دکتر علی دارابی*

20 آبان در تقویم کشور به نام روز جزیره کیش نامیده شده است. این جزیره زیبا از مهمترین جزایر تاریخی جهان به شمار می آید.

شاعر بزرگ ایران زمین سعدی درگلستان حکایت 21 می گوید:

بازرگانی را شنیدم که صد و پنجاه شتر بار داشت و چهل بنده خدمتکار.
شبی در جزیره کیش مرا به حجره خویش در آورد.

همه شب نیارمید از سخنهای پریشان گفتن که: فلان انبازم به ترکستان و فلان بضاعت به هندوستان است و این قباله فلان زمین است و فلان چیز را فلان ضمین.
گاه گفتی: خاطر اسکندریه دارم که هوایی خوش است.

باز گفتی: نه! که دریای مغرب مشوش است. سعدیا! سفری دیگرم در پیش است، اگر آن کرده شود بقیت عمر خویش به گوشه بنشینم.
گفتم: آن کدام سفر است؟

گفت: گوگرد پارسی خواهم بردن به چین که شنیدم قیمتی عظیم دارد و از آنجا کاسهٔ چینی به روم آرم و دیبای رومی به هند و فولاد هندی به حلب و آبگینهٔ حلبی به یمن و برد یمانی به پارس، و زآن پس ترک تجارت کنم و به دکانی بنشینم.
انصاف از این ماخولیا چندان فرو گفت که بیش طاقت گفتنش نماند!

گفت: ای سعدی! تو هم سخنی بگوی از آنها که دیده‌ای و شنیده.

گفتم:

آن شنیدستی که در اقصای غور
بارسالاری بیفتاد از ستور
گفت چشم تنگ دنیادوست را
یا قناعت پر کند یا خاک گور

اين حمايت گوياي آن است در دوره سعدي يعني 800 سال پيش جزيره كيش مكاني آباد و پر رونق و محل توقف تجار بين المللي بوده است. به عبارت ديگر بافت مسكوني كيش از پيشينه اي بيش از 800 سال برخوردار بوده است و در زمره ميراث فرهنگي مهم كشور محسوب مي شود. دوم اينكه در آن دوره تجار ايراني با معتبرترين مراكز تجاري دنيا آشنا بوده و مرغوبترين كالاهاي آنها را مي شناخته اند. سوم اينكه تجار ايراني نقش مؤثر در معرفي و انقال كالاهاي تجاري بين كشورهاي مختلف ايفا مي نموده اند. چهارم اينكه تجار ايراني در كشورها شناخته شده، صاحب مكان، سرا و اعتبار بوده اند و پنجم اينكه تجار ايراني به زبان و بيان تجار ساير كشورها آشنا بوده اند. ششم آنكه در حالي كه آب آشاميدني در اغلب جزاير وجود نداشته است، جزيره كيش از آب شيرين و گوارا آشاميدني برخوردار بوده است.

امروزه در جزيره كيش به عنوان يكي از مهمترين مقاصد گردشگري در كشور ما است. بي ترديد توجه به ارزش هاي فرهنگي و تاريخي و معرفي پيشينه اي اين جزيره موجب هم افزايي در جذابيت هاي آن خواهد .

*معاونت میراث فرهنگی  وزارت گردشگری