مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک تجارت با اشاره به چالشهای تنظیمگری بازارهای مالی در دورههای بحران تأکید کرد: در شرایطی که نااطمینانیهای سیاسی، اقتصادی یا امنیتی افزایش مییابد، یکی از مهمترین مسائل پیشروی نهادهای ناظر بازار سرمایه، ایجاد تعادل میان کنترل رفتارهای هیجانی و حفظ کارکرد طبیعی بازار است.
رضا احمدی ترکمانی در گفتوگو با پایگاه خبری الف، اظهار داشت: بازار سرمایه، فی نفسه بر پایه کشف قیمت، جریان آزاد اطلاعات و امکان تصمیمگیری مستمر فعالان اقتصادی شکل گرفته است وکارایی آن، زمانی معنا پیدا میکند که قیمتها بتوانند در کوتاهترین زمان ممکن، اطلاعات و انتظارات موجود را منعکس کنند. با این حال، در دورههای بحران، شدت هیجانات و افزایش ریسکهای سیستماتیک ممکن است این سازوکار را با اختلال مواجه سازد.
وی با اشاره به تجربه بورسهای بزرگ جهان در شرایط بحرانی افزود: استفاده از ابزارهای تنظیمگرانه در چنین شرایطی برای کنترل نوسانات و جلوگیری از رفتارهای تودهوار، موضوعی پذیرفتهشده در نظامهای مالی بینالمللی است. به عنوان نمونه، پس از حملات ۱۱ سپتامبر، بازارهای مالی آمریکا برای چند روز متوقف شدند و در جریان بحران کرونا نیز چندین مرتبه سازوکار توقف موقت معاملات در بورسهای آمریکا فعال شد تا از تشدید رفتارهای هیجانی جلوگیری شود.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح کرد: اصل مداخله تنظیمگر در شرایط خاص، امری طبیعی و ضروری است؛ اما آنچه اهمیت دارد، حدود، مدتزمان، شفافیت و نحوه اعمال این مداخلات است. هرچه تصمیمات نهاد ناظر از انسجام و قابلیت پیشبینی بیشتری برخوردار باشد، امکان حفظ اعتماد عمومی و بازگشت آرامش به بازار نیز افزایش خواهد یافت.
در ادامه احمدی ترکمانی بیان کرد: بازار سرمایه صرفاً یک بستر معاملاتی نیست، بلکه بخشی از نظام تصمیمگیری اقتصادی کشور محسوب میشود. از اینرو، هرگونه محدودیت طولانیمدت یا اختلال در روند طبیعی معاملات میتواند بر تحلیلپذیری بازار، رفتار سرمایهگذاران و حتی فرآیند تأمین مالی اقتصاد اثرگذار باشد.
وی خاطرنشان کرد: در بازارهای مالی، امنیت سرمایهگذاری تنها به حفظ دارایی اشخاص محدود نمیشود، بلکه قابلیت اتکای فعالان اقتصادی به ثبات نسبی قواعد و همچنین تصمیمات تنظیمگر، بخش مهمی از اعتماد به بازار را شکل میدهد. به همین دلیل، در شرایط بحران، نحوه اعمال محدودیتها و میزان شفافیت در سیاستگذاری، اهمیت مضاعفی مییابد.
مدیرعامل شرکت کارگزاری بانک تجارت هشدار داد: کنترلهای شدید و طولانیمدت، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت از شدت نوسانات بکاهد، اما در صورت فقدان سیاست ارتباطی شفاف و افق مشخص، میتواند به انباشت هیجان، انتقال ریسک به آینده و تشدید رفتارهای غیرتحلیلی منجر شود.
به بیان احمدی ترکمانی: در بسیاری از مواقع، بخشی از هیجان بازار نه صرفاً ناشی از خود بحران، بلکه ناشی از ابهام نسبت به نحوه مواجهه سیاستگذار با بحران است؛ از اینرو، قابلیت پیشبینی تصمیمات تنظیمگر، ایفاگر نقش مهمی در کاهش نااطمینانی و بازگشت تدریجی اعتماد سرمایهگذاران به بازار است.
رضا احمدی ترکمانی، در پایان اظهار داشت: تنظیمگری در شرایط بحران، ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ ثبات بازارهای مالی است؛ ولیکن کارایی بلندمدت بازار سرمایه زمانی حفظ خواهد شد که میان ضرورت کنترل هیجان و اصل آزادی عملکرد بازار، تعادلی منطقی و البته مبتنی بر اعتماد سرمایهگذاران برقرار شود.