به گزارش الف در ساعت ۲:۳۰ بامداد روز ۱۳ فروردین، شبکه خبری معتبر و پرمخاطب «سیانان ترک» (CNN Turk)، برنامهای ویژه را به تحلیل و بررسی نامه اخیر دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور جمهوری اسلامی ایران به مردم ایالات متحده آمریکا اختصاص داد. این برنامه که با اجرای «احمد هاکان»، روزنامهنگار کهنهکار و مجری شناختهشده ترکیهای برگزار شد، به دلیل زمان پخش و حساسیت موضوع، توجه بسیاری از رصدخانههای رسانهای منطقه را به خود جلب کرد. نقطه قوت و تمایز اصلی این میزگرد تحلیلی، بهرهگیری از شبکه گسترده خبرنگاران میدانی این شبکه در پایتختهای کلیدی جهان بود که امکان بررسی چندجانبه و همهجانبهنگرانه موضوع را فراهم میکرد.
در این پنل تخصصی، خبرنگارانی همچون «یونس پاکسوی» از واشنگتن، «فولیا اوزتورک» از تهران، «بوراک امِک» و «ایمراح چاکماک» از تلآویو حضور داشتند تا ابعاد مختلف این پیام دیپلماتیک را از زوایای سیاسی، رسانهای و میدانی مورد واکاوی قرار دهند. بخش عمدهای از زمان برنامه به قرائت و کالبدشکافی متن نامه اختصاص یافت. فولیا اوزتورک، خبرنگار شبکه در ایران، بند به بند متن نامه را قرائت کرد و همزمان، کارشناسان حاضر در برنامه به راستیآزمایی و تحلیل محتوای هر بخش پرداختند.
احمد هاکان، مجری برنامه، در طول گفتگو اشتیاق خود را به متن نامه ابراز داشت و بارها بر نکات کلیدی که رئیسجمهور ایران قصد انتقال آن به افکار عمومی آمریکا را داشت، تأکید ورزید. از دیدگاه تیم اجرایی برنامه، برجستهترین بخشهای نامه، مرور تاریخی مداخلات آمریکا در ایران بود؛ از کودتای ۲۸ مرداد و حمایت از شاه در برابر دموکراسی گرفته تا اعمال تحریمهای ظالمانه و حمایت بیچونوچرا از رژیم صهیونیستی. همچنین، اشاره به دو بار حمله نظامی آمریکا در میانه مذاکرات بدون دلیل موجه، به عنوان یکی از محورهای اصلی بحث مطرح شد. در مقابل، بخشهایی از نامه که بر عدم حمله ایران به خاک هیچ کشوری در تاریخ مدرن تأکید داشت و تنها هدف قرار دادن پایگاههایی را که از آنها به ایران حمله شده بود یادآور میشد، توسط کارشناسان بسیار عمیق و تأثیرگذار ارزیابی شد.
هاکان در بخشی از برنامه، فراتر از تحلیل سیاسی، به جنبههای شخصیتی رئیسجمهور ایران پرداخت. او با بیان اینکه پزشکیان چهرهای دوستداشتنی دارد، به اشعاری که رئیسجمهور به زبان ترکی آذری در ملاقاتهای رسمی خود داشته و خوانده بود اشاره کرد و حتی بخشهایی از آن را بازخوانی نمود. مجری ترکیهای ابراز کرد که حضور رئیسجمهوری که در میان جنگ و تنش، همچنان با مردم و به زبان دل آنها سخن میگوید، ارزشمند و ستودنی است.
با این حال، در میانه برنامه، فضای بحث از تحسین محتوا به نقد شیوه انتشار تغییر جهت داد. با توجه به طولانی بودن متن نامه، تیم برنامهسازی سیانان ترک ابراز خستگی کرد و این سوال کلیدی را مطرح نمودند که آیا نامهای با این حجم و تفسیر طولانی، وقتی مخاطب آن مردم آمریکا باشند، اصلاً دیده خواهد شد؟ در پاسخ به این دغدغه، یونس پاکسوی، خبرنگار مستقر در واشنگتن، با صراحت اعلام کرد که این متن در جو رسانهای فعلی آمریکا «مطلقاً قابل دیده شدن نیست». به باور او، نحوه نگارش و انتشار نامه به گونهای است که اساساً در هیاهوی رسانهای آمریکا گم میشود و این یک کار رسانهای ضعیف ارزیابی میگردد.
پاکسوی و سایر کارشناسان استدلال کردند که اگرچه مطالب نامه جالب و دارای مستندات تاریخی است، اما فرمت آن با ذائقه مصرف رسانهای در غرب همخوانی ندارد. احمد هاکان نیز در جمعبندی این بخش اعلام کرد که این ضعف رسانهای احتمالاً ناشی از عدم شناخت دقیق جو رسانهای آمریکا و یا وجود تیمهای بینالمللی ضعیف در اطراف رئیسجمهور است که نتوانستهاند پیام را به درستی بستهبندی کنند.
در نهایت، به نظر میرسد خروجی اصلی این برنامه در شبکه سیانان ترک، گذر از محتوای صرف نامه به نقد استراتژی ارتباطی بود. رسانههای جهان بیشتر از آنکه به جزئیات پیام پزشکیان بپردازند، بر این موضوع تمرکز کردند که چگونه یک رئیسجمهور کشور دیگر سعی در گفتگو با مردم کشوری مانند آمریکا دارد. تحلیلگران پیشنهاد کردند که پیامهای دیپلماتیک در شرایط بحران، بایستی به صورت کوتاه، تأثیرگذار و سریالی، با موجسواری بر اتفاقات جنگی و جو رسانهای به جامعه هدف تزریق میشد، نه در قالب متنی چهار صفحهای که فرصت خوانده شدن توسط مخاطب عام را از دست میدهد. این گزارش نشان میدهد که در دیپلماسی عمومی مدرن، «چگونگی گفتن» گاهی اهمیتی برابر یا حتی بیشتر از «چیستی گفتن» دارد.