عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان، در مکه مکرمه، اقدام به امضای یک توافق همکاریهای مشترک دفاعی کرده اند. شاید بند مهم این توافق که با بازتاب های گسترده ای نیز همراه شده این باشد که: حمله به هر کشور، با واکنش دو کشور دیگر نیز رو به رو خواهد شد. این توافق در شرایطی امضا شده که در تحلیل آن باید چند نکته را مد نظظر داشت.
اول اینکه در وضعیتی که سعودی ها به شدت از انتقام جویی مقاومت اسلامی عراق به دلیل حمله چند وقت قبل جنگنده های سعودی به پایگاه های حشدالشعبی عراق، هراس دارند، این توافق و ابتکارِ آن از سوی ریاض سعی دارد حدی از امنیت را برای عربستان ایجاد کند. این در حالی است که باید از سران رژیم سعودی پرسید وقتی آمریکا نتوانسته در جریان تحولات ماه های اخیر از آن ها و منافعشان حراست کند، چرا این تصور را دارند که پاکستان و ترکیه قادرند چنین کاری را انجام دهند؟
نکته دوم اینکه هم ترکیه و هم پاکستان با مشکلات عدیده ای در حوزه حکمرانی اقتصادی و امنیتی و سیاسی خود رو به رو هستند. باید از رهبران عربستان پرسید که آیا واقعا آن ها فکر می کنند که آنکارا و اسلام آباد خود را در موقعیتی می بینند که به دلیل جرایم سعودی ها، مشکلات خودشان را بیشتر کنند و به نفع آن ها وارد ماجراجویی های نظامی شوند؟ به نظر می رسد اصلِ ماجرا این است که دولت های پاکستان و ترکیه نیز به سبک دولت آمریکا و دیگر بازیگران غربی، عربستان سعودی را همچون گاوی شیرده می بینند که می توانند منافع قابل توجهی را از طریق توسعه برخی پیوندها با آن و دادن بعضی وعده ها به آن، کسب کنند.
و در نهایت نکته سوم اینکه عربستان سعودی در زمره کشورهایی است که بیشتر بودجه نظامی سالیانه در جهان را دارند. عددی که بیش از 70 میلیارد دلار برآورد می شود. در این نقطه یک سوال جای طرح دارد و آن هم این است که چرا این حد از هزینهکردهای نظامی، نمی تواند سعودی ها را به نقطه ای برساند که آن ها خود قادر به دفاع از کشورشان باشند و همچنان برای تامین امنیتشان، محتاج بازیگران خارجی هستند؟ جالب اینکه ایران با بودجه نظامی به مراتب کمتر، در جریان تحولات ماه های اخیر در برابر تجاوز همزمان آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک خود ایستاده و طرح های آن ها را به شکست کشانده و حتی پیروزی های راهبردی قابل توجهی نظیر تثبیت تسلط خود بر تنگه هرمز را نیز کسب کرده است. آنچه واضح است، توافق مکه بیش از هر چیزی، پرده ای جدید از سریال شکست های پی در پی سعودی ها در قالب معادلات کلان منطقهای است.