به گزارش الف برای عبور از این شرایط شکننده و مدیریت پیک گرما با حداقل خاموشی، اتخاذ یک راهبرد دوگانه (کوتاهمدت و بلندمدت) گریزناپذیر است.
تغییر زمانبندی تعمیرات نیروگاههای حرارتی
در کوتاهمدت، بار اصلی تأمین برق همچنان بر دوش نیروگاههای حرارتی است (با تولیدی بالغ بر 54,627 مگاوات در زمان اوج بار). یکی از پاشنه آشیلهای شبکه برق در سالیان گذشته، طولانی شدن روند تعمیرات اساسی این نیروگاهها و خروج آنها از مدار در روزهای حساس بوده است.
وزارت نیرو باید رویکرد سنتی خود را تغییر داده و فاز تکمیل و تعمیرات اساسی نیروگاههای حرارتی را بسیار زودتر آغاز کند. شروع عملیات اورهال از اواخر زمستان (حدود اسفندماه) این تضمین را ایجاد میکند که تمامی واحدهای تولیدی تا اوایل تابستان و پیش از شروع موج اصلی گرما، با حداکثر آمادگی در مدار قرار گیرند. این اقدام راهبردی، حاشیه امنیت شبکه را بالا برده و فشار ناشی از کمبود تولید در حیاتیترین روزهای سال را به شدت کاهش میدهد.
گذار از عصر فسیلی و الگوبرداری جهانی
با این حال، تعمیرات بهموقع تنها یک مُسکن موقت است. تکیه بیش از حد به نیروگاههای حرارتی و سوختهای فسیلی، شبکهای آسیبپذیر و پرهزینه ایجاد کرده است که در زمستان با کمبود گاز و در تابستان با افت راندمان مواجه میشود.
ایران باید مانند بسیاری از کشورهای جهان، مسیر کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی را با سرعت بیشتری طی کند. امروزه کشورهای صنعتی نظیر آلمان و استرالیا، غولهای اقتصادی مانند چین، و حتی کشورهای همسایه نظیر پاکستان، سرمایهگذاریهای عظیمی برای تنوعبخشی به سبد انرژی خود انجام دادهاند. گذار به سمت انرژیهای پاک الزام بقای اقتصادی و امنیت انرژی کشورها است.
اولویت فعلی کشور: نیروگاههای خورشیدی پشتبامی
در مسیر تنوعبخشی به سبد انرژی، «برق خورشیدی» به یک دلیل بسیار روشن باید در اولویت اول سیاستگذاران قرار گیرد: هزینه تمامشده بسیار پایین تولید در مقایسه با سایر روشها.
در این میان، توسعه «نیروگاههای خورشیدی پشتبامی» مؤثرترین، سریعترین و مردمیترین شکل توسعه تجدیدپذیرهاست. برخلاف نیروگاههای بزرگ حرارتی که نیازمند سالها زمان، میلیاردها دلار سرمایه، زیرساختهای عظیم انتقال و مصرف منابع آبی هستند، پنلهای خورشیدی روی سقف خانهها و کارخانهها، برق را دقیقاً در همان نقطه مصرف تولید میکنند. این مدل نه تنها اتلاف شبکه انتقال را به صفر میرساند، بلکه با مشارکت دادن مردم و صنایع در تولید برق، فشار را از روی دوش دولت و شبکه سراسری برمیدارد.
تابستانهای پیشِ رو تنها با یک مدیریت هوشمند و ترکیبی قابل عبور است. از یک سو، وزارت نیرو باید با برنامهریزی دقیق، استارت تعمیرات نیروگاههای حرارتی را از اسفندماه بزند تا در تابستان هیچ واحدی به دلیل نقص فنی از مدار خارج نباشد. از سوی دیگر، باید با ارائه مشوقهای جذاب، مسیر را برای توسعه برق خورشیدی، بهویژه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی، هموار کرد تا کشور از تله وابستگی به سوختهای فسیلی رهایی یابد.