راهبرد اصلی ایران ؛ خروج از وضعیت نزاع منجمد
روزنامه قدس نوشت:
جنگ ایران و آمریکا پس از نزدیک به ۹ ماه، در وضعیتی گرفتار شده که نه صلح است و نه جنگ فراگیر. واشنگتن از حمله گسترده فاصله گرفته، اما محاصره اقتصادی را حفظ کرده و ایران نیز ادامه این وضعیت را نمیپذیرد.
همزمان، میانجیگری عمان، قطر و پاکستان، افزایش حضور نظامی آمریکا و برخوردهای تازه در بحرین و هرمز نشان میدهند انجماد جنگ نه به معنای پایان آن، بلکه شکل دیگری از ادامه بحران است.
با وجود فروکش کردن نبردهای بزرگ، اما هزینه جنگ متوقف نشده است. کشتیها همچنان در هرمز با خطر مواجهاند، محاصره بنادر ایران ادامه دارد و نیروهای نظامی در حالت آمادهباش قرار دارند. پرسش امروز دیگر فقط احتمال آغاز دوباره حملات نیست؛ مسئله آن است که چگونه میتوان از وضعیتی خارج شد که هر روز هزینه اقتصادی دارد و هر لحظه ممکن است به جنگ گسترده تبدیل شود....گسترش رایزنیهای چین، روسیه و آمریکا درباره مسائل امنیت جهانی نیز نشان میدهد پیامدهای جنگ ایران از روابط دوجانبه فراتر رفته است. با این حال، هیچ قدرت خارجی بهتنهایی نمیتواند جای توافق مستقیم درباره مسائل اصلی بحران را بگیرد.
برای ایران، مسئله راهبردی جلوگیری از تبدیل محاصره به واقعیتی دائمی است. حفظ بازدارندگی زمانی به دستاورد سیاسی تبدیل میشود که با دیپلماسی مؤثر، رفع محدودیتهای اقتصادی و تضمینهای معتبر همراه باشد. تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» شاید برای برخی بازیگران فرصتی برای حفظ فشار باشد، اما برای ایران و منطقه به معنای انباشت هزینه و خطر است. خروج از وضعیت نزاع منجمد، باید راهبرد اصلی ایران باشد.
****
خاورمیانه با جوهر ایرانی
وطن امروز نوشت:
جنگی که برای بستن پرونده ایران برای همیشه آغاز شد، باعث باز شدن یک پرونده جدید در غرب آسیا شد: آغاز پایان آمریکا در خاورمیانه.
این عبارت مطلبی است که «استفن والت» نظریهپرداز شهیر روابط بینالملل و استاد دانشگاه هاروارد در مجله «فارن پالیسی» آن را شرح و بسط داده و توضیح میدهد برای اولینبار بعد از یک قرن، دیگر قدرتهای بزرگ قادر نیستند معادلات و ترتیبات مدنظر خود را به منطقه غرب آسیا تحمیل کنند.
مقاله والت از آن جهت اهمیت دارد که میتوان آن را تلاشی برای صورتبندی یک تغییر تاریخی در مناسبات قدرت منطقه دانست. واضع نظریه رئالیسم تدافعی در روابط بینالملل توضیح میدهد جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، نقطه عطفی در پایان بیش از یک قرن مداخله قدرتهای فرامنطقهای در خاورمیانه بوده و جنگ اخیر علیه ایران نشان داد قدرتهای بزرگ دیگر نمیتوانند با اتکا به برتری نظامی، اراده سیاسی خود را بهسادگی بر کشورهای منطقه تحمیل کنند.
والت نوشت: برای اولینبار از سال ۱۹۱۹، آنچه در آنجا اتفاق میافتد، در درجه اول توسط خود بازیگران محلی تعیین خواهد شد. جنگ شکستخورده ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران یک رویداد سرنوشتساز است اما صرفا تحولاتی را که مدتی است آشکار شدهاند، تسریع میکند. به طور فزاینده، کشورهای خاورمیانه به سمت خودکفایی پیش میروند.
تحلیلگر مشهور آمریکایی تصریح کرد جنگ رئیسجمهور ایالات متحده علیه ایران را میتوان آخرین نفسهای تلاش متکبرانه آمریکا برای شکل دادن به نظم منطقهای دانست. والت افزود: «جنگ علیه ایران چشمانداز استراتژیک جدید را روشن کرد. توانایی ایران در مقاومت در برابر دههها فشار ایالات متحده و دستیابی به زرادخانه بزرگی از موشکها و پهپادها، به علاوه تسلط بر چرخه سوخت هستهای، بیش از پیش بر کاهش اثربخشی مداخله خارجی تأکید میکند. ارتش سعودی که بودجه هنگفتی برای آن تأمین شده بود، نتوانست با بمباران، حوثیها [انصارالله] را در یمن شکست دهد و حملات مکرر و وحشیانه اسرائیل علیه مخالفان مختلف آن، مانع حمله بزرگ حماس در 7 اکتبر ۲۰۲۳ و حذف کامل حماس یا حزبالله نشد».
به اذعان والت، ایالات متحده ثابت کرد قادر به محافظت از پایگاههای خود در منطقه در برابر انتقام ایران نیست.
****
نمک به زخم مردم نپاشید
سایت عصرایران نوشت:
خانم زهره لاجوردی نماینده مجلس شورای اسلامی و عضو جبهه پایداری در مخالفت با اعطای گواهینامه موتورسواری به بانوان گفته است: « اگر بخواهیم به مسائل زنان بپردازیم و مشکلات و چالشهایی را که در ارتباط با مسائلشان وجود دارد بررسی کنیم، باید ابتدا ببینیم اولویت مسائل زنان چیست. یعنی آیا در شرایط کنونی، مسئله موتورسواری بانوان از اولویتهای ماست؟ آیا با وجود مسائل معیشتی و سختیهایی که بهویژه برای بانوان و زنان سرپرست خانوار وجود دارد، آیا مسئله موتورسواری بانوان، آنگونه که برخی رسانهها آن را پررنگ میکنند، واقعاً مسئله اصلی بانوان است یا مسائل مهمتری نیز وجود دارد؟»
خانم لاجوردی راست می گوید: در زمانه ای که بسیاری از مردم درگیر نان شب هستند و فقر و تنگدستی به ویژه زنان سرپرست خانوار را بیش از بقیه مردم می آزارد، گواهینامه موتورسواری بانوان، حتماً نیاز نخست و اولویت زنان ایران امروز نیست. این گزاره صحیحی است ولی نتیجه باطلی از آن استخراج شده است زیرا اگر بخواهیم صدور گواهینامه رانندگی با موتور برای خانم ها را منوط به حل سایر مشکلات و نیازهای آنها از جمله حل مشکلات معیشتی شان کنیم، با قیام قیامت، نویت آن نخواهد رسید چرا که همیشه و در همه جوامع مشکلات مهم تری در حوزه معیشت و اشتغال و مسکن و نابرابری های جنسیتی وجود دارد و خواهد داشت و لذا هرگز نوبت به امر غیر اولویت دار مورد بحث نخواهد رسید.
به راستی اگر قرار بود بعد از حل بقیه مشکلات، گواهینامه موتورسواری صادر شود، این سوال را می توان مطرح کرد که وقتی بنا شد برای آقایان گواهینامه موتورسواری صادر کنند، آیا هیچ مساله مهم و اولویت داری در خصوص آقایان وجود نداشت و مثلاً هیچ کدامشان مشکل معیشتی نداشت؟! یا وقتی برای خانم ها گواهینامه رانندگی با خودرو صادر کردند، مشکلات دیگرشان حل شده و مانده بود داشتن گواهینامه رانندگی خودرو؟!
****
آمریکا به دنبال جنگ بیپایان و بلاتکلیف
روزنامه همشهری نوشت:
با وجود گمانهزنیها درباره احتمال عقبنشینی تدریجی ترامپ از جنگ گسترده با ایران، گزارشها از راهبردی حکایت دارند که میتواند به تداوم وضعیت «نه جنگ، نه صلح» منجر شود؛ وضعیتی مبتنی بر محاصره، تحریم و اقدامات نظامی محدود. نخست، شرایط منطقهای اجرای چنین راهبردی را دشوار میکند. حضور ۳ ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه و توان موشکی و پهپادی ایران، خطر تبدیل هرگونه تنش محدود به درگیری گسترده را افزایش میدهد. این وضعیت با محاصره کوبا تفاوت دارد زیرا تنگه هرمز و توان نظامی ایران، هزینه و ریسک محاصره طولانیمدت را برای واشنگتن بالا میبرد.دوم، پیروزی دمکراتها در کنگره لزوماً بهمعنای توقف جنگ نیست. اگرچه دمکراتها در مواضع علنی از جنگ انتقاد میکنند، اما ممکن است از ادامه بحران برای تضعیف ترامپ و بهرهبرداری انتخاباتی در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ استفاده کنند.
انتقاد چهرههایی مانند چاک شومر از توافق احتمالی ترامپ با ایران نیز نشان میدهد که مخالفت با جنگ الزاماً بهمعنای حمایت از توافق نیست. بنابراین، رقابت حزبی در آمریکا میتواند بهجای تسریع پایان جنگ، به فرسایشیشدن آن کمک کند.از سوی دیگر، زیادهخواهی دولت ترامپ، حملات نظامی در مقاطع نزدیک به توافق و بیاعتمادی عمیق تهران به واشنگتن، موانع جدی دستیابی به توافقند؛ وضعیتی که بهگفته علی واعظ از گروه بینالمللی بحران موجب دشواری توافق در سایه بیاعتمادی ایران به ترامپ و نگرانی از طرح خواستههای بیشتر شده است.
در نهایت، خطر تنها بازگشت جنگ گسترده نیست بلکه گرفتارشدن در محاصره و فشار اقتصادی همراه با تنشهای نظامی محدود است. تجربه کوبا و گزارش بلومبرگ از پیشنهاد ترامپ برای راهبرد «جنگ بیپایان و بلاتکلیف» علیه ایران، نشان میدهد، آمریکاییها بهدنبال پیادهسازی شرایط مشابه علیه ایران هستند.
*****
راه خطرناک طالبان برای آینده روابط با ایران
روزنامه جمهوری اسلامی نوشت:
ایران اکنون یکی از حساسترین مقاطع تاریخ سیاسی خود را پشت سر میگذارد. در این مقطع مهم ما باید با استفاده از ظرفیت قابل توجه دفاعی کشور، بیشترین استفاده را از دیپلماسی به عمل بیاوریم.
با دیپلماسی قوی میتوان مانع جنگ شد و میتوان سیاست منطقهای را به نفع ملتها تنظیم کرد. قطعاً از جنگافروزی به عنوان عامل شر مطلق باید پرهیز کنیم و با تمام کشورهای همسایه و منطقه باید روابط مسالمتآمیز داشته باشیم ولی این سیاست وقتی جواب خواهد داد که با استفاده از دیپلماسی هوشمندانه با همسایگان وارد تعامل شویم.
وقتی متولیان دیپلماسی ما میبینند حکومت خودخوانده طالبان که حتی رسمیت قانونی و مردمی ندارد تمام مظاهر عقبه مردمی ایران در افغانستان را یکی بعد از دیگری میسوزاند باید به این واقعیت تلخ پی ببرند که همسایه شرقی نقشه راه خطرناکی برای آینده روابطش با ما دارد. درست در همین نقطه است که دیپلماسی باید مانع سوختن عقبه مردمی ایران در افغانستان شود و اگر چنین نکند به این معناست که متولیان دیپلماسی ما به خواب سنگینی فرو رفتهاند و باید بیدارشان کرد.
این بیداری را برای تعامل با سایر کشورهای منطقه هم لازم داریم، مبحث مهمی که پرداختن به آن در مقطع کنونی ضروری است و به خواست خدا به آن خواهیم پرداخت.
****
با تهمت زنندگان سیاسی برخورد کنید
خراسان نوشت:
سوال اساسی این جاست که چرا این چهره ها به صورت جریانی موجودیت خود را در مخالفت با تفاهم نامه اسلام آباد تعریف میکنند و همچنان به هر دری می زنند تا به نوعی مخالفت خود را با این تفاهم نامه اعلام کنند؟ اهمیت این سوال زمانی روشن تر می شود که توجه کنیم هر لحظه امکان دارد دوباره آتش جنگی گر بگیرد که جنگ شناختی مهم ترین وجه آن خواهد بود. آیا تعطیل کنندگان رواق کشوردوست و کسانی که مواضعشان در مقطعی باعث کاهش حضور مردم در میادین شده بود، چنان در تب و تاب شب انتخابات می سوزند که نمی توانند بدون تخطئه تفاهمی که رهبری در پیام خود به دبیرکل حزب ا... به آن استناد کرده بودند، آورده های اقتصادی و حقوقی مهمی برای کشور داشت و اتفاقا ۷ شرط ایران که رهبر انقلاب، دبیر شعام و رئیس هیئت مذاکره کننده بر اهمیت انجام آن ها پافشاری می کنند، از دل آن برآمده است؛ کنشگری کنند؟
چرا هیچ کدام از این افراد نسبت خود را با جنگ علیه ایران مشخص نمی کنند و به جای ارائه راه حل به صورت همه جانبه با هر تصمیمی مخالفت می کنند؟ در این میان، نقدهای مذکور هم به وضعیتی تمسخرآمیز دچار شده است. مثلا آقای ایزدی که قرار بود به عنوان کارشناس مطرح شود و حالا با قرارگرفتن در این بازی مشخص میشود تا چه اندازه سیاسی است گفته «اگر مواد غنیشده ذیل تفاهم رقیق میشد، آمریکا به ایران حمله اتمی میکرد». تمسخرآمیزی این سخن آن است که رقیقسازی فرایندی بسیار طولانی و چندساله است و اتفاقا برای همین در متن آمده که ایران بتواند با آن با زمان و دشمن بازی کند و فرایند را چندین سال طول بدهد. فرایندی که میتواند هر زمان که کشور اراده کرد، متوقف شود. یا همین ادعای اخیر جمشیدی که در کنار حمله به بیت رهبری و بزرگان آن، گفته است رهبری متن تفاهم را ۲۰ بار برگشت دادهاند. حال این که نامههای مذکور بین رهبری و اعضای شعام مربوط به سوالات ایشان از متن تفاهم و نظرات اعضای شعام بوده است.
همان طور که از ابتدای جنگ به درستی از دولت انتقاد می شود که چرا در برخی حوزه های اجرایی هنوز آرایش جنگی نگرفته، شایسته است که از قوه قضاییه و نهادهای امنیتی کشور نیز چنین درخواستی وجود داشته باشد. بدیهی است که اگر در دفعات متعدد قبلی که کذب بودن بسیاری از ادعاهای مشابه اثبات شده بود، با توجه به وضعیت جنگی کشور و در راستای آرامش بخشی به افکار عمومی، با افرادی که این جنس ادعاها را داشتند، برخورد لازم صورت می گرفت امروز شاهد تداوم این نوع اظهارات که اکنون دامنه آن به فاسد خواندن روسای جمهور و حمله به دفتر رهبری کشیده است، نمی بودیم.
روزنامه خراسان در مطلب دیگری نوشته است:
جدای از عناصر سیاسی، از خطای عناصر رسانهای نیز که در ایتا و جاهای دیگر، کانال و گروه به راه انداختهاند و از بام تا شام کارشان شده پراکندن تفرقه و تنفر در جامعه، نمیتوان به راحتی گذشت. اینها باید از نهادهای متولی تذکر دریافت کنند و اگر افاقه نکرد، به گونهای دیگر درباره آنان اقدام شود. ساماندهی فضای مجازی فقط به این نیست که سکوهای بومی تقویت شوند. بلکه مهمتر، نظارت بر اقدامات ضد امنیت ملی و تفرقهافکنانه ای است که برخی عناصر رسانهای در حال انجام آن در سکوهای بومی هستند؛ اینان یا پروژه سیاسی و انتخاباتی دارند یا به فکر کاسبی در فضای مجازی هستند.
چه کسی فکر میکرد روزگاری برسد برخی عناصر با پوشش حزباللهی به فرماندهان شهید سپاه، ساختارها و نهادهای برآمده از قانون اساسی و مسئولان کشور بتازند؛ اما هم آن زمانه رسید و هم اینکه بیرحمانه میتازند.
****
بزنید ، میخورید
فرهیختگان نوشت:
اگر در جنگ رمضان، با کلیدواژه «بهترش رو میسازیم» حمله به زیرساختهای ایران را عادیسازی میکردند، حالا دیگر در مزدوری و خیانت به نقطهای رسیدهاند که برای دشمن، توجیه حمله به زیرساختها را هم فراهم میکنند. این تازهترین تلاش جریان پهلوی است. دو روز پیش (دوشنبه) یکی از عوامل این جریان، در مقالهای در روزنامه نیویورکتایمز، در مقالهای با عنوان «جنگ شاید پاسخ معمای دیرینه سدهای ایران را که دلیل روشنی برای ساختشان وجود نداشت، آشکار کند.» با کنار هم قراردادن اطلاعات نامربوط، سعی کرد سدها را به برنامه موشکی ایران پیوند بزند و از این طریق، توجیه لازم برای حمله به سدها را برای دشمن فراهم کند. «صنم ماحوزی» یکی از نویسندگان این مقاله مشترک، یک فارسیزبان یهودی است و از کارشناسان شبکه اسرائیلی اینترنشنال است. ماحوزی که تز پایاننامه دکترایش، «بازنمایی رسانهای اعتراضات آبی ایران در سال ۲۰۲۱» بوده است، در این مقاله، ادعا کرده که کارشناسان محیطزیست از افزایش سدها و پروژههای انتقال آب در ایران بهویژه در مناطقی که از نگاه آنها نیاز آشکاری به چنین تأسیساتی وجود نداشته، ابراز شگفتی کردهاند.
آنها پس از این ادعا که برای برخی از پروژههای سدسازی نیازی وجود نداشته، اصل آنچه میخواستهاند را در قالب سؤالی طرح کرده و نوشتهاند که «آیا بخشی از زیرساختهای آبی ایران، علاوه بر اهداف اعلامشده، برای پشتیبانی از زیرساختهای نظامی و توسعه برنامه موشکی ساخته شدهاند؟» اگر چه نویسندگان این گزارش، تأکید میکنند که برای اثبات این فرضیه، شواهد قطعی وجود ندارد؛ اما نگارش مقالهای که هیچ شواهد قطعی برای آن وجود ندارد آنهم در روزنامه نیویورکتایمز، اگر بدون طراحی قبلی بوده باشد کمی احمقانه به نظر میرسد...
اگر چه در هیچ جای مقاله ننوشته «سدها را بزنید» اما این رسانهها با طرح این شائبه و تقویت آن توسط شبکههای تروریستی موساد همچون اینترنشنال ادامه این خط را دنبال میکنند تا هدف قراردادن سد، نیروگاه و خط انتقال آب یعنی اساسیترین نیازهای مردم ایران را توجیه کنند و «جنایت» را به «اقدام مشروع» ترجمه کنند. البته نباید چنین تصور کرد که در همین جنگ رمضان، دشمن آمریکایی-صهیونیستی در زدن زیرساختهای آبی کشور تعللی داشته است. جدا از حملات تجاوزکارانه آمریکا و اسرائیل به مخازن ذخیره آب در خمین، هفتکل و بمانی سیریک و تأسیسات آبشیرینکن در جزیره قشم، نیکشهر و تیس و روستای بنجیِ جاسک، دشمن به بیش از 400 نقطه از تأسیسات آبوفاضلاب کشور که هیچ نسبتی با جنگ و مسائل نظامی نداشتند، حمله کرد و به آنها آسیب وارد کرد.این سناریوی جدید در ایران بهسرعت با واکنش همراه شد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این گزارش از اقدام متقابل ایران گفت و نوشت: «قاعده تازه: هر سد، بندر یا نیروگاه نزدیک پایگاه آمریکایی یا اسرائیلی هم دارای کاربرد دوگانه است؛ یکسان اجرا میکنیم.» اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه نیز ادعای این گزارش را «نمونه دیگری از تحرکات شیطانی برای ساختن دستاویزی تبلیغاتی و امنیتی بهمنظور توجیه تعرض به زیرساختهای حیاتی یک کشور» خواند.
****
۵ بمب خبری امریکا در ترازوی سواد رسانه
روزنامه جوان نوشت:
پنج خبر در رسانههای امریکا در یکی، دو روز اخیر مثل بمب خبری عمل کرد و واکنشهایی در دنیا و در میان ایرانیان برانگیخت. از منظر سواد رسانه میخواهم نشان دهم چرا برای فهم درست مطلب باید هر پنج خبر را «در حال بازتعریف مسئلهی ایران پس از جنگ» دید و فهمید، نه چیزی بیشتر. این پنج خبر، یکی مستند فرید زکریا با نام «ایران و بمب» بود که از سیانان پخش شد؛ دیگری خبری بود که همین شبکه از قول سازمانهای اطلاعاتی درباره «احتمال برنامهریزی ایران برای حمله با بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در واشینگتن» منتشر کرد؛ سومی گزارش نیویورکتایمز بود که یک ایرانی نوشته و نسبت به تأمین برق تأسیسات موشکی از سدهای آب هشدار داده است؛ چهارمی، تصویر مجله اکونومیست بود که به سبک «تصویرسازی تحریریهای نمادین» با ساختار معماگونه از انبوه نمادها ساخته شده و، چون پیشبینی معماگونهی سال آینده است و اشارهای هم به ایران دارد، مهم شد؛ و پنجمی انتقال شماری از وزیران کابینه به پایگاههای نظامی از ترس ایران.
معتقدم این پنج خبر فقط از منظر «بازتعریف مسائل ایران» ارتباط مشترک دارند که همین هم بسیار مهم است ولی لزوماً هیچیک بهمعنای برنامهریزی قطعی امریکا برای اقدام عملی مشخصی علیه ایران نیست، و بیشتر زمینهسازی روانی است...
سواد رسانهای باید وادارمان کند بپرسیم چرا این خبرها، در این زمان، با این صورتبندی و با این برجستهسازی منتشر میشود؟ معتقدم برای امریکا شکلگیری یک روایت تازه از «ایران پس از جنگ» که در آن ایران هم موضوع مذاکره است و هم منشأ تهدید، مهم است.
****
کتاب ایران
روزنامه اطلاعات نوشت:
بعضی سالها را نمیشود با تقویم خواند؛ باید مثل یک کتاب و یک رمان کلاسیک آنها را خواند. کتابی با افتادن ها و البته فرازهای بلند، با ناکامی و پیروزی، با سوگهای ماندگار و شادیهایی که ماندگارتر میشوند. «ایران ۱۴۰۴» از همین کتابهاست؛ کتابی که از همان صفحههای نخست، خواننده را با خود میبرد و در هر فصل، گمان میکنی سرنوشتش روشن شده است، اما فصل بعد همهچیز را به هم میزند.
در این کتاب، جنگ هست؛ نه یکبار، که دو بار. خبر شهادت رهبر هست، شهادت کودکان هست ، شهادت فرماندهان هست. التهاب دیماه هست. فشار اقتصادی و اضطراب خانهها هست. و لحظههایی هست که خواننده، اگر تاریخ ایران را نشناسد، با خود میگوید: اینجا دیگر این سرزمین ، این کشور ، این مردم ، این نظام باید از پا افتاده باشد اما روایت چیز دیگری بود .نشانهها هم کم نبود. ایران با قدرتی روبهرو شد که از حیث بودجه نظامی، فناوری، توان دریایی و هوایی، شبکه پایگاهها و قدرت ائتلافسازی، بزرگترین قدرت مادی جهان معاصر است. برآورد مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم نشان میدهد آمریکا در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۵۴ میلیارد دلار هزینه نظامی داشته است؛ رقمی نزدیک به ۱۲۹ برابر برآورد هزینه نظامی ایران در همان سال. این فقط اختلاف دو عدد نیست؛ فاصلهای است میان دو جهانِ متفاوت از امکانات، ابزار، قدرت آتش و ظرفیت تخریب.
اما تاریخ جنگها را با ماشینحساب نمینویسند. بودجه بیشتر، توان حمله میآورد؛ اما الزاماً توان تحمیلِ پایان را ایجاد نمی کند. شکست در جنگ آنجا اتفاق میافتد که طرف مقابل دست از ادامهدادن بردارد؛ وقتی دولتش از کار بیفتد، مردمش آینده را تمامشده ببینند، فرماندهیاش از هم بپاشد و کشورش از درون، پیش از آنکه در میدان، شکست بخورد اما ایران ۱۴۰۴ نه تنها به این نقطه نرسید بلکه پیروز همه عرصهها شد.
این سخن به معنای نادیدهگرفتن زخمها نیست. هیچ جامعه یا خانوادهای با یک جمله تسلیت آرام نمیشود؛ هیچ خسارتی با واژه «پیروزی» جبران نمیشود؛ و هیچ جامعهای نباید از آنچه بر او گذشته، ساده عبور کند. اما میان رنجدیدن و شکستخوردن تفاوتی بزرگ وجود دارد. ایران هزینه داد، سوگ دید، فشار کشید؛ اما پایانِ تحمیلی و تسلیم بی قید و شرط رویای بدون تعبیر متجاوزان جنگ شد.