وقتی برای تعویض روغن به تعمیرگاه می‌روید، سؤال اول معمولاً این است: «چه روغنی بریزم؟» و جواب خیلی از مکانیک‌ها هم اسم یک برند است، نه مشخصات فنی. در حالی که دو روغن از یک برند ممکن است برای دو موتور کاملاً متفاوت ساخته شده باشند. کاسترول هم همین‌طور است؛ از روغن معدنی برای موتورهای قدیمی تا روغن تمام‌سنتتیک برای موتورهای توربو.
سه گرانروی رایج بازار ایران؛ انتخاب درست به موتور شما بستگی دارد.
اگر دنبال روغن موتور کاسترول هستید، قبل از خرید دو چیز را روی قوطی نگاه کنید: عدد گرانروی (مثل 10W40) و سطح کیفیت API (مثل SN). این دو عدد از اسم محصول مهم‌ترند و باید با دفترچهٔ خودرو بخوانند.
عددهای روی قوطی روغن یعنی چه؟
عدد قبل از W
در عبارتی مثل 10W40، عدد قبل از W به رفتار روغن در هوای سرد مربوط است و W از کلمهٔ Winter می‌آید. هرچه این عدد کمتر باشد، روغن صبح‌های سرد زودتر به همهٔ قسمت‌های موتور می‌رسد. این نکته مهم است، چون بیشتر سایش موتور در همان چند ثانیهٔ اول روشن شدن اتفاق می‌افتد.
عدد بعد از W
عدد دوم غلظت روغن را در دمای کارکرد موتور، حدود ۱۰۰ درجه، نشان می‌دهد. 40 از 30 غلیظ‌تر است و 50 از هر دو. موتورهای جدید با فاصله‌های دقیق معمولاً روغن رقیق‌تر می‌خواهند و موتورهای قدیمی و کارکرده با روغن غلیظ‌تر بهتر کنار می‌آیند.
سطح کیفیت API
حرف‌هایی مثل SL، SM، SN و SP سطح کیفیت استاندارد API هستند. هرچه حرف دوم جلوتر باشد، استاندارد جدیدتر است. برای خودروهای امروزی، کمتر از SN منطقی نیست.
سه خانوادهٔ اصلی روغن کاسترول
سری GTX: برای موتورهای قدیمی‌تر و کارکرده؛ معروف‌ترین گرانروی‌اش در بازار ایران 20W50 است.
سری مگناتک: پرفروش‌ترین سری کاسترول در ایران. تمرکزش روی محافظت موتور در لحظهٔ روشن شدن و ترافیک شهری است و در گرانروی‌های 10W40، 5W30، 5W40 و 0W20 عرضه می‌شود.
سری Edge: تمام‌سنتتیک و بالاترین سطح کاسترول؛ برای موتورهای توربو و پرفشار.
کدام روغن برای کدام خودرو؟
گرانروی پیشنهادی برای سه خودروی پرفروش؛ مرجع نهایی همیشه دفترچهٔ خودروست.
پراید، تیبا، ساینا و کوییک
موتورهای کوچک و اقتصادی این خانواده با 10W40 بهترین هماهنگی را دارند. اگر موتور کارکرد بالا دارد و بین دو تعویض روغن کم می‌کند، با نظر مکانیک GTX 20W50 را هم می‌شود در نظر گرفت؛ مخصوصاً در شهرهای گرم.
پژو ۴۰۵، پارس، سمند و رانا
این موتورها با 10W40 بهترین هماهنگی را دارند. کاسترول مگناتک 10W40 با سطح SN برای رانندگی شهری و جاده‌ای هر دو مناسب است.
دنا، دنا پلاس و تارا
باز هم 10W40 رایج‌ترین انتخاب است و برخی نسخه‌ها 5W30 هم می‌پذیرند. برای نسخه‌های توربو از سطح SN پایین‌تر نروید و با دفترچه چک کنید کدام گرانروی مجاز است.
کراس‌اوورهای توربو
چری، ام‌وی‌ام، جک S5 و مشابه آن‌ها روغن رقیق‌تر و باکیفیت‌تر می‌خواهند؛ معمولاً 5W30 و در برخی مدل‌ها 0W20 یا 5W40. توربوشارژر با دور بسیار بالا می‌چرخد و با همین روغن خنک می‌شود؛ روغن ضعیف اول از همه به توربو آسیب می‌زند.
خودروهای کره‌ای و ژاپنی
بیشتر مدل‌های چند سال اخیر با 5W30 یا 0W20 کار می‌کنند. اگر دفترچه 0W20 خواسته، ریختن روغن غلیظ‌تر فقط مصرف سوخت را بالا می‌برد و فایده‌ای برای موتور ندارد.
چهار اشتباه رایج موقع انتخاب روغن
چهار اشتباهی که عمر موتور را کوتاه می‌کند.
۱. گرانروی نامناسب. ریختن 20W50 به موتور سالم فقط به این خیال که «غلیظ‌تر بهتر است»، نتیجه‌ای جز روشن شدن سخت‌تر در زمستان و مصرف بیشتر ندارد.
۲. روغن تقلبی. روغن‌های خارجی پرفروش بیشتر از بقیه جعل می‌شوند. قیمت خیلی پایین‌تر از بازار معمولاً نشانهٔ خطر است.
۳. نادیده گرفتن شرایط خودرو. کارکرد موتور، آب‌وهوای شهر و نوع رانندگی در انتخاب اثر دارند. ماشینی که هر روز در ترافیک است، با ماشینی که بیشتر جاده می‌رود یک نیاز را ندارد.
۴. تعویض دیرهنگام. روغن حتی وقتی ماشین کم کار می‌کند، با گذشت زمان کیفیتش را از دست می‌دهد. فیلتر روغن را هم همراه روغن عوض کنید؛ روغن تازه پشت فیلتر کثیف زود کثیف می‌شود.
روغن کاسترول اصل را از کجا بخریم؟
بهترین راه خرید از فروشنده‌ای است که روغن و فیلتر را با هم می‌شناسد و پای اصالت کالا می‌ایستد. مرکز پخش بهران فیلتر روغن کاسترول اصل را در گرانروی‌های مختلف کنار فیلتر مناسب هر خودرو عرضه می‌کند و برای هر ماشین راهنمایی می‌دهد کدام روغن با دفترچه‌اش جور است.
در نهایت فراموش نکنید که مرجع اصلی انتخاب روغن، دفترچهٔ خودرو است. این راهنما فقط کمک می‌کند عددهای آن را درست بخوانید و نزدیک‌ترین گزینه را پیدا کنید.