مرکز تحقیقات رایانهای علوم اسلامی، مجموعه آثار رهبر شهید حضرت امام خامنهای(ره) را با عنوان «حدیث ولایت» که شامل مجموعه بیانات و پیامهای ایشان از سال ۱۳۵۷ تا کنون است در قالب ۱۲۱ عنوان کتاب در ۲۰۸ جلد منتشر کرده است که میراث بزرگ و یادگار گرانسنگی در طول قرون خواهد بود. بیتردید آثار، تألیفات و شاگردان یکی از مواریث رهبری شهید تلقی میشود. درباره منظومه فکری رهبری شهید قبلاً در همین ستون نکاتی را قلمی کردهام، اما امروز درباره یکی از بنیادیترین و راهبردیترین میراث تمدنی آیتالله خامنهای که «نظریه تمدن نوین اسلامی» است مطالبی را تقدیم میکنم.
این نظریه بر پایه پیوند میان «دین و علم» و اصولی چون: عدالت، علم، اخلاق، کرامت انسانی، وحدت و اتحاد جهان اسلام استوار شده است. رهبری شهید در خصوص الگوی مدنظر خود، «انقلاب اسلامی» سال ۱۳۵۷ را گام اول در چارچوب تحول و دگرگونی همه جانبه در ارزشها و هنجارهای حاکم آن زمان میداند. در گام دوم، «نظام اسلامی» و استقرار ساختارها و نهادهای جدید با رویکردهای انقلابی تعریف میشود. «دولت اسلامی» گام سوم شکل گیری تمدن نوین اسلامی است که شاخصه آن کارگزاران و دولتمردان مؤمن، عدالت خواه و مردمی با رویکرد تحولگرا است که توسعه، عمران و پیشرفت همه جانبه کشور را دنبال میکنند. گام چهارم، «شکل گیری جامعه اسلامی» است که سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی و حاکمیت ارزشها و هنجارهای متأثر از آن زیست شرافتمندانه و مشاهده رفتارهای اجتماعی و نمادهای این هنجارها را در بر میگیرد. و بالاخره گام آخر، «تمدن اسلامی» است که یک جامعه الگو و نمونه را در ایران به عنوان «ام القری جهان اسلام» به دنیا معرفی میکند که «اخلاق، عدالت و معنویت» روح حاکم بر آن است.
رهبری شهید انقلاب ابزارها و ساز و کارهای دستیابی به این نظریه «تمدن نوین اسلامی» را بر سازههای زیر استوار میدانند:
«اسلام و نظام اسلامی، ایران، زبان فارسی و صیانت از میراث تاریخی و تمدنی» پر افتخار ایرانیان که در طول تاریخ نقش اساسی در «بقای ایران و حاکمیت اسلام» داشته است. ایشان در این زمینه این موارد را مورد تأکید قرار میدهند.
یکم) از نظر ایشان «اسلام و نظام اسلامی» یک تاریخچه و قدمت چند صد ساله دارد و سرآغاز آن را از حکومت اسلامی که در مدینه توسط پیامبر اکرم(ص) تأسیس شد و تفصیل آن را در کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» و «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» و سایر آثار و تألیفات ایشان میتوان دید. در قرن حاضر، «نظام جمهوری اسلامی» را که امام خمینی، معمار کبیر انقلاب اسلامی و مؤسس جمهوری اسلامی «حفظ آن را اوجب واجبات» میدانست مصداق بارز همه این مبارزات و مجاهدتهای طول تاریخ برای حاکمیت اسلام میداند و از دیدگاه رهبری شهید جمهوری اسلامی مختصاتی دارد که مهمترین آن از نظر اعتبار، نفوذ، جایگاه و منزلت، «حاکمیت منظومه فکری امام خمینی» است.
ایشان تصریح میکند که «این انقلاب بی نام خمینی در هیچ کجای جهان شناخته شده نیست». به عبارتی، شناسنامه این انقلاب را با «نام امام خمینی» مترادف میداند. رهبر شهید انقلاب «بیداری اسلامی و نهضت اسلامی» را میراث بزرگ امام خمینی میدانست و بر «اتحاد و وحدت مسلمانان» به عنوان مؤلفه مهم نظریه تمدن نوین اسلامی تأکید داشت.
دوم) ایران: بیتردید آیتالله خامنهای را باید «ایرانیترین روحانی قرن» بنامیم چرا که ایشان همواره بر نقش ایران در توسعه و ترویج علم و دانش نه تنها در ایران بلکه در جهان تأکید داشت. ایشان بناها و اماکن تاریخی در ایران فرهنگی را مرهون سرپنجه تدبیر و هنر معماران و هنرمندان ایرانی و افتخار آمیز میدانست. ایشان بعد از رخدادها و حوادث انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ و پیامدهای ناشی از آن هنگام دعوت از مردم برای حضور در پای صندوقهای رأی و مشارکت سیاسی از آنان خواست که اگر «نظام و رهبری را قبول ندارید، بخاطر ایران رأی دهید».
افزون بر این، فراموش نکردهایم در شب عاشورا در حسینیه امام خمینی در سال ۱۴۰۴ در هنگامه جنگ متجاوزان آمریکایی ـ صهیونیستی و متحدان آنها علیه کشور از مداح بیت خواستند که از «ایران» بخواند و بعد همانجا تصریح کردند که «ایران ای سرای امید» مطالبه بعدی برای اجرا باشد. رهبری شهید «بقای ایرانی گری» را در اهمیت وطن، پرچم، اتحاد مقدس مردم و حفظ انسجام ملی میدانستند.
سوم) زبان فارسی و صیانت از میراث تاریخی و تمدنی: بارها رهبری شهید در سخنرانیها، ملاقاتها و دیدارها فرمودند که «اسلام و نظام اسلامی، ایران و زبان فارسی» به مثابه خطوط قرمز رهبری تلقی میشود که بر حفظ و تقویت آن با احدی تعارف نخواهد داشت.
رهبری شهید که خود خطیب، نویسنده، سخنور، شاعر و هنرمند برجستهای بود، «قدر زبان فارسی» را بدرستی میدانست، چرا که همواره تأکید میکرد زبان فارسی زبان علم است و هر کس در هر کجای جهان بدنبال علم و دانش است باید زبان فارسی را یاد بگیرد. اگرچه فرهنگستان زبان و ادب فارسی در دوره نخست در سال ۱۳۱۴ شمسی شکل گرفت اما بیتردید باید آیتالله خامنهای را احیاگر این نهاد در بعد از انقلاب اسلامی دانست.
بسیاری از آثار مکتوب از جمله تألیفات حکیم ابوعلی سینا به دستور و سفارش ایشان بعد از انقلاب به زبان فارسی ترجمه شد. توسعه کمی و کیفی برخی بناهای تاریخی از جمله «آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی در توس»، «تخت جمشید در فارس» و «موزه ملی ایران» با سفارش، حمایت و دستورات ایشان انجام شده است. رهبری شهید در دیدار با دستاندرکاران کنگره ملی شهدای لرستان تأکید کردند: «باید از گذشته تاریخی خود استفاده و میراث گذشته را به نسلهای کنونی منتقل کنیم». آیتالله خامنهای، فردوسی، مولوی، جامی، صائب، سعدی، حافظ، بیدل، را بزرگان و ائمه شعر و در یک کلام «پیامبران شعر فارسی» میدانست. اینک با وداع، تشییع و خاکسپاری تاریخی و بینظیر رهبری شهید که در جهان تاکنون مشابه نداشته است، ما هستیم و میراث گرانسنگ امام و قائد شهیدمان. امید آنکه همه وفادار به آرمانها و میراث ارزنده ایشان باشیم.