از میلیاردها یورو تا قانون ۷۰ درصد؛ چهره جدید لیگ قهرمانان اروپا

  4050620012

فصل جدید لیگ قهرمانان اروپا با درآمد ۵.۱ میلیارد یورویی و قانون ۷۰ درصدی، چهره تازه‌ای از خود نشان می‌دهد.

به گزارش تسنیم، فصل جدید لیگ قهرمانان اروپا از 8 سپتامبر (سه‌شنبه 17 شهریور) آغاز شد؛ فصلی که قرار است بار دیگر قدرت اقتصادی فوتبال باشگاهی اروپا را به نمایش بگذارد، اما همزمان باشگاه‌ها را با قوانین سخت‌گیرانه‌تری برای کنترل هزینه‌ها روبرو می‌کند. یوفا در سال‌های اخیر تلاش کرده است درآمدهای مسابقات باشگاهی را افزایش دهد اما در سوی دیگر، سقف هزینه‌های مرتبط با ترکیب تیم، دستمزدها و نقل‌وانتقالات را محدود کرده تا فاصله میان درآمد و هزینه از کنترل خارج نشود.

این تغییرات تنها به حساب‌های مالی باشگاه‌ها محدود نیست. در فصل 27-2026 تفسیر برخی قوانین داوری، نحوه استفاده از VAR و مقررات مربوط به کارت‌های زرد نیز با تغییراتی همراه شده است. به این ترتیب، لیگ قهرمانان جدید تنها یک پروژه اقتصادی بزرگ‌تر نیست؛ بلکه مسابقات از نظر مدیریتی و داوری نیز وارد مرحله تازه‌ای شده‌اند.

درآمدهای نجومی؛ لیگ قهرمانان به موتور مالی یوفا تبدیل شده است

مدل اقتصادی فوتبال اروپا طی سه دهه گذشته به شکل چشمگیری تغییر کرده است. در ابتدای دهه 1990، یوفا با راه‌اندازی لیگ قهرمانان به سمت فروش متمرکز حقوق تلویزیونی و تجاری رفت و از آن زمان، ارزش اقتصادی این رقابت به‌ طور مداوم افزایش یافته است.

نقطه عطف جدید در این مسیر، تغییر فرمت مسابقات از فصل 25-2024 بود. مرحله گروهی سنتی با یک لیگ 36 تیمی جایگزین شد و هر تیم در مرحله اصلی هشت مسابقه انجام می‌دهد. افزایش تعداد بازی‌ها، رویارویی‌های بیشتر میان تیم‌های بزرگ و تولید محتوای تلویزیونی بیشتر، فرصت‌های تازه‌ای برای درآمدزایی ایجاد کرده است.

برای چرخه مالی 2024 تا 2027، درآمد ناخالص مسابقات باشگاهی مردان یوفا برای فصل 26-2025 حدود 4.4 میلیارد یورو پیش‌بینی شده بود. از این رقم، بخش عمده پس از کسر هزینه‌ها و پرداخت‌های مربوط به همبستگی میان باشگاه‌ها دوباره میان تیم‌های حاضر در مسابقات توزیع می‌شود.

یوفا برای فصل 27-2026 نیز درآمد کلی 5.1 میلیارد یورویی را در بودجه خود پیش‌بینی کرده است؛ 81 درصد از این درآمد از حقوق رسانه‌ای، 16 درصد از قراردادهای تجاری و 3 درصد از فروش بلیت و خدمات پذیرایی به دست خواهد آمد.

در همین حال، قراردادهای تجاری چرخه بعدی مسابقات باشگاهی، یعنی دوره 2027 تا 2031 می‌تواند درآمد تجاری یوفا را بیش از پیش افزایش دهد. گزارش‌ها حاکی از آن است که درآمد سالانه اسپانسرشیپ مسابقات باشگاهی می‌تواند از مرز یک میلیارد یورو عبور کند؛ رشدی بیش از 40 درصد نسبت به سطح فعلی.

لیگ قهرمانان اروپا ,

 2.467 میلیارد یورو برای لیگ قهرمانان و سوپرجام

در ساختار مالی فعلی، 2.467 میلیارد یورو برای لیگ قهرمانان و سوپرجام اختصاص یافته است. هر یک از 36 تیم حاضر در مرحله لیگ، حداقل 18.62 میلیون یورو دریافت می‌کند. علاوه بر این، هر پیروزی 2.1 میلیون یورو و هر تساوی 700 هزار یورو برای باشگاه درآمد ایجاد می‌کند.

جدول لیگ نیز اهمیت مالی مستقیمی دارد. پاداش رتبه‌بندی مرحله لیگ بر اساس 666 سهم تقسیم می‌شود که ارزش اولیه هر سهم 275 هزار یورو است. بنابراین تیمی که در رتبه‌های بالاتر قرار می‌گیرد، نه‌ تنها شانس بیشتری برای صعود دارد، بلکه درآمد بیشتری نیز کسب می‌کند.

یکی از مهمترین اجزای این مدل، «Value Pillar» یا «ستون ارزش» است که 35 درصد از منابع توزیعی لیگ قهرمانان را شامل می‌شود و ارزش بازار تلویزیونی کشور و سابقه عملکرد باشگاه در رقابت‌های اروپایی را در نظر می‌گیرد. این ساختار باعث می‌شود باشگاه‌های بزرگ و دارای سابقه طولانی، حتی پیش از آغاز مسابقات، از ظرفیت درآمدی بیشتری برخوردار باشند.

در نتیجه، لیگ قهرمانان از یک سو پول بیشتری وارد فوتبال اروپا می‌کند اما از سوی دیگر می‌تواند شکاف میان باشگاه‌های بزرگ و تیم‌های کوچک‌تر را نیز حفظ کند، زیرا باشگاه‌هایی که سابقه، بازار رسانه‌ای و هواداران بیشتری دارند، از بخش بزرگ‌تری از منابع اقتصادی بهره می‌برند.

 قانون 70 درصد؛ پایان آزادی مالی باشگاه‌ها

افزایش درآمد به معنای آزادی بیشتر در هزینه‌کرد نیست. برعکس، یوفا از فصل 26-2025 سقف دائمی «قانون هزینه ترکیب» را روی 70 درصد درآمد باشگاه قرار داده است.

این نسبت هزینه دستمزد بازیکنان و مربیان، هزینه‌های مرتبط با نقل‌وانتقال و کارمزد واسطه‌ها را در برابر درآمدهای قابل محاسبه باشگاه می‌سنجد. هدف یوفا این است که باشگاه‌ها نتوانند صرفاً با اتکا به سرمایه مالکان، دستمزدهای نجومی و هزینه‌های سنگین نقل‌وانتقالاتی ایجاد کنند.

این قانون در تابستان امسال نیز آثار خود را نشان داد. یوفا اعلام کرد 9 باشگاه از جمله استراسبورگ، استون ویلا، نیوکاسل، چلسی، ناتینگهام فارست، نیس، فنرباغچه، فیورنتینا و آاِک آتن از سقف 70 درصد عبور کرده‌اند.

بزرگ‌ترین جریمه‌ها به استراسبورگ با 25 میلیون یورو و استون ویلا با 22.5 میلیون یورو اختصاص یافت. فنرباغچه 7 میلیون یورو، فیورنتینا 6 میلیون یورو، چلسی 3 میلیون یورو، ناتینگهام فارست 2.5 میلیون یورو، نیوکاسل 3 میلیون یورو، آاِک 500 هزار یورو و نیس 450 هزار یورو جریمه شدند. استراسبورگ و استون ویلا همچنین با محدودیت‌هایی برای ثبت بازیکنان جدید در مسابقات اروپایی فصل 27-2026 مواجه شدند.

به همین دلیل، مدیریت مالی به یکی از مهمترین بخش‌های برنامه‌ریزی نقل‌وانتقالاتی باشگاه‌ها تبدیل شده است. فروش بازیکنان، استفاده بیشتر از محصولات آکادمی، جذب بازیکن آزاد و کنترل دستمزدها اکنون اهمیت بیشتری از گذشته دارد.

 تغییر در قوانین داوری و VAR

اصلاحات فصل جدید به مسائل مالی محدود نمی‌شود. یوفا در آستانه فصل 27-2026 نحوه اجرای قوانین داوری و مداخله VAR را نیز شفاف‌تر کرده است.

روبرتو روزتی، رئیس کمیته داوران یوفا تأکید کرده است که VAR همچنان باید تنها در مواردی وارد عمل شود که یک «خطای واضح و آشکار» رخ داده باشد. هدف این است که استفاده از فناوری ویدئویی به بازبینی بی‌پایان صحنه‌های مشکوک منجر نشود و جریان طبیعی مسابقه حفظ شود. یوفا همچنین برای باشگاه‌های حاضر در رقابت‌های اروپایی جلسات آموزشی و توضیحی درباره نحوه اجرای قوانین جدید برگزار کرده است.

یکی دیگر از تغییرات قابل توجه، افزایش آستانه محرومیت به دلیل کارت‌های زرد است. از مرحله لیگ به بعد، بازیکن یا عضو کادر فنی پس از دریافت چهار کارت زرد که به اخراج منجر نشده باشد، مسابقه بعدی را از دست خواهد داد. پس از آن نیز محرومیت‌های بعدی با کارت ششم، هشتم و کارت‌های زوج بعدی اعمال می‌شوند.

این تغییر با توجه به افزایش تعداد مسابقات مرحله لیگ اهمیت زیادی دارد. تیم‌ها اکنون باید در هشت مسابقه مرحله نخست به میدان بروند و بنابراین مدیریت کارت‌ها می‌تواند مستقیماً روی ترکیب تیم‌ها در هفته‌های حساس تأثیر بگذارد.

 لیگ قهرمانان؛ ثروتمندتر اما سخت‌گیرتر

فصل 27-2026 تصویری روشن از مسیر جدید فوتبال اروپا ارائه می‌دهد: یوفا می‌خواهد مسابقات خود را به یک محصول تجاری بزرگ‌تر و سودآورتر تبدیل کند اما همزمان اجازه نمی‌دهد باشگاه‌ها بدون محدودیت درآمدهای جدید را صرف دستمزد و نقل‌وانتقال کنند.

از افزایش درآمدهای رسانه‌ای و تجاری تا مدل جدید توزیع جایزه‌ها و قانون 70 درصد، همه‌ چیز نشان می‌دهد که فوتبال باشگاهی اروپا بیش از هر زمان دیگری به یک صنعت مالی پیچیده تبدیل شده است.

لیگ قهرمانان امروز دیگر تنها مسابقه‌ای برای تعیین بهترین تیم اروپا نیست؛ بلکه یک اکوسیستم اقتصادی عظیم است که در آن موفقیت ورزشی، قدرت رسانه‌ای و انضباط مالی بیش از گذشته به یکدیگر وابسته شده‌اند.