سعید الهی در گفتوگو با خبرنگار سینمایی ایرنا درباره ارزیابی خود از فیلمهای چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر و تطابق آنها با واقعیت روز جامعه اظهار کرد: جشنواره فیلم فجر فرصتی برای جلب مشارکت هنرمندان در مورد موضوعاتی است که در فراخوان آن ذکر شده است. در ۴۴ دوره، جشنواره فیلم فجر به یک رویداد مهم و معتبر از سینمای ایران تبدیل شده و هرگونه فیلمی که متناسب با فضای فراخوان جشنواره باشد، امکان حضور و اکران در این رویداد را دارد.
وی با تاکید بر اینکه جشنواره الزاما آینه تمامنمای حوادث و اتفاقات یک سال گذشته یا نسخهای برای آینده سینما نیست، افزود: گاهی در طول سال اتفاقاتی در کشور رخ میدهد که فیلمساز نمیتواند نسبت به آنها بیتفاوت باشد و این موضوع در آثار ارائهشده به جشنواره بازتاب پیدا میکند.
الهی یکی از ویژگیهای مهم جشنواره چهلوچهارم را پرداخت صریحتر به موضوعها و مسائل روز جامعه دانست و ادامه داد: امسال شاهد فیلمهایی با موضوع جنگ ۱۲ روزه، مقاومت و غزه، مسائل اقتصادی و معیشتی مردم و حتی اعتراضات و نقدهای اجتماعی هستیم. این نشان میدهد ظرفیت همراهی در حاکمیت و نهادهای دولتی افزایش یافته و میزان خودسانسوری نسبت به گذشته کمتر شده است.
این تهیهکننده سینما، جسارت بیشتر فیلمها را از نقاط قوت جشنواره دانست و آن را حاصل نوع مدیریت و نگاه منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره عنوان کرد و گفت: تلاش دبیر جشنواره این بود آن چیزی که از بطن دل هنرمندان استخراج میشود، در فیلمها نمایش داده شود که چنین مجالی هم در جشنواره فراهم شد.
ایستایی در کیفیت فنی و فرمی فیلمها
الهی با اشاره به کاهش کیفیت فنی، تکنیکی و فرمی آثار جشنواره فیلم فجر اظهار کرد: به لحاظ تکنیکی و ساختاری، جشنواره امسال دچار نوعی ایستایی تأسفبرانگیزی است و نمیتوانیم ادعا کنیم که جشنواره از لحاظ فرمی ارتقاء پیدا کرده است و شاید بسیاری از فیلمها در حد متوسط باقی ماندند.
وی با اشاره به حضور ۱۳ فیلم اولی در چهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر گفت: انتظار میرفت فیلمهای اول با خلاقیت و جسارت بیشتری همراه باشند و تنوع موضوعی گستردهتری ارائه دهند اما این اتفاق کمتر رخ داده که بخشی از آن به ضعف در قصهگویی و روایتسازی بازمیگردد.
این کارشناس سینما با بیان اینکه «فیلماولی» الزاما به معنای کمتجربه بودن یا سن پایین فیلمساز نیست، افزود: شاید تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد فیلماولیها توانستند با جسارت به مسائل روز جامعه بپردازند. خلاقیت نیازمند فضای با نشاط اجتماعی است و وقتی چنین فضایی وجود نداشته باشد حتی فیلمسازان حرفهای نیز دچار چالش میشوند.
الهی بیان کرد: جشنواره فیلم فجر در این زمینه تقصیری ندارد و هر اثری که به دبیرخانه برسد، ارزیابی میشود. مساله اصلی به بضاعت فیلمسازان و ضرورت پالایش جدی در تولید آثار متناسب با ذائقه و نیاز مخاطب بازمیگردد.
در تولید فیلمهایی با موضوع جنگ ۱۲ روزه شتابزدگی رخ داد
تهیهکننده فیلم «میرو» درباره ارزیابی خود از آثار فیلمسازان جشنواره فیلم فجر نسبت به موضوع جنگ تحمیلی ۱۲ روزه اظهار کرد: در تولید این فیلمها عجله شد. حضور یکی دو فیلم با کیفیت در جشنواره کافی بود و نیازی به تولید انبوه آثار با شتابزدگی نبود. این مساله به بضاعت تکنیکی فیلمسازان، فیلمنامه و توان تکنیکی سینمای ایران و خلائی که در آن وجود دارد، برمیگردد که هنوز در سینمای ایران هست.
وی با مقایسه سینمای ایران با سینمای هالیوود گفت: اگر چنین جنگی در آمریکا رخ میداد، به طور قطع این گونه و با این عجله فیلم تولید نمیشد. استخراج قصههای متنوع از چنین موضوعی نیازمند زمان است و نمیتوان انتظار داشت فیلمساز ظرف چند ماه به نتیجه مطلوب برسد.
الهی خاطرنشان کرد: در مجموع جشنواره فیلم فجر یک اتفاق بسیار مهمی است که با همافزایی، نشاط و وحدت همه فیلمسازان در کنار هم شکل و شمایل درستی به خود میگیرد، جشنواره فیلم فجر را فقط نمیتوان به ارزیابی فیلمها به لحاظ تکنیکی تقلیل داد، باید به عنوان یک برند کلی و اقدام فرهنگی که میتواند در حوزه نمایش، پخش و تولید موثر واقع شود، مورد ارزیابی قرار داد.
این تهیهکننده سینما در پاسخ به این سوال که آیا پرداخت به یک موضوع به تنهایی برای مخاطب رضایتبخش است؟ گفت: تماشاگر ایرانی اگر در سالن سینما به کشف و چالش ذهنی نرسد، احساس رضایت نمیکند. امسال تعداد فیلمهایی که بتوانند ذهن مخاطب را درگیر کنند، بسیار محدود است. با این وجود، فیلمهایی همچون «قایقسواری در تهران» به کارگردانی رسول صدرعاملی و «کافه سلطان» به کارگردانی مصطفی رزاقکریمی با پرداخت به تقابل نسلها و شیوه زیستن، مخاطب را به فکر وادار میکنند.
الهی با اشاره به اکران حدود ۵۰ تا ۶۰ فیلم در سال آینده اظهار کرد: بسیاری از این آثار در جشنواره حضور نداشتند و حتی متعلق به فیلمسازان مطرح هستند. بنابراین نمیتوان صرفا بر اساس فیلمهای جشنواره امسال درباره آینده سینمای ایران قضاوت کرد و باید منتظر اکرانهای سال آینده ماند.