میانجی‌گران عزیز لطفا توجه کنید!

بیژن ایرانی، گروه سیاسی الف،   4050603070

تهران به تازگی میزبان "عاصم منیر" فرمانده ارتش پاکستان و "بدر البوسعیدی" وزیر خارجه عمان بوده است. تقریبا اغلب ناظران و تحلیلگران اجماع نظر دارند که دستورکار اصلی سفر این دو مقام منطقه ای به ایران، مرتبط با تنش های جاری میان ایران و آمریکا و تلاش برای خروج روندهای جاری از بن‌بست است. با این همه، با توجه به روند تحولات ماه های اخیر، به نظر می رسد میانجی‌گران محترم خارجی باید چند نکته را مد نظر داشته باشند. 

اول اینکه هرگونه میانجی‌گری و مذاکره از نگاه ایران، همانطور که مقام های ارشد کشورمان نیز در مدت اخیر بارها گفته اند، باید ختم به نتایج ملموس به نفع ایران نیز شود. اینکه دشمن آمریکایی بخواهد ایران را سرگرم تفاهمنامه اسلام‌آباد کند و وقت‌کشی داشته باشد تا انتخابات میاندوره ای کنگره با سلامت برگزار شود و سپس دست به ماجراجویی علیه ایران بزند، مساله ای نیست که ایران آن را بپذیرد و بدون تردید گزینه های خاص خود را هم در مواجهه با آن دارد. مذاکره و تعامل دیپلماتیک، باید تحقق‌بخش وضعیت برد-برد واقعی باشد و میانجی‌گران باید در این رابطه تلاش کنند نه اینکه عملا در نقش اهرم فشار یک طرف درگیری، کنشگری کنند. 

نکته دوم اینکه میانجی‌گران خارجی و به طور خاص عمان و پاکستان باید به صراحت موضع‌گیری کنند و بگویند که آمریکا تعهداتش در قالب تفاهمنامه مشترک با ایران را نقض کرده است. اینکه این بازیگران مواضع مبهم می‌گیرند و وقتی حرف از تعهدات ایران می شود، خواستار تحقق صددرصدی اقدامات از سوی ایران هستند، به هیچ عنوان منطقی نیست. ایران بارها اعلام کرده اجرای تعهدات، متقابل خواهد بود و بی‌تعهدی آمریکا، با اجرای کامل تعهدات از سوی ایران همراه نخواهد شد. 

و مساله سوم اینکه هرگونه اقدام دیپلماتیک و میانجی‌گرانه، باید ماهیت عملگرا داشته باشد. صِرف مواضع دیپلماتیک به هیچ وجه گرهی را باز نمی کند و البته که فرسایشی شدن روندهای جاری سبب خواهد شد تا ایران هم برای دفاع از منافع خود، وارد عرصه هایی شود که پیشتر از حرکت به سمت آن ها خودداری کرده است. از این رو، اگر صرفا قرار است نمایش های تبلیغاتی انجام گیرد و هیچ گام عملی برداشته نشود و رسیدن به یک تفاهم جدید به معنای تسلیم ایران در برابر خواسته‌های کاخ سفید درنظر گرفته شود، بهتر است همین حالا هیچ اقدام میانجی‌گرانه‌ای صورت نگیرد. زیرا نه دولت و نه ملت ایران بنای پذیرش این مساله را ندارند.