در تقویم میراث فرهنگی ایران، ۱۶ بهمن ماه یادآور درگذشت دو تن از برجستهترین چهرههای خانواده رفیع میراث فرهنگی، *زندهیاد دکتر عزتالله نگهبان* ، پدر باستانشناسی نوین ایران و زنده یاد *دکتر فیروز باقرزاده* ، معمار ساختارمند سازی کاوشهای علمی در ایران است.
دکتر عزتالله نگهبان (درگذشت ۱۶ بهمن ۱۳۸۷)، ایران دوستی بود که با تأسیس مؤسسهی باستانشناسی دانشگاه تهران، راهبری کاوشهای علمی، آموزشی و نجاتبخشی را با ایجاد پایگاههایی در محوطههای باستانی کشور همچون محوطههای سگزآباد، مارلیک و هفت تپه بنیان نهاد و فصل درخشانی را در معرفی و حفاظت از میراث فرهنگی ایران گشود. تلاشهای خستگیناپذیر این استاد در تربیت نسل جوان باستانشناس و دانشجویان مستعد در دانشگاههای معتبر، به ارتقای جایگاه علمی این رشته در عرصه جهانی منجر شد و میراثی ماندگار برای همه دوستداران فرهنگ این سرزمین بر جای گذاشت.
دکتر فیروز باقرزاده (درگذشت ۱۶ بهمن ۱۳۹۹) نیز درهمین راستا در عرصه مدیریتی میراث فرهنگی کشور، نقش موثر و ماندگاری ایفا کرد. وی دانش آموخته مکتب فرهنگ ایران دوره اسلامی بود که با پایهگذاری مرکز باستانشناسی ایران، بنیان ساختار نوین سازماندهی، بررسی و کاوشهای باستانشناسی را پیریزی کرد. از دیگر اقدامات بنیادی ایشان، ایجاد آزمایشگاه حفاظت و مرمت بود که پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، فعالیتهای مرکز باستان شناسی با بهرهگیری از گروههای تحقیقاتی میاندانشی، در قالب پژوهشگاه میراث فرهنگی تداوم یافت و به یکی از پایههای راهبردی سازمان میراث فرهنگی کشور بدل شد .اقدامات ماندگار دکتر فیروز باقرزاده، تربیت نسل جوان پژوهشگر، نهادینه سازی همایشهای سالانه در راستای تقویت جایگاه پژوهشهای باستانشناسی و مهمتر از همه، نقشآفرینی مؤثر در لغو قانون ناعادلانه تقسیم اموال و اشیای فرهنگی در هیأتهای مشترک ایرانی–خارجی را دربرمیگیرد. وی همچنین با همکاری زندهیاد دکتر عدل،نقشی موثر در ثبت میراث جهانی ایران ایفا کرد.
این استادان فقید و ایران دوست، عمر و علم خود را وقف اعتلای فرهنگ و تاریخ ایران کردند. امروز بر همه ما ضروری است که ضمن تکریم این اساتید بزرگ، راه روشن آنان را ادامه دهیم و ارزشهای فرهنگی تاریخی ایران را محافظت و صیانت نماییم.
*معاون میراث فرهنگی کشور