در این دوره قوه قضاییه با رویکرد حفظ حریم خصوصی، دفاع از آزادیهای مشروع و پیشگیری از جرایم و آسیبهای روانی در فضای مجازی و همچنین برخورد قاطع با اراذل و اوباش و مخلان نظم عمومی، جرایم منافی عفت، سارقان مسلح و باندهای سازمان یافته و جرایم خشن، برنامههایی را برای تأمین امنیت روانی و مدیریت هوشمند و پیشگیرانه این فضا دنبال کرده است که گزارش آن در این بخش ارائه میشود.
قوه قضاییه در پنج سال گذشته با تمرکز بر مقابله با پدیده مخرب قمارهای اینترنتی، اقدامات نظارتی، پیشگیرانه و کیفری گستردهای را به اجرا گذاشته است. این اقدامات منجر به کاهش ۶۷ درصدی ارتکاب جرم قمار در فضای مجازی و کاهش چشمگیر استفاده از درگاههای پرداخت الکترونیکی برای تراکنشهای مرتبط با قمارخانههای برخط شده است.
قوه قضاییه در طول ۵ سال اخیر اقدام به شناسایی و مسدودسازی بیش از ۳۵ هزار حساب بانکی و ۱۲۵۰ درگاه بانکی مرتبط با شبکه قمار برخط کرده است. همچنین بیش از ۹۶۰۰ فقره شماره تلفن اجارهای که برای هدایت و راهبری قمارخانههای مجازی استفاده میشدند، شناسایی شدند. در زمینه شناسایی مجرمان، هویت بیش از ۵۷۵۰ نفر از قماربازان حرفهای با سابقه مبالغ بیش از ۵ میلیارد ریال و بیش از ۳۵ هزار نفر از عوامل، تأمینکنندگان حساب و شبکههای پولشویی مرتبط با این جرایم کشف شد. همچنین ارسال هدفمند بیش از ۱ میلیون و ۶۶۵ هزار پیامک هشدار و اخطار به قماربازان و افراد شناساییشده، منجر به کاهش بیش از ۶۰ درصدی ارتکاب جرم در این دوره گردید. از دیگر دستاوردهای مهم میتوان به اصلاح مواد ۷۰۵ تا ۷۱۱ قانون مجازات اسلامی (بخش تعزیرات) با افزودن صریح قمار اینترنتی و تعیین مجازات برای آن اشاره کرد.
ساماندهی بانکی و شفافیت مالی
قوه قضاییه با همکاری بانک مرکزی و بانکهای عامل، اقداماتی را برای تقویت بخش نظارتی بانکها و مؤسسات مالی انجام داده است. از جمله این اقدامات میتوان به ایجاد فهرست سیاه اشخاصی که حساب بانکی خود را به قمارخانههای مجازی اجاره میدهند، اعمال محدودیتهای غیرقضایی برای اعطای خدمات بانکداری الکترونیک به این افراد، و پیادهسازی «طرح اعتبارسنجی و افزایش مسئولیتپذیری صاحبان حسابها و درگاههای بانکی» اشاره کرد. این طرح با اجرای نظام اعتبارسنجی و اعمال محدودیتهای قانونی، مسئولیت صاحبان حسابهای اجارهای مجرمانه را افزایش داده است.
چالش نسل جدید و پاسخ قاطع قوه قضاییه
با پیشرفت تکنولوژی و افزایش ضریب نفوذ اینترنت، پدیده شرطبندی و قمار بهویژه در میان جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله رشد تصاعدی داشته است. قوه قضاییه در ادامه حرکت تحولی خود، با ترکیب اقدامات نظارتی، پیشگیرانه و کیفری، سعی در مقابله با این معضل مالی و روانی دارد. شناسایی هوشمند ارتباطات مالی و تحصیل وجوه نامشروع، نقش مهمی در کشف شبکههای قمارخانههای رایانهای و تعقیب کیفری شرکتهای خدمات بانکی و عوامل پولشویی ایفا کرده است.