به گزارش ایسنا، هنا ویرکنن، معاون اجرایی کمیسیون در امور حاکمیت فناوری، امنیت و دموکراسی، در بیانیهای همراه با این اعلامیه گفت: ما در جهانی زندگی میکنیم که ژئوپلیتیک و فناوری جداییناپذیر هستند. زمان آن رسیده است که اروپا کنترل دادههای خود، زنجیرههای تأمین و آینده خود را به روشی پاک و پایدار در دست داشته باشد.
به نقل از نیچر، چندین کشور اروپایی در حال حاضر از فناوریهای آمریکایی فاصله گرفتهاند و برخی از محققان اثرات این تغییرات را احساس میکنند. امسال، دولت فرانسه برنامههایی را برای کنار گذاشتن ارائهدهندگان خدمات فناوری اطلاعات (IT) غیراروپایی اعلام کرد و برای مثال، این کشور برنامه دارد در برخی ایستگاههای کاری، سیستمعامل ویندوز شرکت مایکروسافت را با سیستم عامل متنباز آن به نام لینوکس جایگزین کند.
همچنین تمام نهادهای دولتی موظف خواهند شد بهجای استفاده از سرویس ویدئوکنفرانس زوم از پلتفرم Visio استفاده کنند؛ سامانهای که توسط اداره بینوزارتی امور دیجیتال فرانسه توسعه داده شده است.
تغییرات مشابهی نیز در بخشهایی از آلمان، دانمارک و دیگر کشورهای اروپایی در حال اجرا است.
برخی از موسسات تحقیقاتی در اروپا پیشتر قراردادهای مربوط به محصولات دیجیتال ایالات متحده را لغو کردهاند و بسیاری دیگر به طور فعال در حال بحث در مورد چگونگی استقلال بیشتر دیجیتال هستند. برخی از محققان نیز به طور مستقل به وابستگی خود به فناوری ایالات متحده پایان میدهند.
پیر سنلار، معاون رئیس زیرساختهای دیجیتال و همگرایی فناوری اطلاعات در پاریس، میگوید: برای بسیاری، این اقدامات ناشی از نگرانیهای مربوط به تحولات سیاسی در چند سال گذشته، مانند نگرانیها در مورد حریم خصوصی دادهها و کاهش آزادی دانشگاهی در کشورهایی مانند ایالات متحده است. این درک فزاینده وجود دارد که شاید دور شدن از سیستمهای مدیریت شده توسط شرکتهای آمریکایی ایده خوبی باشد.
به دنبال استقلال
برخی از مؤسسات پژوهشی در فرانسه در حال انجام تغییرات گستردهای برای جدا کردن سیستمهای دیجیتال خود از ارائهدهندگان غیراروپایی هستند. در ماه دسامبر، بزرگترین سازمان تحقیقاتی عمومی این کشور، مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (CNRS)، کارمندان خود را از استفاده از چتباتهای مصرفی ساخته شده در خارج از اروپا، مانند چتجیپیتی از اوپن ایآی در سانفرانسیسکو، کالیفرنیا و جمینای گوگل، منع کرد. در عوض، مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه به کارکنان خود دسترسی به امی (Emmy)، یک ابزار هوش مصنوعی مولد از Mistral AI در پاریس، را ارائه داد و آن را به عنوان جایگزینی امن برای مدلهای زبانی بزرگ ساختهشده در ایالات متحده و چین توصیف کرد.
برخی از این تغییرات در سایر مؤسسات دانشگاهی فرانسه نیز احساس میشوند. در دانشگاه علوم و ادبیات پاریس که اکثر محققان آن عضو آزمایشگاههای مرکز ملی تحقیقات فرانسه هستند، بسیاری از محققان پس از فسخ قرارداد با زوم، شروع به استفاده از Visio کردند.
در حال حاضر، تغییرات گسترده دیگری به سمت فناوریهای دیجیتال اروپایی رخ نداده است، اما بسیاری از دانشگاهها در حال بررسی راههایی برای کاهش وابستگی خود به ارائهدهندگان آمریکایی هستند. به گفته سنلار، بسیاری از دانشگاههای فرانسه به شدت به خدمات فناوری اطلاعات شرکتهای بزرگ آمریکایی مانند مایکروسافت وابستهاند و تعیین زمان و چگونگی جایگزینی این خدمات، موضوع سادهای نیست. در آلمان نیز تعداد انگشتشماری از دولتهای شهری و ایالتی در حال جدا شدن از شرکتهای فناوری آمریکایی هستند. به عنوان مثال، دولت ایالت شلسویگ-هولشتاین ابزارهای مایکروسافت را با ابزارهای متنباز جایگزین کرده است. ورونیکا پنر، مدیر ارشد دیجیتال دانشگاه، میگوید در یکی از موسسات این ایالت، دانشگاه کیل، بحثهای فعالی در مورد حاکمیت دیجیتال مانند چگونگی تقویت استقلال در خدمات دیجیتال و پردازش دادههای حساس برای چندین ماه است که ادامه دارد. او میافزاید که وقتی صحبت از تهیه ابزارهای جدید میشود، دانشگاه به طور فزایندهای جایگزینهای متنباز و مستقل دیجیتال را برای محصولات تجاری در نظر میگیرد.
سایر ذینفعان در جامعه دانشگاهی نیز در تلاشند تا حاکمیت دیجیتال را افزایش دهند. اوایل امسال، بنیاد پژوهش آلمان، بزرگترین تأمینکننده مالی تحقیقات این کشور، توصیههایی را برای جامعه علمی جهت ایجاد زیرساختهای دادهای مقاومتر ارائه داد که شامل فراخوانی برای محققان جهت اولویتبندی استفاده مسئولانه از محصولات متنباز اروپایی بود.
بنیاد پژوهش آلمان همچنین یک طرح تأمین مالی برای حفظ مجموعه دادههای در معرض خطر که در مخازن خارجی نگهداری میشوند اما برای محققان در اروپا حیاتی هستند، راهاندازی کرده است و چهار پروژه اول از پروژههای تأمین مالی آن، همگی شامل مجموعه دادههای ایالات متحده هستند.
کاترین وینکلر، مدیر برنامه تأمین مالی خدمات کتابخانه علمی و سیستمهای اطلاعاتی در بن، آلمان، میگوید برای بنیاد پژوهش آلمان، موضوع حاکمیت دیجیتال موضوع جدیدی نیست. اما وی میافزاید که تهدیدهای آزادی آکادمیک و دسترسی به دادههای تحقیقاتی به دلیل تحولات ژئوپلیتیکی در چند سال گذشته منجر به بحثهای فشردهای شده و منجر به ابتکارات مشخصی برای تقویت تابآوری دادهها شده است.
رها کردن فناوری آمریکایی
اینکه تلاش برای حاکمیت دیجیتال در نهایت برای دانشگاهیان در اروپا و فراتر از آن چه معنایی خواهد داشت، مشخص نیست. اما برخی از محققان در حال حاضر اقدامات خود را برای دوری از استفاده از فناوری ارائه دهندگان آمریکایی انجام میدهند.
پائولو کروستو، محقق اقتصاد کاربردی در مؤسسه ملی تحقیقات کشاورزی، غذا و محیط زیست فرانسه در پاریس، مدتهاست که کاربر لینوکس است، اما اخیرا خدمات دیجیتال بیشتری را از ارائه دهندگان غیرآمریکایی پذیرفته است. کروستو میگوید این تا حدودی نتیجه اقدامات دولت فرانسه بود اما تحولات سیاسی ایالات متحده علاقه شخصی او را نیز برای دوری از محصولات این کشور برانگیخته است.
اما کروستو میگوید یکی از بزرگترین چالشها، رها کردن ارائهدهندگان فضای ذخیرهسازی ابری مستقر در ایالات متحده است. او حساب کاربری خود در دراپباکس، مستقر در سانفرانسیسکو را حفظ کرده است، زیرا اگرچه از طریق موسسه تحقیقاتی خود به ابزار متنباز نکسکلاود (Nextcloud)، مستقر در اشتوتگارت آلمان، دسترسی رایگان دارد، بسیاری از همکاران بینالمللی او این دسترسی را ندارند.
دیگران نیز اقدامات مشابهی انجام میدهند. مارک هانسون، زیستشناس دانشگاه اکستر در کورنوال، انگلستان، بسیاری از ابزارهای مشابه کروستو را به کار گرفته و همچنین تغییرات اضافی مانند استفاده از پروتن میل (Proton Mail)، یک سرویس ایمیل مستقر در ژنو، سوئیس را ایجاد کرده است و میگوید که حدود نیمی از همکارانش نیز به دلیل مسائلی مانند حریم خصوصی دادهها و مدیریت به فکر راههایی برای استفاده از فناوری غیرآمریکایی هستند. هانسون میافزاید که این افراد لزوما به دنبال جایگزینهای داخلی نیستند. مسئله فقط این است: من نمیخواهم از یک محصول آمریکایی استفاده کنم.