به گزارش حوزه، حجتالاسلام والمسلمین قربانیمقدم، استاد حوزه علمیه اصفهان به مناسبت سالروز امامت حضرت ولیعصر (عجل الله تعالی فرجه) به تشریح شیوه معرفی حضرت صاحبالزمان عجل الله تعالی فرجه الشریف از سوی امام حسن عسکری علیهالسلام پرداخت.
شهادت امام حسن عسکری علیهالسلام در جوانی؛ نشانه هراس حکومت از نفوذ ائمه علیهمالسلام
حجتالاسلام والمسلمین قربانیمقدم با اشاره به شهادت امام حسن عسکری علیهالسلام در سن ۲۸ سالگی اظهار کرد: تمام ائمه علیهمالسلام در جوانی یا میانسالی از دنیا رفتند و این مسئله نشان میدهد که آنان به شهادت رسیدند؛ چراکه حکومتهای وقت نمیتوانستند نفوذ روزافزون ائمه علیهمالسلام و تحرکات اجتماعی و سیاسی آنان را تحمل کنند.
وی افزود: این مسئله درباره امام حسن عسکری علیهالسلام با وضوح بیشتری قابل مشاهده است؛ امامی جوان که در سن ۲۸ سالگی و در شرایطی که تحت نظارت حکومت قرار داشتند، به شهادت رسیدند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: امام حسن عسکری علیهالسلام در منطقهای نظامی و تحت کنترل حکومت زندگی میکردند و به همین دلیل به «عسکری» شهرت یافتند. اینکه امامی جوان در چنین شرایطی تحت مراقبت باشد و در ۲۸ سالگی از دنیا برود، برای یک مورخ نشانه روشنی از نگرانی حکومت وقت نسبت به شخصیت و جایگاه ایشان است.
وعده ظهور فرزندی که حکومتهای ظالم را برمیچیند
حجتالاسلام قربانیمقدم با اشاره به علت هراس حکومت عباسی از امام حسن عسکری علیهالسلام گفت: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم وعده داده بودند که از نسل امام یازدهم علیهالسلام، امامی خواهد آمد که حکومتهای ظالم را برمیچیند و عدل و داد را در سراسر زمین گسترش میدهد.
وی خاطرنشان کرد: حتی بدون مراجعه مستقیم به آیات و روایات نیز وقتی این اطلاعات تاریخی را در کنار یکدیگر قرار دهیم، میتوانیم به این نتیجه برسیم که حکومت وقت نسبت به تولد فرزند امام حسن عسکری علیهالسلام و آینده او نگرانی جدی داشته است.
معرفی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به خواص و شیعیان مورد اعتماد
این کارشناس دینی با بیان اینکه امام حسن عسکری علیهالسلام به دلیل شرایط امنیتی نمیتوانستند وجود فرزند خود را به صورت علنی اعلام کنند، گفت: با وجود این محدودیتها، امام علیهالسلام موضوع را به برخی از خواص و افراد مورد اعتماد اطلاع میدادند.
وی در ادامه به احمد بن اسحاق اشعری قمی اشاره کرد و گفت: احمد بن اسحاق از خاندانهای علمی و از شیعیان باسابقه قم بود و نمایندگی امام حسن عسکری علیهالسلام را در قم بر عهده داشت.
نگرانی شیعیان قم درباره امام پس از امام حسن عسکری علیهالسلام
حجتالاسلام قربانی مقدم ادامه داد: با توجه به اینکه امام حسن عسکری علیهالسلام تنها ۲۸ سال داشتند، شیعیان قم نسبت به آینده نگران بودند و از خود میپرسیدند اگر برای امام یازدهم علیهالسلام اتفاقی بیفتد، امام بعدی چه کسی خواهد بود؟
وی افزود: در دوره ائمه پیشین، معمولاً امامان فرزند خود را سالها پیش از رسیدن به امامت به شیعیان معرفی میکردند؛ اما شرایط امام حسن عسکری علیهالسلام اجازه چنین معرفی عمومی و گستردهای را نمیداد.
سفر احمد بن اسحاق به سامرا برای شناخت امام بعدی
این استاد حوزه علمیه اصفهان: شیعیان قم از احمد بن اسحاق خواستند به سامرا برود و از امام حسن عسکری علیهالسلام درباره امام پس از ایشان کسب تکلیف کند.
وی افزود: احمد بن اسحاق به سامرا رفت و هنگامی که به محضر امام حسن عسکری علیهالسلام رسید، پیش از آنکه سؤال خود را مطرح کند، امام فرمودند: «این زمین خدا هیچگاه از حجت خدا خالی نخواهد بود.
حجتالاسلام قربانی مقدم ادامه داد: احمد بن اسحاق پس از شنیدن این سخنان، اطمینان بیشتری پیدا کرد و از امام خواست امام بعدی را به او معرفی کنند. امام حسن عسکری علیهالسلام نیز پس از مدتی، کودکی سهساله را نزد او آوردند و فرمودند این فرزند من، امام شما پس از من است.
تلاوت قرآن از سوی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ نشانهای برای اطمینان احمد بن اسحاق
وی بیان کرد: احمد بن اسحاق از امام حسن عسکری علیهالسلام درخواست کرد برای اطمینان بیشتر، نشانهای ارائه کنند. در این هنگام، حضرت ولیعصر عجل الله تعالی فرجه الشریف که در آن زمان کودکی سهساله بودند، آیاتی از قرآن را تلاوت کردند و امام حسن عسکری علیهالسلام درباره ایشان فرمودند که این فرزند، بقیةالله و منتقم خون اجداد خویش است.
این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: امام حسن عسکری علیهالسلام به احمد بن اسحاق تأکید کردند که او از خواص است و به همین دلیل حضرت را به او معرفی کردهاند. احمد بن اسحاق نیز پس از مشاهده این نشانهها با اطمینان به قم بازگشت و موضوع را برای شیعیان بیان کرد.
غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف؛ آزمونی برای ایمان شیعیان
حجتالاسلام قربانیمقدم در ادامه به سخنان امام حسن عسکری علیهالسلام درباره آینده حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف اشاره کرد و گفت: امام یازدهم علیهالسلام فرمودند در فرزندشان سنتی از حضرت خضر علیهالسلام وجود دارد و آن، غیبت است؛ به این معنا که فرزندشان غایب خواهد شد و در دوران غیبت، ایمان برخی افراد متزلزل میشود، اما شیعیان ثابتقدم و مؤمن، منتظر ایشان خواهند ماند.
وی افزود: همچنین درباره سنتی از ذوالقرنین در وجود حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف سخن گفته شده که میتواند ناظر به اقتدار جهانی آن حضرت باشد.
روایت ابوالادیان و سه نشانه امام پس از امام حسن عسکری علیهالسلام
محقق حوزوی با اشاره به روایت ابوالادیان، یکی از خادمان امام حسن عسکری علیهالسلام، گفت: ابوالادیان مأمور رساندن نامههای امام به نمایندگان ایشان در شهرهای مختلف بود.
وی ادامه داد: در بیماری آخر امام حسن عسکری علیهالسلام، حضرت نامههایی به ابوالادیان دادند و فرمودند سفر تو ۱۴ روز طول خواهد کشید و روز پانزدهم، هنگامی که به سامرا بازگردی، صدای گریه و شیون را از خانه من خواهی شنید و این نشانه رحلت من است.
حجتالاسلام قربانی مقدم افزود: ابوالادیان از امام پرسید پس از شما امام چه کسی خواهد بود؟ امام حسن عسکری علیهالسلام سه نشانه بیان کردند؛ نخست کسی که پاسخ نامههایی را که به ابوالادیان سپرده شده مطالبه کند؛ دوم کسی که بر پیکر امام نماز بخواند؛ و سوم کسی که از محتویات کیسهای که همراه ابوالادیان بود خبر دهد.
جعفر و ادعای امامت پس از رحلت امام حسن عسکری علیهالسلام
حجت الاسلام قربانیمقدم گفت: هنگامی که ابوالادیان پس از سفر خود به سامرا بازگشت، همانگونه که امام فرموده بودند، صدای گریه و شیون از خانه ایشان شنیده میشد. در این هنگام، جعفر، برادر امام حسن عسکری علیهالسلام، در خانه حضور داشت و مردم به او به عنوان جانشین امام تسلیت میگفتند.
وی افزود: ابوالادیان که شناختی از وضعیت جعفر داشت، با دیدن این صحنه متعجب شد؛ اما برای عمل به سخن امام حسن عسکری علیهالسلام، منتظر نشانههای تعیینشده ماند.
حضور کودک خردسال و اقامه نماز بر پیکر امام
این کارشناس دینی ادامه داد: هنگامی که قرار شد بر پیکر امام حسن عسکری علیهالسلام نماز خوانده شود، جعفر جلو آمد تا نماز را اقامه کند؛ اما در همان لحظه کودکی خردسال از خانه بیرون آمد، عبای جعفر را گرفت و او را کنار زد و خود برای اقامه نماز بر پیکر امام پیش رفت.
حجتالاسلام قربانیمقدم افزود: مردم پشت سر آن کودک نماز خواندند و پس از پایان نماز، آن کودک نزد ابوالادیان آمد و پاسخ نامهها را از او طلب کرد. بدین ترتیب، دو نشانهای که امام حسن عسکری علیهالسلام پیشتر بیان کرده بودند، تحقق یافت.
شیعیان قم و آشکار شدن نشانه سوم
وی بیان کرد: در همان روز، گروهی از شیعیان قم که از رحلت امام حسن عسکری علیهالسلام اطلاعی نداشتند، وارد سامرا شدند. آنان مقداری اموال و نامه برای امام آورده بودند و پس از اطلاع از رحلت ایشان، درباره امام بعدی پرسیدند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: آنان را به سوی جعفر راهنمایی کردند. شیعیان قم پس از دیدار با جعفر، درباره نامهها و اموالی که همراه داشتند از او توضیح خواستند، اما جعفر نتوانست پاسخ آنان را بدهد.
وی افزود: در همین هنگام، فردی از سوی خانه امام حسن عسکری علیهالسلام آمد و به شیعیان قم درباره نام صاحبان نامهها و مقدار اموال هر یک از آنان اطلاعات داد. شیعیان مشاهده کردند که آنچه گفته شده دقیقاً با نامهها و اموال آنان مطابقت دارد و این نشانه سوم نیز برای آنان آشکار شد.
تدبیر امام حسن عسکری علیهالسلام برای حفظ مسیر امامت
حجتالاسلام قربانیمقدم با تأکید بر شرایط دشوار دوران امام حسن عسکری علیهالسلام گفت: با وجود فشار و نظارت شدید حکومت، امام علیهالسلام در معرفی فرزند خود و امام پس از خویش کوتاهی نکردند، بلکه به شیوههای مختلف افراد خاص و شیعیان مورد اعتماد را از وجود حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و امامت ایشان مطلع کردند.
وی تصریح کرد: همین تدبیر موجب شد جامعه شیعه پس از شهادت امام حسن عسکری علیهالسلام، با وجود غیبت امام، دچار حیرت گسترده نشود. اگرچه اختلافات محدودی مانند ماجرای جعفر به وجود آمد، اما جریان اصلی تشیع توانست امام خود را بشناسد و مسیر امامت را ادامه دهد.