در حالی که با افزایش تنشها، بخشی از فضای بازار انتظار رفتارهای هیجانیتر در معاملات طلا را داشت، دادههای گزارش اپلیکیشن میلی نشان میدهد در دوره مورد بررسی، ۸۲ درصد کاربران دارایی خود را در این پلتفرم حفظ کردهاند و تنها ۱۸ درصد خروج کامل داشتهاند. محمد موذن، تحلیلگر بازارهای مالی، معتقد است این رفتار را باید در کنار جایگاه تاریخی طلا بهعنوان دارایی امن، اختلالات ارتباطی، سطح اعتماد کاربران و شرایط کلی بازار تحلیل کرد.
بر اساس گزارش اپلیکیشن میلی، در دوره بحران ۸۲ درصد کاربران دارایی خود را در این پلتفرم حفظ کردهاند و تنها ۱۸ درصد خروج کامل داشتهاند. این رفتار را باید نشانه کاهش واکنشهای هیجانی دانست یا دلایل دیگری هم پشت آن وجود دارد؟
به نظر من مهمترین عامل، نگاه مردم به طلا بهعنوان «دارایی امن» است. تجربه تاریخی، مخصوصاً تجربه دورههای بیثباتی اقتصادی، باعث شده بخش زیادی از جامعه تصور کند در شرایط تنش، طلا همچنان میتواند ارزش دارایی را حفظ کند. به همین دلیل بسیاری ترجیح میدهند طلای خود را نگه دارند و وارد فروش هیجانی نشوند.
البته فقط بحث رفتار منطقی یا کنترل هیجان نیست. اختلالات ارتباطی، نوسانات بازار و شرایط دسترسی کاربران را هم در تحلیل رفتار مردم در چنین دورهای نمیتوان نادیده گرفت. از طرف دیگر، وقتی بخشی از کاربران احساس میکنند فروش دارایی در اوج نااطمینانی ممکن است آنها را از بازار جا بگذارد، ترجیح میدهند دارایی خود را حفظ کنند یا دستکم خروج کامل نداشته باشند.
در گزارش میلی هم فقط با یک رفتار یکدست مواجه نیستیم. در کنار حفظ دارایی توسط ۸۲ درصد کاربران، ۵۵ درصد کاربران تجربه خرید و فروش همزمان داشتهاند و ۴۲ درصد نیز برداشت جزئی انجام دادهاند. بنابراین به نظر میرسد این رفتار را باید بیشتر ترکیبی از احتیاط، حفظ ارزش دارایی و مدیریت ریسک دانست، نه صرفاً کاهش هیجان.
به نظر شما تنشهای اخیر باعث تقویت جایگاه پلتفرمهای آنلاین خرید و فروش طلا شد؟
به نظر من هنوز نمیتوان با قطعیت گفت اعتماد عمومی به پلتفرمهای آنلاین طلا کاملاً تثبیت شده است. این فضا همچنان برای بخشی از مردم شکننده است. در شرایط بحران، خیلیها به سمت دارایی فیزیکی میروند، چون احساس میکنند کنترل مستقیمتری روی دارایی خود دارند.
در دورههای تنش، اختلالات ارتباطی، نگرانی از دسترسی به حساب کاربری، دغدغههای امنیتی و حتی مسئله تسویه، همه روی ذهنیت مردم اثر میگذارد. بنابراین اگرچه پلتفرمهای آنلاین میتوانند کارکرد مهمی داشته باشند، اما اعتماد به آنها فقط با تبلیغ یا رشد تعداد کاربران ساخته نمیشود؛ تجربه واقعی کاربر در روزهای سخت تعیینکننده است.
اگر یک پلتفرم بتواند در دوره بحران دسترسی، امنیت، تسویه و امکان پیگیری دارایی را حفظ کند، طبیعتاً میتواند بخشی از اعتماد کاربران را تقویت کند. اما برعکس، هر اختلال جدی هم میتواند ذهنیت منفی ایجاد کند یا بیاعتمادیهای قبلی را دوباره فعال کند.
این گزارش نشان میدهد در بازه ۴۰ روزه مورد بررسی، جریان خرید، فروش، برداشت، اعتبار و تحویل فیزیکی طلا بدون توقف ادامه داشته است؛ آیا چنین تجربهای منجر به تعمیق اعتماد کاربران میشود؟
در گزارشی که به آن اشاره کردید، نکته قابلتوجه این است که جریان خرید، فروش، برداشت، اعتبار و حتی تحویل فیزیکی در دوره بحران متوقف نشده است. این نوع تجربهها اگر تکرار شوند و کاربران در عمل ببینند که در روزهای پرریسک هم امکان دسترسی و تصمیمگیری دارند، میتواند بهتدریج روی اعتماد عمومی اثر بگذارد. اما به نظرم این مسیر هنوز نیازمند زمان، شفافیت و عملکرد پایدار است.
آیا همچنان میتوان روی طلا بهعنوان دارایی امن حساب باز کرد یا نقش آن در سبد داراییها در حال تغییر است؟
بازار طلای داخلی بیش از هر چیز تحت تأثیر دو عامل اصلی است؛ نرخ دلار و اونس جهانی طلا. با توجه به انتظارات تورمی، فشارهای اقتصادی و احتمال رشد نقدینگی، همچنان زمینه نوسان نرخ دلار وجود دارد. از سوی دیگر، نااطمینانیهای سیاسی و تنشهای بینالمللی نیز در بلندمدت میتواند از اونس جهانی طلا حمایت کند.
البته ممکن است در کوتاهمدت اونس جهانی وارد فاز اصلاحی شود، اما در بازار داخلی اگر دلار در سطوح بالا باقی بماند، احتمالاً طلای ۱۸ عیار در محدودهای نزدیک به سطوح فعلی نوسان خواهد داشت. از منظر تحلیلی، محدوده ۱۷ میلیون تومان میتواند کف مهم بازار باشد و محدوده ۲۰.۷ تا ۲۱ میلیون تومان هم مقاومت اصلی تلقی شود. در صورت عبور پایدار از این محدوده و با فرض ثبات سایر متغیرها، بازار میتواند وارد فاز جدیدی شود و به سمت سطوح بالاتر حرکت کند.
با این حال، باید توجه داشت که رفتار کاربران در بازار طلا فقط تابع قیمت نیست. دادههایی مثل گزارش میلی نشان میدهد بخشی از کاربران در دورههای نااطمینانی، به جای خروج کامل، بین نگهداری دارایی، خرید، فروش و برداشت جزئی جابهجا میشوند. این یعنی طلا برای بسیاری از کاربران همچنان دارایی امن است، اما نحوه استفاده از آن، مخصوصاً در بسترهای دیجیتال، در حال تغییر است.