال، افشای چنین اطلاعاتی نشان میدهد که جنگ اخیر همچنان ابعاد ناشناختهای دارد و ارزیابی واقعی از توانمندیهای نظامی طرفین، به ویژه در حوزه پهپادی، همچنان یکی از مهمترین دغدغههای نهادهای امنیتی و نظامی آمریکا به شمار میرود.